NL2011674C2 - Werkwijze voor het bestrijden van ongedierte en/of fungi in een houten constructie en systeem daarvoor. - Google Patents

Description

WERKWIJZE VOOR HET BESTRIJDEN VAN ONGEDIERTE ΕΝ/OF FUNGI IN EEN HOUTEN CONSTRUCTIE EN SYSTEEM DAARVOOR

De onderhavige uitvinding heeft betrekking op een werkwijze voor het bestrijden van ongedierte en/of fungi. Meer in het bijzonder heeft de werkwijze betrekking op het bestrijden hiervan in een houten constructie, bijvoorbeeld een houten draagconstructie van een huis, kerk of ander gebouw. Dergelijke fungi hebben betrekking op met name schimmels en zwammen. Ongedierte heeft met name betrekking op houtworm en de bonte knaagkever.

Uit de praktijk bekende werkwijzen voor bescherming van houten constructies, en met name het bestrijden van ongedierte daarin, maken veelal gebruik van warmte door hele gebouwen te verwarmen en daarmee het ongedierte te doden. Dit is een relatief kostbare methode, zeker bij toepassing op bijvoorbeeld eikenhouten constructies bij monumenten, zoals kerken, waarbij een groot volume en bijbehorende massa verwarmd dienen te worden. Eveneens bekend is het gassen van een constructie om ongedierte te bestrijden, zoals bijvoorbeeld beschreven in US 5 620 516. Dit is eveneens een vrij kostbare werkwijze waarbij, ook gezien het gebruikte bestrijdingsmiddel in de vorm van gassen, het gebouw, of althans een deel daarvan, voor enige tijd niet bruikbaar is. Voorts zijn er gezondheidsrisico’s voor gebruikers en passanten.

Voorts is bekend om vloeibare bestrijdingsmiddelen of schuimvormende bestrijdingsmiddelen toe te voeren aan een constructie. Het onder druk toevoeren van vloeibaar bestrijdingsmiddel worden bijvoorbeeld beschreven in US 2009/0176020, GB 1 128 260, en GB 847 649. Een optredend probleem hierbij is om deze middelen tot de gewenste plekken te laten doordringen. Een verder probleem betreft de hierbij gebruikte aansluitingen die veelal tot blijvende ongewenste esthetische effecten lijden. Zo blijven bijvoorbeeld zogeheten pluggen veelal achter in de constructie met een permanent negatief esthetisch effect tot gevolg. Een voorbeeld van zo’n plug wordt bijvoorbeeld beschreven in US 4 724 793.

Het doel van de onderhavige uitvinding is het verschaffen van een werkwijze voor het bestrijden van ongedierte en/of fungi die bovengenoemde problemen opheft of ten minste vermindert.

Dit doel wordt bereikt met de werkwijze voor het bestrijden van ongedierte en/of fungi in een houten constructie volgens de vinding, de werkwijze omvattende de stappen: - het aanbrengen van een aantal toevoerkanalen met een diameter van ten hoogste 6 mm op een onderlinge hartafstand van ten minste zo’n 5 cm in de houten constructie; - het met een toevoersysteem verbinden van de toevoerkanalen met een vloeistofreservoir; - het gedurende een tijdsinterval van meer dan één dag aan het toe voerkanaal toevoeren van een vloeibaar bestrijdingsmiddel onder een injectiedruk van 0-3 bar en het injecteren van de houten constructie voor het verschaffen van een langdurige verzadiging.

In het kader van de onderhavige vinding worden onder fungi schimmels en zwammen verstaan, en onder ongedierte dieren welke schade aanrichten aan constructies, met name houten constructies, zoals houtworm en de bonte knaagkever. Onder houten constructies worden alle balken, latten, spanten of ander dragende delen zoals palen en pilaren verstaan.

Door het aanbrengen van een aantal toevoerkanalen met een geringe diameter op een onderlinge afstand in een houten constructie, is het mogelijk om met behulp van een toevoersysteem gedurende een relatief lang tijdsinterval vloeibaar bestrijdingsmiddel onder een betrekkelijk lage druk toe te voeren naar de houten constructie en daarin te injecteren. In een momenteel geprefereerde uitvoeringsvorm zal het hout in de nabijheid van het toe voerkanaal enigszins uitzetten en daarmee de toevoerleiding in enige mate vastklemmen. Hiermee wordt een effectieve toevoer van bestrijdingsmiddel verschaft.

Het toevoersysteem wordt bij voorkeur voorzien van een vloeistofreservoir waaruit met behulp van een pomp bestrijdingsmiddel wordt gevoerd naar de toevoerkanalen. Door hierbij een pomp te gebruiken, kan het vloeistof-reservoir op een gewenste positie worden geplaatst die bijvoorbeeld goed toegankelijk is. Bijvoorbeeld kan bij het bestrijden van ongedierte en/of fungi in een dakconstructie van een kerkgebouw het vloeistofreservoir op de begane grond worden geplaatst en wordt met een pomp het middel opgevoerd. Dit heeft naast de goede toegankelijkheid van het vloeistofreservoir, en de daarmee gepaard gaande voordelen ten aanzien van arbeidsomstandigheden en veiligheidsrisico’s, het bijkomende effect dat in geval van een verstopping of het uitvallen van de pomp het vloeistofreservoir niet leeg zal stromen en schade wordt vermeden.

Het toevoersysteem werkt volgens de vinding onder een lage systeemdruk van ten hoogste circa 5 bar, en bij voorkeur lager, en maakt daarbij gebruik van een pomp en/of de zwaartekracht voor het toevoeren van het vloeibare bestrijdingsmiddel naar de toevoerkanalen. Het toevoersysteem wordt in gebruik bij voorkeur op een constante systeemdruk gehouden ongeacht de lengte van de leiding. Deze lengte van de leiding kan derhalve naar wens wordt ingesteld. Hierbij wordt in een momenteel geprefereerde uitvoeringsvorm in het toevoersysteem een aantal injectoren of kleppen voorzien, bijvoorbeeld een terugslagklep ter beveiliging en/of drukkleppen die pas bij een bepaalde druk open gaan om het ongewenst leeglopen van bijvoorbeeld een reservoir met bestrijdingsmiddel tegen te gaan. In deze momenteel geprefereerde uitvoeringsvorm wordt het bestrijdingsmiddel door de injectoren onder een lagere injectiedruk in bijvoorbeeld een balk gebracht. De injectoren verschaffen in deze uitvoeringsvorm de juiste druk voor het in de houten constructie brengen van het bestrijdingsmiddel.

Het vloeibaar bestrijdingsmiddel betreft bijvoorbeeld een fungicide en/of een insecticide waarmee de fungi en/of ongedierte in de houten constructie bestreden kunnen worden. Het toevoersysteem is bij voorkeur geschikt voor het continu en/of periodiek in een relatief lang tijdsinterval van ten minste één dag onder de genoemde relatief lage druk toevoeren van bestrijdingsmiddel.

Het is gebleken dat door het toevoeren van een bestrijdingsmiddel onder een lage injectiedruk aan de houten constructie gedurende een lange periode verrassenderwijs een betere injectie van het bestrijdingsmiddel in de houten constructie wordt bewerkstelligd dan optreedt bij bijvoorbeeld hoge drukken. Dit kan waarschijnlijk worden verklaard door het meer natuurlijke proces dat bij de lage injectiedruk verloopt. Naast een betere impregnatie van de houten constructie en daarmee een beter bestrijdingsresultaat, wordt hiermee ook vermeden dat bestrijdingsmiddel als het ware kan lekken uit de houten constructie door locale oververzadiging of door een voorkeurspad, ofwel een short-cut, die in de houten constructie ontstaat ten gevolge van de hoge druk. Hiermee wordt schade aan andere delen van het gebouw vermeden. De relatief langdurige verzadiging van de houten constructie bewerkstelligt een goede bestrijding.

Een verder bijkomend voordeel van de werkwijze volgens de onderhavige vinding door het hanteren van relatief kleine toevoerkanalen met een diameter van ten hoogste circa 6 mm, er een te verwaarlozen esthetisch effect is door de behandeling volgens de werkwijze overeenkomstig de onderhavige vinding. Voorts blijkt verrassenderwijs het gebruik van deze toevoerkanalen met een beperkte diameter, de geleidelijke impregnatie van bestrijdingsmiddelen in een houten constructie te versterken. Hierdoor kan het aantal toevoerkanalen beperkt blijven tot een onderlinge hartafstand van bijvoorbeeld circa 30-70 cm, terwijl toch een goede impregnatie wordt bewerkstelligd.

In een voordelige voorkeursuitvoeringsvorm volgens de onderhavige uitvinding ligt de injectiedruk die wordt gehanteerd voor het toevoeren en injecteren van bestrijdingsmiddelen in houten constructies in een bereik van 0-3 bar, bij voorkeur 0-2 bar, en met de meeste voorkeur 0-1 bar.

Door de gehanteerde additionele injectiedruk, ofwel toevoerdruk, van het vloeibare bestrijdingsmiddel relatief laag te kiezen, bijvoorbeeld vanaf 0,01 bar, kan een geleidelijke impregnatie met het bestrijdingsmiddel worden gerealiseerd. Bij voorkeur wordt het bestrijdingsmiddel hierbij druppelgewijs toegevoerd aan de houten constructie. Zoals genoemd, is gebleken dat door deze toevoer onder lage druk gedurende een relatief lange tijd van ten minste één dag een behoorlijke impregnatie bewerkstelligd kan worden. Het is verrassenderwijs gebleken door het hanteren van een lage injectiedruk wordt vermeden dat het hout als het ware “op slot” komt te zitten en geen, of althans aanzienlijk minder goed, bestrijdingsmiddel op zal nemen.

In een voordelige voorkeursuitvoeringsvorm volgens de onderhavige uitvinding, wordt het bestrijdingsmiddel aangevoerd gedurende een tijdsinterval van ten minste één week, bij voorkeur ten drie weken, met een meeste voorkeur ten minste één maand.

Het is gebleken dat door het toevoeren van bestrijdingsmiddel, onder de hiervoor besproken bij voorkeur zeer lage injectiedruk van bijvoorbeeld 1 of 2 bar, gedurende een langere tijd, een goede impregnatie van de houten constructie wordt bewerkstelligd. Zoals genoemd, is deze impregnatie verrassenderwijs beter dan bij systemen die onder hoge druk werken en het bestrijdingsmiddel in de houten constructie pompen. Het is voordelig gebleken gedurende een periode van langer dan een maand bestrijdingsmiddel toe te voeren, om daarmee de fungi en/of ongedierte afdoende te bestrijden.

In een momenteel voordelige uitvoeringsvorm volgens de vinding worden de toevoerkanalen aangebracht op een onderlinge hartafstand in het bereik van 10-70 cm, bij voorkeur in het bereik van 40-60 cm, en met de meeste voorkeur op zo’n 50 cm. Het is gebleken dat voor de meeste houten constructies, waaronder eikenhouten constructies van een dakconstructie, een hartafstand van circa 50 cm veelal voldoende is. Het zal duidelijk zijn dat de precieze afstanden mede afhankelijk zijn van de afmeting van de dakconstructie en de te behandelen constructiedelen daarvan.

In een momenteel geprefereerde uitvoeringsvorm volgens de onderhavige uitvinding wordt de diameter van de toevoerkanalen voorzien kleiner dan 5 mm, bij voorkeur ten hoogste 4 mm. Door deze relatief geringe diameters, bij voorkeur in combinatie met de hiervoor genoemde hartafstanden, ontstaan geen permanente esthetische negatieve effecten op de behandelde constructiedelen.

In een voordelige voorkeursuitvoeringsvorm volgens de onderhavige uitvinding wordt het toevoerkanaal aangebracht tot over ten minste de helft van de breedte of dikte van de houten constructie, bij voorkeur over circa 3A van de breedte of dikte.

Door het toevoerkanaal over een behoorlijke lengte in de houten constructie te voorzien, wordt bewerkstelligd dat alle holten die door ongedierte zijn aangebracht in deze houten constructie worden bereikt met het bestrijdingsmiddel. Bijvoorbeeld de bonte knaagkever is bekend om het realiseren van holten in een houten constructie. Door bij voorkeur over circa 3A van de breedte of dikte van de houten constructie een toevoerkanaal te voorzien, worden dergelijke holten daadwerkelijk bereikt met het bestrijdingsmiddel, zodat de bestrijding effectief kan worden uitgevoerd. Met name in combinatie met de geringe toevoerkanaal diameters van de ten hoogste 5 en bij voorkeur ten hoogste 4 mm wordt hiermee ook een te verwaarlozen effect op het dragend vermogen van een houten constructie gewaarborgd. Hierdoor wordt een effectieve bestrijding gerealiseerd.

In een voordelige uitvoeringsvorm volgens de onderhavige uitvinding betreft het ongedierte dieren uit de orde van Coleoptera. Hieronder vallen bijvoorbeeld de familie van de boktor, waaronder de huisboktor. Bijvoorkeur betreft het ongedierte de familie van de Anopiidae. Onder deze familie vallen de zogeheten klopkevers, zoals de gewone houtworm of houtwormkever. Met nog meer voorkeur betreft het ongedierte de bonte knaagkever, ook wel aangeduid als bonte klopkever of grote houtwormkever. Het is gebleken dat de bestrijding van ongedierte op de houten constructie met de werkwijze volgens de vinding met name effectief is voor de zogeheten klopkevers en in het bijzonder voor de bonte knaagkever.

In een verdere voordelige voorkeursuitvoeringsvorm volgens de onderhavige uitvinding omvat de werkwijze de stap van het meten van de mate van verzadiging van de houten constructie met bestrijdingsmiddel en het eventueel aanpassen van de toevoer van het bestrijdingsmiddel aan de hand van de verkregen meting.

Door het meten van de mate van verzadiging, bijvoorbeeld met een vochtigheidssensor, waarmee bijvoorbeeld met behulp van elektrische weerstand en/of elektromagnetische principes een indicatie van de mate van impregnatie van de houten constructie met het bestrijdingsmiddel verkregen kan worden. Op basis hiervan kan het toevoersysteem worden ingesteld, bijvoorbeeld door een verandering van de druk en/of tijdsbestek waarin het bestrijdingsmiddel wordt toegevoerd. Hiermee wordt een controle van het toevoeren van bestrijdingsmiddel aan een houten constructie verschaft. Bijkomend behoort het tot de mogelijkheden om op basis van een meting een dergelijke aanpassing automatisch uit te voeren door gebruik te maken van een regelsysteem en/of een melding te genereren naar een gebruiker of installateur of bestrijder, zodanig dat deze kan beoordelen of andere instellingen voor het toevoersysteem vereist zijn. Hiermee wordt een effectieve bestrijding van fungi en/of ongedierte bewerkstelligd.

De uitvinding heeft voorts betrekking op een systeem voor het uitvoeren van de werkwijze zoals voorgaand beschreven.

Een dergelijk systeem biedt gelijke effecten en voordelen als hiervoor beschreven voor de werkwijze.

Verdere voordelen, kenmerken en details van de uitvinding worden toegelicht aan de hand van de voorkeursuitvoeringsvormen daarvan, waarbij wordt verwezen naar de bijgevoegde tekeningen, waarin tonen:

Figuur 1 een aanzicht van een bestrijdingsysteem volgens de vinding; en Figuur 2 een schematische weergave van de werkwijze toegepast voor het systeem uit Figuur 1.

Balk 2 (Figuur 1) voorzien van een lengte 4, hoogte 6 en dikte 8 is in de getoonde uitvoeringsvorm aangetast door een kever 10. Kever 10 heeft in balk 2 een holte 12 aangebracht. Holte 12 verzwakt balk 2 zodanig dat bestrijding van de kever vereist is. Voor de bestrijding van kever 10 wordt gebruik gemaakt van toe voer systeem 14 waarmee bestrijdingsmiddel 16 vanuit een reservoir 18 met behulp van pomp 20 naar verdeelbuis of toevoerleiding 22 wordt gebracht. Op diverse plaatsen is buis of leiding 22 voorzien van aftakkingen 24 waarbij in de getoonde uitvoeringsvorm gebruik wordt gemaakt van injector of klep 26. Via injector 26 wordt vloeistof via toevoerkanaal 24 gebracht naar invoerbuis 28 die is aangesloten op gat 30 van in balk 2 aangebracht kanaal 32. Kanaal 32 is voorzien van diameter 34 met diepte of lengte 36, zodanig dat holte 12 in ieder geval wordt bereikt. In de getoonde uitvoeringsvorm is diameter 34 circa 2-3 mm en zijn gaten 30 op een onderlinge hartafstand 38 van zo’n 50 cm voorzien.

Injector 26 opent in de getoonde uitvoeringsvorm bij een druk van circa 2 bar, aangebracht door pomp 20. In aanvoerleiding 28 wordt bestrijdingsmiddel 16 druppelgewijs onder een lage injectiedruk toegevoerd naar balk 2 via aanvoerkanaal 32.

In de getoonde uitvoeringsvorm is toevoersysteem 14 verder voorzien van een regelaar 40 die meetsignaal 42 ontvangt van een vloeistofmeter 44, aangebracht in reservoir 18. Voorts ontvangt regelaar 40 in de getoonde uitvoeringsvorm een meetsignaal 46 van vochtsensor 48 als indicatie van de mate van impregnatie van bestrijdingsmiddel 16 in balk 2. Voorts kan regelaar 40 met behulp van stuursignaal 50 pomp 20 instellen en/of met behulp van waarschuwingssignaal 52 de gebruiker of bestrijder een indicatie geven van de actuele situatie en/of een waarschuwingsmelding doorgeven.

Proces 54 voor de bestrijding van fungi en/of ongedierte start met detectiestap 56 waarin ongedierte en/of fungi wordt geconstateerd. Vervolgens worden in boorstap 58 op gewenste locaties gaten aangebracht en wordt in installatiestap 60 toevoersysteem 14 geïnstalleerd. In initiatiestap 62 wordt reservoir 18 gevuld met vloeibare bestrijdingsmiddel 16, waarna in activatiestap 64 vloeistof 16 wordt toegevoerd aan balk 2. Bewakingsstap 66 verzorgt het bewaken, meten en/of controleren van de toevoer met toevoersysteem 14 aan balk 2. Bewakingsstap 66 kan continu en/of periodiek worden uitgevoerd en wordt bijvoorkeur actief toegepast om toevoerstap 64 waar nodig bij te stellen. Na verloop van tijd is de bestrijding afgerond en wordt balk 2 opgeleverd in opleverstap 68.

In een experiment is gedurende een periode van drie weken bestrijdingsmiddel 16 toegevoerd aan een balk 2 over een lengte van circa 40 meter. Hierbij zijn circa 80 injectoren 26 gebruikt die met behulp van leidingen 28 zijn aangesloten op gaten 30. Hierbij is bewakingsstap 66 elke twee dagen uitgevoerd met behulp van visuele inspectie en/of sensormetingen. Het is gebleken, dat hiermee een effectieve bestrijding is gerealiseerd, zonder schade aan te brengen aan constructie 2 en/of het gebouw waarin constructie 2 is voorzien.

Bij het beschreven experiment wordt gebruik gemaakt van een balk van circa 1,5 meter lengte van circa 20-25 cm breedte en een dikte van circa 10 cm. Het gemeten gebruik is circa 3-4 liter bestrijdingsmiddel 16 in een periode van vijf tot zes weken.

In verdere experimenten is de werking van de werkwijze en het systeem daarbij aangetoond. Hierbij is gebleken dat door het hanteren van een relatief lage druk voor het inbrengen van het bestrijdingsmiddel in de houten constructie met de hiervoor genoemde condities resulteert in een goede verzadiging van de houten constructie met het bestrijdingsmiddel. Hierin is een hoeveelheid bestrijdingsmiddel 16 van zo’n 5-6 liter per meter lengte toegevoerd. Tijdens de experimenten is gebleken dat bij toevoeren van bestrijdingsmiddel 16 onder relatief lage druk volgens de onderhavige vinding een betere verzadiging optreedt dan in vergelijking met conventionele methoden. Hierbij is in de experimenten in het bijzonder gebleken dat het behandelde hout niet “op slot” gaat en geen of althans minder middel 16 op kan nemen. De onderhavige vinding verschaft daarmee een goede en effectieve bestrijding.

In nog verdere experimenten is gebleken dat ook hardere houtsoorten, bijvoorbeeld hard eikenhout, volgens de vinding behandelbaar is. Hierbij is gebleken dat in het bijzonder de combinatie van een relatief lage injectiedruk en een relatief lange behandelperiode effectieve bestrijdingsresultaten kunnen worden geboekt.

De onderhavige uitvinding is geenszins beperkt tot de boven beschreven uitvoeringsvormen daarvan. De gevraagde rechten worden bepaald door de navolgende conclusies binnen de strekking waarvan vele modificaties denkbaar zijn. Naast de getoonde toepassing op bestrijding van kevers 10 is nadrukkelijk ook mogelijk om andere soorten fungi te bestrijden, in het bijzonder het bestrijden van zwammen. In een alternatieve toepassing van toevoersysteem 14 kan systeem 14 worden toegepast op een muur of wandconstructie voor de bestrijding van zogeheten huiszwam. Hierbij is het ten opzichte van de gangbare bestrijdingsmethoden voordelig dat volstaan kan worden met relatief kleine gaten 30 met een diameter 34 van circa 6 mm in deze toepassing. Hierdoor wordt minder schade aangericht, terwijl de fungicide op effectieve wijze is toe te voeren. Alternatief of aanvullend is het mogelijk een dergelijke muur of wandconstructie voor optrekkend vocht te behandelen, of anderszins muren te injecteren met een behandelend en/of beschermend middel. In een verder alternatieve toepassing van systeem 14 kan het toevoersysteem ook worden gebruikt voor het verharden van balk 2 met bijvoorbeeld het gebruik van een epoxymateriaal.

Claims (12)

1. Werkwijze voor het bestrijden van ongedierte en/of fungi in een houten constructie, omvattende de stappen: het aanbrengen van een aantal toevoerkanalen met een diameter van ten hoogste 6 mm op een onderlinge hartafstand van ten minste zo’n 5 cm in de houten constructie; het met een toevoersysteem verbinden van de toevoerkanalen met een vloeistofreservoir; en het gedurende een tijdsinterval van meer dan één dag aan het toe voerkanaal toevoeren van een vloeibaar bestrijdingsmiddel onder een injectiedruk van 0-3 bar en het injecteren daarvan in de houten constructie voor het verschaffen van een langdurige verzadiging.

2. Werkwijze volgens conclusie 1, waarin de injectiedruk ligt in het bereik van 0-2 bar, en met de meeste voorkeur 0-1 bar.

3. Werkwijze volgens conclusie 2, waarin het toevoeren van het bestrijdingsmiddel druppelsgewijs wordt uitgevoerd.

4. Werkwijze volgens conclusie 1, 2 of 3, waarin het bestrijdingsmiddel wordt aangevoerd gedurende een tijdsinterval van ten minste één week, bij voorkeur ten minste drie weken, en met de meeste voorkeur ten minste één maand.

5. Werkwijze volgens één of meer van de voorgaande conclusies, waarin de toevoerkanalen worden aangebracht op een on+derlinge hartafstand in het bereik van 10-70 cm, bij voorkeur in het bereik van 40-60 cm, en met de meeste voorkeur op zo’n 50 cm.

6. Werkwijze volgens één of meer van de voorgaande conclusies, waarin de diameter van de toevoerkanalen ten hoogste 5 mm, en bij voorkeur ten hoogste 4 mm bedraagt.

7. Werkwijze volgens één of meer van de voorgaande conclusies waarin het toevoerkanaal wordt aangebracht over ten minste de helft van de breedte of dikte van de houten constructie, bij voorkeur over zo’n 3/4 van de breedte of dikte.

8. Werkwijze volgens één of meer van de voorgaande conclusies, waarin het ongedierte de orde van Coleoptera betreft.

9. Werkwijze volgens conclusie 8, waarin het ongedierte de familie van de Anobiidae betreft.

10. Werkwijze volgens conclusie 9, waarin het ongedierte de bonte knaagkever betreft.

11. Werkwijze volgens één of meer van de voorgaande conclusies, verder omvattende de stap van het meten van de mate van verzadiging van de houten constructie met bestrijdingsmiddel en het eventueel aanpassen van de toevoer van het bestrijdingsmiddel aan de hand van de verkregen meting.

12. Systeem voor het uitvoeren van de werkwijze volgens één of meer van de voorgaande conclusies.