PL104550B1 - Sposob wytwarzania pochodnych 6-amino-2,2-dwumetylo-3-/tetrazolilo-5/penamu - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania zwiazków przeciwbakteryjnych, acylowanych po¬ chodnych 6-amino-2,2-dwumetylo-3-/tetrazolilo-5/- -penamu.

Z opisu patentowego Republiki Federalnej Nie¬ miec DOS nr 2 449 863 znany jest sposób wytwa¬ rzania nowych zwiazków przeciwbakteryjnych o ogólnym wzorze 1, w którym R1 oznacza grupe acy- lowa organicznego kwasu karboksylowego.

Sposób wedlug wynalazku dotyczy wytwarzania zwiazków o podobnej budowie okreslonych wzorem 2, w którym Z1 oznacza grupe o wzorze 3 lub gru¬ pe o wzorze 4, w których to wzorach Z2 oznacza atom wodoru, rodnik alkanoilowy o 2—4 atomach wegla albo alkilosulfonylowy o 1—3 atomach we¬ gla, lub farmaceutycznie dopuszczalnych soli zwiazków o wzorze 2.

Zwiazki o wzorze 2 nie byly szczególowo opisa¬ ne w wyzej wymienionym, zgloszeniu patentowym.

Zwiazki te wykazuja szczególnie korzystne wlasci- . wosci przeciwbakteryjne w porównaniu ze zwiaz¬ kami najbardziej zblizonymi pod wzgledem struk¬ turalnym, ujawnionymi w wyzej wymienionym, zgloszeniu patentowym.

Zwiazki wytwarzane sposobem wedlug wynalaz¬ ku mozna oznaczac jako pochodne penamu, który zdefiniowali Sheehan i wspólpracownicy w Journal of the American Chemical Society, 75, 3293 (1953), jako strukture o wzorze 5.

Jakkolwiek okreslenie penam zazwyczaj nie za¬ wiera zadnych stereochemicznych implikacji, abso¬ lutna stereochemiczna konfiguracja zwiazków s otrzymywanych sposobem wedlug wynalazku,, w po¬ zycjach 3, 5 i 6, odpowiada konfiguracji penicy¬ lin otrzymywanych ma drodze fermentacji. Ponadto .zwiazki ortinzyimane sposobem wedlug wynalazku posiadaja asymetrycznie podstawiony atom wegla io w lancuchu przylaczonym do atomu wegla w po¬ zycji 6 rdzenia penamu, który jest w konfigura¬ cji (R). Podobnie jak w przypadku nomenklatury stosowanej w chemii peptydów, oraz zgodnie z praktyka nazywania zwiazków penamonowych. konfiguracje te oznacza sie jako konfiguracje D.

Zwiazki otrzymane sposobem wedlug wynalazku stanowia podstawione w pozycji 5 tetrazole, które moga wystepowac w 2 izometrycznych formach o wzorze 6 i o wzorze 7. Wiadomo, ze obydwie te formy wystepuja równoczesnie w tautometrycznej mieszaninie równowagowej o równowadze dynami¬ cznej. W niniejszym opisie, zwiazki otrzymywane sposobem wedlug wynalazku beda przedstawione jedynie w postaci, w której atom wodoru znajdu- je sie w pozycji 1 pierscienia tetrazolowego, jak¬ kolwiek zrozumiale jest, ze niniejszy wynalazek obejmuje zwiazki, w których atom wodoru znaj¬ duje sie w pozycji 1 pierscienia tetrazolo^wego, zwiazki, w których atom wodoru znajduje sie w pozycji 2 pierscienia tetrazolowego, oraz ich mie- 1045503 104550 4 szaniny. Nalezy takze zwrócic uwage na fakt, ze grupa 4-hydroksy-l,5-naftyrydynowa wystepuje takze w postaci tautometrycznej, która mozna okreslic jako grupe l,4-dwuwodoro-4-okso-l,5-na- ftyrydynowa. 5 Do typowych zwiazków otrzymywanych sposo¬ bem wedlug wynalazku naleza te, w których Z2 oznacza rodnik acetylowy, propionylowy, buteny- lowy, m-etylioisiuilfonylowy, etylosulfonyilowy i pro- pylosuilfonyflowy. 10 Ponadto, sposobem wedlug wynalazku otrzymuje s*p~takze-zwiazki.iuwzorze 2, w którym Z1 ozna- ciaAgrUpe o wzorze I 3 lub grupe o wzorze 4, w którym Z2 oznacza Atom wodoru, rodnik alkano- ilpwy o 2—4 atomacfl wegla, lub alkilosulfonylowy 15 oj r^ atomach' wegla, albo farmaceutycznie do- plregeEalno 'oolo-iyckl zwiazków. Sposób ten polega na reakcji acylowania aminy o wzorze 8 lub jej pochodnej, chrondionej grupa tetiraizioiliilowa, za po¬ moca zaktywowanej pochodnej kwasu karboksy- 20 lowego o wzorze 9, w którym n oznacza liczbe 1 lub 0. Jezeli jest to pozadane, za pomoca tego kwa¬ su usuwa sie zabezpieczajaca grupe tetrazolilowa i przeksztalca sie otrzymany produkt w farmaceu¬ tycznie dopuszczalnasól. 25 Zwiazki o wzorze 8 i o wzorze 9, w których n oznacza odpowiednio 1 lub 0 wytwarza sie na dro¬ dze reakcji acylowania. W zwiazku z tym, wy¬ twarzanie antybiotyków wedlug wynalazku mozna przeprowadzac z wydzielaniem lub bez wydziela- 30 nia zwiazków posrednich. ' Jedna z metod postepowania w sposób wedlug wynalazku w celu otrzymania zwiazków o wzorze 2 polega na reakcji acylowania 6-/D-2^am!ino-2-/4- -hydroksyfenylo/-acetamido/-2,2^dwumetylo-3/tetra- 35 zolilo-5/penamu, zwiazku o wzorze 10, z aktywowa¬ na pochodna odpowiedniego kwasu karboksylowe- go o wzorze 11, w którym Z1 ma wyzej podane znaczenie.

Wiadomo, ze trudno jest wyodrebnic kwasy kar- 40 boksylowe o wzorze 11, w którym Z1 oznacza gru¬ pe o wzorze 4, poniewaz wykazuja one sklonnosc do samorzutnej dekarboksylacja, jakkolwiek w znany sposób otrzymuje sie rózne zaiktywowane pochodne tych kwasów. 45 Acylowanie polega na reakcji odpowiedniego zwiazku o wzorze 10 lub jego soli ze zaktywowana pochodna kwasu karboksylowego o wzorze 11 w odpowiednim rozpuszczalniku.

Powszechnie stosowana zaktywowana pochodna 50 jest halogenek kwasowy, taki jak chlorek kwaso¬ wy. Typowa reakcja acylowania polega na doda¬ niu okolo 1 równowaznika molowego chlorku kwa¬ sowego do roztworu zwiazku o wzoirze 10 lub jego soli, rozpuszczonej w rozpuszczalniku, takim jak 55 chlorowany weglowodór, np. chloroform lub chlo¬ rek metylenu, eter, np. czterowodorofuran lub 1,2- -dwumetoksyetan, ester, np. octan etylu lub octan butylu, nizszy keton alifatyczny, np. aceton lub metylóetyloketon, lub Ili-rzedowy amid, np. N,N- 60 -dwumetyloformamid lub N-metylopirolidon, w temipenaitunze od okolo —40°C do Okolo +30°C korzystnie w temperaturze od okolo —I10°C do okolo +10°C, ewentualnie w obecnosci okolo jed¬ nego równowaznika molowego zwiazku wiazacego 65 kwas, np. trójeltyloaminy, pirydyny lub wodoro¬ weglanu sodowego. Reakcja przebiega do konca po uplywie krótkiego okresu czasu, np. po uplywie okolo 1 godzony.

Inny sposób acylowania zwiazku o wzorze 10 za- pomoca chlorków kwasowych polega na stosowaniu wodnego ukladu rozpuszczalnikowego. W procesie tym, noszacym nazwe sposobu ^Schotten-Bauman- n'a, chlorek kwasowy dodaje sie do roztworu sub¬ stancji wyjsciowej w wodzie lub do mieszaniny wody i innego obojetnego rozpuszczalnika w tem-~ peraturze otoczenia lub w temperaturze nieco niz¬ szej od temperatury otoczenia, przy czym wartosc pH rozpuszczalnika utrzymuje sie w zakresie okolo 6,0—9,0 przed, podczas i po dodaniu chlorku kwa¬ sowego.

W sposobie wedlug wynalazku stosuje sie takze inne zaktywowane pochodne kwasów karboksylo- wych o wzorze 11, takie jak aktywne estry. W tym przypadku stosuje sie estry, takie jak estry feny- lowe, np. ester p-nitrofenylowy, lub ester 2,4,5- -trójchlorofenylowy, tio-estry, takie jak ester tio- lofenylowy lub tiolometylowy, estry N-hydroksy- lowe, takie jak ester N-hydroksy-sukcynimidowy lub ester N-hydroksyftalimidowy. Estry wytwarza sie w znany sposób. Acylowanie przeprowadza sie rozpuszczajac aktywny ester oraz wyzej wymie¬ niony zwiazek o wzorze 10 lub jego sól w dipolar- nym aprotycznym rozpuszczalniku, takim jak N,N- -dwumetyloformamid, N,N-dwumetyloacetamid, lub N-metylopirolidon. Roztwór ten przechowuje sie w ciagu kilku godzin w temperaturze pokojowej, a nastepnie wyodrebnia sie produkt w znany sposób.

W wielu przypadkach zaktywowany ester zaste¬ puje sie odpowiednim azydkiem kwasowym, imiida- zodo lub trliazoloaimidem.

W szczególnych przypadkach jako zaktywowana pochodna kwasu karboksylowego o wzorze 11, w którym Z1 oznacza grupe o wzorze 3, stosuje sie mieszany bezwodnik kwasowy. Zazwyczaj, karbo- ksylainowa sól kwasu 4-hydmoksy-i,5Hnadftyrydyno- karboksylowego-3 poddaje sie reakcji z okolo 1 równowaznikiem molowym chloromrówczanu niz¬ szego alkilu w aprotycznym organicznym rozpusz¬ czalniku obojetnym w srodowisku reakcji, w tem¬ peraturze okolo od —20°C do +20°C, korzystnie w temperaturze okolo 0°C. W sposobie tym ko¬ rzystnie stosuje sie sole metali alkalicznych, takie jak sole sodowe lub potasowe, oraz sole amin trze¬ ciorzedowych, takich jak trójetyloamina, trójbuty- loamina, N-etylopiperydyna, N,N-dwumetyloanili- na, N-metylomorfolina oraz sole pirydyny. Odpo¬ wiednimi rozpuszczalnikami sa np. chloroform, chlorek metylenu, acetonitryl, czterowodorofuran, dioksan i N,N-dwumetyloformamid.

Mieszany bezwodnik karboksylowo-weglanowy wytworzony w ten sposób zazwyczaj stosuje sie in situ do acylowania zwiazku o wzorze 10. Reakcje te przeprowadza sie zwykle mieszajac roztwory przygotowanego wczesniej mieszanego bezwodnika i zwiazku o wzorze 10. Acylowanie prowadzi sie zazwyczaj w temperaturze okolo od —30°C do + 20°C, korzystnie w temperaturze okolo —10°C, a zakonczenie reakcji osiaga sie zwykle w ciagu kilku godzin. W wiekszosci przypadków mieszani-104550 6 ny bezwodnik i zwiazek o wzorze 10 poddaje sie reakcji w stosunku molowym 1:1.

Jeszcze inny sposób acylowania zwiazku o wzo¬ rze 10 za pomoca kwasu 4-hydroksy-l,5-naftyrydy- no-karboksylowego-3 polega na reakcji zwiazku o wzorze 10 z kwasem 4-hydroksy-l,5-naftyrydyno- -karboksylowym-3 w obecnosci pewnych czynni¬ ków, o których wiadomo, ze tworza wiazania pep- tydowe. Do czynników tych naleza karbodwuimi- dy, np. dwucykloheksylokarbodwuimid i l-etylo-3- -/3-dwumetyloaminopropylo-/karbodwuimid, alko- ksyacetyleny, np. metoksyacetylen i etoksyacetylen oraz N-etoksykarbonylo-2-etoksy-l ,2-dwuwodoro- chinolina. Reakcje przeprowadza sie w odpowied¬ nim rozpuszczalniku, tzn. takim, który nadaje sie do rozpuszczania reagentów, przy czym nie reagu¬ je z substancjami wyjsciowymi lub produktem, np. acetonitryl, N,N-dwumetyloformamid i N-metylo- pirolidon.

Druga metoda postepowania w sposobie wedlug wynalazku, w celu otrzymania zwiazków o wzorze 2, polega na reakcji acylowania 6-amino-2,2-dwu- metylo-3-/tetrazolilopenamu, zwiazku o wzorze 12. za pomoca zaktywowanej pochodnej odpowiednie¬ go kwasu karboksylowego o wzorze 13, w którym Z1 ma wyzej podane znaczenie.

Kwas o wzorze 13 poddaje sie aktywowaniu za pomoca jednego z wyzej opisanych sposobów akty¬ wowania kwasu 4-hydroksy-l,5-naftyrydynokarbo- ksylowego-3. Acylowanie przeprowadza sie za po¬ moca jednego z wyzej opisanych sposobów acylo¬ wania zwiazku o wzorze 10, za pomoca zaktywo¬ wanej pochodnej kwasu 4-hydroksy-l,5-naftyrydy-*> nokarboksylowego-3. Kwasy o wzorze 13 wytwarza sie za pomoca acylowania kwasu 2-amino-2-/4-hy- droksyfenylo/octowego zaktywowana pochodna kwasu o wzorze Z1—COOH.

Nalezy zwrócic uwage na fakt, ze w reakcji acylowania zwiazku o wzorze 10 lub 12, atomy wo¬ doru pierscienia tatirazolowego, atomy wodoru o charakterze atomów wodoru amin pierwszo¬ rzednych i atomy wodoru z fenolowych grup hydroksylowych w zwiazku o wzorze 10 mozna za¬ stapic grupami trójalkilosililowymi. Grupy trójal- kiliasililioiwe usuwa sie nastepnie i zastepuje ato¬ mami wodoru przy koncu acylowania, po prostu w wyniku krótko/trwalego poddania produktu dzialaniu pnotyczmego ukladu rozpuszczalników, ta¬ kiego jak woda lub nizszy aikanol, np. metanol lub etanol.

Z uwagi na dostepnosc materialów wyjsciowych, korzystne jest stosowanie grupy trójmetylosililo- wej. Grupe te mozna wprowadzic do wyjsciowego penamu o wzorze 10 lub 12 w znany sposób, np. stosujac trójmetylochlorosilan lub N-trójmetylosili- loacetamid, jak podaja Birkofer i Ritter w Ange- wandte Chemie, wydanie miedzynarodowe w jezy¬ ku angielskim, 4, 417—418 i 426 (1965). Nalezy jed¬ nak dobrac warunki reakcji w taki sposób, aby by¬ ly mozliwe do pogodzenia z obecnoscia w czastecz¬ ce grupy (3-laktamowej. W sposobie tym przydat¬ ne sa równiez pochodne sililowe powstajace w wy¬ niku reakcji wspomnianych zwiazków o wzorach i 12 z dwuchlorodwu (miizsizy allkdl) silanaimi.

Etap sililowania przeprowadza sie w znany spo- 40 50 55 60 65 sób, np. wedlug opisu patentowego RFN nr 1 933 187. Po reakcji acylowania grupe sililowa usu¬ wa sie dzialajac rozpuszczalnikiem protycznym, ta¬ kim jak woda lub nizszy alkanol, np. metanol lub etanol.

Ponadto, jezeli jest to konieczne, tetrazolowy pierscien zwiazków o wzorze 10 lub 12 zabezpiecza sie przed acylowaniem róznymi grupami. Po acy- lowaniu usuwa sie grupe zabezpieczajaca w celu uwolnienia zadanego srodka przeciwbakteryjnego.

Mozna stosowac rózne grupy zabezpieczajace, ta¬ kie jak np. grupe trójfenylometylowa, podstawio¬ na grupe trójfenylometylowa, grupe alkoksymety- lowa, benzyloksymetylowa, podstawiona grupe ben- zyloksymetylowa, cyjanometylowa, benzylowa, pod¬ stawiona grupe benzylowa, grupe alkoksykarbony- lowa, fenoksykarbonylowa oraz podstawiona grupe fenoksykarbonylowa.

Substancje wyjsciowe o wzorze 10 lub 12 wy¬ twarza sie w sposób podany w niniejszym opisie wynalazku.

Kwas 4-hydroksy-1,5^naftyrydynokairfooksylowy-3 wytwarza sie w sposób podany przez Adams'a i wspólpracowników w Journal of the American Chemical Society, 68, 1317 (1946).

Ze wzgledu na fakt, ze kwasy karboksylowe o wzorze 11, w którym Z1 oznacza grupe o wzorze 4 wykazujac sklonnosc do dekarboksylacji, zazwyczaj wytwarza sie zaktywowane pochodne tego zwiaz¬ ku bezposrednio ze zwiazku o wzorze 14. Na przy¬ klad, zwiazki o wzorze 14 poddaje sie reakcji z fosgenem lub chloromrówczanem fenylu albo chlo- romrówczanem podstawionego fenylu. Sposób wy¬ twarzania zwiazków o wzorze 14, w którym Z2 ma wyzej podane znaczenie oraz przebieg reakcji z fosgenem w celu wytworzenia chlorków kwaso¬ wych jest przedstawiony w brytyjskim opisie pa¬ tentowym nr 1 392 849.

Ze wzgledu na kwasowy charakter zwiazków te- trazolowych podstawionych w pozycji 5, zwiazki o wzorze 2, otrzymywane sposobem wedlug wyna¬ lazku, tworza sole z zasadami, przy czym sole te sa równiez objete zakresem niniejszego wynalaz¬ ku. Korzystne sa sole metali alkalicznych, sole me¬ tali ziem alkalicznych oraz sole utworzone z orga¬ nicznymi aminami. Szczególnie korzystne sa sole sodowe i potasowe.

Sole zwiazków o wzorze 2 wytwarza sie w znany sposób, polegajacy na reakcji kwasowego i zasado¬ wego zwiazku zazwyczaj w stosunku molowym 1*1 odpowiednio w wodnym, niewodnym, lub czescio¬ wo uwodnionym srodowisku. Produkty wyodrebnia si£ odpowiednio za pomoca saczenia, stracania osa¬ du i nastepnie saczenia, odparowania rozpuszczal- xni]ka lub, w przyipaldbu woldnych roztworów, za pomoca liofilizacji.

Odpowiednimi zwiazkami zasadowymi stosowa¬ nymi do wytwarzania soli sa np. amoniak, orga¬ niczne aminy, wodorotlenki metali alkalicznych, weglany, wodoroweglany, wodorki i alkoholany metali alkalicznych oraz wodorotlenki, weglany wodorki i alkoholany metali ziem alkalicznych.

Przykladami takich zasad sa pierwszorzedowe ami¬ ny takie jak n-propyloamina, n-butyloamina, ani¬ lina, cykloheksyloamina, benzyloamina, p-toluidy-7 104550 8 na, i oktyloamina, aminy drugorzedowe, takie jak dwuetyloamina, N-metyloanilina, morfolina, %piro- lina i piperydyna, aminy trzeciorzedowe, takie jak trójetyloamina, N,N-dwumetyloanilina, N-etylopi- perydyna, N-metylomorfolina oraz 1-5-dwuazabi- cyklo/4,3,0/nonen-5, wodorotlenki takie jak wodo¬ rotlenek sodowy, potasowy, amonowy i wodorotle¬ nek baru, alkoholany, takie jak etanolan sodowy, etanolan potasowy, wodorki, takie jak wodorek wapniowy lub wodorek sodowy, weglany, takie jak weglan potasowy lub weglan sodowy, wodorowe¬ glany, takie jak wodoroweglan sodowy lub wodo¬ roweglan potasowy.

Zwiazki o wzorze 2 i ich sole wykazuja wybit¬ ne i nieoczekiwane wlasciwosci przeciwbakteryjne in vitro w stosunku do wielu gram-pozytywnych i gram-negatywnych organizmów. Aktywnosc in vitro mozna zademonstrowac za pomoca znanej techniki podwójnych rozcienczen. W praktyce aga¬ rowe plytki zawierajace badane zwiazki w róz- Porównywalne dane dotyczace MIC, minimalne¬ go stezenia inhibitujacego, okreslonego, jak poda¬ no powyzej zwiazków otrzymywanych sposobem wedlug wynalazku i innych podobnych zwiazków otrzymywanych innymi metodami, sa podane w ponizszych tablicach. Wszystkie omawiane zwiazki maja budowe okreslona ogólnym wzorem 15.

Aktywnosc in vitro zwiazków o wzorze 2 oraz ich soli sprawia, iz moga byc one stosowane jako wartosciowe przemyslowe zwiazki przeciwbakteryj¬ ne, np. do oczyszczania wody, kontroli ilosci mu¬ lu, ochrony obrazów ochrony drewna, a takze ja¬ ko srodki dezynfekujace do stosowania zewnetrz¬ nego. W przypadku stosowania tych zwiazków ja¬ ko zewnetrzne srodki dezynfekujace, czesto korzy¬ stnie jest zmieszac czynny skladnik z nietoksycz¬ nym nosnikiem, takim jak roslinny lub mineral¬ ny olej lub krem zmiekczajacy. Podobnie, zwiazki te mozna rozpuscic lub zdyspergowac w cieklych rozcienczakiikach lub rozpuszczalnikach, takich jak Tablica 1 MIC (mcg/ml) R* wzór 16 wzór 17 wzór 18 wzór 19 Escherichia coli 6,25 12,5 12,5 Serratia mercescens 3,12 6,25 12,5 1,56 Salmonella typhimurium 0,78 3,12 50 * 1,56 Proteus morgani 6,25 1,56 6,25 3,12 Klebsiella pneumonia 3,12 6,25 3,12 Pseudomo- nas aero- ginosa 0,78 1,56 12,5 12,5 Tablica 2 MIC (mcg/ml) 1 R° wzór 20 (porównawcze) wzór 21 (porównawcze) wzór 22 (porównawcze) wzór 23 (porównawcze) wzór 24 (porównawcze) Eschesichia coli >200 200 >200 >200 >200 Serratia marcescens 200 200 >200 200 200 Salmonella typhimu¬ rium 50 200 200 50 100 Proteus morgani 50 100 >200 200 >200 Klebsiella pneumonia >200 200 >200 200 200 Pseudomo- nas aeru- ginosa 50 200 100 nych stezeniach zaszczepia sie typowa iloscia od¬ powiedniego organizmu.

Plytki inkubuje sie w ciagu 18 godzin w tem¬ peraturze 37°C, a nastepnie sprawdza sie wzroko¬ wo obecnosc lub brak wzrostu bakterii. Minimal¬ ne stezenie inhibitujace (MIC) jest najnizszym ste¬ zeniem badanego zwiazku zapobiegajacym wzros¬ towi mikroorganizmu.

Zwiazki o wzorze 2 i ich sole wykazuja aktyw¬ nosc przeciwko takim mikroorganizmom, jak szczep Staphylococcuc aureus, Streptocóccus pyogenes, Escheriachia coli, Klebsiella pneumoniae, Proteus morgani, Proteus mirabilis, Pseudomonas aerugi- nosa, Serratia marcescens i Salmonella typhimu¬ rium. 50 55 65 woda, alkanole, glikole lub ich mieszaniny. W wie¬ lu przypadkach, korzystnie jest stosowac stezenia aktywnych skladników, wynoszace okolo 0,l°/o— % wagowych w stosunku do calkowitej wagi mie¬ szaniny.

Ponadto, zwiazki o wzorze 2 oraz ich farmaceu¬ tycznie dopuszczacie, tzm. nietodksyczaie sole, wyka¬ zuja wybitna i nieoczekiwana aktywnosc in vivo.

W celu okreslenia tej aktywnosci, badany zwia¬ zek podaje sie myszom, które zostaly zarazone smiertelna dawka bakterii chorobotwórczych za po¬ moca zaszczepienia dootrzewnego.

Badane zwiazki podaje sie, stosujac wielokrotne podskórne (SC) dawkowanie w diecie. Ostrosc in¬ fekcji waha sie od jednokrotnej do okolo dziesie-9 ciokrotnej dawki, potrzebnej do zabicia 100°/o my¬ szy w wairuinikacfli badainia. Po zakonczeniu testu, szacuje sie aktywnosc zwiazku liczac osobniki po¬ zostale przy zyciu wsród badanych zwierzat i wy¬ raza sie aktywnosc tego zwiazku jako procentowa 5 ilosc zwierzat, które przezyly. Zwiazki o wzorze 2 oraz ich farmaceutycznie dopuszczalne sole wyka¬ zuja in vivo korzystne wlasciwosci przeciwbakte- ryjne w stosunku do takich szczepów bakterii jak Staiphyliococcaiis aureuis, Bscherlchia coili, Klehsiella io pneurrioniae i Pseudomonas aeruginosa.

Prizeciwbafkteryjina aiktywniosc ki vivio zwiazków o wzorze 2 oraz ich farmaceutycznie dopuszczalnych soli sprawia, ze nadaja sie do kontroli bakteryj¬ nych infekcji u ssaków, wlacznie z ludzmi, zwla- is szcza w przypadku podawania pozajelitowego.

Zwiazki o wzorze 2 oraz ich farmaceutycznie do¬ puszczalne sole znajduja szerokie zastosowanie w kontroli infekcji spowodowanych wrazliwymi gram—dodatnimi i gram— ujemnymi bakteriami 20 u ludzi.

W przypadku terapeutycznego stosowania zwiaz¬ ku o wzorze 2 lub jego soli w stosunku do ssa¬ ków, a w szczególnosci czlowieka, zwiazek ten mozna podawac samodzielnie, albo w mieszaninie 25 z innymi substancjami antybiotycznymi i/lub far¬ maceutycznie dopuszczalnymi nosnikami albo roz- cienicizaflinitaaimi, zgodnie z typowa farmaceutyczna praktyka. W zwiazku z tym, w przypadku poda¬ wania pozajelitowego, które obejmuje podawanie 30 domiesniowe, dootrzewnowe, podskórne i dozylne, zwykle przygotowuje sie wyjalowione roztwory aktywnego skladnika, odpowiednio ustala sie war¬ tosc pH roztworu i buforuje. Przy stezeniu stoso¬ waniu dozylnym, nalezy kontrolowac calkowite 35 stezenie rozpuszczonych substancji, aby sporzadza¬ ny srodek byl izotoniczny.

W przypadku podawania ludziom zwiazków otrzymywanych sposobem wedlug wynalazku, sto¬ sowane dzienne dawki nie róznia sie znacznie od 40 dawek dinnych, kliniicizinae stosowanych antybioty¬ ków penamowych.

Wlasciwa dawke dla danego chorego okresla le¬ karz, przy czym mozna oczekiwac, ze zmienia sie ona w zaleznosci od wieku, wagi i reakcji pacjen- 45 ta, jak równiez zaleznie od charakteru i ostrosci objawów. Zwiazki otrzymywane sposobem wedlug wynalazku bedzie sie zazwyczaj podawac pozajeli- towo, w dawkach wynoszacych dziennie okolo 10— 400 mg na kilogram wagi ciala. Wartosci te sa 50 jedynie przykladowe i w pewnych przypadkach moze byc niezbedne stosowanie dawek spoza tych granic.

Przyklad I. Kwas 4-hydroksy-l,5-naftyry- dyno-karboksylowy-3 55 A. Malonian dwuetylo-2-(|j(3-pirydyloamioo)me- tylenowy] Mieszanine 23,5 g (0,25 mola) 3-aminopirydyny i 54 g (0,25 mola) malonianu dwuetylo-2-etoksy- metylenowego ogrzewa sie mieszajac w ciagu 1 go godziny w temperaturze 155°C. Mieszanine chlo¬ dzi sie do temperatury 25°C, w wyniku czego nastepuje zestalenie. Otrzymane cialo stale roz¬ drabnia sie za pomoca mozdzierza, otrzymujac w ten sposób 64,5 g malonianu dwuetylo-2-l[(3-pi- 65 rydyloaminometylenowego)], co stanowi 98°/© wy¬ dajnosci teoretycznej.

B. Ester etylowy kwasu 4-hydroksy-l,5-nafty- rydyno-karboksylowego-3.

Mieszanine 265 g dwufenylu i 735 g dwufeny- loeteru ogrzewa sie do temperatury 255°C, a na¬ stepnie dodaje sie do niej malonian dwuetylo-2- -([3-pirydyloamino]imetylenowy). Nastepnie, mie¬ szanine chlodzi sie do temperatury 25°C i wy¬ tracony osad wydziela sie za pomoca saczenia.

Osad przemywa sie duza iloscia heksanu i su¬ szy. W ten sposób otrzymuje sie 40,5 g estru ety¬ lowego kwasu 4-hydroksy-l,5-naftyrydynokarbo- ksylowego-3, co stanowi 75®/o wydajnosci teore¬ tycznej.

C. Kwas 4-hydroksy-l,5-naftyrydyno-karboksy- lowy-3 ' Do roztworu 8,0 g (0,2 mola) wodorotlenku so¬ dowego w 200 ml wody dodaje sie 20,0 g (0,0917 mola) estru etylowego kwasu 4-hydroksy-l,5-na- ftyrydynokarboksylowego-3. Mieszanine ogrzewa sie pod chlodnica zwrotna w ciagu 6 godzin, a nastepnie traktuje weglem odbarwiajacym, po czym saczy na goraco. Filtrat oziebia sie do tem¬ peratury 25°C i nastepnie zakwasza do wartosci pH = 3 za pomoca 6n roztworu kwasu solnego.

Nastepnie mieszanine oziebia sie w lazni z lo¬ dem w ciagu 15 minut, a wytracony osad od¬ dziela sie za pomoca saczenia. Otrzymane cialo stale przemywa sie woda, nastepnie eterem, a pózniej acetonem i suszy. W ten sposób, otrzy¬ muje sie 11,2 g kwasu 4-hyidirolkisy-l,5^naftyry- dyno-.karboksylowego-3, co stanowi 64!% wydajnos¬ ci teoretycznej.

Przyklad II. 6-/D-2^[4-hydroksy-l,5-nafty- rydyno-3-kyrboksyamido]-2-([4-hydroksyfenylo/ace- tamido/-2,2-dwumetylo-3-/tetrazolilo-5/penam Do roztworu 4,20 ml (0,030 mola) trójetyloaminy w 50 ml szesciometylofosfoamidu dodaje sie 2,85 g (0,015 mola) kwasu 4-hydroksy-l,5-naftyrydyno- karboksylowego-3, mieszanine miesza sie przez minut w temperaturze 25°C i dodaje sie 5 kro¬ pel N-metylomorfoliny. Roztwór oziebia sie do temperatury okolo 0°C i dodaje sie 1,44 ml (0,030 mola) trójchloroetanu.

Mieszanine miesza sie w ciagu 10 minut w tem¬ peraturze 0—5°C, nastepnie dodaje sie 1,44 ml trójchloroetanu i kontynuuje mieszanie przez nastepne 10 minut. Do roztworu otrzymanego bez¬ wodnika dodaje sie roztwór przygotowany z 6,65 g (0,015 mola) trójwodnego 6-/D-2^amino-2[4-hydro- ksyfenylo]acetamido/-2,2-dwumetyliO-3-/tetra2olilo- -5/penamu, 2,10 . ml (0,015 mola) trójetyloaminy i 50 ml szesciometylofosfoamidu w temperaturze 0—5°C. Otrzymana mieszanine miesza sie w cia¬ gu 35 minut pozwalajac, aby sie ogrzala powoli do temperatury 25°C. W tym momencie reakcji mieszanine rozciencza sie, dodajac 1000 ml wody, a nastepnie saczy przez warstwe celUtu (produkt krzemowania ziemi okrzemkowej).

Filtrat dodaje sie do nastepnych 1000 ml wody, której wartosc pH w czasie wprowadzania fil¬ tratu utrzymuje sie na poziomie 2,5 jednostek przez dodawanie 6n kwasu solnego, co powoduje wytracanie sie osadu. Po mieszaniu mieszaniny104550 11 12 przez 15 minut w temperaturze okolo 0°C, wy¬ tracony osad oddziela sie za pomoca saczenia w atmosferze azotu. Otrzymany osad przemywa sie woda, nastepnie eterem, a potem suszy, otrzymu¬ jac w ten sposób 3,7 g zadanego tytulowego 5 zwiazku. Nastepnie produkt oczyszcza sie przez rozcieranie na proszek z acetonem i suszenie.

Koncowa wydajnosc wynosi 3,6 g, co stanowi 43°/o wydajnosci teoretycznej.

Przyklad III. Sól sodowa 6-/D-2-{4-hydro- ao ksy-l,5-naftyrydyno-3nkarboksyamido]-2-([4-hydro- ksyfenyIo]acetamido/-2,2-dwumetylo-3-/tetrazolilo- -5/penamu ' 6 g zawiesiny 6-/D-2-<[4-hydroksy-l,5-naftyrydy- no-3-karboksyamido]-2^[4-hydroksyfenylo]acetami- is do/-2,2-dwumetylo-3-/tetraczolilo-5/penamu w 450 ml wody ^miesza sie w tempenaftuinze 25°C, doda¬ jac powoli roztwór In wodorotlenku sodowego do momentu otrzymania stalej wartosci pH = 7.

Mala ilosc nierozpuszczonego osadu usuwa sie za 20 pomoca saczenia, a nastepnie z filtratu przez lio¬ filizacje otrzymuje sie zadana tytulowa sól so¬ dowa (6,6. g). Widmo w podczerwieni otrzymanego produktu (KBr) wykazuje pasma absorpcji dla 3400, 1770, 1655, 1575 1550, 1540, 1520, 1470, 1430, 25 1380, 1330, 1250 i 1210 cm"1.

Widmo magnetycznego rezonansu jadrowego (w mieszaninie DgO i (CDs)2SO) wykazuje pasma ab¬ sorpcji dla 9,15—8,8 (multiplet, 2H), 8,5—8,1 (mul¬ tiplet, 1H), 8,1—7,7 (multiplet, 1H), 7,45 (dublet, 30 2H), 6,85 (dublet, 1H), 6,1—5,8 (multiplet, 1H), ,8—5,4 (multiplet, 2H), 5,2 (singlet, 1H), 1,6 glet, 1H) i 1,0 (singlet, 1H), gdzie absorpcja jest wyrazona w ppm, w porównaniu z wzorcem we¬ wnetrznym czterometylosilanem. 35 Przyklad IV. Sól potasowa 6/D-2-[4-hydro- ksy-l,5-.naftyrydyno-3-karboksyamido]-2-(4-hydro- ksyfenylo]-acetamido-2,2-dwumetylo-3-/tetrazolilo- -5/-penamu Postepujac w sposób analogiczny jak w przy- 40 kladzie III, lecz stosujac zamiast In roztworu wo¬ dorotlenku sodowego In roztwór wodorotlenku potasowego, otrzymuje sie sól potasowa 6-/D-2- -(4-hydroksy-l,5-naftyrydyno-3^karboksyamido-2- -i[4-hydroksyfenylo]-acetamido/-2,2 - dwumetylo-3- 45 -/tetrazolilo-5/Hpenamu.

Przyklad V. 6-/D-243^acetyioimidazolidyno- ' -2-on-1-karboksyamido]-2-(4-hydiroiksyfenylo]-ace- tamido/>-2,2^dwumetylo-3-/'tetrazolilo-5/^penam Do roztworu 3,54 g trójwodnego 6-/D-2^amino- 50 -2n[4-hydiroksyfe(nylo]-acetamiido/2,2-dwumetylo-3- -/tetrazolilo-5/ipenamu w 100 ml czterowodórofu- ranu i wody w stosunku 25 : 75, w temperaturze 0°C, dodaje sie mieszajac, trójetyloamine, az do otrzymania wartosci pH 8,0. Do tego roztworu 55 nastepnie dodaje sie porcjami w ciagu 30 minut 1,78 g chlorku karbonylo-3-acetyloimidazolidyno- nu-2 utrzymujac wartosc pH na poziomie 8,0 jed¬ nostek przez jednoczesne wprowadzanie do roz¬ tworu trójertyloaminy. Do mieszaniny reakcyjnej 60 dodaje sie kwasu solnego, aby utrzymac wartosc pH = 7,5, a nastepnie miesza sie ja przez 15 mi¬ nut i dodaje sie 200 ml wody.

Cala ilosc czterowodorofuranu usuwa sie przez odparowanie pod obnizonym cisnieniem, a na- es stepnie doprowadza sie wartosc pH pozostalego roztworu wodnego do 3,8 jednostek przez doda¬ nie 6n roztworu kwasu solnego. Po 15 minutach osad, który wytracil, wydziela sie za pomoca sa¬ czenia, a nastepnie suszy.

Otrzymuje sie 3,5 g surowego produktu. Za¬ wiesine surowego produktu w wodzie której war¬ tosc pH zostala podniesiona za pomoca 2n roz¬ tworu wodorotlenku sodowego do 8,0 jednostek, miesza sie w ciagu 15 minut, a nastepnie saczy.

Wartosc pH filtratu doprowadza sie do 3,8 a na¬ stepnie wytracony osad wydziela sie przez sa¬ czenie. W ten sposób otrzymuje sie 2,3 grama (53°/o wydajnosci) zadanego tytulowego zwiazku.

Widmo magnetycznego rezonansu jadrowego w roztworze (CD8)sSO wykazuje pasma absorpcji dla 9.3 (multiplet), 1H9, 8,9 (dublet, 1H), 7,3 (dublet, 2H), 6,8 (dublet, 2H), 5,8—5,2 (multiplet, 5H + za¬ nieczyszczenia), 3,7 singlet, 4H), 2,4 (singlet, 3H), 1,6 (singlet, 3H). Absorpcja jest wyrazona w ppm w porównaniu z wzorem wewnetrznym, czterome¬ tylosilanem. Widmo w podczerwieni produktu w oleju mdneralnyim wykazuje silne pasmo absorp¬ cji dla 1780, 1730 i 1660 cm-1.

Przyklad. VI. 6-/D-243-metylosulfonyloimi- dazolidyno-2-on-l-karbqiksyamido]-2H[4 - hydroksy- fenylo]acetamido/-2,2-dwumetylo-3-/tetrazolilo-5/pe- nam Tytulowy zwiazek otrzymuje sie z wydajnoscia Q7°/o na drodze acylowania trójwodnego 6-/D-2- -amino-2-/4-hydroksyfenylo/acetamido/ - 2,2 - dwu- metylo-2,2-dwumetylo-3-/tetra!zolilo^5-/penamu za pomoca chlorku karbonylo-3-metylosulfonyloimi- dazolidynonu-2, postepujac w sposób podany w przykladzie V. Widmo w podczerwieni otrzyma¬ nego produktu w oleju mineralnym wykazuje sil¬ ne .pasma absorpcji dla 1780, 1730, 1660 i 1160 cm-1.

Widmo magnetycznego rezonansu jadrowego w roztworze (CD8)SO wykazuje silne pasma dla 9,0 (multiplet), 8,2 (multiplet), 7,6 (dublet), 7,3 (du¬ blet), 6,8 (dublet), 5,7 (multiplet), 3,9 (singlet) 3.4 (singlet), 1,6 (singlet) i 1,0 ppm (singlet), w porównaniu z wzorcem wewnetrznym, czterome¬ tylosilanem.

Przyklad VII. 6-/D-2H[imidazolidyno-2-on-l- -karboksyamido]-2-i[4-hydroksyfenylo]-acetamido/- -2,2-dwumetylo-3-/te»trazolilo-5/penani.

Tytulowy zwiazek wytwarza sie z niemal ilos¬ ciowa wydajnoscia na drodze acylowania trój¬ wodnego 6-/D-2^mino-244-hydroksyfenylo]aceta- mido/-2,2-dwumetylo-3-/tetrazolilo-5/penamu za pomoca chlorku karbonyloimidazolidynonu-2, po¬ stepujac w sposób analogiczny jak w przykladzie V, lecz stosujac zamiast trójetyloaminy 2n roz¬ twór wodorotlenku sodowego. Widmo w podczer¬ wieni otrzymanego produktu wykazuje silne pas¬ ma absorpcji dla 1760, 1730, 1680 i 1660 cm^1.

Widmo magnetycznego rezonansu jadrowego otrzymanego produktu (w 020(008)280) wykazuje silne pasma absorpcji dla 7,4 (dublet, 3H), 6,8 (dublet, 2H), 5,7 (singlet 3H) 5,3 (singlet, 1H), 3,8 {singlet, 2H), 3,5 (singlet, 2H), 1,7 (singlet, 3H) i 1,1 (singlet, 3H) ppm w porównaniu z wzorcem we¬ wnetrznym, czterometylósiUanem.104550 13

Claims (10)

Zastrzezenia patentowe. 14

1. Sposób wytwarzania zwiazków o wzorze 2. w którym Z1 oznacza grupe o wzorze 3 lub grupe o wzorze 4, w którym Z2 oznacza atom wodoru, 5 rodnik alkanoilowy zawierajacy 2—4 atomów wegla albo rodnik alkilosulfonowy zawierajacy 1—3 atomów wegla, lub ich farmaceutycznie do¬ puszczalnych soli, znamienny tym, ze amine o wzorze 8 lub jej pochodna, chroniona za po- io moca grupy tetrazolilowej poddaje sie reakcji acylowania za pomoca zaktywowanej pochodnej kwasu karboksylowego o wzorze 9, w którym n oznacza liczbe 1 lub 0 i, jezeli jest to konieczne, usuwa sie zabezpieczajaca grupe tetrazolilowa 15 oraz, ewentualnie, przeksztalca sie otrzymany produkt w farmaceutycznie dopuszczalna sól.

2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako zaktywowana pochodna kwasu karboksylo¬ wego stosuje sde chlorek kwasowy. 20

3. Sposób wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze reakcje acylowania prowadzi sie w rozpuszczalni¬ ku organicznym w temperaturze od — 10°C do + 10°C.

4. Stposób weldiuig zastrz. 3, znamienny tym, ze 25 reakcje acylowania prowadzi sie w obecnosci srodka wiazacego kwas.

5. Sposób wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze amine rozpuszcza, sie w uwodnionym rozpuszczal¬ niku i dodaje chlorek kwasowy, przy czym war¬ tosc pH utrzymuje sie w zakresie 6,0—9,0.

6. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako zaktywowana pochodna kwasu karboksylo¬ wego stosuje sie ester fenylowy, tioester lub N- -hydroksyester, a acylowanie prowadzi sie w di- polannym rozpuszczalniku aprotycznym.

7. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze stosuje sie kwas o wzorze 25 lub o wzorze 9, w którym Z1 ma znaczenie podane w zastrz. 1 a n oznacza liczbe O, przy czym jako zaktywowana pochodna stosuje sie mieszany bezwodnik.

8. Sposób wedlug zastrz. 7, znamienny tym, ze stosuje sie mieszany bezwodnik, utworzony z es- trem chloromrówkowego kwasu.

9. Sposób wedlug zastrz. 8, znamienny tym, ze reakcje prowadzi sie w temperaturze od — 20 do + 20°C.

10. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze stosuje sie kwas o wzorze 25 lub kwas o wzo¬ rze 9, w którym Z1 ma znaczenie podane w zastrz. 1, a n oznacza liczbe 0 przy czym reakcje acylowania prowadzi sie w obecnosci srodka two¬ rzacego wiazanie peptydowe. 0 Wzór i g*Nnn H 9 H0^>CH-C-NHx_^SvCH3 NH C=0 Wzór Z Wzor 3 CH3 H- U I Wzór 4 6 5/S.2 7 4 3 Wzór 5104550 -c-An y Ji Uf N-N -C *N ^H Wzór 6 Wzór 7 OH CH^ H4NH-CH-C0-hNHN ,Sv o Wztfrfl H (HS| Z1-COJNH-CHCO OH J1-n Wzór 9 HO \\ // O -CH-C-NH NH; O NH, O ^ N O ZLC-OH S^CH3 CH3 J H / Wzd/- /2 CH3 CH3 H7 HO CH-COOH NH C=0 Wzór 13104550 4-HO-C^CH-CO- NH-C0-NHhQ> Wzór 25 Drukarnia Narodowa Zaklad Nr 6, zam. 597/79 Cena 45 zl