Opis patentowy opublikowano^ 31.10.1980 98743 Int. Cl2 G01N 11/10 Twórcywynalazku: Henryk Banecki, Stefan Zaborowski Uprawniony z patentu : Zaklad Badawczy Przemyslu Piekarskiego, Warszawa (Polska) Urzadzenie do pomiaru lepkosci cieczy lub zawiesiny Wynalazek dotyczy urzadzenia do pomiaru lepkosci cieczy lub zawiesiny zwlaszcza maki w procesie zmian temperatury. Pomiar nastepuje poprzez szybkosc opadania mieszadelka podnoszonego mechanicznie z rejestracja wyników na tasmie rejestratora.Znane sa urzadzenia do pomiaru lepkosci cieczy lub zawiesiny wyposazone w obracajacy sie zbiornik wyposazony w prety umocowane w dnie i wspólpracujacy z nim czujnik z pretami napinajacymi sprezyne lub wspólpracujacy z umocowanymi na dzwigni ciezarkiem i pisakiem rejestratora. Pomiar lepkosci w tych urzadze¬ niach odbywa sie za pomoca wychylania czujnika poprzez ciecz obracajaca sie w naczyniu pomiarowym. Wada tych urzadzen jest duza ilosc punktów tarcia w konstrukcji czujnika i przeniesienia napedu na pisak, który wplywa na znieksztalcenie wyników i brak mozliwosci porówjnania wyników uzyskanych na kilku aparatach* W niektórych aparatach blad ten jest wiekszy bo wynilda on poza tym z zastosowania sprezyny jako elementu pomiarowego i trudnosci wykonania identycznych sprezyn.Inna wada znanych urzadzen jest zastosowanie bezposredniego podgrzewania zbiornika prób i wynikajace z tego punktowe przegrzania i nierównomierne rozchodzenie sie ciepla. Inne znane urzadzenia dokonuja pomiarów lepkosci poprzez pomiar czasu przeplywu przez dysze. Wada tych urzadzen jest brak mozliwosci rejestracji wyników a zwlaszcza zmian lepkosci w procesie zmian temperatuiy. » Wszystkie wady i niedociagniecia znanych urzadzen eliminuje urzadzenie wedlug wynalazku wyposazone w podwójne mieszadelko. Jedno miesza badana ciecz w zbiorniku a drugie dokonuje pomiaru lepkosci poprzez swobodne opadanie. Moment zetkniecia sie swobodnie opadajacego mieszadelka z poruszajacym sie w tym czasie ku górze mechanizmem napedowym jest rejestrowany za pomoca ukladu elektronicznego zapisujacego punktowo na tasmie rejestratora. Poza tym zbiornik z badana ciecza umieszczony jest w lazni na przyklad wodnej wyposazonej w uklad stabilizacji temperatury programowania zmian temperatury w czasie. « Przykladowe rozwiazanie urzadzenia wedlug wynalazku przedstawione jest na zalaczonym rysunku. « Mieszadelko pomiarowe 1 posiada pret 2 zakonczony ciezarkiem 3. Wielkosc ciezarka 3 jest zalezna od zadanego zakresu pomiarów i moze on byc wymienny. Pret 2 porusza sie swobodnie w prowadnicy 4, do której2 98 743 przymocowane jest za pomoca pretów 5 mieszadelko 6. Prowadnica 4 polaczona jest poza tym z mechanizmem napedowym za pomoca uchwytu 7, na którym umocowany jest stycznik 8 wspólpracujacy z ciezarkiem 3.Mechanizm napedowy sklada sie z walu korbowego 9, korbowodu 10 i suwaka 11 polaczonego z uchwytem 7.Suwak 11 wprawia poza tym w ruch posuwisto-zwrotny ramie pisaka 12. Pisak 12 wyposazony jest w elektroma¬ gnes, który wspólpracuje z ukladem elektronicznym do punktowego zapisu sterowanego przez stycznik 8 i z rejestratorem 13. Mechanizm napedowy posiada poza tym nie wykazany na rysunku silnik i skrzynie przekladniowa do uzyskania zadanej predkosci pracy urzadzenia. Calosc mechanizmu napedowego umieszczona jest w korpusie 14 do którego umocowana jest równiez laznia 15 wyposazona w grzejnik 16, czujnik 17 wspólpracujacy z niewykazanym na rysunku znanym urzadzeniem do stabilizacji i programowania zmian temperatury. Laznia 15 w górnej czesci posiada pokrywe 18 wykonana w sposób umozliwiajacy osadzenie w niej zbiornika 19 z badana ciecza zamykanego pokrywa 20, która stanowi jednoczesnie prowadnice mieszadelek 1 i 6.Dzialanie urzadzenia wedlug wynalazku przedstawia sie nastepujaco. Ciecz lub zawiesine przeznaczona do badania, wlewa sie do zbiornika 19 a nastepnie zamyka pokrywa 20 z osadzonymi w niej suwliwie mieszadelkiem 1 i mieszadlem 6. Przygotowany w ten sposób zbiornik 19 wprowadza sie do lazni 15 i mocuje w pokrywie 18 a uchwyt 7 laczy sie z prowadnica 4. Mechanizm napedowy wprawia w ruch posuwisto-zwrotny suwak 11 wraz z uchwytem 7 oraz mieszadlem 6 i mieszadelkiem 1. Jednoczesnie suwak 11 wprawia w ruch pisak 12, który porusza sie ponad papierem i w zwiazku z tym nie dokonuje zapisu. Podczas ruchu w góre oba mieszadelka poruszaja sie razem a podczas ruchu w dól ze stala predkoscia porusza sie jedynie mieszadlo 6 a mieszadelko pomiarowe 1 opada z szybkoscia zalezna od lepkosci badanej cieczy, ciezarek 3 traci kontakt ze stycznikiem 8, którego styki sa wtedy rozwarte. Mieszadelko pomiarowe 1 opada jeszcze w tym czasie kiedy uchwyt 7 wraz z mieszadlem 6 porusza sie juz do góry. Zaleznie od tego jaka jest lepkosc badanej cieczy moment zetkniecia sie stycznika 8 z ciezarkiem 3 wystepuje na róznej wysokosci i powoduje punktowy zapis na tasmie rejestratora 13.Ruchy pisaka 12 skorelowane sa zruchamii uchwytu 7 a zapis odbywa sie na wysokosci obrazujacej dlugosc drogi jaka zdolalo przebyc mieszadelko pomiarowe 1. Z zapisanych punktów powstaje linia ciagla obrazujaca stan lepkosci badanej cieczy lub zawiesiny w zaprogramowanej temperaturze lub w procesie zaprogra¬ mowanych zmian temperatury w czasie. < Urzadzenie wedlug wynalazku moze byc wyposazone w drugi pisak do rejestracji aktualnego stanu temperatury w zbiorniku 19. PL