Wynalazek niniejszy dotyczy dlóta do wiercenia skal, a w szczególnosci dlót przeznaczanych do glebszych wiercen u- darowych i obrotowych, lecz oczywiscie te dlóta moga byc równiez uzyte do wier¬ cenia otworów wiertniczych.Dlóto niniejsze sklada sie z oddziel¬ nych czesci polaczonych ze soba sztywnie, które moga byc rozbierane i skladane, gdyz sa polaczone zapomoca osobnego lacznika. Ostrze osadzone jest w nagwin¬ towanym laczniku pochlaniajacym reakcje uderzen dlóta w taki sposób, iz mozna je z tym lacznikiem rozlaczac, przyczem, w razie zlamania, dlóto mozna z latwoscia i tanim kosztem naprawic. Poszczególne czesci dlóta zaopatrzone sa w gwint wy* trzymujacy uderzenia i umozliwiajacy rozkrecenie dlóta po wykonaniu wierce¬ nia. Dlóto posiada przytem taki ustrój, iz zlamania wywolane zapomoca uderzen nastepuja jedynie w pewnych okreslonych miejscach (w laczniku, na koncach trzonu luib ostrza), przyczem te zlamania sa bar¬ dzo rzadkie, a jezeli sie zdarza, to w ta¬ kich miejscach, iz naprawa calosci nie jest kosztowna.Na rysunku fig. 1 jest to widok w per¬ spektywie dlóta w stanie zlozonym, skla¬ dajacego sie z ostrza i trzonu zmocowa- nych lacznikiem; fig. 2 — przekrój podluz¬ ny; fig. 3 — przekrój podluzny dlóta skla¬ dajacego sie z paru odcinków trzonu pola¬ czonych ze soba zapomoca laczników do glebszego wiercenia; fig. 4 — przekrój podluzny dlóta, którego trzon i ostrze za-opatrzone sa w zgrubienia, opierajace sie na koncagti ly^yi^ojjanego lacznika ce- lem uchriSneiiiS *^tetti od nadmiernych naprezen i uderzen, przyczem ostrze jest dlugie; fig. 5 — wykres uwidoczniajacy gwint falisty uzyty do polaczen.Stalowe dlóta znane dotychczas zuzy¬ waly sie szybko i lamaly bez wzgledu na to, czy byly jednolite, czy skladaly sie z odcinków.Przecietna wiertarka udarowa, stosuja¬ ca znormalizowane dlóto stalowe o sredni¬ cy 30 mm, wykonywa 2300 uderzen na mi¬ nute, przyczem wskutek obracania dlóta stalowego w otworze poszczególne odcinki dlóta skrecaja sie silnie ze soba, Gwint potrzebny do polaczenia ze soba odcinków musi wiec wytrzymywac silne uderzenia i drgania wywolane przez mlot oraz równe im reakcje, jednoczesnie gwint musi byc dosc luzny, aby mozna bylo latwo wykre¬ cac dlóto w celu naprawy lub naostrzenia, przyczem gwint powinien miec ksztalt za¬ pobiegaj acy zlamaniom poszczególnych czesci, czemu nie mógl sprostac gwint o zarysie stosowanym dotychczas.Na podstawie badan warunków pracy i wielu doswiadczen obmyslono osobny gwint w tych dlótach. Gwint powinien byc gladki o lagodnej falistosci, a w szczegól¬ nosci w miejscach wglebionych, przyczem jego wypuklosci musza byc lagodnie za¬ okraglone, mianowicie wierzcholki gwintu moga byc nawet okraglawe. Przekrój nitek gwintu ma ksztalt sinusoidalny lub falisty, przyczem jego wglebienia i wypuklosci sa okraglawe, aby lim ja styczna do zarysu wglebien i wypuklosci tego gwintu byla nieco pochyla do osi, dzieki czemu prze¬ krój gwintu jest mocniejszy.Taki gwint mozna wykonac ze stali za- pomoca odkucia i obtoczenia, przyczem w laczniku gwint najlepiej jest wykonac zapomoca gwintownicy. Lacznik nagwin¬ towany wewnatrz mozna równiez odlac ze stali. Gwint moze byc przytem glebszy od wskazanego na rysunku wglebienia i wy¬ puklosci jego moga miec zarys okraglawy, lecz taki glebszy gwint oslabia trzon.Dlóto uwidocznione na fig. 1 posiada ostrze 10 polaczone sztywnie, lecz rozla- czalnie z trzonem 11 zapomoca lacznika 12, który mozna odkrecac równiez od trzonu. Zarówno ostrze 10, jak i trzon 11 sa wsrubowane w lacznik 12, zaopatrzony w tym celu na calej dlugosci w jednokie¬ runkowy gwint wewnetrzny 13, w który mozna wkrecic gwinty zewnetrzne 14 i 15, utworzone na ostrzu 10 i trzonie 11, przy¬ czem kierunek tych gwintów jest taki, iz wskutek obrotu dlóta podczas wiercenia trzon 11, ostrze 10 i lacznik 12 skrecaja sie mocno ze soba. W zwyklych wiertar¬ kach udarowych dlóta sa zaopatrzone w gwint lewy, lecz sa równiez wiertarki w których dlóta maja gwint prawy. Aby nie oslabiac zbytnio lacznika 12 oraz trzonu i ostrza, na których utworzone sa gwinty 14 i 15, nadaje sie im ksztalt falisty lub sinu¬ soidalny uwidoczniony w zarysie na fig. 5.Gwinty 14 i 15 posiadaja srednice równa srednicy konców ostrza 10 i trzonu 11, a to dlatego aby nie oslabiac tych czesci, co jednoczesnie upraszcza ponowne nagwin¬ towanie tych czesci w razie ich zlamania w miejscu nagwintowania.Na fig. 5 wskazany jest sposób wytwa¬ rzania zarysu gwintu falistego na wszyst¬ kich czesciach dlóta, gdzie lin/ja 27 jest zarysem gwintu, linja 28 przechodzi przez srodki luków dolnej polowy gwintu, a lin ja 29 przechodzi przez srodki górnej czesci gwintu. Dzieki takiemu splaszczeniu krzy¬ wizny gwintu, czesci dlóta nie ulegaja o- slabieniu i gwinty ich mieszcza sie pomie¬ dzy linjami 28 i 29.Gwint mozna uchronic od nacisku o- siowego, wywolanego przez uderzenia wiertarki, i opierac o siebie wewnatrz lacz¬ nika 12 konce trzonu 11 i ostrza 10 (fig. 2 i 3) lub opierac zgrubienia 16 i 17 utwo¬ rzone na ostrzu 10 i trzonie 11 na koncach — 2 —Falisty gwint opisany powyzej zapo¬ biega w danem zastosowaniu zlamaniom poszczególnych odcinków zerdzi i, jak stwierdzono podczas ich uzytkowania, gwint tego rodzaju przedluza czas uzytecz¬ nej pracy i zwieksza jego wydajnosc.Wynalazek nie ogranicza sie do uzycia walcowych trzonów, gdyz moga one po¬ siadac wszelki inny przekrój. PL