Przedmiotem wynalazku jest sposób obróbki ga¬ zów odlotowych, zawierajacych fluorowodór i czterofluorek krzemu lub fluorowodór, czterofluo- rek krzemu i dwutlenek siarki.Sposób wedlug wynalazku stosuje sie do obrób¬ ki gazów odlotowych z produkcji odfluoryzowanych fosforanów paszowych, uzyskiwanych na drodze hydrotermicznego rozkladu rud fosforanowych. W tym przypadku gazy odlotowe, oprócz fluorowo¬ doru, zawieraja niewielkie ilosci czterofluorku krzemu i rude fosforanowa w postaci pylu, której nie zatrzymuja specjalne odpylacze.Równiez sposób wedlug wynalazku stosuje sie przy obróbce gazów odlotowych z produkcji super- fosfatu podwójnego oraz w procesie odparowywa¬ nia ekstrakcyjnego kwasu fosforowego. Wymienio¬ ne gazy odlotowe obok fluorowodoru zawieraja czterofluorek krzemu i mgle kwasu fosforowego.Sposób wedlug wynalazku mozna oprócz tego stosowac do obróbki gazów odlotowych uzyskiwa¬ nych w przemysle aluminiowym, które zawieraja fluorowodór, dwutlenek siarki i nieznaczna domie¬ szke czterofluorku krzemu, oraz czastki kriolitu, fluorku sodowego i tlenku glinowego w postaci pylu.W szczególnosci sposób wedlug wynalazku znaj¬ duje zastosowanie do obróbki gazów odlotowych z produkcji stezonego kwasu fluorowodorowego, któ¬ re zawieraja fluorowodór i czterofluorek krzemu.Znany jest sposób obróbki gazów odlotowych, zawierajacych fluorowodór i czterofluorek krzemu.Oprócz wymienionych skladników, gazy te moga równiez zawierac dwutlenek siarki. Sposób ten po¬ lega na tym, ze fluorowodór i czterofluorek krze- mu absorbuje sie z gazów odlotowych roztworami wodnymi, zawierajacymi zwiazki amonu takie jak siarczan amonowy, chlorek amonowy i azotan a- monowy, a takze siarczan sodowy, chlorek sodo¬ wy, azotan sodowy, siarczan potasowy, chlorek po- io tasowy i azotan potasowy.W procesie absorpcji otrzymuje sie kwasny roz¬ twór, zawierajacy -wodorofluorek amonowy i osad fluorokrzemianu potasowego, wedlug reakcji: (NH4)2S04+4HF = 2NH4HF2+H2S04 (1) K2S04+2HF +SiF4 = K2SiF6+H2S04 (2) Osad fluorokrzemianu potasowego oddziela sie od roztworu i usuwa sie ze srodowiska reakcji.Kwasny roztwór poddaje sie obróbce fluorkiem so¬ dowym w celu otrzymania wodorofluorku sodowe¬ go, którego osad wytraca sie, wedlug reakcji: NH4HF2+ NaF = NaHF2+NH4F (3) Wodorofluorek sodowy oddziela sie, suszy, a na¬ stepnie w temperaturze wyzszej niz 300°C rozkla¬ da sie go na fluorek sodowy i fluorowodór, we- dlug reakcji: 98 60398 3 t° NaHF2 ? NaF+HF (4) Otrzymywany fluorek sodowy zawraca sie do procesu w celu wytracenia wodorofluorku sodowe¬ go z kwasnego roztworu, Niedogodnoscia opisanego sposobu jest zlozonosc procesu technologicznego. Wszystkie etapy obróbki gazów odlotowych przeprowadza sie w kwasnym srodowisku, poniewaz w roztworze absorpcyjnym tworzy sie trudna do rozdzielenia mieszanina roz¬ cienczonych roztworów kwasów fluorowodorowego i Siarkowego. Prowadzi to nieuchronnie do znacz¬ nie* bardziej intensywnej korozji instalacji. Oprócz tego w wyniku procesu powstaja wody sciekowe.Celem sposobu wedlug wynalazku jest usuniecie wymienionych niedogodnosci.Jako podstawe postawiono zadanie opracowania dobrania w sposobie obróbki gazów odlotowych takiego skladu roztworów absorpcyjnych, stosowa¬ nie których pozwoliloby na polepszenie oczyszcza¬ nia gazów odlotowych i na bezsciekowe prowadzenie • wszystkich etapów technologicznych procesu w sro¬ dowisku obojetnym lub zasadowym, a takze na przeróbke zwiazków fluoru, zawartych w gazach od¬ lotowych, na cenny produkt — fluorek sodowy.Osiaga sie ten cel przez absorpcje gazów zawiera¬ jacych fluorowodór i czterofluorek krzemu lub fluorowodór, czterofluorek krzemu i dwutlenek siarki wodnymi roztworami zawierajacymi zwiazki amonowe.Istota wynalazku polega na tym, ze do absorpcji stosuje sie wodne roztwory zawierajace, jako zwiazki amonowe, weglan amonowy, kwasny we¬ glan amonowy i fluorek amonowy, a takze amo¬ niak i fluorek sodowy, przy czym w wyniku ab¬ sorpcji otrzymuje sie wodny roztwór, zawierajacy fluorek amonowy i osad fluorokrzemianu sodowe¬ go, który to roztwór poddaje sie obróbce weglanem sodowym, po czym utworzony osad fluorku sodo¬ wego oddziela sie od roztworu, a roztwór wprowa¬ dza sie do etapu absorpcji.Zaleca sie utrzymywanie w roztworze absorpcyj¬ nym stosunku wagowego fluorku sodowego do zwiazków amonowych i amoniaku równego odpo¬ wiednio 1:1.Celowym jest odzielenie osadu fluorokrzemianu sodowego od wymienionego roztworu przed obrób¬ ka wodnego roztworu zawierajacego fluorek amo¬ nowy, weglanem sodowymi Jednakze mozna rów¬ niez nie oddzielac osadu fluorokrzemianu sodowego od roztworu.Przed obróbka weglanem sodowym, wodnego roztworu, zawierajacego fluorek amonowy, moz¬ na, osad fluorokrzemianu sodowego poddawac obróbce amoniakiem i oddzielac tworzacy sie osad dwutlenku krzemu od wymienionego roztworu, *a- wiercacego fluorek amonowy.Zalety sposobu wedlug wynalazku polegaja na tym, ze otrzymuje sie z gazów odlotowych tak cen¬ ny produkt* jak fluorek sodowy. Proces technolo¬ giczny prowadzi sie wedlug bezsciekowego sche¬ matu* usuwajac uprzednio nierozpuszczalne domie¬ szki na przyklad fluorokrzemianu sodowego i py¬ lu fosforanowego. Oprócz tego absorpcje fluorowo¬ doru i czterofluorku krzemu prowadzi sie w &ro- 603 4 dowisku obojetnym lub zasadowym, co zwieksza stopien pochlaniania gazowych zwiazków fluoru i zmniejsza korozje aparatury.Sposób obróbki gazów odlotowych przeprowadza sie korzystnie w aparaturze, przedstawionej w schemacie technologicznym, uwidocznionym na ry¬ sunku. I -tak, gaz odlotowy zawierajacy fluoro¬ wodór i czterofluorek krzemu, a takze rózne nie¬ pozadane domieszki, takie jak pyl rudy fosforano- io wej lub pyl kriolitu lub glinokrzemianu, lub dwu¬ tlenek siarki, lub mgle kwasu fosforowego, prze¬ chodzi gazociagiem 1 do absorpcyjnego aparatu 2 w pierwszym etapie, przy czym jest on zraszany przez wodny roztwór, cyrkulujacy rurociagiem, i podawany do zbiornika cyrkulacyjnego 4 z pierw¬ szego etapu. Roztwór wodny wskazany wyzej, po¬ dawany do aparatu absorpcyjnego, zawiera fluorek sodowy w ilosciach zgodnych z jego rozpuszczal¬ noscia oraz zwiazki amonowe w postaci mieszaniny weglanu amonowego, kwasnego weglanu amono¬ wego, amoniaku i fluorku amonowego.W procesie absorpcji weglan amonowy, kwasny weglan amonowy i amoniak reaguja z gazowym fluorowodorem i tworza fluorek amonowy, zgodnie z reakcjami, podanymi nizej. Fluorek amonowy jest dobrze rozpuszczalny w wodzie. 2HF+ HF+NH4HC03 = NH4F+ C02+H20 (6) HF+NH3 =NH4F (7) W przypadku obróbki gazów odlotowych, zawie- rajacych obok fluorowodoru i czterofluorku krze¬ mu, równiez dwutlenek siarki, w procesie absorpcji tworzy sie kwasny siarczyn amonowy, zgodnie z reakcja: 40 SOj+CNH^COa-NH^SOa +COa+NHa (8) Jednoczesnie zawarty w roztworze absorpcyjnym fluorek sodowy reaguje z wplywajacym ze stru¬ mienia gazu, czterofluorkiem krzemu i tworzy osad 45 fluorokrzemianu sodowego, zgodnie z reakcja: SiF4+2NaF =Na^SiFe W Niewielki nadmiar zwiazków amonowych w roz- 50 tworze absorpcyjnym tworzy srodowisko obojetne lub zasadowe* je którym pyl rudy fosforanowej i inne twarde czastki, wplywajace ze strumieniem gazowym, nie rozpuszczaja sie i dlatego wytracaja sie równoczesnie z fluorokrzemianem sodowym; 55 przy czym wartosc pH odczynu cyrkulujacego roz¬ tworu absorpcyjnego moce wynosic - 5,O^-9,0l Jed¬ nakie najbardziej odpowiednia wielkoscia pH jest 6*5—75, Ustalone uprzednio parametry utrzymuje sie na drodze ciaglego lub okresowego wprawa- eo dzania do cyrkulacyjnego zbiornika 4 w pierwszym etapie wodnego roztworu, zawierajacego zwiazki amonowe i fluorek sodowy, rurociagiem 5, & takze czasami mozna ograniczyc sie tylko do wodnego roztworu amoniaku, podanego rurociagiem ii 05 Strumien gazowy po pochlonieciu zasadniczych98 603 ilosci zwiazków fluoru w absorpcyjnym aparacie 2 w pierwszym etapie, przechodzi gazociagieni 7 ce¬ lem koncowego oczyszczania (ze wzgledów sanitar¬ nych) do absorpcyjnego aparatu 8 w drugim eta¬ pie, skad gazociagiem 9 przechodzi do oddzielacza cieczy 10. Z oddzielacza gazociagiem 11 poprzez wentylator 12 gaz uchodzi do atmosfery. Absorp¬ cyjny aparat 8 w drugim etapie, jest równiez zra¬ szany absorpcyjnym roztworem, podawanym z cyr¬ kulacyjnego zbiornika 14 w drugim etapie i cyrku- lujacym rurociagiem 13. W procesie absorpcji fluo¬ rowodoru i czterofluorku krzemu z gazów odloto¬ wych obserwuje sie czesciowe odparowanie wody i ujscie pary do atmosfery z oczyszczonymi gaza¬ mi, poprzez wentylator 12, dlatego do cyrkulacyj- nego zbiornika 14 w drugim etapie, podaje sie ru¬ rociagiem 15 czysta wode w równowaznej ilosci * wystarczajacej do uzupelnienia jej strat we wszy¬ stkich etapach procesu technologicznego. Równo¬ czesnie do tego samego zbiornika 14 rurociagiem 16 podaje sie ciecz z oddzielacza cieczy 10. Czesc roz¬ tworu ze zbiornika 14 przetacza sie rurociagiem 17 do cyrkulacyjnego zbiornika 4 w pierwszym etapie.Z kolei, z cyrkulacyjnego zbiornika 4 w pierwszym etapie odbiera sie czesc cyrkulujacego roztworu absorpcyjnego i rurociagiem 18 podaje sie do sze¬ regowo polaczonych odstojników 19 w celu osadze¬ nia zawieszonych czastek fluorokrzemianu sodowe¬ go, pylu fosforanowego i innych nierozpuszczalnych domieszek. Szybkosc osadzania czastek wynosi 0,1—0,3 m/h. Wyklarowany szlam podaje sie ru¬ rociagiem 20 na prózniowy filtr 21, sfead odsaczony osad odprowadza sie z procesu wylotem 22.Fluorokrzemian sodowy odprowadzany z procesu moze byc stosowany jako produkt towarowy. Skla¬ rowany roztwór, zawierajacy fluorek amonowy, z odstojników 19 rurociagiem tft a takze przesacz ru¬ rociagiem 24 podaje sie do pierwszego z trzech szeregowo ustawionych reaktorów 25 z mieszadla¬ mi. Jednoczesnie wedlug linii 26 podaje sie równiez do pierwszego reaktora 25 weglan sodowy — sode kalcynowana. Pozostale dwa reaktory 25 sluza do korygowania zadanego stosunku skladników wyj¬ sciowych fluorku amonowego i weglanu sodowego oraz do wymieszania masy reakcyjnej. Przy czym weglan sodowy wprowadza sie w niedomiarze w odniesieniu do fluorku amonowego i ilosc jego wynosi 80 ± 10^/a ilosci koniecznej wedlug wylicze¬ nia.W rezultacie reakcji sody kalcynowanej ze skla¬ rowanym roztworem zawierajacym fluorek amono¬ wy i nieprzereagowana czesc fluorku sodowego, weglanu i kwasnego weglanu -amonowego i amo¬ niaku, tworzy sie fluorek sodowy i weglan amo¬ nowy, zgodnie z reakcja: 2NH4F+NaIjC03 = 2NaF+^NH4)2COa (10) Nalezy przy tym zaznaczyc, ze tworzacy sie weg¬ lan amonowy w znacznym stopniu ulega hydrolizie, przy czym powstaje kwasny weglan amonowy i amoniak, zgodnie z równaniem: OraJzCOj+^O^NH^COa+NH^OH (11) NH^HCO^NH^OH+COa (I2 6 NH4OH^NH3+H^O 03) Tym niemniej, w celu uproszczenia, obliczenia bilansu materialowego procesu technologicznego prowadzi sie zwykle tylko w odniesieniu do we¬ glanu amonowego.Z równan (11)—<13) widac, ze w przypadku znacznych stezen weglanu amonowego maja miej¬ sce straty amoniaku, który uchodzi do atmosfery, dlatego tez stezenie weglanu amonowego w roz¬ tworach absorpcyjnych ograniczone jest do 3—5°/t.Jak juz to powyzej powiedziano, straty amoniaku sa wyrównywane podawaniem wodnego roztworu amoniaku rurociagiem 6 do cyrkulacyjnego zbior¬ nika 4 w pierwszym stapie.W przypadku obecnosci w gazie wylotowym dwu¬ tlenku siarki pierwszorzedowy siarczyn amonowy przechodzi w siarczyn sodowy. Rozpuszczalnosc fluorku sodowego w wodzie nie przekracza 4,2tyo wagowych, a w wymienionych roztworach przemy- slownych nie jest wieksza, niz 3,0—3;5°/o wago¬ wych, dlatego zasadnicza jego czesc, tworzaca sie wedlug reakcji 10 wytraca sie w postaci osadu.W przypadku obróbki gazów wylotowych, zawie¬ rajacych obok fluorowodoru i czterofluorokrzemia- nu dwutlenek siarki, zasadnicza czesc siarczanu so¬ dowego, zawartego w roztworze absorpcyjnym, wytraca sie w postaci osadu razem z fluorkiem so¬ dowym. Zawiesine fluorku sodowego z reaktorów rurociagiem 27 podaje sie do szeregowo usta¬ wionych odstojników 28 celem zageszczenia osadu.Zageszczona mase podaje sie rurociagiem 29 na prózniowy filtr 30. Sklarowany roztwór z odstoj¬ ników 28 i przesacz z prózniowego filtru 30, na¬ sycone fluorkiem sodowym i zawierajace zwiazki amonowe w postaci mieszaniny weglanu i kwasne¬ go weglanu amonowego i amoniaku, podaje sie ru¬ rociagiem 5 do cyikulacyjnego zbiornika 4 w pierwszym etapie, skad ponownie uzywa sie do absorpcji fluorowodoru i czterofluorku krzemu z gazów wylotowych. Odsaczony osad fluorku sodo¬ wego przechodzi wedlug linii 31 do suszarki 32, skad wedlug linii 33 podaje sie go do pakowania i jako produkt handlowy przesyla sie do konsu¬ menta.Jesli w osadzie znajduje sie siarczan sodowy, to osad przed umieszczeniem w suszarce 32 przemywa sie goraca woda, a wody z przemycia usuwa 4ie z procesu.W uzupelnieniu opisanego schematu nalezy wspomniec, ze osad skladajacy sie z fluorokrze¬ mianu sodowego, pylu fosforanowego i innych do¬ mieszek, przechodzacy do • prózniowego filtru 21, poddaje sie obróbce róznymi sposobami w zalez¬ nosci od sikladu osadu. Na przyklad osad, w któ¬ rym przewaza pyl rudy fosforanowej, miesza sie z wyjsciowym surowcem fosforanowym, podawa¬ nym do obróbki.Drugi sposób polega na tym, ze jesli w gazie wylotowym znajduje sie nieznaczna ilosc, nie wie¬ cej niz 6*/o wagowych w stosunku do ogólnej ilos¬ ci fluoru, domieszek czterofluorku krzemu i pylu fosforanowego, na poklad w przypadku obróbki gazów wylotowych przemyslu glinowego, zawiera¬ jacych fluorowodór, czterofluorek krzemu, dwu- 40 45 50 55 6098 603 7 tlenek siarki i pyl fosforanowy, a jednoczesnie od produktu handlowego, fluorku sodowego, nie wy¬ maga sie wysokiej jakosci, celowym wówczas jest pozostawienie domieszek fluorokrzemianu sodowe¬ go i pylu w produkcie handlowym; w takim przy¬ padku zarówno proces, jak i schemat ulega znacz¬ nemu uproszczeniu, dziejki wylaczeniu etapu osa¬ dzenia sie w odstojnikach 19 i odsaczenie na próz¬ niowym filtrze 21.Trzeci sposób stosuje sie w tym przypadku, gdy w gazach wylotowych obok fluorowodoru wyste¬ puje znaczna ilosc, 5—40% wagowych w stosunku do ogólnej ilosci fluoru, czterofluorku krzemu i nie jest celowym z punktu widzenia ekonomicznego usuwanie bez obróbki, tworzacego sie osadu fluo¬ rokrzemianu sodowego, razem z pylem.Jednakze ten wariant wymaga dodatkowego wy¬ posazenia i dodatkowego etapu procesu. Jak wska¬ zano powyzej, tworzenie osadu fluorokrzemianu sodowego, wedlug reakcji (9), i pochlanianie pylu zachodzi w absorpcyjnym aparacie 2 w pierwszym etapie i absorpcyjny roztwór razem z zawieszonymi czastkami podaje sie do specjalnego reaktora, w którym rotwór ten poddaje sie obróbce gazowym amoniakiem, podczas stalego mieszania w ciagu jednej godziny. Tworzy sie przy tym fluorek sodo¬ wy, fluorek amonowy i osad dwutlenku krzemu wedlug reakcji: Na2SiF6+4NH3+2H20 = 2NaF+4NH4F+Si02 (14) W ten sposób w roztworze zwieksza sie stezenie fluorku amonowego i zachodzi dodatkowe nasyca¬ nie fluorkiem sodowym. Nastepnie proces prowadzi sie wedlug schematu podanego na rysunku, rozpo¬ czynajac od podania wyzej wspomnianego roztworu do odstojników 19 i na filtr 21 w celu oddzielenia osadu dwutlenku krzemu.W celu blizszego zilustrowania sposobu wedlug wynalazku podano ponizej konkretne przyklady wykonania tego sposobu.Przyklad I. W 30 000 czesci wagowych gazów odlotowych zawarte jest 48 czesci wagowych fluo¬ rowodoru, 4 czesci wagowe czterofluorku krzemu i 24 czesci wagowe pylu rudy fosforanowej. Fluo¬ rowodór i czterofluorek krzemu z wymienionego gazu absorbuje sie 2910 czesciami wagowymi wod¬ nego roztworu, zawierajacego weglan amonowy, kwasny weglan amonowy i amoniak w ilosci 115 czesci wagowych w umownym przeliczeniu na we¬ glan amonowy. Oprócz tego roztwór zawiera 8 czesci wagowych fluorku amonowego i 116 czesci wagowych fluorku sodowego. Stosunek wagowy fluorku sodowego do zwiazków amonowych i amo¬ niaku w wymienionym roztworze wynosi 1:1.W wyniku absorpcji otrzymuje sie 2930 czesci wagowych wodnego roztworu, zawierajacego 97 czesci wagowych fluorku amonowego, 113 czesci wagowych fluorku sodowego i 3 czesci wagowe nieprzereagowanego weglanu amonowego. Przy tym wydziela sie w postaci osadu 6 czesci wagowych fluorokrzemianu sodowego zmieszanego z 24 czes¬ ciami wagowymi pylu rudy fosforanowej. Osad ten na drodze osadzania i przesaczania usuwa sie z danego procesu. 8 Do otrzymanego sklarowanego roztworu wpro¬ wadza sie 128 czesci wagowych weglanu sodowego i miesza sie w ciagu 45 minut. W roztworze pow¬ staje przy tym 118 czesci wagowych weglanu amo- nowego, a takze 103 czesci wagowe fluorku sodo¬ wego, czesc którego w ilosci 3 czesci wagowych pozostaje w roztworze, gdzie uprzednio bylo go 113 czesci wagowych. W ten sposób 116 czesci wago¬ wych fluorku sodowego nasyca w pelni roztwór, a pozostale 100. czesci wagowe wytracaja sie z na¬ syconego roztworu jako osad. Osad fluorku sodo¬ wego saczy sie przemywa i suszy, po czym stano¬ wi on juz gotowy produkt o czystosci technicznej.Otrzymane 2910 czesci wagowych przesaczu, zawiera¬ jacego 115 czesci wagowych weglanu amonowego i nieprzereagowanych 8 czesci wagowych fluorku amonowego, a takze 116 czesci wagowych fluorku sodowego zawraca sie do etapu absorpcji gazów wylotowych.Sklad gotowego produktu w °/e: NaF — 97; Na2SiF6 — 0,8; MgF2 — 0,3; Ca5F(P04)3 — 1,2; SiOj — 0,4; H20 — 0,3.Przyklad II. W 8100 czesciach wagowych ga¬ zu odlotowego znajduje sie 20 czesci wagowych fluorowodoru, 38 czesci wagowych czterofluorku krzemu i 0,5 czesci wagowych kwasu fosforowego w postaci mgly. Fluorowodór i czterofluorek krze¬ mu z wymienionego gazu absorbuje sie 1100 czes¬ ciami wagowymi wodnego roztworu, zawierajacego weglan amonowy, kwasny weglan amonowy i amo¬ niak w ilosci 52 czesci wagowe w umownym prze¬ liczeniu na weglan amonowy, 5 czesci wagowych fluorku amonowego*i 36 czesci wagowych fluorku sodowego. Stosunek wagowy fluorku sodowego do zwiazków amonowych i amoniaku w wymienionym roztworze wynosi 1:1,6.Po absorpcji w roztworze znajduje sie 42 czesci wagowe fluorku amonowego, 3 czesci wagowe nie- przereagowane weglanu amonowego i 5 czesci wa¬ gowych fluorku sodowego, 1 czesc wagowa dwu- zasadowego fosforanu amonowego i 70 czesci wa¬ gowych osadu fluorokrzemianu sodowego, który jest w postaci zawiesiny. Zawiesine te podaje sie do reaktora, do którego podaje sie takze wodny roztwór amoniaku, skladajacy sie ze 100 czesci wa¬ gowych wody i 26 czesci wagowych amoniaku. Za¬ wartosc reaktora miesza sie w ciagu jednej godziny w temperaturze 60°C. Wówczas w roztworze pow¬ staje fluorek amonowy, fluorek sodowy i osad dwutlenku krzemu. W ten sposób otrzymuje sie 1180 czesci wagowych wodnego roztworu, w któ¬ rym znajduje sie 97 czesci wagowych fluorku amo¬ nowego, 36 czesci wagowych fluorku sodowego, 1 czesc wagowa drugorzedowego fosforanu amonowe¬ go, 4 czesci wagowe weglanu amonowego i 23 czesci wagowe osadu dwutlenku krzemu.W nastepnym etapie osad dwutlenku krzemu o- sadza sie, odsacza i usuwa z procesu technologicz¬ nego. Równoczesnie z 21 czesciami wagowymi ze¬ lu krzemionkowego usuwa sie 60 czesci wagowych wody, 5 czesci wagowych fluorku amonowego i 3 czesci wagowe fluorku sodowego. Nastepnie do 1120 40 45 50 55 6098 003 grzanej do 70o|C. Wady z przemycia, zawierajace 11 czesci wagowych fluorku sodowego, 66 czesci wagowych siarczynu sodowego i 0,5 czesci wago¬ wych fluorokrzemianu sodowego, usuwa sie z da- mego procesu. Przemyty osad suszy sie otrzymujac techniczny produkt o skladzie w •/•; NaF — 95,0; Na2S03 — 4,0; Na^SiF6 — 0,5; nierozpuszczalna czesc (reszta) — 0,5.Przyklad IV. W 6500 czesci wagowych gazu io odlotowego znajduje sie 54 czesci wagowe fluoro¬ wodoru i .16 czesci wagowych czterofluorku krze¬ mu wymienione zwiazki absorbuje sie 6000 czesci wagowych wodnego roztworu, zawierajacego we¬ glan amonowy, kwasny weglan amonowy, amoniak w ilosci 132 czesci wagowych w umownym prze¬ liczeniu na weglan amonowy. Oprócz tego roztwór zawiera 350 czesci' wagowych fluorku amonowego i 190 czesci wagowych fluorku sodowego. Stosunek wagowy fluorku sodowego do zwiazków amono- jm wyeh i amoniaku wynosi 1?2,5. ^ W wyniku absorpcji otrzymuje sie 6020 czesci wagowych roztworu, zawierajacego 450 czesci wa¬ gowych fluorku amonowego, 178 czesci wagowych fluorku sodowego i 31 czesci wagowych fluorokrze- mianu sodowego. Oprócz tego, 27 czesci wagowych fluorokrzemianu sodowego wytraca sie w postaci osadu. Osad ten osadza sie nastepnie saczy i su¬ szy. Po wysuszeniu 27 czesci wagowych fluorokrze¬ mianu sodowego z domieszka 2 czesci wagowych fluorku sodowego stosuje sie, jako produkt han¬ dlowy. Do sklarowanego roztworu wprowadza sie 143 czesci wagowych weglanu sodowego i miesza sie w ciagu 4§ minut. Wówczas tworzy sie w roz¬ tworze 130 czesci wagowych weglanu amonowego. 55 Jednoczesnie w procesie reagowania fluorku a- monowego z weglanem sodowym wytraca sie w po¬ staci osadu 99 czesci wagowych fluorku sodowego.Osad ten po odsaczeniu i suszeniu stanowi takze produkt handlowy. Sklad produktu w •/•: NaF — 40 98; Na2SiF4 — 1; Si02 — 0,5; H^O — 0,5.Otrzymane 6000 czesci wagowych sklarowanego roztworu, który zawiera 130 czesci wagowych we- ^glanu amonowego, 350 czesci wagowych fluorku a- monowego, 190 czesci wagowych fluorku sodowego, 45 podaje sie do etapu absorpcji. 9 czesci wagowych sklarowanego roztworu, zawiera¬ jacego 92 czesci wagowe fluorku amonowego, 33 czesci wagowe fluorku sodowego, 4 czesci wagowe weglanu amonowego, 2 czesc wagowa drugorzedo- wego fosforanu amonowego i 2 czesci wagowe dwutlenku krzemu, wprowadza sie. 126 czesci wa¬ gowych weglanu sodowego i miesza w ciagu 45 mi¬ nut. Wówczas 95 czesci wagowych fluorku sodowe- jgo wytraca sie w postaci osadu.Sumaryczne straty weglanu amonowego we wszy¬ stkich etapach procesu wynosza 65 czesci wago¬ wych. Osad fluorku sodowego saczy sie i suszy.Sklarowany roztwór w ilosci 11100 czesci wagowych, zawierajacy 512 czesci wagowe weglanu amonowego, czesci wagowych fluorku amonowego i 36 czesci wagowych fluorku sodowego, stosuje sie ponownie do absorpcji gazów wylotowych.Produkt zawiera w %: NaF — 95; Na2SiF8 — 1,7; SiOa — 1,8; Na2HP04 — 1,0 i 1^0^0,5.Przyklad III. W 332 000 czesciach wagowych gazu odlotowego znajduje sie 51 czesci wagowych fluorowodoru, 1 czesc wagowa czterofluorku krze¬ mu i 42 czesci wagowe dwutlenku siarki. Fluoro¬ wodór i czterofluorek krzemu absorbuje sie z wy¬ mienionego gazu wodnym roztworem w ilosci 3100 czesci wagowych, zawierajacym 96 czesci wago¬ wych weglanu amonowego, 48 czesci wagowych kwasnego weglanu amonowego, 5 czesci wagowych fluorku amonowego, 4 czesci wagowe amoniaku, 8 czesci Wagowych siarczynu sodowego i 105 czesci wagowych fluorku sodowego. Stosunek wagowy fluorku sodowego do zwiazków amonowych i amo¬ niaku wynosi 1:5.W wyniku absorpcji otrzymuje sie 3150 czesci wagowych wodnego roztworu, zawierajacego 99 czesci wagowych fluorku amonowego, 2 czesci wa¬ gowe weglanu amonowego, 62 czesci wagowe pier- wszorzedowego siarczynu amonowego, 8 czesci wa¬ gowych siarczynu sodowego, 104 czesci wagowe fluorku sodowego i 1 czesc wagowa fluorokrzemia¬ nu sodowego w postaci zawiesiny. Oprócz tego 12 czesci wagowych dwutlenku siarki w procesie ab¬ sorpcji zostaje usuniete.Do roztworu wprowadza sie 200 czesci wagowych weglanu sodowego i miesza sie w ciagu 45 minut.Tworzy sie wówczas 94 czesci wagowe weglanu a- monowego, 48 czesci wagowych kwasnego weglanu amonowego, 78 czesci wagowych siarczynu sodo¬ wego, a takze 106 czesci wagowyefo fluorku sodo¬ wego' wytraca sie w postaci osadu. Otrzymana za¬ wiesinie osadza sie, a riastepnie saczy 3100 czesci wagowych przesaczu, który zawiera 96 czesci wa¬ gowych weglanu amonowego, 48 czesci wagowych kwasnego weglanu amonowego, 5 czesci wago¬ wych fluorku amonowego, 8 czesci wagowych siarczynu sodowego i 105 czesci wagowych fluorku sodowego stosuje sie do absorpcji.Osad po saczeniu zawiera 106 czesci wagowych fluorku sodowego, 70 czesci wagowych siarczynu sodowego, 1 czesc wagowa fluorokrzemianu sodo¬ wego i 50 czesci wagowych woldy. Wilgotny osad przemywa sie 100 czesciami wagowymi wódy, na- PL