Przedmiot niniejszego wynalazku sta¬ nowi skoroszyt do pism i dokumentów wszelkiego rodzaju, które moga byc latwo wyjete z kazdego miejsca i wlozone zpo- wrotein. Skoroszyty i podobne urzadzenia tego rodzaju powinny posiadac mozliwie prosty mechanizm, który umozliwia za¬ mkniecie mniej lub wiecej samoczynne sko¬ roszytu przy zlozeniu okladek.Przy ciaglem uzywaniu takich urzadzen waznem jest odpowiednie ukladanie sie pojedynczych arkuszy, przyczem srodki przytrzymujace nie powinny wywierac szczególnego nacisku na otwory, przez które one przechodza. Przy takiem polo¬ zeniu kartki obracaja sie podatnie przy otwieraniu i zamykaniu, przyczem do pod¬ trzymywania kartek sluza odpowiednie podpory.Wynalazek niniejszy rózni sie od zna¬ nych urzadzen zastosowaniem przy skoro¬ szytach dowolnie szerokich grzbietów i bardzo prostych srodków, zapomoca któ¬ rych nastepuje szybkie otwieranie i wy¬ mienianie pism, oraz przytrzymywanie, tak ze pojedyncze kartki daja sie obracac po¬ dobnie, jak kartki ksiazki.Skoroszyt wedlug wynalazku umozliwia otwieranie go, chwytajac okladke w srod¬ ku i rozciagajac ja, poczem skoroszyt jest tak otwarty, ze mozliwem jest czytanie i dowolne wyjmowanie lub zmienianie po¬ jedynczych kartek. W razie koniecznosci stosuje sie zamkniecie pomocnicze, uru-chomiane ze strony poprzecznej grzbietu lub z innego odpowiedniego miejsca.*W^l^'\\ry!nak3^^iaga sie poloze¬ nie otwarte skoroszytu otwierajac tenze, jak kazda ksiazke. Uzywanie jego jest wiec proste tak, ze przy nieco otwartym skoro¬ szycie mozna przekladac kartki i odszu¬ kac zadane miejsce; oszczedza sie wiec znacznie na czasie. Mozliwe sa dwa rodza¬ je stosowania skoroszytu, dla którego to celu konieczne byly dotychczas skompli¬ kowane narzady. Otwarcie okladek zezwa¬ la mianowicie na dowolne przekladanie kartek i czytanie, przyczem skoroszyt lezy lub grzbiet jego trzyma sie w rece, co u- latwia stosowanie zagietych czesci grzbie¬ tu, które jednak równoczesnie nie prze¬ szkadzaja ukladaniu skoroszytu na pod¬ kladce. Przy zmianie kartek konieczne jest tylko wyciaganie kartek wraz z okladka¬ mi w miejscu rozdzialu w lewo i w prawo, a mechanizm otwiera sie tak, ze mozna do¬ konac zamiany w zadanem miejscu.Srodki, sluzace do nasuwania kartek, ulozone sa w przegubowych ramach w ten sposób, ze przeprowadzanie pism z jed¬ nej strony na druga, jak tez skladania ich, jest ulatwione. Lozysko obracajace te cze¬ sci przegubowe znajduje sie w srodku grzbietu, a mianowicie na czesciach wa¬ skiej szyny, wygietej prostokatnie i przy¬ mocowanej do grzbietu skoroszytu tylko dwiema srubami.Na rysunku przedstawione sa przykla¬ dy wykonania wynalazku.Fig. 1 i 2 przedstawiaja w widoku zgó- ry, a wzglednie zdolu urzadzenie wedlug wynalazku, posiadajace rame wypukla, a fig. 3 i 4 — w widoku zgóry i zprzodu — takiez urzadzenie, posiadajace dwie cze¬ sci przegubowe, lezace obok siebie, cze¬ sciowo sprezyste. Fig. 5 i 6 sa widokiem zgóry i zprzodu urzadzenia, zaopatrzone¬ go w rame i w urzadzenie ustalajace, a fig. 7 i 8 — takiemiz widokami urzadzenia, posiadajacego sprezysta plyte. Fig. 9 i 10 przedstawiaja w widoku zgóry i zprzodu urzadzenie w rozmaitych polozeniach, po¬ siadajace ramy, a fig. 11 — jest przekro¬ jem wedlug linji C—D na fig. 9. Fig. 12 jest widokiem zgóry na urzadzenie, przy którem rama jest umieszczona w srodku, fig. 13 — przekrojem wedlug linji A—B na fig. 12, fig. 14 — przekrojem przez drut sluzacy do nasuwania, a fig. 15, wzglednie 16 — widokiem konców takich drutów. Fig. 17 i 18 przedstawiaja, w widoku sgóry i w przekroju wedlug linji C—D urzadzenie, przy którem jedna czesc ramy ulozona jest w drugiej czesci ramy, a fig. 18 i 19 — w widoku zgóry i w przekroju wedlug linji E—F. Fig. 18 przedstawia urzadzenie, którego rama wykonana jest z drutów, fig. 21 i 22 przedstawiaja w widoku zboku u- rzadzenie, przy którem kazda rama posia¬ da szczególne lozysko, a wzglednie urza¬ dzenie, przy którem do prowadzenia ramy sluza czesci przegubowe.Z grzbietem a polaczone sa zagiete czesci b okladek, lub tez bezposrednio okladki c tak, ze moga byc zlozone. Na stronie wewnetrznej grzbietu a znajduja sie lozyska d dla osi e, na których umie¬ szczone sa wygiete mostki /, /'. Mostki te zaopatrzone sa w druty g, g\ sluzace do nasuwania arkuszy i przesuwajace sie je¬ den ponad drugim lub jeden w drugim dzieki zastosowaniu odpowiednich wydra¬ zen lub wytloczen. Os e jest z jednej stro¬ ny wygieta wbok, a nastepnie pod katem tak, ze tworzy obustronnie przy przekla¬ daniu arkuszy oporniki h dla mostków /, /'. Nieco wystajaca czesc strzemienia i przylega przy przekladaniu do czesci za¬ gietych 6.Celem wyjecia kartek, tworzacych za¬ wartosc skoroszytu, lub wlozenia nowych kartek otwiera sie skoroszyt w pozadanem miejscu w ten sposób, ze czesc zagieta zo¬ staje zwolniona, a druty g, g' otwieraja sie samoczynnie, poniewaz zawartosc przekla¬ da strzemiona tych drutów w obie strony - Z —tak, ze druty oddalaja sie jeden od dru¬ giego.Przy wykonaniu, przedstawionem na fig. 3 i 4 osie k, k' sa polaczone ze soba za- zebionemi czesciami / tak, ze przy obrocie jednej osi obraca sie druga os. Os k za¬ opatrzona jest w sprezyne m, która cisnie druty n, sluzace do nasuwania kartek ku wewnatrz i utrzymuje je w polozeniu za- mknietem. Sprzezenie zebate powoduje przytem ruch drutów n\ osadzonych na osi k', w strone przeciwna.Kisiuk o, osadzony na wale k i dziala¬ jacy na klape p, zapobiega przy otwartym skoroszycie zamykaniu drutów n. Przy podniesieniu klapy p rekami lub przy jej obrocie, podczas zamykania skoroszytu, ksiuk o zostaje zwolniony, a druty n, n moga sie samoczynnie zamknac.Skoroszyt wedlug fig. 5 i 6 posiada czworokatne ramy lub strzemiona q, q\ obracajace sie zapomoca ramion 30 we wspólnem lozysku r, wygietem na obu koncach. Na czesciach ramy q, q', przyle¬ gajacych do czesci b lub do okladki, zasto¬ sowane sa druty 31, sluzace do nasuwania kartek i wchodzace w otwory s czesci q, q'.Zaleznie od wygiecia drutów 31 powstaje mniejsze lub wieksze tarcie w odpowied¬ nio wykonanych otworach s, które umozli¬ wia samoczynne utrzymywanie drutów, za¬ opatrzonych ewentualnie we wciecia w po¬ lozeniu zamknietem. Do zamykania sluzy równiez sprezyna /, umieszczona na obra¬ caj acem sie ramieniu 30 i wchodzaca w wy¬ ciecie u drugiego ramienia 30.Przy wykonaniu przedstawionem na fig. 7 i 8 umieszczone sa na waskiej szynie lozyskowej r dalsze lozyska v, w których obraca sie plyta w pod dzialaniem sprezy¬ ny /. Druty, sluzace do nasuwania kartek, przeprowadzone sa przez te plyte, która sluzy do przytrzymywania kartek na jed¬ nej stronie tak, ze moga one byc latwo przewracane.Obracajaca sie rama q, q\ 30 wykona¬ na jest z jednego kawalka zelaza plaskie¬ go, a mianowicie w ten sposób, ze wycina sie najpierw z blachy czesc w ksztalcie li¬ tery Uy a nastepnie wygina sie ramiona 30 prostopadle do czesci q, c\ Ramy te, które skladaja sie z czesci q, q* przylegajacych plasko do okladki lub do jej czesci zagie¬ tych, i z ramion 30, prostopadlych do po¬ wierzchni okladki, sa zupelnie stale i bar¬ dzo wytrzymale, równoczesnie jednak bar¬ dzo lekkie i moga byc latwo obracane tak, ze nadaja sie zarówno dla skoroszytów, posiadajacych bardzo szerokie jak równiez bardzo waskie grzbiety. Szyna r, wygieta na obu koncach, sluzy jako lozysko, a spre¬ zyny / ciagna plyte w po przelozeniu w strone przeciwna.Rama q, q', 30 urzadzenia, przedsta¬ wionego na fig. 9, 10, 11 jest przesuwalna zapomoca sanek x w lozyskach y wzdluz czesci b tak, ze przy otwieraniu skoroszy¬ tu wraz z Czesciami b, druty sluzace do nasuwania otwieraja sie samoczynnie, po wylaczeniu ich zamkniecia sprezynowego zapomoca drazka z, którego czesc rozsze¬ rzona 3 wpada dzieki dzialaniu sprezyny 2 w karby 4, umieszczone w wycieciu ra¬ mienia 5. Przy cofnieciu drazka z czesc 3 wystepuje z karbu 4 tak, ze mozna otwo¬ rzyc skoroszyt. Zastosowana jest tutaj wieksza ilosc karbów, z których dwa kar¬ by umozliwiaja przekladanie kartek, a karb koncowy — wyjmowanie kartek z drutów.Podczas gdy w wykonaniu wedlug fig. 9 i 10 koniecznem jest przy otwieraniu skoroszytu cofniecie drazka z, a zamknie¬ cie uzyskuje sie w polozeniach koncowych zapomoca tego drazka, jak tez karbów ra¬ mienia 5, — sprezyny 6, zastosowane przy wykonaniu wedlug fig. 12 i 13, ciagna przy samoczynnem zamykaniu ramy q, q\ 30 ku sobie, Sprezyny te utrzymuja ramy q, q\ 30 w dwóch rozmaitych polozeniach, a mianowicie w polozeniu zamykajacem, przy którem sprezyny przeprowadzaja ramiona — 3 —30 poaad ich punktem obrotu w poloze¬ nie zamykajace i przy skoroszycie otwar¬ tym, w którym to przypadku sprezyny te znajduja sie pod punktem obrotu ramion 30 i utrzymuja je w polozeniu otwartem (fig. 12 i 13).Do prowadzenia ram w srodku drazków q, q'sluza katówki 7, przesuwajace sie we wcieciach 8 czesci 6 okladki. Rama i czesc b zamykaja i otwieraja sie wiec wspólnie, a mianowicie przy rozciaganiu okladek otwieraja sie one samoczynnie, poniewaz drazki q, q polaczone sa z czesciami b, a sprezyny 6 utrzymuja okladki w poloze¬ niu otwartem* podczas gdy przy scisnieciu czesci b, to znaczy przy zamykaniu skoro¬ szytu, sprezyny ciagna samoczynnie cze¬ sci 6 jedna ku drugiej i utrzymuja je w polozeniu zamknietem. Czesc 7 jest konana jako katówka i ulozona jest we wcieciu 8 dzieki rozszerzeniu cze¬ sci 7 na dolnym koncu w obie strony, a mianowicie tak, ze wystaje poza wcie¬ cie.Urzadzenie to uwidocznia dzialanie wszelkich czesci przy stosowaniu takiego skoroszytu zarówno do przekladania pism, jak tez do zamykania lub otwierania sko¬ roszytu. Czesci zagiete b, przylegajace do okladki, umozliwiaja trzymanie w rece nie¬ co otwartego skoroszytu, przy przeklada¬ niu pism. Mozliwem jest równiez otwiera¬ nie bez stosowania podstawy, a mianowi¬ cie rozgina sie w miejscu otwieranem obie warstwy pism ksiukiem i palcem srodko¬ wym, az grzbiet znajdzie sie w jednej li- nji z czesciami b, a sprezyna przekroczy swój punkt martwy tak, ze samoczynne za¬ mkniecie mechanizmu jest niemozliwe.Przy obracaniu okladek, mechanizm zamy¬ kajacy wyprzedza dzialanie sprezyny, co zapobiega wypadaniu kartók z drutów.Celem dobrego dzialania urzadzenia ko¬ niecznem jest równiez przy zamykaniu skoroszytu stosowanie szczególnych srod¬ ków, jak np. sprezyny, która moze byc u- mieszczona zewnatrz wlasciwego mecha¬ nizmu.Przy wykonaniu przedstawionem na fig. 17 i 18 szyna 15, na której umieszczo¬ na jest obracana czesc 16 nie znajduje sie w srodku grzbietu, lecz nieco przesunieta wbok, podczas gdy druga czesc ramy 17 ulozyskowana jest na drazku czesci 16, zastosowanym przegubowo. Szyna 75, po¬ laczona stale z grzbietem, sluzy wiec jako lozysko tylko dla jednej pary drazków, obracajacych rame 16, podczas gdy druga para drazków, obracajaca rame 17, obraca sie o czop 18 na pierwszej parze. Wyko¬ nanie to nadaje sie przy szybkiem prze¬ kladaniu otwartego skoroszytu.Fig. 19 i 20 uwidoczniaja rame wyko¬ nana z drutów okraglych 19, splaszczo¬ nych w miejscach lozyskowych 20 i w miejscach 21, sluzacych do nasadzania drutów. Lozysko obrotowe 22 ramy 19 wykonane jest równoczesnie jako lozysko dla osi 23, która moze sie przesunac wgó- re przy skoroszycie otwartym.Mostek ramy 19, wygietej z drutu w ksztalcie litery U? posiada w srodku trzpien 32, przeprowadzony przez wyciecie 34 okladki, a wzglednie jej czesci zagietej.Na obu stronach okladki, wzglednie jej czesci zagietej, umieszczone sa plyty 33, przyczem w rozszerzone w miejscu 35 wciecia 34 tych plyt wsuniety jest trzpien 32 rozszerzony na dolnej stronie i utrzy¬ mujacy rame w polaczeniu z okladka, wzglednie z jej czescia zagieta.Przy wykonaniu wedlug fig. 21 na obu koncach waskiej szyny, zastosowanej na grzbiecie, znajduje sie podwójne lozysko 25, a mianowicie rama 16 spoczywa stale w lozysku 26, podczas gdy rama 17 poru¬ sza sie w lozysku 27.Przy wykonaniu przedstawionem na fig. 22 wahacze 36 wraz z drutami, sluza- cemi do nasuwania kartek i umocowanemi do czesci laczace] te wahacze, zastosowa¬ ne sa w wygieciach waskiego paska, znaj- - 4 -dujacego sie w srodku grzbietu. Wahacze 36 posiadaja wciecia 37, w których umo¬ cowane sa przegubowo drazki 28, polaczo¬ ne obracalnie z grzbietem, wzglednie z je¬ go czesciami zagietemu zapomoca katówek 29 lub podobnych narzadów. Wahacze 36, jak równiez ramy sa polaczone przegubo¬ wo z okladka tak, ze nie sa one przesuwa¬ ne. Srodki, sluzace do nasuwania kartek, oraz okladka, wzglednie jej czesc zagieta otrzymuja samoczynnie i wspólnie zarów¬ no polozenie otwarte, jak tez polozenie za¬ mkniete.Druty sluzace do nasuwania kartek po¬ siadaja (fig. 14, 15, 16) przekrój soczew- kowaty luib owalny, oo ulatwia ulozenie kartek, oraz utrudnia przerywanie ich, mozliwe dotychczas przy drutach o prze¬ kroju kolowym, przy których dluzsze uzy¬ wanie powodowalo wyginanie krawedzi o- tworów, które ulegaly tak dalece uszko¬ dzeniu, ze przedzieraly sie.Celem utrzymywania skoroszytu w po¬ lozeniu zamknietem równiez zapomoca drutów, sluzacych do nasuwania, jak tez celem wzmacniania dzialania sprezyny druty te otrzymuja na koncach wciecia lub zgrubienia 10, lub tez inne przekroje, które umozliwiaja tarcie ich w owalnych otworach ramy tak, ze przy otwieraniu skoroszytu musi byc przezwyciezony pe¬ wien opór.Sprezyny laczace moga byc przesta- wialne, gdyz zaleznie od napelniania sko¬ roszytu potrzebna jest zmiana napiecia sprezyny. Podpory 11 w ksztalcie litery U (fig. 9) sluza jako opory dla okladek lub ich czesci zagietych.Szczególy poj edynczych przykladów wykonania moga byc naprzemian stosowa¬ ne, lulb tez znajdowac sie w mniejszej lub w wiekszej ilosci przy jednem wykonaniu, zaleznie od okolicznosci lub zadanego celu.Skoroszyty wedlug niniejszego wyna¬ lazku posiadaja dwie pary jezyczków, le¬ zace naprzeciw siebie, moze byc jednak stosowana wieksza ilosc tych par. Moga byc równiez uzywane wszelkiego rodzaju narzady, sluzace do nasuwania, jak rurki wchodzace jedna w druga i podobne urza¬ dzenia. PL