Wynalazek niniejszy dotyczy urzadze¬ nia do polowu ryb niewodami na po¬ wierzchni wód albo na dowolnej gleboko¬ sci.W mysl wynalazku jeden lub kilka niewodów ciagna dwie liny holownicze, przymocowane do jednego luib dwóch statków, przyczem znajdujace sie ztylu za niewodami konce lin sa przywiazane do przyrzadów, napinajacych liny te pod¬ czas polowu ryb. Przyrzady powyzsze sluza równiez do rozwierania niewodów, a w razie potrzeby do okreslania lub usta¬ lania glebokosci, na której uskutecznia sie polów.Rysunki, mianowicie fig. 1—29, przed¬ stawiaja schematycznie rozmaite odmiany urzadzenia, stanowiacego przedmiot wy¬ nalazku niniejszego.W ukladzie, przedstawionym na fig. 1, konce skrzydel niewodu 1 sa przymocowa¬ ne do dwóch lin holowniczych 2, ciagnio¬ nych przez statek; konce 3 lin 2 sa zaopa¬ trzone w odpowiednie przyrzady napina¬ jace 4, wleczone po dnie morskiem. Przy¬ rzady te moga byc wykonane w postaci desek rozporowych, obciazonych dowolne- mi ciezarami, np. zelaznemi gaskami 5.Wobec obciazenia oraz oporu wody deski rozporowe 4 powoduja odpowiednie na-piecie i rozchylanie sie lin holowniczych.Przy zetknieciu sie z dnem deski rozporo¬ we moga'równiez sluzyl jako podstawa do oznaczania glebokosci, w której siec ma dzialac, spelniaja wiec w tym przypadku role srodków do pomiaru glebokosci.Niewód dowolnego rodzaju utrzymuje sie podczas polowu w polozeniu poziomem.Rozwieranie gardla niewodu najlepiej jest uskuteczniac zapomoca plywaków, przy¬ mocowanych do olikowania górnego 6, oraz olowianych ciezarów, zawieszonych na olikowaniu dolnem 7. Górny plat nie¬ wodu moze byc równiez podnoszony zapo¬ moca plywaków.Do dolnego platu niewodu moga byc przymocowane liny 3 odpowiedniej dlu¬ gosci, wlokace sie po dnie morskiem, przy- czem wysokosc, na której niewód znajduje sie ponad dnem podczas polowu, mozna obliczyc z dlugosci tego odcinka liny, któ¬ ry zostal wygladzony wskutek tarcia o dno.Mozna wreszcie uzywac lin odpowied¬ niej dlugosci 3, przymocowanych do dolne¬ go platu niewodu i zakonczonych ciezara¬ mi 5, wleczonemi po dnie morskiem.Celem unikniecia zbytecznego rozsu¬ wania sie lin holowniczych na boki, czyli niepozadanego rozciagania niewodu w kierunku poprzecznym, uniemozliwiajace¬ go nalezyte jego rozwarcie, rozsuwanie lin mozna ograniczyc zapomoca poprzecz¬ nej liny 10, laczacej liny holownicze i u- miesizczonej powyzej lub ponizej strefy polowu, alby nie ploszyc ryb przed niewo- dem.Nalezy zaznaczyc, iz wysokosc, na któ¬ rej niewód unosi sie ponad dnem, mozna ustalic dowolnie, celem uskuteczniania polowu na pozadanej glebokosci.Fig. 2 przedstawia podobne urzadze¬ nie, zawierajace kilka niewodów 1, przy¬ mocowanych do lin holowniczych w do¬ wolnych odstepach. Uklad ten mozna sto¬ sowac nietylko do polowu ryb, lecz rów¬ niez do wstepnych badan glebokosci, na jakiej znajduja sie ryby, wreszcie do ba¬ dan oceanograficznych.Na fig. 3 niewód jest przymocowany do lin holowniczych linkami 9, przylaczo- nemi do orczyków 11, umieszczonych na koncach skrzydel niewodu, przyczem obie liny holownicze 2 moga byc zwiazane po¬ za statkiem i polaczone z nim lina 2a.W urzadzeniu, uwidocznionem na fig 4, wysokosc skrzydel niewodu jest stala.Liny 13 sa przywiazane do konców oliko¬ wania górnego, liny zas 14 do konców oli- kowania dolnego; przeciwlegle konce lin 13 i 14 lacza sie ze soba w punktach przy¬ mocowania do lin holowniczych.Fig. 5 unaocznia odmiane ukladu, przedstawionego na fig. 3, w której matnia niewodu jest polaczona linami 15 z deska¬ mi rozporowemi 4, a lina 16 — z plywa¬ kiem 17.Na fig. 6 urzadzenie, wleczone po dnie morskiem, sklada sie z cezy 18, polaczo¬ nej z deskami rozporowemi 4 zapomoca lin 19.W urzadzeniu, uwidocznionem na fig. 7, ceza 18 jest przylaczona bezposrednio do desek rozporowych 4.Na fig. 8 urzadzenie, wleczone po dnie, sklada sie z cezy 18, wyposazonej w belke poprzeczna 20 i kólka zelazne 21.Ceze 18 mozna zastapic innem, dziala- jacem podobnie urzadzeniem, np. belka odpowiedniej wagi, sztaba lub wózkiem na walcach odpowiedniej szerokosci, ciagnio- nem po dnie i przymocowanem do lin ho¬ lowniczych 2.Przedstawiony na fig- 9 zespól zawiera dwa statki, do których sa przymocowane liny holownicze 2, z przymocowanym do nich niewodem 1, unoszacym sie ponad dnem. Dolne konce lin holowniczych moga byc przylaczone do cezy 18.W urzadzeniu, wykonanem wedlug fig. 10, liny holownicze 2 sa przymocowane za¬ pomoca liny 22 do ciezaru 5, wleczonegopo dnie, przyczem urzadzeniu temu moz¬ na nadac nieco odmienna postac, miano¬ wicie ciezar 5 mozna zastapic kolem lub walem 23, obracajacym sie na osi, osadzo¬ nej w jarzmie 24, przymocowanem do lin holowniczych (fig. 11). Kolo lub wal moz¬ na naturalnie zastapic wózkiem o kilku kolach.Wedlug fig. 12 liny holownicze 2 sa zakonczone pierscieniami 25 lub tym. po- dobnemi narzadami, do których sa przy¬ mocowane ruchomo, np. zapomoca strze¬ mion, liny 9, polaczone z niewodem 1, oraz liny 26, przylaczone do desek rozporo¬ wych 4, wleczonych po dnie. Dzieki temu urzadzeniu liny 9 —h 26 mozna z latwo¬ scia zastapic innemi linami, o dlugosci, za¬ leznej od warunków pracy. Liny holowni¬ cze 2 mozna zaopatrzyc w kilka par pier¬ scieni 25, umieszczonych w rozmaitych punktach, wskutek czego mozna dowolnie zmieniac poziom polowu Mb przymocoi- wac do lin kilka niewodów.Urzadzenie przedstawione na fig* 13 sklada sie z niewodu 1, unoszacego sie po¬ nad dnem i wleczonego zapomoca dwóch lin holowniczych 2. Dolne konce lin sa przymocowane do ciezarów 5, np. do gesi zelaznych, wleczonych po dnie.Niewód / jest przymocowany bezpo¬ srednio do desek rozporowych 4, rozcia¬ gajacych go w kierunku poprzecznym.Ciezary 5 mozna zastapic deskami rozpo- rowemi lub innemi tym podobnemu przy¬ rzadami. Obie liny holownicze mozna przymocowac do jednego ciezaru 5.Fig. 14 przedstawia odmiane ukladu, wykonanego wedlug fig. 12; przyrzady na¬ pinajace skladaja sie w tej odmianie z ply¬ waków 17, przyczem niewód moze byc przymocowany bezposrednio do pierscieni 25, wobec czego stosowanie lin 9 jest zbedne.Wedlug fig. 15 pierscienie lub tym po¬ dobne narzady 9 mozna umiescic na li¬ nach holowniczych 2 w wiekszej ilosci w dowolnych punktach i w ten sposób zmie¬ niac dowolnie punkty przymocowania lin 9—28. Ciezary moga byc przymocowane do odpowiednio umieszczonych pierscie¬ ni 25.W urzadzeniu, uwidocznionem na fig. 16, plywaki 17 lub tym podobne przyrza¬ dy moga byc polaczone w dowolny odpo¬ wiedni sposób z koncami skrzydel lub z odpowiedmiemi punktami! niewodu /, nie- posiadajacego skrzydel, lub tez z konca¬ mi lin holowniczych 2, przylegajacemu do niewodu.Fig. 17 przedstawia odmiane urzadze¬ nia, w której plywaki 17 sa polaczone z kolowrotem, umieszczonym na statku, za¬ pomoca lin 28, przeciagnietych przez pierscienie lub tym podobne narzady 25, przymocowane do lin holowniczych przy niewodzie, do orczyków lub w inny spo¬ sób do konców lin holowniczych, przylega¬ jacych do niewodu.Plywaki mozna zastapic przyrzadami, stanowiacemu zespól plywaka z deska roz¬ porowa odpowiedniej wagi, przymocowa¬ na do plywaka bezposrednio lub zapomo¬ ca liny odpowiedniej dlugosci.Fig. 18 uwidocznia zespól niewodów, podobny do przedstawionego na fig. 2 i nadajacy sie do polowu ryb, poszukiwan wstepnych lub badan oceanograficznych.Wobec nieznacznego rozwarcia niewodów przy polowach próbnych, mozna na tyl¬ nym koncu statku lub na obu jego bokach umiescic dwa drazki 29 i do konców tych¬ ze przymocowac liny holownicze 2. Liny 2 moga byc owiniete dookola krazków, za¬ wieszonych na koncach drazków 29, wsku¬ tek czego pozadana dlugosc liny moze byc z latwoscia wyznaczona. Do konca kazdej z lin holowniczych jest przyczepiona ges zelazna 5 odpowiedniej wagi, wlokaca sie po dnie. Na linach holowniczych sa za¬ wieszone male niewody doswiadczalne 1, odpowiednio rozmieszczone na calej ich dlugosci/W tym ukladzie liny holowniczesa równolegle do siebie, poniewaz uklad ten nie posiada desek rozporowych hub tym podobnych czesci skladowych, wsku¬ tek czego wszystkie niewody moga byc jednakowe i beda dostarczaly danych, da¬ jacych sie dokladnie porównywac.Przedstawiony na fig. 19 niewód po¬ siada znaczna wysokosc przy bokach gar¬ dla i jest zaopatrzony w tym celu w or¬ czyki 11 odpowiedniej wysokosci. W tym przypadku górny plat niewodu moze byc plaski, jednak, celem zapewnienia nale¬ zytego rozwarcia niewodu w razie zbyt malego rozsuniecia sie lin holowniczych na boki, nie wystarczajacego do uzyskania normalnego rozwarcia sie niewodu, mozna zaopatrzyc jej olikowanie górne 6 w okre¬ slona ilosc plywaków lub tym podobnych przyrzadów 30 i w ten sposób zapobiec jej opuszczaniu sie. Na zyczenie, olikowanie dolne 7 moze byc zaopatrzone w ciezarki olowiane 31, które moga wywolywac wy¬ dymanie sie sieci. Nalezy zaznaczyc, iz w tym ukladzie rozwarcie niewodu jest stale, a niewód dziala w nalezyty sposób nawet i w tym przypadku, gdy olikowanie górne pozostaje poziome.Jak to zaznaczono powyzej w opisie fig. 1, nalezy w sieciach, wydymajacych sie w kierunku pionowym, t. j. posiadaja~ cych skrzydla wasko zakonczone, stoso¬ wac line poprzeczna, celem ograniczenia rozsuwania sie lin holowniczych na boki.Natomiast w urzadzeniu, opisanem w u- stepie poprzednim, potrzeba uzycia liny poprzecznej wogóle nie zachodzi.Orczyki sa nalezycie obciazone i pola¬ czone zapomoca linek 32, tworzacych „ge¬ sia lapke" o dwóch lub kilku odnogach, oraz sprzazki 33 do lin holowniczych. Gór¬ ne i dolne olikowania moga posiadac jed¬ nakowe lub rózne dlugosci, w zaleznosci od tego, czy niewód posiada górna czy dolna oslony, czy tez potrzeba stosowania oslon wogóle odpada.Niewód moze posiadac ksztalt syme¬ tryczny (stozka lub ostroslupa), przyczem matnia niewodu miesci sie na glównej osi symetrji. Niewód zaleca sie zaopatrzyc w jedna lub kilka lin 34 celem wzmocnienia bocznych jego platów i ograniczenia roz¬ szerzania sie niewodu na iboki. Dolne kon¬ ce lin holowniczych sa polaczone z deska¬ mi tozporowemi 4, które w razie potrzeby moga wlec za soba ciezary i t. d.Orczyki mozna oczywiscie zastapic de¬ skami rozporowemi odpowiedniej wysoko¬ sci.Zamiast, w mysl powyzszego, stosowa¬ nia niewodu o wysokich skrzydlach mozna uzywac niewodu bez skrzydel, o gardle prostokatnem, albo tez niewodu o bardzo krótkich skrzydlach.W takim ukladzie niewód laczy sie z linami holowniczemi jedna lub kilku lina¬ mi, wskutek czego niewód znajduje sie w pewnej odleglosci od lin holowniczych.Urzadzenie, przedstawione na fig. 20, jest przystosowane do lowienia ryb na dnie, pokrytem przeszkodami, i posiada nastepujace zalety: olikowanie dolne nie zahacza o przeszkody, gardlo zas niewo¬ du jest nalezycie rozwarte. W tym celu olikowanie dolne 7 i liny holownicze 2 (któ¬ rych przedluzenia 26 sa wyposazone w de¬ ski rozporowe 4) sa przymocowane do górnej czesci ciezaru 35, który stanowi np. ges zelazna lub walec, wskutek czego olikowanie dolne, unoszace sie tuz nad dnem, podnosi sie nad przeszkodami.Dzialanie desek rozporowych, zmierzajace do rozsuniecia lin holowniczych, przenosi sie równiez na olikowanie dolne, które wskutek tego napreza sie. Na olikowaniu tern moga byc osadzone walki 36. Dzieki napieciu olikowania dolnego geometrycz¬ ne osie walków beda prostopadle do kie¬ runku holowania, wobec czego walki be¬ da toczyc sie w nalezyty sposób.Górna czesc niewodu 37 nie jest nara¬ zana na wyciaganie i ma przez to moznosc swobodnego wyginania sie ku dolowi. Gór- — 4 —ne olikowanie 6 jest zaopatrzone w ply¬ waki 30 i polaczone z linami holowniczemi linkami 13. Pomiedzy koncem olikowania górnego 6 a ciezarem 35 mozna umiescic orczyk 11, który pozostaje w równowadze dzieki obciazeniu go ciezarem 35 oraz dzieki dzialaniu trzech lin 7, 2 i 26, któ¬ re u dolu lacza sie ze soba i ciagna orczyk w róznych kierunkach, podczas gdy nate¬ zenie bocznych linek 34 równowaza lin¬ ki 13.W opisanem powyzej urzadzeniu moz¬ na równiez uzywac niewodu lub innej sie¬ ci o ksztalcie ostroslupa, przedstawionej na fig. 19, która pod dzialaniem przeply¬ wu wody bedzie sile utrzymywala w polo¬ zeniu poziomem, przyczem dolny plat sie¬ ci, unoszacy sie na pewnej wysokosci po¬ nad dnem, nie zahacza o jego nierów¬ nosci.W znanych dotychczas urzadzeniach liny holownicze pociagaja ustawicznie punkt przymocowania gesiej lapki do or¬ czyka ku dolowi tak, iz nawet na glad- kiem dnie dolne czesci orczyków naciska¬ ja z wielka sila na dno morskie, usilujac zaryc sie w nie i opierajac sie przesuwa¬ niu naprzód.Najwieksza przytem niedogodnoscia jest daznosc orczyków do przewracania sie przy natrafieniu na najmniejsza nawet przeszkode, zwlaszcza gdy orczyki posia¬ daja znaczna wysokosc.Niedogodnosci powyzsze usuniete sa w ukladach, wykonanych wedlug wynalazku niniejszego, w ten sposób, iz (fig. 21) „lapka gesia" 32 orczyka 11 laczy sie bez¬ posrednio albo zapomoca liny 38 z lina holownicza 2 przed odpowiednia deska rozporowa 4 w punkcie, który podczas po¬ lowu znajduje sie w takiejze odleglosci mniej wiecej od dna morza co i srodek or¬ czyka, a orczyk bedzie ustawicznie pozo¬ stawal w polozeniu pionowem, poniewaz rzadko zawadza o dno, co jest zasadni¬ cza przyczyna jego wywracania sie. Wo¬ bec przymocowania sieci 1 do liny holow¬ niczej 2 w tym punkcie oraz wskutek cia¬ gnienia ku górze, wywieranego na orczyk przez line holownicza 2, nastepuje podnie¬ sienie sie sieci, która wskutek tego posu¬ wa sie naprzód lekko dotykajac gruntu i unikajac w ten sposób wszelkiego zahacza¬ nia o przeszkody, wzglednie uszkodzen, i zmniejszajac sile pociagowa, wymagana od statku.Przy uzyciu orczyków bardzo wyso¬ kich mozna zasadniczo obejsc sie bez gór¬ nej oslony, poniewaz ryiba, niespodzianie ogarnieta olikowaniem dolnem, nie bedzie miala czasu umknac do góry, dzieki znacz¬ nemu rozwarciu gardla sieci, w ten sposób zastosowanie oslony moze byc zupelnie pominiete, albo przynajmniej znacznie ograniczone, co umozliwia zastosowanie olikowan jednakowej dlugosci. Olikowania jednakowej dlugosci wywieraja jednako¬ we ciagnienie na górne i dolne czesci or¬ czyków, wobec czego orczyki pozostaja stale w polozeniu pionowem, co nie daje sie zwykle osiagnac przy uzyciu olikowan róznej dlugosci.Jak wzmiankowano powyzej, wolbec sy¬ metrycznego ukladu niewodu matnia znaj¬ duje sie w przyblizeniu na osi symetrji niewodu i nie dotyka dna, unikajac w ten sposób wszelkich uszkodzen. W polozeniu tern niewód utrzymuje sie dzieki dziala¬ niu pradu naplywajacej do niego wody, oraz dzieki temu, iz niewód, lekko tylko dotykajac dna, nie wrzyna sie wen i nie zabiera z dna morskiego rumowiska, któ- reby niepotrzebnie obciazalo matnie.Olikowanie dolne moze byc zaopatrzo¬ ne w drewniane walki, pod dolnymi zas platem niewodu mozna umiescic wózek na kólkach.W razie zetkniecia sie olikowania dol¬ nego lub dolnych czesci orczyków z prze¬ szkoda, orczyki, dzieki wahliwemu zawie¬ szeniu na gesich lapkach, z latwoscia omi¬ na przeszkode, poczem ponownie ustawia — 5 —sie w polozenie pionowe. Latwosc omija¬ nia przeszkód zwieksza sie przy uzyciu li¬ nek 38, które nadaja niewodowi wieksza swobode ruchów.Zastosowanie wzmiankowanych powy¬ zej lin^k 38 wykazuje równiez nastepu¬ jace zalety: przy polowie ryb na dnie mor- skiem na róznych glebokosciach (przyczem czesc lin holowniczych od strony orczy¬ ków wznosi sie ponad dno, lub tez opada) ceza posuwa sie naprzód, lekko tylko do¬ tykajac dna, poniewaz linka 38 jest przy¬ mocowana do liny holowniczej w punkcie, polozonym nieco powyzej deski rozporo¬ wej, czyli powyzej poziomu zwyklego. Dol¬ ny koniec kazdego z orczyków jest obcia¬ zony np. zawieszonym na nim lancuchem, przytrzymujacym w ten sposób ceze wpo- blizu dna pomimo zmian w odleglosci punktów przymocowania linek 38 do lin holowniczych 2, zaleznych od zmian gle¬ bokosci polowu, powodowanych nierów¬ nosciami dna morza. Zaleca sie przytem uzywanie lancuchów, poniewaz lancuchy nie stawiaja prawie oporu przy omijaniu przeszkód.Uklad, przedstawiony na fig, 21, jest wykonany tak, ze olikowanie dolne znaj¬ duje sie stale wpoblizu dna, W tytm celu koniec dolny orczyka 11 (fig. 22) wypo¬ saza sie w sprezyste ogniwo 39, wyginaja¬ ce sie przy napotkaniu przeszkody, dosc jednak sztywne, aby poza tern utrzymy¬ wac orczyk ponad dnem morskiem. Ogni¬ wo takie, wykonane w postaci np. preta stalowego, albo liny stalowej, mozna po¬ laczyc np. ze sprezyna srubowa 40, przy¬ czem dolny jego koniec mozna zaopatrzyc w kule lub walec 35. Ugiecie sie ogniwa nastepuje równiez w tym przypadku, gdy niewód zmienia kierunek swego ruchu na¬ przód, co zapobiega przewracaniu sie or¬ czyków na bok.Zamiast przymocowywac olikowanie dolne 7 do orczyka powyzej gietkiego o- gniwa 39, mozna je przymocowac do konca 35 tegoz ogniwa. Opisane powyzej obcia¬ zenia orczyków mozna oczywiscie stoso¬ wac we wszystkich przypadkach, w któ¬ rych uklad zawiera wieksza ilosc niewo¬ dów, unoszacych sie na róznych pozio¬ mach, przyczem uklad ten mozna równiez uzywac wtedy, gdy deski rozporowe 4 sa zastapione przez plywaki lub plywakowe deski rozporowe.Fig. 23 przedstawia odmiane przykla¬ du, uwidocznionego na fig. 19, w której plywakowe deski rozporowe 41 sa wypo¬ sazone na górnych krawedziach w puste wewnatrz zbiorniki o ksztalcie cygara i u- nosza sie na powierzchni wody.Fig, 24 uwidocznia odmiane urzadze¬ nia, przedstawionego na fig. 13. W odmia¬ nie tej deski rozporowe 4 nie sa przymo¬ cowane do konców skrzydel niewodu 1, lecz polaczone z linami holowniczemi 2 zapomoca linek odpowiedniej dlugosci 42.Punkty przyczepienia linek 42 do lin 2 mozna polaczyc ze soba lina poprzecz¬ na 10.Deski rozporowe 4 sa zbudowane tak, aby mogly plywac w wodzie ponad dnem.W tym celu deski te wyposazone sa w plywaki lub tym podobne przyrzady oraz sa odpowiednio obciazone, wskutek czego pozostaja w równowadze na wszelkich po¬ ziomach ponad dnem.Urzadzeniem podobnem mozna sie po¬ slugiwac do polowu ryb na dowolnej gle¬ bokosci, przyczem niewód, o ile jest za¬ opatrzony na swej powierzchni dolnej w odpowiednie ciezary, moze nawet lekko dotykac gruntu.Punkty przyczepienia linek 42 do lin holowniczych moga znajdowac sie powyzej albo ponizej strefy polowu.Fig. 25 przedstawia odmiane, w któ¬ rej linki 42, laczace deski rozporowe 4 z linami holowniczemi 2, sa przymocowane do tych ostatnich w punktach przyczepie¬ nia do lin skrzydel niewodu.W urzadzeniu, wykonanem wedlug fig — 6 —25, linki 42 posiadaja dlugosc taka, ze deski rozporowe pozostaja w czasie po¬ lowu ziylu poza niewodem. Umozliwia to przy wyciaganiu niewodu na brzeg po kazdym polowie pozostawianie desek roz¬ porowych w wodzie, co w znacznym stop¬ niu ulatwia czynnosc wyciagania niewodu.Niewód lulb siec moze byc dowolnego rodzaju np. o wygietym do góry placie górnymi lub tez o plaskim placie górnym z górna, wzglednie dolna oslona, lub tez wogóle bez oslon, z orczykami lub bez nich.Fig. 26 przedstawia urzadzenie, zawie¬ rajace niewód, uwidoczniony na fig. 21 i posiadajacy prostokatne gardlo, wyposa¬ zone po bokach w dwa bardzo wysokie orczyki 11. Obydwa olikowania, t. j. gór¬ ne 6 i dolne 7, wyprezaja sie i posiadaja W rzeczywistosci jednakowa dlugosc.Linki 42 i tym podobne moga byc prze¬ prowadzone od jednego lub kilku punktów desek rozporowych do jednego lub kilku punktów lin holowniczych, jak to uwidocz¬ niono na fig. 27—29. Przy uzyciu dwóch lulb kilku linek lacznikowych kazda z nich powinna posiadac odpowiednia dlugosc, aby deska rozporowa utrzymywala sie pod¬ czas polowu zarówno w kierunku po¬ przecznym, jak i pionowym w nalezytem polozeniu.Jezeli urzadzenie sklada sie z kilku niewodów,* znajdujacych sie na róznych poziomach, to mozna uzyc jednej pary de¬ sek rozporowych Mb kilku par, rozmie¬ szczonych na rozmaitych poziomach. PL