Wynalazek dotyczy glowicy nozowej dla maszyn do ugniatania i karbowania bulek, posiadajacej nóz, umieszczony w postaci gwiazdy i wkrecany w mase ciasta zapomoca sworznia srubowego. Dotychczas zwracano uwage glównie na to, azeby wy¬ ciete nozem platki ciasta zachodzily moz¬ liwie daleko jeden na drugi, wobec czego noze skrzydlowe wykonane byly przede- wszystkiem jako srubowe powierzchnie, które wkrecaly sie jedna w druga i wykre¬ caly, nie przeksztalcajac w znacznej mie¬ rze platu ciasta.Wynalazek polega na tern, ze ksztalt pieczywa, odpowiadajacy wyrobowi recz¬ nemu, daje sie osiagnac tylko przy doklad- nem przeksztalceniu platów ciasta, po¬ wstajacych przy wejsciu w nie skrzydel.To przeksztalcenie przy trzpieniu glowicy powinno byc znikome i zwiekszac sie szyb¬ ko, wraz z oddaleniem platów od trzpie¬ nia. W tym celu krzywe powierzchnie skrzydel, wciskajace sie w ciasto, powin¬ ny posiadac ksztalt powierzchni, która po¬ wstaje, jezeli jej tworzaca obraca sie na¬ okolo osi wichrowatej do osi obrotu glowi¬ cy, z drugiej zas strony — dolne krawedzie skrzydel, wchodzace w ciasto, winny byc umieszczone prawie stycznie do trzpienia glowicy nozowej. Z tego powodu prze¬ ksztalcenie w tern miejscu jest praktycznie równe zeru, wzrasta jednak ku zewnatrz, przyczem stopien tego wzrostu zalezny jest od ksztaltu powierzchni srubowej i jej polozenia wzgledem trzpienia, od którego zalezy równiez stycznosc dolnych krawe-dzi skrzydel* Najodpowiedniejszy rodzaj wykonania otrzymuje sie wtedy, gdy po¬ wierzcie* pfai&owe,!^ powierzch¬ nie skrzydel, stykaja sie ze trzpie¬ niem. Jezeli skrzydla zbiegaja sie w gór¬ nej czesci, jesli wiec oddalenie ich zmniej¬ sza sie, powstaje nasladownictwo roboty recznej- l ; i | Na rysunku przedstawiony jest ip«rzy- klad wykonania wynalazku. Fig. 1 jest wi¬ dokiem glowicy, a fig-2 — przekrojem wedlug linji A — B fig. 1. Fig. 3 i 4 przed¬ stawiaja w dwóch widokach zgiety nóz w kierunku powierzchni stonkowej, fig. 5 i 6 — dwa, ze wzgledu na os glowicy, pro¬ mieniowe przekroje noza w kierunku C i D fig. 2. Fig. 7 przedstawia rozwinieta gwiazde nozowa. Fig. 9 i 10 uwidocznia w perspektywie glowice nozowa z lanemi skrzydlami.Skrzydla glowicy przedstawionej na rysunku wygiete sa wedlug powierzchni stozkowych, przez co wyrób ich jest znacznie uproszczony.Na dolnej stronie plyty 3 znajduje sie piec skrzydel 1 (fig. 1 i .2}, przymocowa¬ nych zapomoca listewek 2. Zarówno ply¬ ta 3, jak tez i jej piasta 4 sa przewierco¬ ne i zaopatrzone w gwint 5, w który z jed¬ nej; siroay moze byc wsrubowany trzpien masayny, a % drugie) strony swarzen 6, wystajacy nieco swym dolnym koncem po¬ nad tapet doke krawedzie skrzydel; któ¬ re wznosza sie nieco ponad os obro¬ tu 7. Powierzchnia stozkowa wygietego skraydla oznaczona ^est na fig. 1 i 2 kreskami i kropkami. Dla wykonania skrzydla zgina sie np. plaska blache, o ksztalcie przedstawionym na fig. 7, woko¬ lo stozkowatego trzpienia 8 (fig. 3 i 4), przyczem czesc, oznaczona kreskowanemi i kropkowanemu ttnjaini, ustawia sie .pio¬ nowo (fig. 7). Czesc ta tworzy nastepnie listewki 2. Wyciecie 9 blachy odpowiada wyzlobieniu gotowego noza dla sworznia &h a krawedz 10 (fig. 7} przylega przy montowaniu skrzydla do sworznia 6. Jak to uwidoczniaja fig. 1 i 2, os 11 powierzch¬ ni stozkowej, tworzacej skrzydla, jest wi¬ chrowata w stosunku do osi obrotu glowi¬ cy nozowej, obracajacej sie, jak przedsta¬ wia fig. 2 w kierunku wskazówki zegara.Powierzchnia stozkowa styka sie ze trzpie¬ niem wzdluz tworzacej 17 (fig. 4) w punk¬ cie 19, od którego rozpoczyna swój bieg dolna krawedz 18 skrzydla, a mianowi¬ cie dokladnie stycznie do trzpienia.Poniewaz os skrzydla jest wichrowata ze wzgledu na os trzpienia, odpowiednie uksztaltowanie (wygiecie) skrzydel (fig. 9 i 10) wytwarza zwezenie sie odstepów po¬ miedzy górnemi czesciami skrzydel. Zwe¬ zenie to przy skrzydlach lanych posiada¬ jacych scianki, których grubosc wzrasta ku górze, moze byc takie, ze lezace na¬ przeciwko siebie plaszczyzny skrzydel prawie sie stykaja. Osiaga sie przez to przeksztalcenie górnych krawedzi platów ciasta i ograniczenie podnoszenia sie ich w glowicy, przy równoczesnem przesunieciu ku zewnatrz, który to przebieg zupelnie odpowiada pracy recznej.Wyzej opisany ksztalt i ulozenie noza powoduja, ze wciska sie on zwolna w ma¬ se ciasta dolna krawedzia, poczawszy od osi obrotu, przyczem nie kraje on ciasta, lecz przesuwa platy coraz silniej z we¬ wnatrz ku zewnatrz, a mianowicie z powo¬ du stycznosci krawedzi skrzydel, jako tez z powodu ksztaltu powierzchni skrzydel i ich polozenia wzgledem osi. Wynika to z ksztaltu krawedzi (fig. 1, 5 i 6), a szcze¬ gólnie powierzchnie tnace 42, 13 (fig, 5 i 6] wskazuja na .przesuwanie ciasta przy wkrecaniu nozowe) glowicy. Przesuniecie ciasta przy dolnej krawedzi skrzydla z po¬ wodu zupelnej stycznosci jeji z trzpieniem jest znikomo male, zwieksza ifl&e Jednak w miare oddalania ciasta od trzpienia; ko¬ rzystniej szem jednak okazalo sie ponow¬ ne zmniejszenie tego uksztaltowania ku zewnetrznej krawedzi skrzydla. Wznosze- — 2 —nie sie dolnych krawedzi, zastosowywane dotychczas przy srubowych skrzydlach dla uzyskania ciaglego ciecia, wedlug wyna¬ lazku powoduje, ze karby ciasta staja sie coraz bardziej plaskie ku zewnetrznej stronie. Lagodniejsza krzywizna kroju po¬ wstaje poniewaz punkty dolnej krawedzi skrzydel o tyle pózniej wchodza w ciasto, o ile bardziej sa one oddalone od osi. U- mozliwia to równiez stosowanie wiekszej krzywizny skrzydel (fig. 2), koniecznej dla osiagniecia odksztalcania, gdyz w prze¬ ciwnym razie dolne czesci krawedzi skrzy¬ del, wchodzace pózniej w ciasto, wyprze¬ dzalyby dzialanie tak, ze karb zostalby za bardzo rozciagniety. Przez odpowiednie uksztaltowanie mozna jednak osiagnac wyciete lagodnie karby, odpowiadajace bulce recznie wykonanej.Skrzydlo moze tez byc wywiniete we¬ dlug cylindrycznej plaszczyzny, co powo¬ duje silniejsze przesuwanie ciasta. Moga równiez byc zastosowane krzywe po¬ wierzchnie innego rodzaju, o ile sa one od¬ powiednio wypukle i wywoluja przy wkre¬ caniu skrzydla szybko wzrastajace przesu¬ wanie platu ciasta od wewnatrz do ze¬ wnatrz. Przedstawiony ksztalt krzywizny jest wiec przykladem, w którym skrzydla sa regularnie rozdzielone. Zastosowanie nieregularnie rozdzielonych skrzydel u- mozliwia lepsze nasladownictwo niezupel¬ nie regularnego wykonania recznego.Skrzydla wygiete wedlug powierzchni sru¬ bowych, wkrecane sworzniem o nizszym skoku, nie nadaja sie jednak, gdyz wywo¬ luja wszedzie jednakowe przeksztalcenie, niezaleznie od odleglosci od trzpienia.Dolna krawedz skrzydla posiadajacego powierzchnie srubowa nie moglaby byc styczna do trzpienia* gdyz musialaby w tym przypadku otrzymac bardzo maly kat pochylosci ze wzgledu na trzpien, a cala glowica posiadalaby ksztalt stozka, usta¬ wionego na wierzcholku. PL