Wynalazek dotyczy sposobu powlekania wyrobów nitkowych materj alami plastycz¬ nemi, szczególnie ciagnienia swiec, oraz ma¬ szyny sluzacej do wykonywania tego spo¬ sobu.Znane jest juz urzadzenie, przy którem wyrób nitkowy lub knot przeprowadza sie w pasmie zamknietym kilka razy przez ka¬ piel, a po kazdem przejsciu przez te kapiel przez dwudzielny kaliber, który po kazdem przejsciu knota zostaje recznie lub samo¬ czynnie wymieniony, przestawiony i tusitalo- ny. Reczna uruchomianie takiego kalibru 'wymaga bardzo wielkiej zrecznosci robot¬ nika, oprócz tego kalibry tego rodzaju moga byc bardzo latwo uszkodzone, a stosowanie wiekszej ilosci kalibrów obok siebie jest wykluczone. Wydajnosc takiej maszyny jest wieksza, niz wydajnosc maszyn recz¬ nych, stosowanych dotychczas w praktyce, nie pracuje ona jednak tzupelnie automa¬ tycznie, a to z powodu budowy kalibru.Wynalazcy uznali, ze automatyczne cia¬ gnienie swiec moze tylko wtedy byc doko¬ nane z korzyscia, jezeli przy prowadzeniu materjalu w zamknietym okreznym obwo¬ dzie zastosuje sie jeden jedyny kaliber, który zwalnia samoczynnie kazdorazowo wiekszy wykrój, odpowiadajacy kazdorazo¬ wej grubosci pasma swiecy.Dla zapewnienia odpowiedniego i nie- przerywanego ruchu, zarówno uruchomia-nie, jako tez i uoiieiriKhamianie maszyny musi byc zupelnie samoczynne, niezaleznie od uwagi obslugujacej osoby. Takie wiec * urzadzenie musi umozliwiac powolne, rów¬ nomiernie przyspieszane puszczanie w ruch, az do osiagniecia najdogodniejszej ilosci obrotów, zaleznej od temperatury pracowni i wlasciwosci materjalu powlokowego, ja¬ ko tez zmniejszanie tejze, w miare postepu pracy. Urzadzenie to musi równiez byc w stanie unieriichotiaic maszyne przy osiagnie¬ ciu zadanej dlugosci i grubosci, wzglednie zadanego wygladu pasma.Aby kalibrowi nadac najdogodniejszy podsuw, musi on zezwalac na najwieksza zwyzke grubosci materjalu — 0,3 mm przy kazdym przebiegu. Najwiekszy ten przyrost daje sie jednak osiagnac przy najdogodniej¬ szych stosunkach materjalu i temperatury, moze sie jednak zdarzyc, ze maszyna, przy latwo topliwym materjale i wyzszej tempe¬ raturze w pracowni, otrzymuje „wilgotny bieg", to znaczy, ze pasmo, po przejsciu przez kaliber, posiada plynna powierzchnie, która przylepia sie do bebna, dzialajac szkodliwie. Celem zapobiezenia temu pod¬ suw musi byc zmniejszony. Do tego celu sluzy rózniczkowe stawidlo, posiadajace trzy stopnie szybkosci, odpowiadajace pod- suwom 0,1, 0,2, 0,3 mm na przebieg.Maszyna musi umozliwiac automatyczne ustalenie wymiarów poczatkowych i konco¬ wych majacego byc sporzadzonym materja¬ lu, poniewaz zostaja zastosowane knoty o rozmaitej grubosci, a wykrój kalibru musi odpowiadac tej grubosci. Kalibry rozpoczy¬ naja sie zwykle wykrojem 2 mm, knot wiec grubosci 4 mm musi zastac odpowiadajacy mu wykrój, azeby mógl byc przeprowadzo¬ ny. Polozenie koncowe nadaje materjalowi gotowy wymiar, przyczem wazna jest moz¬ nosc ustalenia maszyny zwykle tak, azeby wymiary sporzadzonego gatunku otrzymy¬ waly dokladnie przepisana miare.Rysunki przedstawiaja przyklad wyko¬ nania wynalazku. Fig. 1 pokazuje schema¬ tycznie taka automatyczna maszyne do cia¬ gnienia swiec, w widoku zboku, a fig. 2 — w widoku zgóry. Fig. 3 i 4 przedstawiaja ka¬ liber w przekroju poprzecznym, wzglednie w widoku zboku. Fig. 5 jest przekrojem po¬ dluznym naczynia dla materjalu powloko¬ wego, Fig. 6 i 7 pokazuja urzadzenie do u- ruohomiania i unieruchomiania, a fig. 8 i 9— naped kalibru w dwóch widokach. Fig. 10 przedstawia nakladanie warstw.Kaliber sklada sie (fig .4 i 5) z dwóch stalowych krazków / i 2, z których krazek 1 posiada dwie kryzy 3 i 4 dla ustalania krazka. Na plaszczu kazdego krazka wy- frezowana jest polowa scietego krazka, rozwinietego ze wzgledu na os tak, ze powstaja rozszerzajace sie stale rowki 5, których wymiary odpowiadaja poczatko¬ wym i koncowym wymiarom wszelkich gru¬ bosci materjalu, mogacego byc wykonanym przez dana maszyne. Krazki / i 2, osadzone na próznych walach 6, 6', sa sprzezone za- pomoca czolowych kól 8, 8', przymocowa¬ nych do krazków srubami 7. Krazek / nie jest osadzony na wale 6 bezposrednio, lecz zapomoca krazka mimosrodowego 9, przy¬ ciskajacego krazek ten do krazka 2 zapo¬ moca sprezyny, dzialajacej przy 10 w kie¬ runku strzaly //.Waly 6, 6' sa ogrzewane, celem utrzymania krazków kalibrowych, przy dokladnie oznaczonej temperaturze.Osiaga sie to przez doprowadzenie mieszan¬ ki pary i wody odpowiednim zaworem.Krazek 2 umocowany jest na wale 6' w row¬ ku 12 izapomoca nastawnej sruby i zabez¬ pieczony tym od osiowego lub promienio¬ wego przesuniecia. Krazek / nie jest umo¬ cowany na wale 6, lecz zostaje zabrany przez kola 8, 8', przyczem kryzy 3, 4 unie¬ mozliwiaja jego osiowe przesuniecie. Za¬ stosowanie mimosrodowego krazka 9, jako lozyska dla krazka /, umozliwia dokladne przyciskanie obu krazków do siebie tak, ze nie powstaje miedzy niemi zaden odstep i nie tworzy sie zadzior na materjale.Naczynie 14 (fig. 3), zawierajace mate- — 2 —rjal powlokowy dla calego toku pracy, skla¬ da sie z koryta, ulozonego na kólkach, któ¬ rych rabki 15 biegna na szynach 16. Naczy¬ nie to jest ogrzewane przez doprowadza¬ nie srodka ogrzewajacego przewodem 17.Posiada ono dajacy sie wylaczac naped sli¬ makowy 18, umozliwiajacy ostrozne pod¬ jezdzanie maszyny. Szyny 16 biegna po obu stronach calej maszyny ukosnie tak, ze mozliwe jest zastosowanie obok siebie kil¬ ku naczyn, a tern samem przygotowywanie materjalu dla nastepnego toku pracy, wzglednie zamiana naczynia w razie potrze¬ by. Wszystkie kalibry pracuja jednem na¬ czyniem tak, ze materjal powlokowy jest zupelnie równomierny. Urzadzenie przy¬ trzymujace 19 (fig. 1) jest obracalne tak, ze pasmo mozna latwo podczas ruchu oddalic od naczynia, przy jego zamianie.Urzadzenie sluzace do puszczania w ruch oraz unieruchomiania, przedstawione na fig. 6 i 7, posiada na wale 20 zebate kolo 21, chwytajace zebate kolo na wale 22 na¬ pedzanego bebna 23 (fig. 1). Przenoszenie sil na pedne kolo, wzglednie luzne 24, 25, osadzone równiez na wale 20, osiaga sie za- pomoca nieprzedstawionej stozkowej na- pedni, umozliwiajacej udzielenie maszynie podstawowej ilosci obrotów, odpowiadaja¬ cej temperaturze i skladowi materjalu. Do¬ swiadczenia wykazaly, ze praca, odbywa¬ jaca sie przy 15°C temperatury pracowni i przy zastosowaniu czystej parafiny, wyma¬ ga podstawowej ilosci obrotów 70. Przy tym samym materjale i temperaturze 25°C, tok pracy musialby sie rozpoczynac przy 50 obrotach. Im jest wyzsza temperatura pra¬ cowni i im bardziej topliwy materjal, tym powolniejszy musi byc bieg maszyny.Zmiane chyzosci osiaga sie znanym sposo¬ bem, przez przesuniecie pasa na napedni przyczem empiryczna skala oznacza zgóry kazda ilosc obrotów, majaca byc zastoso¬ wana.Urzadzenie do uruchomiania sklada sie z walów 27, 27', ulozonych w lozysku 26.Wat 27 prze&uwalny jest osiowo i znajduje sie pod dzialaniem sprezyny 28, starajacej sie posuwac wal ten w lewo tak, ze piasta drazka 29, osadzonego na wale 27, zostaje mocno przyciskana do lozyska 26. Wal 27 umocowany jest w lozysku zapomoca srub nastawnych.Na wale 27 siedza trzy wychwyty: 30, 31, 32, drazek wylaczajacy 33, drazek recz¬ ny 29, widelki wychwytowe 34 i drazek ha¬ mulcowy 35. Wychwyty 30,31, jak tez draz¬ ki 33, 34, 35, ustalone sa na wale 27 w od¬ powiedniem polozeniu, podczas gdy wy¬ chwyt 32 jest na wale 27 obracalny. Wy¬ chwyt 31 posiada ksztalt kolankowego draz¬ ka i znajduje sie pod dzialaniem sprezyny w kierunku strzalki 36, starajacej sie obra¬ cac wal 27 w1 kierunku wskazówki zegaro¬ wej. Ruch ten zostaje ograniczony przez przyleganie wychwytu 31 do czesci 37, u- mocowanej na wale 27* w odpowiedniem po¬ lozeniu. Wychwyt 32 posiada równiez ksztalt kolankowego drazka i znajduje sie równiez pod dzialaniem sprezyny w kie¬ runku strzalki 36. Wychwyt 32 wpada po odpowiedniem przesunieciu na prawo poza czesc 37 i zapobiega tym sposobem powro¬ towi walu 27.Wal 27 posiada na prawym koncu spe¬ cjalny gwint trapezowy 38, na którym znajduje sie latwo obracalne, lecz nieprze- suwalne osiowo kólko reczne 39.Drazek wylaczajacy 33, przy napedza¬ nych elektrycznie maszynach, uruchomia dwie pary styków 41, 42, zastosowanych na plycie izolacyjnej 40, z których styk 41 tworzy mostek dla pradu silnika, a styk 42 — mostek dla pradu alarmowego. Dra¬ zek 43, latwo obracalny na wale 27', doty¬ ka z jednej strony wychwytu 32 i polaczo¬ ny jest z drugiej strony zapomoca zerdzi chwytajacej 44 z drazkiem wyrzutowym na¬ pedni. Drazek hamulcowy 35 powleczony jest skóra.Naped znajduje sie w skrzyni napedo¬ wej 45 (fig. 9), posiadajacej lozyska dla — 3 —walów 46, 47, 4&, 49, 50 i wego 51. Oprawy lozysk leza w skrzyni takf ze ta ostatnia jest zupelnie zamknieta na- zewmatrz. Skrzynia umocowana Jest we wsporniku umocowanym aa ramie maszyny.Na wale 46 (fig. 8 i 9) osadzone Jest kolo lancuchowe 52, napedzane z walu beb¬ na 23. Wal 46 posiada rowek, w którym slizga sie klia napedu rózniczkowego 53, 5*3', 53". Naped ten osi zapomoca wylaczalnych widelek tak, ze zebate kola 53, 53'* 53" moga wedlug po¬ trzeby chwytac aebate kola 54, 54', 54", o- sadzone na wale 47\ wytwarzajac odpo¬ wiedni stosunek chyzoscl Zapomoca odpo¬ wiedniego przesuniecia wylaczajacego draz¬ ka mozna tai te atawidla zupelnie unieru¬ chomic.Wal 47 posiada dalej slimak 55, pracu¬ jacy ze slimacznica 56 na wale 48. Slimak 57\ umocowany na wale 48, zazebia sie ze slimacznica 58 na wale 4?, na którym znaj¬ duje sie zebate kolo 59, napedzajace ta¬ kiez kolo 60, umocowane na kalibrowym wale 51. Tym sposobem, kazda serja kali¬ brów jest sparzezona z napedzanym beb¬ nem, a mianowicie — zawsze w pewnym stosunku przeniesienia, zaleznym od ilosci zwojów, oddalenia od siebie bebnów oraz ich srednich, a wiec od dlugosci materjalu od jednego kalibru do drugiego.Na wale kalibrowym 51 naklinowane jest zebate kolo 61, posiadajace po obu stronach latwo obracatne krazki 63, 63', przytrzymywane pnzez kryzy 62, 62'. Kraz¬ ki te posiadaja oporniki 64, 64* i lozyska dla kól pednych 65, 65*. Nakretki 66, 66' sluza do sciskania, a reczne kólka 67, 67'— do ustawiania kól 65, 65'. Opornik 64 przy¬ lega przy ruchu walu 51 do walu 50, pod¬ czas, gdy opornik 64' wbiega na drazek wy¬ chwytowy 50'.Na wale 51 naklinowane jest dalej kolo reczne 68, w którem zebate kolo 59 jest latwo obracalne i ustalone przez kryze 69.Kolo 68 posiada lozysko dla kólka 70, któ¬ re moze byc scisniete przez zaopatrzone W gwint kolo 71* Na kole 68 wsarubowany jest podzialowy krazek 72.Ruch unieruchamiajacy zostaje przeno¬ szony na urzadzenie, sluzace do urucho¬ miania i unieruchomiania, przez laczacy drazek 73 i zerdz 74.Materjal, wzglednie pasmo, biegnie przez bebny 74, 75, z których zawsze beben bardziej oddalony od kalibru zostaje na¬ pedzany, zabierajac ze soba drugi beben.Miedzy obu bebnami zastosowane sa behny i krazki wodzace 76, 77. Bebny 76 podpieraja materjal, którego jeden koniec zostaje doprowadzony przez krazki 77 do drugiego konca. Urzadzenie do napinania pasma nie j lac np* przez przesuwanie lozysk bebnów w kulisie z obu stron, zapomoca polaczo¬ nych ze soba srub.Maszyna dziala w sposób nastepujacy.Jak pokazuja fig. 1 i 2, materjal, t j. knot, zostaje prowadzony przez obydwa bebny w obiegu okreznym tak, ze biegnie oa ponad kalibrami, wzglednie kalibrem 1,2 i dopiero Jego koniec, wzglednie pa¬ smo, tworzace koniec jednostki roboczej, zostaje przeprowadzone przez kaliber, po przejsciu przez naczynie 14, w którem zo¬ staje ono przytrzymywane przez urzadze¬ nie 19.Przed rozpoczeciem pracy, na maszyne naciaga sie recznie pomocniczy knot, za¬ barwiony np. na czerwono, w zamek, zao¬ patrzony w knot. Nastepnie, na cewnik ma¬ szyny nasadza sie krzyzowa cewke z kno¬ tem roboczym, te ostatnia przeprowadza sie przez urzadzenie napinajace, znanej konstrukcji, i zawiesza sie ja w nabiegaja¬ cy koniec pomocniczego knota. Przy pu¬ szczeniu maszyny w ruch roboczy knot na¬ wija sie automatycznie, podczas gdy zby¬ wajacy koniec pomocniczego knota nawija sie na motowidlo, przyczem knot roboczy przeprowadza sie w potrzebnych odleglo¬ sciach przez kalibry. Po ukonczeniu tego — 4 —praetósgu, ma$2?yfca zostaje unieFUchomio- na, koniec roboczego knota przeprowadzo- ny przez kaliber, wzglednie ostatni, i pola¬ czony z jego drugim koncem. Po ukoncze¬ niu ciagnienia swiecy, przecina sie w jed- uem miejscu pasipo, nawija zbywajacy ko¬ niec na rezerwowy beben podczas gdy jed¬ noczesnie nowy roboczy knot lub, po ukon¬ czeniu roboty, pomocniczy knot zostaje przyczepiony i nawiniety. Próby wykazaly, ze knot po pierwszem przejsciu przez na¬ czynie J4 zostaje wydluzony, co wyrów¬ nuje sie w wyzej wymienionem jego napie¬ ciem.Automatyczne uruchomianie i unieru- ohomianie maszyny odbywa sie w sposób nastepujacy. Gdy tylko wszystkie przed¬ wstepne prace zostaly dokonane i podsta¬ wowa ilosc obrotów ustalona, naciska sie drazek 29 jego raczka wdól, przez co jego nakretkowa czesc 29* wchodzi w uchwyt z gwintem 38. Ten ostatni zostaje nastepnie obracany kolkiem 39 w kierunku wskazów¬ ki zegara.Przez nacisniecie wdól drazka 29, wal 27 zostal obrócony w kierunku przeciwnym wskazówce zegara tak dalece, az zapadka 30 ulozyla sie na wale 27*f podczas gdy za¬ padka 31 odchylila sie od niego i zahaczy¬ la o czesc 37. Drazek wylaczajacy 33 prze¬ sunal sie przytem ze styku alarmowego 41 na styk silnikowy 42. Drazek hamulcowy 35, który lezal na krazku napednym, pod¬ niósl sie, silnik otrzymuje prad i rozpoczy¬ na swój bieg. Poniewaz rozped silnika mu¬ si byc powolny, nalezy zapobiec jego roz¬ bieganiu sie. Dlatego tez w tym celu wal 27 polaczony jest przez odpowiednie (nie- przedstawione) przeniesienie z oporem ru¬ chowym tak, ze przy przesunieciu walu w kierunku pionowym opory zostaja wyla¬ czane jeden za drugim.Przy obrocie kólka 39 wal 27 zostaje przesuniety przez nakretke 29' w prawo, po przezwyciezeniu sprezyny 28. Widelki drazka 34 dostaly sie z krazka luznego na napeciny, poczatkowo zwolna, a nastepnie — silniej na ten krazek dzialajac, opory rozruchowe zostaly wylaczone, a silnik o- trzymuje zwolna pelna ilosc obrotów. Do¬ swiadczenie wykazalo, ze po pietnastu ob¬ rotach kola 39, a wiec po uplywie 13 do 30 sekund, maszyna zaczyna dzialac.Kiedy wal 29 jest dostatecznie przesu- niety1 zapadka 32 wpada przez czesc 37 i zostaje unieruchomiona, nie moze wiec przeskoczyc wstecz, nawet po wypuszcze¬ niu drazka 29.Sruba 38 przechodzi po prawej stronie w stozek 38\ uniemozliwiajacy dalszy zby¬ teczny ruch walu przez przesuw nakretki 29*. Skórzana wkladka 29" zapobiega szko¬ dliwemu uderzaniu przy powrocie wa¬ lu 27.Po ukonczeniu pracy, maszyna musi sie automatycznie unieruchomic. Drazek 43 zo¬ staje przez drazki 74 sprzezone z dzwignia 44, obracany w kierunku wskazówki zega¬ ra. Zapadka 32 zostaje przez to podniesio¬ na z walu 27* i zwolniona z czesci 37 tak, ze wal 27 posuwa sie pod dzialaniem spre¬ zyny 28 w lewo. Zapadka 31 slizga sie wzdluz czesci 37 i zostaje do niej przyci¬ snieta sprezyna 36. Przy dalszym ruchu spada ona na walek 27*. Wal 27 obraca sie w kierunku wskazówki zegara, pociagajac za soba drazki 34, 35 tak, ze ostatni dostaje sie na krazek napedny 24, hamujac tenze.Drazek 33 przesunal sie ze styków silniko¬ wych na alarmowe. Rozrusznik otrzymuje równiez polozenie zegarowe. Ruch ten jest bardzo szybki tak, ze silnik zostaje szybko unieruchomiony.Robotnik moze wprawdzie przez naci¬ sniecie drazka 29 wdól doprowadzic prad do silnika, jednakowoz tylko w bardzo ma¬ lej ilosci, przyczem pracuje tylko luzny krazek. Pelny obrót mozna osiagnac jedy¬ nie przez obrót kola 39. Zapobiega to przed¬ wczesnemu puszczaniu w ruch maszyny przez nieuwage.Drazek 29, po rozruszaniu, cofa sie o o- - 5 -kolo z mm, podnoszac sie ze sruby 38, gdyz w innym przypadku powrót walu bylby niemozliwy. Osiaga sie to przez odpowied¬ nie ustawienie zapadek 31, 32.Zmiana ilosci obrotów przy postepie pracy zostaje dokonana przy napedzie elektrycznym przez przestawienie szczotek silnika, a mianowicie — przez polaczenie obsadki szczotkowej z walem kalibrowym.Poniewaz kazdorazowemu polozeniu kali¬ bru odpowiada pewien wykrój, temu ostat¬ niemu musi wiec odpowiadac pewna nie¬ zmienna ilosc obrotów. Przy napedzie transmisyjnym, widelki napedu stozkowe¬ go zostaja napedzane z walu kalibrowego.Podstawowa ilosc obrotów zostaje ustawio¬ na recznie, poczem walek widelek zostaje sprzezony z walem kalibrowym, wzglednie z kolem lancuchowani, powoduj acem prze¬ noszenie.Automatyczne i chwilowe unieruchomie¬ nie maszyny, przy osiagnieciu zadanej grubosci i wygladu materjalu, uzyskuje sie przez wyzej opisane urzadzenie. Mozna przytem zastosowac przedwstepny i konco¬ wy sygnal. Obydwa sygnaly sa swietlne.Sygnal przedwstepny ukazuje sie okolo trzech minut przed koncem pracy i zostaje uruchomiany przez naped, a sygnal konco¬ wy — przez urzadzenie do unieruchomia¬ nia. Dopóki ustawienie, ustalone dla pew¬ nej grubosci materjalu, nie zostalo zmie¬ nione, dopóty otrzymuje sie materjal o ma¬ tematycznie, dokladnie tej samej grubosci.Automatycznie unieruchomienie przy urwaniu sie pasma osiaga sie przez zasto¬ sowanie w odpowiednich miejscach elek¬ trycznych lapek, zamykajacych obieg pra¬ du, dzialajacego na magnes urzadzenia u- nieruchomiajacego.W celu ustawienia poczatkowego wy¬ miaru zluznia sie nakretki 66, 66', jako tez i kolo 71, kolo zas 68 obraca sie tak dlugo, az wskazówka na tarczy 72 wskaze zadany wymiar, poczem kolo 71 zostaje przykreco¬ ne. Kolo 68 pozostaje w swem polozeniu, a kolo 68* obraca sie tak dlugo, az opornik 64* dojdzie do walu 50. Nastepnie przykre¬ cona zostaje nakretka 66* i wtedy zostaje ustalony poczatkowy wymiar.Dla ustalenia koncowego wymiaru zluz¬ nia sie kolo 71, a kolo 68 kreci sie dotad, póki na tarczy ukaze sie koncowy wymiar, a wtedy kolo 71 zostaje zakrecone. Nastep¬ nie kolo 67 obraca sie tak dlugo, az opor¬ nik 64 wejdzie na drazek wylaczajacy 50', poczem przykreca sie nakretke 66. Po na- stepnem zluznieniu kola 71 i obrocie kola 68 do chwili dojscia opornika 64' do walu 50, maszyna moze byc puszczona w ruch.Ustalenie koncowego wymiaru moze byc, oczywiscie, dokonane takze przed u- stalefoiem wymiaru poczatkowego.Automatyczne unieruchomienie maszy¬ ny po ukonczeniu pracy odbywa sie w spo¬ sób nastepujacy.Wal kalibrowy 51 zostaje stale obraca¬ ny przez mechanizm napedu, a wiec i z nim krazki 63, 63' oraz kolo 68 z tarcza 72.Przy koncu przebiegu pracy opornik 64 nasuwa sie na drazek 50' i cisnie go w le¬ wo. Drazek 73, ulozony równiez na wale 50, otrzymuje taki sam ruch i przez zerdz 74 uruchomia drazek 43 urzadzenia unierucho¬ miajacego. Wychwyt 32 zostaje przez ob¬ rót w lewo drazka 43 odchylony od walu 27', unieruchomiajae w opisany sposób ma¬ szyne.Celem powrotu maszyny w pierwotne polozenie rozluznia sie kolo 71, obracajac kolo 68 w kierunku wskazówki zegara po¬ ty, póki opornik 64 uderzy o wal 50. Kólko 70 stacza sie przytem na kole 60, polaczo- nem z napedem zapomoca kola 59.Tarcza 72, wsrubowana w kolo 69, ob¬ raca sie z niem, co umozliwia kazdorazo¬ we odczytanie przebiegu pracy, to znaczy tarcza pokazuje kazdorazowo chwilowa grubosc materjalu. Prócz tego, posiada ona wskazówki dla osiagniecia trzech róznych wzrostów grubosci i dla usta¬ wienia kalibru w pierwotne polozenie. — 6 —Kaliber, jak to opisano wyzej, sklada sie z dwóch krazków, na plaszczach których wyciete sa rozwiniecia scietych polówek stozków. Przy krazkach zlozonych, miano¬ wicie przy poczatkowem polozeniu, powsta¬ je odstep, odpowiadajacy najmniejszej srednicy knota. Przy obrocie krazków od¬ step ten zwieksza sie powoli i automatycz¬ nie. Dzialanie kalibru jest nastepujace.Knot, nitka lub podobny materjal zosta¬ je przeprowadzony w okreznym zwoju przez bebny 74, 75, dostaje sie pod urzadze- nie 19 naczynia 14,gdzie powleka sie mate- rjalem, a z tego —• do wykroju kalibrowego, ustawionego przy rozpoczeciu pracy odpo¬ wiednio do grubosci knota. Poniewaz kali¬ ber zostaje napedzany z napednego bebna, w pewnem oznaczonem polozeniu, wykrój zmienia sie stale, a najwyzej o 0,3 mm przy kazdym przebiegu. Na cylindryczny knot zostaje wiec nalozony stozek, którego stoz- fcowatosc zalezy od ilosci zwojów, wynosi jednak najwyzej 0,005 mm na biezacy metr.Na ten stozek, w toku pracy, zostaja na¬ lozone dalsze warstwy materjalu. Stozko- watosc ta jest jednak tak mala, ze nie daje sie praktycznie zmierzyc, moze byc jednak ewentualnie zupelnie usunieta zapomoca o- grzewalnego dokladnie cylindrycznego ka¬ libru gladzacego.Fig. 10 przedstawia zasade nakladania warstw. Knot, przy rozpoczeciu pracy, po¬ siada ksztalt cylindryczny i w przyblizeniu kolowy przekrój. Przy przeprowadzeniu go przez materjal powlokowy i przecia¬ gnieciu go przez ciagly kaliber, ten ostatni otrzymuje przepisowy podsuw, a wiec ob¬ raca sie. Rozpatrujac jednostke zwoju, to znaczy pasmo od jednego do drugiego ka¬ libru, spostrzega sie, ze miejsce, które prze¬ szlo przez kaliber przy rozpoczeciu pracy, posiada niezmienny kolowy przekrój, pod¬ czas gdy miejsce, przy którem skonczylo sie pierwsze przejscie, zwiekszylo sie o po¬ wiekszony wykrój kalibru. Wzrost ten wy¬ nosi, jak podano, najwyzej 0,3 mm. Ponie¬ waz obydwa miejsca, to znaczy poczatek i koniec, nastepuja bezposrednio po sobie, powstaje w tem miejscu stopien o wysoko¬ sci najwyzej 0,3 mm. Przy dalszej pracy maszyny zostaje nalozona warstwa grubo¬ sci 0,3 mim. Stopien ten pozostaje ciagle, az do konca toku pracy, i nie ma praktycz¬ nego znaczenia. Jezeli chodzi o szczegól¬ nie polyskuj ace pasmo swiecy, ogrzewalny kaliber gladzacy, zastosowany ewentualnie poza kalibrem ciaglym, wyrównywuje za¬ równo stopnie, jako tez i stozkowatosc. Go¬ towy materjal posiada wiec dokladnie ko¬ lowy przekrój, knot znajduje sie posrodku i posiada zupelnie gladka powierzchnie do¬ kladnego geometrycznie cylindrycznego plaszcza.Nawinieta na plaszczu krazka polowa scietego stozka moze tez biec w linji sru¬ bowej tak, ze nie jest ona zamknieta w so¬ bie. Czesci te moga tez byc nawiniete na inne bryly obrotowe. PL