PL103345B1 - Sposob otrzymywania barwiacego srodka grzybobojczego do impregnacji drewna - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywa¬ nia barwiacego olejowego srodka grzybobójczego do impregnacji drewna. Srodkal sluzace do zabez¬ pieczania, drewna budowlanego imozna podzielic na srodki solowie i grodki olejowe.

Srodki solowe sa to preparaty w postaci stalej {(proszków, krysztalów), które przed uzyciem nale- zy rozpuscic w wodnie. W sklad i!dh wchodza srod¬ ki dyfuzyjnie wnikajace w drewno. Barwienie drewna nastepuje przy uizyciu barwników rozpusz¬ czalnych w wodzie, które charakteryzuja sie na ogól niska odpornoscia ma Swiatlo U sa latwo wy- mywalne, co znacznie zaweza zakres zastosowania ich w budownictwie. Tematyke ite obejmuja paten¬ ty: op. niemiecka 2A6H5, polskie 36 046 i 412 554.

Srodki olejowe sa to gotowe preparaty w postaci roztworów w olejach pochodzenia weglowego lub naftowego. Sa one nierozpuszczaLne w wodzie i posiadaja wlasnosci ochronne przeciw wilgoci. Do drewna wnikaja (przez przesltrzeniie kapilarne.

Konserwacja drewna przeprowadzana dawniej przez pokrywanie powierzchni farba miala na ce¬ lu zabezpieczenie przed wdOgocia i (powstawaniem jjrzyfbów. Metoda ta nie powoduje jednak konser¬ wacji chemicznej. Po pewnym czasie farba peka i powstaja szpary, przez które woda- wchodzi w kon¬ takt z drewnem. Woda ta nie ma motaliwosci ipa- rowantfa i wdflgotnosc drewna szybko przekracza %- Powoduje to w konsekwencji niefoezpieczen- Z stwo .powstawania grzybów, paczenia sie i pekania drewna, adlpadanie farby oraz utrudnienie (powtór¬ nego imalowanda bez uprzedniego ulsiiniecia sltarej farby.

Ze wzgledu na krótka Jtrwalosc i brak zabezpie¬ czenia biologicznego farb i lakierów kolorowych o zwyklym skladzie zaczeto stosowac tak zwane zewnetrzne lakiery impregnacyjne, zawierajace skladniki grzyibo- i owadobójcze, przy czym sklad¬ niki toksyczne wnikaja w drewno, a. pozostale tworza na powierzchni drewna , ipigmentowany, spodiimeryzowany film. Jako pigmenty luzywane sa nieorganiczne zwiazki o duzej odpornosci na wa¬ runki atmosferyczne oraz promieniowanie ultrafio¬ letowe i podczerwone. Takimi zewnetrznymi lakie¬ rami iimjpregnacyjnymi sa mp. srodki opracowane przez amerykanska stacje badawcza Madison—La- iboratory -{Seifem, Ole-fette -1972 r^ str. 705h-7O7).

Przykladowo mozna podac jedna z receptur, dzieki której uzyskuje sie kolor cedr: wosk parafinowy 2,217 — 4y54 kg stearynian cynku benzyna Jakowa gotowany olej Itoiiiany koncentrat PGF 10:1 sienna paSona umbra naturalna 4,34 " 37i,85 " 11S,55 " 16,93 " 4,713 " (pigment-ipasta) 4,73 " i(pigment-pasta) kreslenie koncentrat IFCF jest /zwyczajowo sto¬ sowane w Stanach Zjednoczonych Ameryki jako 103345103345 /nazwa haindilowa dla 40% roztworu pieciochloro- fenolu w odpowiednim rozpuszczalniku. Zewnetrz- ne -lakiery impregnacyjne lukrywaija jednak .natu¬ ralny wyglad powierzchni drewna.

Obecnie stosowane isa powszechnie "barwiace pre- 5 paraty grzybobójcze, które nadajac barwe drewnu nie przeslaniaja jego struktury (sloje, seki),, ozy¬ wiajacej wyglad' zewnetrzny. Srodki te mozna (po¬ dzielic na powierzchniowe i wnikajace giejboko. Do srodków powierzchniowych zalicza isie tak.e, kto- 10 rymi pokrywa sie powierzchnie dlrewna po -uprzed¬ nim zaimpregnowaniu srodkiem gruntujacym (z wyjatkiem drewna ^twardego np. z drzew tropikal¬ nych). Na powierzchni nie daja one wyraznej war¬ stwy mimo, ze glebokosc wnikania pigmentu nie 15 przekracza 1 mm (Materialy budowlane nr.ill, li¬ stopad 1973 r. „Royall iProcess — nowa technolo¬ gia)".

Srodki gleboko wnikajace w drewno zaleznie od swojego skladu wymagaja zaimpregnowania drew- 20 na srodkiem gruntujacym lub tez wymagaja do¬ datkowej ochrony (powierzchni. Glejbokosc wnika¬ nia dochodzi do kilku (milimetrów. Znane barwne preparaty grzybobójcze opa.rte sa przewaznie na pigmentach nieorganicznych i organicznych, za- 25 wieszonych w roztworze olejowym z czym zwiaza¬ na jest sedymentacja pigmentu i koniecznosc mie¬ szania przed i podczas uzycia, a takze przeciera¬ nie powierzchni po wyschnieciu w celu 'usuniecia nadmiaru pigmentu. 30 W paitencie ipoilislkiim nr 78652 .podlano mozliwosc uzycia w skladzie srodka barwników tluszczo¬ wych, rozpuszczalnych w rozpuszczalnikach orga¬ nicznych. Barwniki tluszczowe majja jednak wiele wad ograniczajacych idh stosowanie. Wykazuja one 35 bardzo Imala odpornosc na swiatlo, sa nieodporne na warunki atmosferyczne, wiele z nich zaleznie od pH srodowiska zmienia barwe, a ipoza tym sa nie- wytrzymale termicznie (siublimacja). Wlasnosci te ograniczaja wiec mozliwosc zastosowania tego sród- 40 ka tylko do pomieszczen niezibyt mocno naswietilo- nych ii nienarazonych na zmiane pH srodowiska.

Celem wynalazku bylo opracowanie sposobu o- trzymywania 'barwiacego srodka grzyibobójczego, charakteryzujacego sie duza tirwaloscia wybarwie- 45 nia, swiatloodpornoscia i jednoczesnie zabezpiecza¬ jacego drewno przed wilgocia i zmiennymi warun¬ kami atmosferycznymi.

Cel ten osiagnieto stosujac organiczne pigmenty metalokompleksewe rozpuszczone w rozpuszczalni¬ kach organicznych korzystnie typu chlorowane benzeny razem z dodatkiem skladników podwyz¬ szajacych swiatloodpornosc pigmentu oraz baza tok¬ syczna przygotowana w odpowiednich warunkach temperaturowych. Jako pigmenty organiczne sto¬ suje sie wedlug wynalazku kompleksy zwiazków 55 azowych, rodaminowych, ftalocyjaninowych, azo- metinowych z takimi metalami jak chrom, kobalt miedz ewentualnie z dwoma metalami, np. z chro¬ mem, i miedzia typu 11:1 lub 1:2. Jako dodatki •uszllachetniajace, podwyzszajace swiatloodpornosc 60 pigmentu i hydrotfobowosc powierzchni zaimpregno¬ wanego drewna stosujesie wedlug wynalazku zywice schnace na ipowiieftirzai, na- przyklad zywice ftalowa modyfikowana olejem lnianym i/lub zywice stale na przyklad cykloheksanolowa i/lub kala/fonie 65 rozpuszczona w rozpuszczalnikach organicznych..

Jako skladniki toksyczne stosiuje sie znane srodki grzyfbo- i owadobójcze takie jak: pieciochlorofe- nol, aHchloronaftalen, metoksychloir.

Sposobem wedlug wynalazku pigmenty organicz¬ ne, .bedace kompleksami zwiazków azowych, ro¬ daminowych, ftalocyjaninowych, azometinowych z kobaltem, chromem, miedzia, w ilosci 0,2—4% wa¬ gowych pigmentu dysperguje sie w 1—T% wago¬ wych olejów mineralnych lub roslinnych i roz¬ puszcza w temperaturze 20—45°C, przy intensyw¬ nym mieszaniu w rozpuszczalnikach organicznych korzystnie w chlorowanych benzenach, po czyim miesza z oddzielnie przygotowanym w temperatu¬ rze 30—75X1 roztworem 2—30% wagowych zywic schnacych i/lub stalych na przyklad zywicy ftalo¬ wej modyfikowanej olejem lnianym i/llub kala¬ fonii i/lub zywicy cykloheksanolowej w rozpusz¬ czalnikach organicznych, korzystnie typu chlorowa¬ nych benzenów, benzyny lakowej* ksylenu i ewen¬ tualnym dodatkiem oleju mineralnego, a nastepnie laczy z baza toksyczna, na przyklad pieciochlorofe- nólem, imetoksyChlorem w a-chloronaftalenie iuib innych rozpuszczalnikach organicznych.

Otrzymany srodek sposobem wedlug wynalazku jest klarowny i jednorodny, nie wymaga dodatko¬ wych czynnosci przed uzyciem jak mieszanie, wstrzasanie, co wysiiejpuje w wiekszosci srodków w których mikronizowany pigimenit jeslt w postaci zawiesiny. Srodek powoduje równomierne wybar- wienie drewna, charakteryzuje sie glebokim wni¬ kaniem w drewno, przy czym pokrywana po¬ wierzchnia drewna zachowuje swój rysunek (sloje i seki) i nawet po uszkodzeniu >(.rysy i odpryski) nie wykazuja wyraznej róznicy w barwie.

Parametry techniczne srodka (pozwalaja na sto¬ sowanie go do (impregnacji obiektów, narazonych na bezposrednie dzialanie czynników atmosferycz¬ nych od (2—4 lat w zaleznosci od rodzaju pigmentu, a wewnatrz obiektów czas ten jest odpowiednio przedluzony.

Sposób otrzymywania srodka wedlug wynalazku wyjasniaja blizej nizej podane przyklady.

Przyklad I. 0,2% wagowych pigmentu nie¬ bieskiego, bedacego kompleksem miedizi ze zwiaz¬ kiem ftalocyjaninowym dysperguje sie w 3% wa¬ gowych oleju maszynowego. Otrzymana paste roz¬ puszcza sie w 20% wagowych mndeszaniny chloro¬ wanych (benzenów, przy intensywnym mieszaniu, w temperaturze 20—46qC. Oddzielnie rozpuszcza sie; % wagowych zywicy ftalowej,, modyfikowanej o- lejem lnianym w 130,5% wagowych mieszan'iny chlorowanych benzenów i 7% wagowych olejiu ma¬ szynowego, w temperaturze 30—75^.

Po obnizeniu sie temperatury do pokojowej roz¬ twór zywicy laczy sie przy intensywnym miesza¬ niu z roztworem barwiacymi, a nastepnie z baza toksyczna, zlozona z 4% wagowych pieciochlorofe- nofliu i 16% wagowych «^ch!loronaftalenni.

Przyklad II. 0i,7% wagowych' mieszaniny w stosunku 9:1 pigmentu zóltego, bedacego komplek¬ sem chromu ze zwiazkiem azometinowym oraz pi¬ gmentu pomaranczowego, bedacego kompleksem chromu ze zwoazkiem azowym dysperguje sie w 0,3% wagowych oleju solarowego. Otrzymana pa¬ ste rozpuszcza siie w 20% wagowych mieszaniny103345 chlorowanych (benzenów przy intensywnym mie¬ szaniu, w temperaturze 20—4i5X!. Oddzielnie .roz¬ puszcza sie 12% wagowych zywicy cykloheksano- lowej w 32% wagowych imieszanlkiy chlorowanych benzenów w temperaturze 35—GO^C i dodaje 15% wagowydh naifity antykor, 10% wagowych ksylenu i 1% waglowy oleinianu cyniku. Po obnizeniu sie temiperatuiry sie przy intensywnym mlieszaniu z roztworem bar- wiacym, a nastepnie z baza toksyczna, zlozona z 6% wagowych pieciochlorofenolu, 3% wagowych metoksychloru.

Przyklad III. 1% wagowy pigmentu czarne¬ go, (bedacego kompleksiem chromu ze zwiazkiem azowyim dysperguje sie w 5% wagowych oleju soiarowego. Otrzymana paste rozpuszcza Isie w '25% wagowych chlorowanych 'benzenów, iprzy intensyw¬ nym mieszaniu, w temperaturze 20—45°C. Oddziel¬ nie rozpuszcza sie 16% wagowych 50% roztworu zywicy ftalowej modyfikowanej olejem lniatnylm w benzynie lakowej,, 5% wagowych kalafonii, 17% wagowych chlorobenzenu i 10% wagowych olejiu solarowego, w temperaturze 40—60^. Po obnize¬ niu sie temperatury do (pokojowej roztwór zywicy laczy sie przy intensywnym (mieszaniu z roztwo¬ rem .bairwiacyim a nastepnie z baza toksyczna, zlo¬ zona z 6% wagowych pieciochlorofenolu i 20% chloronaftalenu.

Przyklad IV. 1% wagowy mieszaniny w sto- sumkiu 6:2:2 pigmentu pomaraniczowego, (bedacego komjplleikseim idhromu ze zwiazkiem azowyim, pig¬ mentu czarnegQ, bejdaoego kampHeksem chnamu ze zwiazkiem azowym oraz pigmentlu zóltego, bejda- oego kompleksem chromu ze zwliazkiem azometino- wym dysperguje sie w 3% wagowych oleju lniane¬ go.

Otrzymana paste rozpuszcza sie w 20% waglo- wych mieszaniny chlorowanych benzenów, parzy intensywnym mieszainiu^ w temperaturze 20—4J5QC.

Oddzielnie rozpuszcza sie 20% wagowych zywicy gliptaaowej i 10% wagowych oleju lnianego w 20% wagowych benzyny lakowej w temperatmcrze 40— —60°C. Po obnizeniu sie temperatury do pokojowej roztiwór zywicy laczy sie przy (intensywnym "mie¬ szaniu z roztworem Ibarwiacyim, a nastiejpnie z ba- io za toksyczna, zlozona z 4% wagowych pieciochlo- roienolu i 16% wagowych a-chloronaftalenu.

C roztwo¬ rem 2—30% wagowych zywicy schnacych i/lufo sta¬ lych na przyklad zywicy ftalowej modyfikowalnej olejem lnianym i/lub kalafonii i/lub zywicy cy- 33 kloheksamolowej w rozjpuszczalndkach organicznych, korzystnie typu chlorowanych benzenów, benzyny lakowej, ksylenu i ewentualnym dodatkiem olejiu mineralnego, a nastepnie laczy z baza toksyczna, na przyklad pdeciochlorofenolem, metoksychOiorem w a-cMoronaftalenie lub innych rozpuszczalnikach organicznych.

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe 15 Sposób otrzymywania barwiacego srodka grzy¬ bobójczego do (impregnacji dlrewma, znamienny tym, ze pigmenty organiczne, bedace komplekisaimi zwiazków azowych, rodaminowylchi, ftalocyjano- wych, azometinowych z kobaltem^ chroimemi, mie- M dzia, w ilosci 0,2/—4% wagowych pigmentom dy¬ sperguje sie w 1^7% wagowych olejów mineral¬ nych lub roslinnych i rozpuszcza w temperatiuirze 20—45°C, przy intensywnym imieszaniui, w rozpusz¬ czalnikach organicznych, korzystnie w chlorowa- a nyich benzenach, DO' czym miesza sie z oddzielniie przygotowanym w temperaturze 30—75*