Przedmiotem wynalazku jest, .zmontowany na wsuwce, elekitroniioany zadajnik predkosci przezna¬ czony zwlaszcza do zdalnego zadawania predkosci ukladów napedowych pradu stalego, zasilanych z przeksztaltników tyrystorowych, w których sygnal zadajacy nie przekracza zasadniczo 30 V. Zadajnik ten znajduje przede wszystkim zaistoisowanie w za¬ dawaniu predkosci elektrycznych ukladów napedo¬ wych, w których cykl pracy napedzanych maszyn nie przekracza kilkunastu godzin nieprzerwanego ruchu.* Znane zadajniki predkosci (zawieraja zasadniczo dwa podstawowe czlony: stabilizowany zasilacz pradu stalego i potencjometr izasilany napieciem ze stabilizowanego zasilacza pradu stalego. Napiecie zadajace predkosc jest zbierane z suwaka potencjo¬ metru. Istniejace konstrukcje ukladów zadajników predkosci róznia sie zwlaszcza (sposobami napedza¬ nia suwaka potencjometru. Naped suwaka poten¬ cjometru jest reczny, jezeli potencjometr jest wbu¬ dowany w pulpicie sterowniczym.Naped suwaka potencjometru moze równiez od¬ bywac sie za posrednictwem motoreduktora wbu¬ dowanego w szafie sterowniczej i sterowanego zdal¬ nie z pulpitu sterowniczego za pomoca przycisków sterowniczych. Niedogodnoscia ukladów wyposazo¬ nych w potencjonietr z napedem recznym jest nie¬ zbednosc stosowania precyzyjnych, wieloobroto- wych potencjometrów oraz znaczna podatnosc tych ukladów na zaklócenia mogace indukowac sie na dlugich polaczeniach biegnacych pomiedzy poten- ojometirem a pa^eksztaltnikiem tyrystorowym. Dla¬ tego polaczenia takie musza byc ekranowane bar¬ dzo starannie i skutecznie. Ponadto szybkosc amian predkosci izalezy glównie od stopnia wyczucia obslugi i nie ma sie moznosci optymalizowania predkosci w zaleznosci od dynamiki napedzanej maszyny.Wada napedu suwaka potencjometru za posred¬ nictwem motoreduktora jest koniecznosc stosowa¬ nia zlozonego i kosztownego ukladu elektromecha¬ nicznego oibejmuijacego silnik i przekladnie, których gabaryty i masa sa czesto bardzo znaczne i stano¬ wia trudnosc w zabudowie. Przy tego rodzaju roz¬ wiazaniu konstrukcyjnym napedu suwaka potencjo¬ metru wystepuja trudnosci równiez w optymaliza¬ cji szybkosci zmian predkosci w zaleznosci od dy¬ namiki napedzanej maszyny a tirudnosci te sa po¬ wodowane przez ograniczone mozliwosci pirzestra- jania ukladu elektromechanicznego.Celem niniejszego wynalazku jest usuniecie wad i niedogodnosci zadajników predkosci -znanych kon¬ strukcji a zwlaszcza tych, w których elementem pamietajacym zadany poziom predkosci napedza¬ nej maszyny jest potencjometr o napedzie recznym lub o napedzie elekteomechanicznym.Cel niniejszego wynalazku (Uzyskano przez opra¬ cowanie konstrukcji elektronicznego zadajnika predkosci umozliwiajacej zastosowanie, w miejsce potencjometru z recznym lub mechanicznym nape- 104 979104 979 dem suwaka, ukladu pamieciowego obejmujacego tranzystor polowy z izolowana bramka „MOSFET" (Metal Oxide Silicon Field Effect Transistor), pra¬ cujacy w konfiguracji wtórnika zródlowego, wraz z kondensatorem i rezystorem, uklad do ladowa¬ nia wspomnianego kondensatora, obejmujacy po¬ tencjometr, rezystory nastawne, .rezystor i przekaz¬ nik kontaktronowy, uklad do rozladowywania wspomnianego kondensatora, obejmujacy potencjo¬ metr, rezystory nastawne, rezystor, przekaznik kon¬ taktronowy i przekaznik kontaktronowy do szyb¬ kiego rozladowywania wspomnianego kondensaJto- ra, przy czym napiecie zadajace, otrzymywane Te stabilizatora napiecia ze sftopniem mocy, jest pro¬ porcjonalne do napiecia odniesienia, którym jest napiecie wyjsciowe z ukladu pamieciowego we¬ dlug niniejszego wynalazku.Wynalazek zostanie blizej objasniony na przykla¬ dne wykonania, przedstawionym na rysunku, który jest schematem ideowym elektronicznego zadaijni- ka predkosci. Zadajnik sklada sie z nizej opisa¬ nych bloków funkcjonalnych.Zasilacz sieciowy ma za zadanie dostarczanie na¬ piec pradu stalego do zasilania ukladu i zawiera: bezpiecznik cl, transformator ml, diody prostow¬ nicze D1-.D4 i D5, kondensatory elektrolityczne C4, C5 oraz kondensatory przeciwzaklóceniowe C2, C3. Zasilacz zasila bezposrednio stabilizator napie¬ cia, stopien mocy oraz stopnie blokad eflektoronicz- nych od predkosci pelzania i od predkosci maksy¬ malnej napedu. Z zasilacza sa równiez zasilane przekazniki kontakltronowe pcprzez rezystor RH.Uklad pamieciowy jest zasilany napieciem stabili¬ zowanym uzyskiwanym na filtrze zlozonym z re¬ zystora RIO, kondensatora elektrolitycznego C7, sta- bilitronu Dli oraz diody kompensacyjnej D10. Tym samym napieciem zasilany jest uklad do ladowania kondensatora Ol ukladu pamieciowego.Uklad pamieciowy jest podstawowym czlonem zadajnika predkosci wedlug wynalazku. Jako za¬ sadniczy elemelnit wystepuje tu tranzystor Tl ty¬ pu ,,MOSFET" — tranzystor polowy z bramka izo¬ lowana tlenkami metali — który wraz z kondensa¬ torem Cl i rezystorem Rl pracuje w konfiguracji wtórnika zródlowego. Napiecie na rezystorze Rl jest wprost proporcjonalne do napiecia, do którego jest naladowany kondensator Cl. Dzieki olbrzymiej rezystancji izolacji bramki tranzystora Tl oraz ma¬ lej uplywnosci kondensatora Cl, napiecie do które¬ go jest naladowany kondensator Cl utrzymuje sie przez okres trwajacy kilkanascie godzin przy pomi- jakiie calym spadku napiecia. Napiecie wyjsciowe ukladu pamieciowego jest podawane na wejscie sta¬ biliizatora napiecia.Stabilizator napiecia ze stopniem mocy ma za za¬ danie dostarczanie napiecia zadajacego proporcjo¬ nalnego do zmian napiecia odniesienia pobieranego z wyjscia ukladu pamieciowego. Podstawowym ele¬ mentem stabilizatora jest wzmacniacz operacyjny Wl wraz z ukladem kompensacyjnym i zabezpie¬ czajacym zawierajacym diode D6, kondensator C6, rezystor R2 oraz potencjometr PI. Napiecie wyj¬ sciowe ze stabilizatora steruje stopniem mocy za¬ wierajacym tranzystor T2 oraz potencjometr sprze¬ zenia zwrotnego P2. Na wyjsciu sftopnia mocy znaj¬ duje sie dioda zabezpieczajaca D7. Napiecie zada¬ jace jest wyprowadzane na laczówki 1L1 i 1L2 wsuwki.Uklad do ladowania kondensatora Cl zawiera 6 potencjometr P3, rezystor R3, rezystory nastawne R13 oraz przekaznik kontaktronowy Id. Szybkosc ladowania kondensatora Cl zalezy od stalej czaso¬ wej stawnych R13 jest umieszczony na plycie czolowej wsuwki. Ladowanie nastepuje napieciem ustalonym za pomoca potencjometru P3.Uklad do rozladowywania kondensatora Cl za¬ wiera potencjometr P4, rezystor R4, rezystory na¬ stawne R14 oraz przekazniki kontakltronowe 2d i 3d. Szybkosc rozladowywania kondensatora Cl zalezy od stalej czasowej (R4+R14)X(C1). Rozlado¬ wywanie nasteouje napieciem ujemnym ustalonym za pomoca potencjometru P4, który Jest zasilany napieciem — 12 V doprowadzonym z przeksztaltni- ka tyrystorowego. Przelacznik rezystorów R14 jest umieszczony na plycie czolowej wsuwki. Przekaz¬ nik 3d umozliwia zwarcie rezystorów R14 na przy¬ klad przy wylaczaniu awaryjnym przez co powo¬ duje sie bardzo szybkie obnizenie napiecia zada- jajcego.Stopien elektronicznej blokady od predkosci pel¬ zania napedu, ma za zadanie automatyczne wy¬ laczanie procesu rozladowywania kondensatora Cl na poziomie napiecia odpowiadajacego zadanej predkosci pelzania napedu. Uklad zawiera tranzy¬ stor T3, rezystory R5, R7, potencjometr P5, prze¬ kaznik elektromagnetyczny 4d oraz diode przeciw- przepieciowa D8. Potencjometrem P5, umieszczo¬ nym na plycie czolowej wsuwki, ustala sie pred- kosc pelzania w zakresie od 0...100/* prejdkosci ma¬ ksymalnej. Styk normalnie otwarty przekaznika 4d jest wlaczony w obwód przekaznika kontaktrono- weigo 2d powodujac jego wylaczenie przy obnize¬ niu sie napiecia zadajacego ponizej poziomu odpo- *• wiadajaceigo predkosci pelzania napedu.Stopien elektronicznej blokady od predkosci ma¬ ksymalnej napedu, ma za zadanie automatyczne wylaczanie procesu ladowania kondensatora Cl na poziomie napiecia odpowiadajacego zadanej pred- 45 kosci maksymalnej napedu. Uklad zawiera tranzy¬ stor T4, rezystory R6, R8, R9, potencjometry P6, P7, przekaznik elektromagnetyczny 5d oraz diode przeciwprzepieciowa D9. Konstrukcja ukladu tego umozliwia prace zadajnika w dwóch wariantach 50 ukladowych. Przy sterowaniu predkoscia napedu za pomoca przycisków z pulpitu sterowniczego, które odpowiednio zalaczaja przekazniki Id lub 2d, na¬ lezy polaczyc zacisk 1L0 z zaciskiem 2L1. Wówczas otrzymuje sie zadzialanie blokady przy jednym 55 ustalonym poziomie naprecia zadajacego, nastawio¬ nego potencjometrem P7, jest to przewaznie poziom V.Natomiast przy automatycznym cyklu pracy na¬ pedu w pulpicie sterowniczym umieszcza sie po¬ co tencjometr zasilany napieciem — 12 V (zacisk 1L8), którego suwak laczy sie z zaciskiem 1L9. Odpo¬ wiednia sekwencja ukladu sterowniczego napedu powoduje zalaczenie zadajnika na zwiekszanie predkosci. Proces ten trwa az do stanu, dopóki 85 napiecie na bazie tranzystora T4 nie osiagnie war-104 979 6 tosci 0,6 V. Wówczas nastepuje zalaczenie przekaz¬ nika 5d, którego styk normailnie zamkniety, wlacza¬ ny w obwód przekaznika konltaktronowego Id, po¬ woduje wylaczenie tego przekaznika i przerwanie procesu ladowania kondensatoraCl. 5 Poziom predkosci do jakiej rozpedza sie naped zalezy od polozenia potencjometru znajdujacego sie w pulpicie sterowniczymi i jest on wprost propor- cjonaikiy do bezwzglednej wairtosci ujemnego na¬ piecia na zacisku 1L9 zadajmika. Styki przekazni- io ków w blokadach elektronicznych sa wyprowadzo¬ ne na laczówki zadajnika 2L5...2L0 i mozna wyko¬ rzystac je do sygnalizacji lub do blokad w ukla¬ dzie sterowniczym napedu.Z astr zjezenie patentowe Elektroniczny zadajmik predkosci do zdalnego za¬ dawania predkosci ukladów napedowych pradu sta¬ lego zlozony z zasilacza sieciowego, ukladu do re- 20 gulacji szybkosci narastania napiecia, uklady do regulacji szybkosci obnizania napiecia, stabilizato¬ ra napiecia ze stopniem mocy, stopnia elektronicz- nej blokady od predkosci pelzania napedu, stopnia elektronicznej blokady od predkosci maksymalnej napedu, zmontowany na wsuwce, znamienny tym, ze zawiera uklad pamieciowy obejmujacy tranzy¬ stor polowy z izolowana bramka „MOSFET" (Tl), pracujacy w konfiguracji wtórnika zródlowego, wraz z kondensatorem (Cl) i rezystorem (Rl), u- klad do ladowania kondensatora (Cl), obejmujacy potencjometr (P3), rezystory nastawne (R13), rezy¬ stor (R3) i przekaznik kanltaktronowy (Id) oraz u- klad do rozladowywania kondensatora mujacy potencjometr (P4), rezystory nastawne (R14), przekaznik kontaktronowy (2d) i przekaznik kontaktronowy (3d), do szybkiego rozladowywania kondensatora (Cl), przy czym napiecie zadajace, otrzymywane ze stabilizatora napiecia ze stopniem mocy, jest proporcjonalne do napiecia odniesienia, którym jest napiecie wyjsciowe z ukladu pamiecio¬ wego, rio rii HZZh ^ D? -w- 1d T TT —oU2 Uwy 0-..30V 91L1 PL PL