Przedmiotem wynalazku jest falowodowy gene¬ rator z dioda Gunna przestrajany mechanicznie i elektronicznie, przeznaczony do przetwarzania mo¬ cy pradu stalego na moc mikrofalowa, zwlaszcza w zakresie czestotliwosci pasma X. Generator ten znajduje zastosowanie przede wszystkim w od¬ biornikach superheterodynowych jako lokalny oscy¬ lator, a takze w innych ukladach wykorzystuja¬ cych dotychczas klistrony refleksowej malej mo-. cy.Stan techniki. Znany jest z amerykanskiego opi¬ su patentowego Nr 3 883 822 falowodowy oscylator z pólprzewodnikowa dioda o ujemnej rezystancji oraz z dioda waraktorowa, sluzaca do przestraja- nia elektronicznego. Obie diody sa umieszczone wewnatrz falowodu, we wsp61nej plaszczyznie pro¬ stopadlej do szerszych scianek falowodu i równo¬ leglej do plaszczyzny wyjscia. Plaszczyzna, w któ¬ rej sa zamocowane diody rozdziela falowód gene¬ ratora na dwie czesci, stanowiace rezonator glów¬ ny i rezonator pomocniczy generatora. Odcinek falowodu, bedacy rezonatorem pomocniczym jest zakonczony obciazeniem absorbujacym generowa¬ na moc mikrofalowa, zas rezonator glówny zakon¬ czony jest oknem sprzegajacym, bedacym wyjs¬ ciem generatora. W rezonatorze glównym znajdu¬ je sie wglebnik pojemnosciowy, którego zanurze¬ nie do wnetrza falowodu powoduje przestrajanie generatora na drodze mechanicznej. Do niedogod¬ nosci tego generatora nalicza sie istnienie dwóch rezonatorów oraz koniecznosc stosowania w rezo¬ natorze pomocniczym obciazenia absorbcyjnego.Ponadto, umieszczenie dwóch diod w jednej plasz¬ czyznie uniemozliwia stosowanie na wspólnej scian¬ ce elementów konstrukcji przeznaczonych do mo¬ cowania i zasilania diod, posiadajacych srednice wieksze niz polowa szerokosci szerszej scianki fa¬ lowodu. Poza tym, w celu regulacji mocy wyjs¬ ciowej generatora, niezbednym jest stosowanie do¬ datkowych obwodów zewnetrznych, umieszczo¬ nych miedzy wyjsciem generatora a obciazeniem, na przyklad w postaci regulowanych tlumików fa¬ lowodowych.Znany jest takze z polskiego opisu patentowego Nr 90 933 falowodowy generator z dioda Gunna zbudowany na odcinku zwartego falowodu pro¬ stokatnego, zawierajacy tylko rezonator glówny, utworzony miedzy plaszczyzna prostopadla do szer¬ szych scianek falowodu, wzdluz której umieszczo¬ na jest wewnatrz falowodu dioda, a zwarciem fa¬ lowodu. Miedzy ta plaszczyzna a wyjsciem gene¬ ratora znajdiije sie w odpowiedniej odleglosci ele¬ ment reaktancyjny o postaci wglebnika pojemnos¬ ciowego, wkrecanego poprzez szersza scianke fa¬ lowodu do jego wnetrza i sluzacego do regulacji mocy wyjsciowej generatora. Ponadto, w rezona¬ torze znajduje sie drugi wglebnik pojemnosciowy, przeznaczony do przestrajania mechanicznego. Ge¬ nerator ten nie jest przestrajany na drodze elek- 99 066 \99 066 3 .Ironicznej, wobec czego jego stosowanie jest ogra¬ niczone.Znane sa takze, na przyklad z amerykanskiego opisu patentowego Nr 3 882 419, falowodowe ge¬ neratory z pólprzewodnikowymi diodami genera¬ cyjnymi, majace rózne szersze scianki falowodo¬ we, w których sa umieszczane elementy mocujace diody i doprowadzajace do nich napiecia zasila¬ jace.Istota wynalazku. Generator falowodowy we¬ dlug wynalazku, zbudowany na odcinku zwartego falowodu prostokatnego, ma w rezonatorze zawar¬ tym pomiedzy osia mocowania diody Gunna a zwarciem falowodu regulacyjny element reaktan¬ cyjny przeznaczony do przestrajania mechaniczne- - go oraz diode pojemnosciowa, sluzaca do przestra¬ jania elektronicznego, umieszczona wzdluz osi prze¬ sunietej wzgledem srodka szerszych scianek fa¬ lowodu. Lacznik mocujacy jedna z koncówek dio¬ dy pojemnosciowej ma srednice wieksza od sred¬ nicy czesci ceramicznej tej diody. Ponadto, dioda pojemnosciowa jest zamocowana w odleglosci od zwarcia nie wiekszej niz 1/4 dlugosci fali wyzna¬ czonej przez srodkowa czestotliwosc generacji, na¬ tomiast górna scianka falowodu jest co najmniej dwukrotnie grubsza od dolnej scianki i znajduja sie w niej gniazda zaciskowe polaczone z wypro¬ wadzeniami diod oraz otwory z elementami re- aktancyjnymi.Korzystne skutki wynalazku. Zaleta generatora wedlug wynalazku jest mozliwosc uzyskania du¬ zego zakresu elektronicznego przestrajania czesto¬ tliwosci. Ponadto generator wedlug wynalazku charakteryzuje sie wysoka sprawnoscia diody ge¬ neracyjnej i plynna regulacja mocy wyjsciowej w szerokim przedziale. Jego konstrukcja, zawierajaca tylko jeden rezonator jest znacznie uproszczona w stosunku do znanych rozwiazan, a dodatkowo umozliwia latwa wymiane diod.Objasnienie rysunku. Wynalazek jest pokazany na przykladzie wykonania odtworzonym na ry¬ sunku, na którym fig. 1 przedstawia generator w przekroju wzdluznym plaszczyzna prostopadla do szerszych scianek falowodu, a fig. 2 — generator w rzucie od strony górnej szerszej scianki falo¬ wodu.Przyklad wykonania. Generator wedlug wyna¬ lazku jest zrealizowany na prostokatnym falowo¬ dzie 1, który jest z jednej strony zamkniety zwar¬ ciem 2, z drugiej zas kolnierzem 3, bedacym wyjs¬ ciem generatora. Wewnatrz falowodu'! znajduja sie dwie diody: generacyjna 4 i pojemnosciowa 5.Diody te sa zamocowane wzdluz osi prostopadlych do szerszych scianek falowodu 1: górnej 6 i dol¬ nej 7. Os, wzdluz której jest zamocowana dioda generacyjna 4 przecina srodek szerszych scianek falowodu 1, natomiast os diody pojemnosciowej 5 jest przesunieta wzgledem tego srodka i znajduje sie pomiedzy osia diody 4 a zwarciem 2. Jedne koncówki diod 4 i 5 sa umieszczone w gniazdach zaciskowych, odpowiednio 8 i 9, zamocowanych w górnej szerszej sciance 6, zas drugie koncówki tych diod sa osadzone w gniazdach laczników kon¬ taktujacych, odpowiednio 10 i 11, majacych po- 4 stac pretów o stalych srednicach wzdluz glebokos¬ ci zanurzenia w falowodzie 1, z tym, ze srednica lacznika 11 jest wieksza od srednicy czesci cera¬ micznej diody 5 i srednicy lacznika 10. Laczniki 10 i 11 sa wyprowadzone na zewnatrz falowodu 1 poprzez scianke 7 i sa od niej odizolowane dla¬ wikami pólfalowymi, odpowiednio 12 i 13, odsprze- gajacymi sygnal mikrofalowy. Do wejscia 14 lacz¬ nika kontaktujacego 10 doprowadza sie stale na¬ piecie zasilajace diode generacyjna 4, a do wejs¬ cia 15 lacznika 11 doprowadza sie napiecie regu¬ lujace reaktancje diody pojemnosciowej 5, a tym samym czestotliwosc generacji. Odcinek falowodu 1 pomiedzy zwarciem 2 a dioda generacyjna 4 spelnia role rezonatora falowodowego. W jego ob¬ szarze, obok diody pojemnosciowej 5, znajduje sie wglebnik pojemnosciowy 16, wkrecony w górna szersza scianke 6. Wglebnik ten jest przeznaczony do mechanicznej regulacji w szerokim zakresie czestotliwosci generacji, poprzez zmiane glebokos¬ ci swego zanurzenia w falowodzie 1. W pozostalej czesci falowodu 1, pomiedzy dioda generacyjna 4 a kolnierzem 3 jest wkrecony w scianke 6 drugi wglebnik pojemnosciowy 17, Wglebnik ten zapew¬ nia optymalne sprzezenie generatora z obciaze¬ niem, a takze reguluje sprawnosc diody genera¬ cyjnej 4. Górna szersza scianka 6 jest dwukrotnie grubsza od scianki przeciwleglej 7 falowodu 1, co pozwala na bezposrednie zamocowanie w tej scian¬ ce gniazd zaciskowych 8 i 9, a takze zapewnia sta¬ bilne polozenie wglebników pojemnosciowych 16 i 17, bez stosowania dodatkowych elementów mo¬ cujacych. PL