Przedmiotem wynalazku jest przelicznik sinusa i cosinusa kata kursowego do radaru nawigacyjnego, zamie¬ niajacy wartosc kata kursowego statku na wartosci liczbowe funkcji sinus i cosinus tego kata.Przelicznik znajduje zastosowanie przy przeksztalcaniu zobrazowania wzglednego radaru nawigacyjnego na wskazniku panoramicznym w zobrazowaniu rzeczywiste.Znany jest z opisu patentowego PRL nr 59846 przelicznik, który zamienia kat na sinus i cosinus przy pomocy elektronicznych ukladów analogowych. Przelicznik ten jest wyposazony w rozdzielacz transformatoro¬ wy, którego wyjscia polaczone sa z detektorami synchronicznymi, zas wyjscia tych detektorów polaczone sa z dyskryminatorami kierunków zliczania, gdzie kierunek zliczania uzalezniony jest od polaryzacji napiec wyjscio¬ wych z detektorów synchronicznych oraz z impulsowymi generatorami przestrajanymi, których wyjscia polaczo¬ ne sa z rewersyjnymi licznikami binarnymi, przy czym kierunek zliczania liczników binarnych uzalezniony jest od dyskryminatorów kierunku zliczania. Ponadto przelicznik posiada przelacznik elektronowy tak polaczony mie¬ dzy rewersyjnymi licznikami binarnymi, ze powoduje dopelnienie stanu jednego licznika przy skokowej zmianie stanu licznika drugiego. Przelicznik ten mnozy równoczesnie sinus i cosinus kata kursowego przez wartosc predkosci statku.W rozprawie doktorskiej M. Hilsberga pod tytulem „Radarowe zobrazowanie rzeczywiste — optymalizacja parametrów", Politechnika Warszawska 1974 r., podany jest przelicznik sinus-cosinus, zrealizowany w technice cyfrowej. Przelicznik zawiera konwerter kata, generujacy liczbe impulsów proporcjonalna do kata kursowego statku. Konwerter ten polaczony jest z generatorem sinusa i cosinusa, który zamienia impulsy konwertera na sinus i cosinus kata. Konwerter kata polaczony jest równiez z licznikiem impulsów, sterujacym generator znaku i uklad przelaczajacy, który jest sprzezony z generatorem sinusa i cosinusa. Na wyjsciu generatora sinusa i cosi¬ nusa otrzymuje sie w równoleglej binarnej postaci modul wartosci sinusa i cosinusa kata kursowego statku, a na wyjsciu generatora znaku - zakodowany znak tych wartosci. Dokladnosc tego przelicznika zalezy nie tylko od stopnia kwantyzacji wielkosci kata, ale jest pogorszona przez obróbke elektroniczna w generatorze sinusa i cosi¬ nusa.2- 99470 Celem wynalazku jest unikniecie skomplikowanej ukladowo i pogarszajacej dokladnosc obróbki elektro¬ nicznej impulsów odpowiadajacych katowi kursowemu, na sinus i cosinus i opracowanie przelicznika, który w sposób bezposredni, bez obróbki wartosci kata pozwala na uzyskiwanie w postaci cyfrowej wartosci sin y (t) i cos Istota wynalazku polega na zastosowaniu tarczy kodowej posiadajacej n sciezek kodowych odpowiadaja¬ cych n bitom modulu sinusa kata kursowego oraz sciezke znaku sinusa, polaczona mechanicznie z repetytorem zyrokompasu. Ponadto na plaszczyznie czolowej tarczy umieszczone sa w plaszczyznach wzajemnie do siebie prostopadlych dwa zespoly fotoczytników polaczone z dekoderami.Wynalazek zostal przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, pokazujacym schemat blokowy przelicznika.Przelicznik wedlug wynalazku posiada obrotowa tarcze kodowa 1 i nieruchome zespoly fotoczytników 2 i 3, polaczone z dekoderami 4 i 5. Tarcza kodowa obracana jest repetytorem zyrokompasu powodujac, ze kat obrotu tarczy 1 równy jest chwilowemu katowi kursowemu statku w wartosciach sinusa tego kata w sposób nastepujacy. W zaleznosci od zadanej dokladnosci katowej okresla sie liczbe bitów n, reprezentujacych sinus i cosinus. Poszczególnym bitom odpowiadaja sciezki kodowe tarczy. Ze wzgledu na zapis binarny sinusowi 90° przyporzadkowana jest liczba naturalna (2n — 1), a sinusowi dowolnego kata Kp (t) — liczba (2n — 1) • sin \p (t). Tarcza podzielona jest na równe wycinki, których wielkosc zalezy oA przyjetej dokladnosci katowej. W kazdym wycinku nanosi sie na sciezki kodowe w postaci odcinków przezro¬ czystych lub nieprzezroczystych bity liczb, reprezentujacych wartosci modulu sinusa odpowiednich katów, stosujac ze wzgledu na eliminacje przeklaman kod Gray'a.Jezeli dla kolejnych katów liczby odpowiadajace sinusom tych katów, nie sa liczbami kolejnymi, nalezy wprowadzic liczby posrednie przez podzielenie otrzymanych uprzednio wycinków tarczy na mniejsze i odpo¬ wiednie naniesienie tych liczb. Kolejnosc liczb musi byc bowiem zachowana dla uzyskania odpowiednich wlasno¬ sci kodu Gray'a. Oprócz n sciezek kodowych odpowiadajacych n bitom modulu sinusa nanosi sie na tarcze dodatkowa sciezke z informacja o znaku sinusa kata kursowego. Zespoly fotoczytników 2 i 3 umieszczone sa w plaszczyznach prostopadlych. Kazdy zespól zawiera element oswietlajacy i taka ilosc fotokomórek, ile jest sciezek na tarczy kodowej 1. Na wyjsciu zespolu fotoczytnika 2 otrzymuje sie wn-bitowej równoleglej postaci wartosci modulu sinusa kata ^ (t) w kodzie G:ay'a powiekszony o dodatkowy bit znaku sinusa, a na wyjsciu zespolu 3 umieszczonego prostopadle do zespolu 2 wartosc cosinusa kata y?(t), zgodnie z zaleznoscia. cos i/?(t) = sin^(t) + 90° Wielkosci te przekazuje sie do dekoderów 4 i 5, które zamieniaja kod Gray'a na zwykly kod binarny. PL