Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do po¬ jazdów wszelkich typów napedzanych wszelkimi silnikami, miesniami, wiatrem itp. umozliwiajace jazde po sniegu puszystym, wilgotnym blocie, pia¬ chu, grudzie, lodzieitp. 5 Istniejace rozwiazania techniczne uniemozliwiaja jazde po dowolnym zasniezpnym terenie, poniewaz ich kola zapadaja sie w sniegu, lub slizgaja na zlodowacialych nawierzchniach. Znane sa pojazdy o róznym napedzie, majace dowolnego rodzaju po- 10 jedyncze, lub podwójne plozy. Sa one umieszczone pod kolami, lub z boku kól, lub zamiast kól.Przyklady: w pojezdzie jednosladowym wedlug polskich patentów nr 28058, 38264 i 40525 w miejs¬ cach kól sa umieszczone plozy, a pojazd jest na- 15 pedzany silnikiem lub ludzkimi miesniami. Naped przenoszony jest na zespól ruchomych drazków poruszajacych na przemian posuwiscie tylne plozy, lub naped przenoszony na kola kolczaste, umie- szczone miedzy nieruchomymi plozami tylnymi. 20 W pierwszym przykladzie — posuwanie, posu¬ wiste poruszanie plozami (podobnie jak kroczenie na nartach) zuzywa wielka ilosc energii i unie¬ mozliwia szybka jazde oraz swobodne manewro¬ wanie pojazdem. W przykladzie drugim, kolczaste 25 kolo uniemozliwia jazde po miekkim i puszystym sniegu.Wedlug patentu czechoslowackiego nr 95966 tyl¬ ne kolo motycykla posiada z boku kola demonto¬ wane listwy. Pojazd chcac jechac po sniegu miek- 30 kim lub puszystym, musi zapasc sie do glebokosci, w której listwy na kole rozpoczelyby zagarnianie sniegu — podobnie jak kola parowego statku rzecznego. Wedlug patentu tego, pojazd zapadajac sie w sniegu, nie moze swobodnie sie poruszac i musi zuzyc duza ilosc energii.Wedlug patentu USA nr 3 783 959 zamiast kola przedniego, motocykl posiada plozy. Tylne zas kolo jest wielkie, z duzym, wystajacym bieznikiem.Bieznik ten zaglebiajac sie w sniegu, ma poruszac pojazd. Wedlug tego patentu, kolo jest tak wielkie, ze ciezarem swoim pograza siebie i pojazd w miek¬ kim sniegu, uniemozliwiajac jakiekolwiek porusza¬ nie sie po sniegu. - W patencie polskim nr 6040, przednie kola po¬ jazdu samochodowego sa zawieszone na niewielkiej wysokosci ponad plozami, a tylne w tyle pojazdu, plozy pojedyncze sa umieszczone obok, od strony wewnetrznej kól, lub tez plozy podwójne z kotem miedzy plozami. Kola tylne posiadaja rzad krót¬ kich kolców. Wedlug tego patentu, zawieszone nad plozami kola przednie, sa wylaczone z pracy — jesli naped jest na przednie kola, wylaczone sa równiez podczas hamowania, a podczas skretu na nawierzchni oblodzonej, plozy moga wprowadzic pojazd w niebezpieczny poslizg. Kola tylne z kolca¬ mi na obwodzie, nie gwarantuja jazdy na sniegu miekkim, puszystym. W tym przypadku kola obra¬ cajac sie, nie poruszaja pojazdu.Celem wynalazku jest usuniecie niedogodnosci 98 1103 znanych rozwiazan i skonstruowanie takiego urza¬ dzenia, które umozliwiloby pelne i bezpieczne wy¬ korzystanie pojazdów bedacych w masowym uzy¬ ciu, napedzanych silnikami elektrycznymi, spalino¬ wymi, miesniami, wiatrem i innymi, jedno i wielo¬ sladowych równiez w okresie snieznym, uniezalez¬ nialo je od zmiany konsystencji nawierzchni, jak sniegu puszystym, mokrym, grudzie, blocie, lodzie itp. i umozliwialo bezpieczna jazde, skrecanie po¬ jazdem, oraz hamowanie wszystkimi kolami — nie naruszajac przy tym walorów jazdy poszczególnych pojazdów, oraz ich eksploatacji.Wynalazek stanowi takie urzadzenie, ze moze ono byc przystosowane w okresie snieznym do wszys¬ tkich typów pojazdów bedacych w masowym uzy¬ ciu, napedzanych silnikami elektrycznymi, spalino¬ wymi, miesniami, wiatrem i innymi. Urzadzenie to uniezaleznia pojazdy podczas jazdy od naglej zmiany konsystencji nawierzchni, jak sniegu pii- . szystym, mokrym, grudzie, blocie, lodzie itp. umo¬ zliwiajac przy tym bezpieczna jazde, skrecanie po¬ jazdem, oraz * hamowanie wszystkimi kolami — nie naruszajac walorów jazdy poszczególnych pojaz¬ dów oraz ich eksploatacji.Istota wynalazku polega na tym, ze plozy maja otwory na kola jezdne pojazdów, które to plozy umocowane sa do% zespolów jezdnych pojazdów i lub do podwozi, ram, kadlubów, plozownic, nad¬ wozi i innych. Kola maja zeby i lub zebate lo¬ patki, albo nakladane na obrecze lub opony kól jezdnych pojazdów otoki zaopatrzone w zeby i lub zebate lopatki wzdluzne i poprzeczne. Uzbrojone w ten sposób kola pojazdów wpuszczone sa w ot¬ wory plóz do odpowiedniej glebokosci, w stosunku do plóz. Zeby sa na przemian wygiete. Równiez na przemian wygiete sa zeby lopatek wzdluznych i poprzecznych. Lopatki wzdluzne sa w jednym lub wiecej rzedach, i nie wystaja, lub sa nieco wystajace ponad zeby lopatek poprzecznych. Lo¬ patki poprzeczne moga byc ustawione wzgledem siebie równolegle, lub pod odpowiednim katem.Plozy odpowiednio dostosowane szerokoscia i gru¬ boscia do ciezaru pojazdu, ugniataja snieg, a zeby i li^b zebate lopatki uzbrojonych kól wbijaja sie w ugnieciony snieg, umozliwiajac dowolna i bez¬ pieczna jazde, skrecania pojazdem, hamowanie, przy czym im wiekszy ciezar pojazdu, tym plozy bar¬ dziej ugniataja snieg, a zeby i lub zebate lopatki wzdluzne i poprzeczne latwiej, bardziej wbijaja sie w snieg, lód, lub zlodowaciala nawierzchnie, czyniac jazde calkowicie bezpieczna. Umozliwiaja równiez bezpieczne pokonywanie nawierzchni zróz¬ nicowanych pod wzgledem struktury i konsysten¬ cji, jak sniegu suchego, wilgotnego, lodu, grudy, blota, zwlaszcza, gdy nawierzchnia taka jest zmie¬ szana ze sniegiem. Równiez bojery, slizgi, po za¬ montowaniu kól z hamulcami i urzadzenia wedlug wynalazku, beda mogly byc wykorzystane na roz¬ leglych przestrzeniach pokrytych sniegiem.Wynalazek moze byc wykorzystany do. celów rekreacyjnych, sportowych, a w razie glebokich sniegów i zasypanych ludzkich siedzib, lesnych kar¬ mników, do transportu lub ewakuacji, moze rów¬ niez ulatwic strzezenie granicy panstwa, porzadku publicznego. Rowery, rowerki, skutery, motocykle, 110 4 go-karty, slizgi rozszerzaja zakres rekreacji i okres sportowych emocji na sniezna pore roku,, wykorzy¬ stujac rozlegle przestrzenie pokryte sniegiem i lodem.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy- kladach wykonania na rysunku, na którym fig.' 1, 21, 51, 60 przedstawia widok z boku pojazdy jedno i wielosladowe z zamontowanymi plozami, oraz z zalozonymi na * obrecze kól, lub opony otokami z lopatkami wzdluznymi i poprzecznymi, fig. 2, 12, 35, 61 widok z góry plóz z otworami na kola, fig. 3,^8, 26, 27, 52, 62 widok otok z lopatkami wzdluz¬ nymi i poprzecznymi.Zasade ideowa, na której jest oparta budowa urzadzenia, przedstawiono na rysunku fig. 60—62.Fig. 60 przedstawia widok z boku jedno z dowol¬ nych kól dowolnego pojazdu wpuszczone w otwór plozy, fig. 61 widok z góry plozy z otworem na kola, fig. 62 widok z góry dowolnego kola, dowol¬ nego pojazdu z lopatkami wzdluznymi 43 i pop- rzecznymi 1.Figura 1 przedstawia widok jednego z typów ro¬ werów z zalozonymi plozami i otokami kól, fig. 2 — widok z góry plozy przedniej i tylnej z otwo¬ rami na kola, oraz klamerek sluzacych do przykre- cania plozy tylnej, fig. 3 — os przedniego kola oraz przekrój linii A—A na fig. 1, a takze obreczy kola wraz z otokiem, lopatka i ploza, fig.4 — prze¬ krój wedlug linii C—C na fig. 1 obreczy kola z oto¬ kiem i lopatka, oraz z pierwszym zapieciem po- lówek otoka, fig. 5 — przekrój kola wedlug linii B—B na fig. 1 z tym samym, co na fig. 4 pierw¬ szym zapieciem polówek otoka, fig. 6 — widok z boku wycinka obreczy kola z otokiem, lopatkami i drugim zapieciem polówek otoka, fig.7 — przekrój wedlug linii D—D na fig. 5 i 6 obreczy kola z dru¬ gim zapieciem polówek otoka, fig. 8 — widok z góry tegoz wycinka kola z otokiem i lopatkami, oraz drugim zapieciem polówek otoka, co na fig. 6, fig. 9 — przekrój wedlug linii E—E na fig. 1 40 stopy plozy i zamocowania jej do ramy roweru, fig. 10 — widok z góry tego samego zamocowania stopy plozy do ramy roweru, co na fig. 9.II przyklad wykonania wynalazku dotyczacy mo¬ torowego pojazdu jednosladowego na fig. od -11— 45 —18, na którym fig. 11 — przedstawia widok z bo¬ ku jednego z typów motorowych pojazdów jedno¬ sladowych z zalozonymi plozami i otokami kól, fig. 12 widok z góry plóz z otworami na kola, oraz uszami plozy tylnej, sluzacej do jej zamocowania, 50 fig. 13 — przkerój wedlug linii G—G na fig. 15 zamocowanego ucha plozy tylnej do przedniej czesci ramy pojazdu, fig. 14 — widok z boku zamocowa¬ nego ucha plozy tylnej, oraz stopy do ramy po¬ jazdu, fig. 15 — widok z boku zamocowanego ucha 55 plozy do ramy pojazdu, fig. 16 — widok z boku stopy plozy zamocowanej do ramy pojazdu, fig. 17 — widok, przekrój wedlug linii H—H na fig. 16 stopy plozy zamocowanej do ramy pojazdu, fig. 18 — przekrój wedlug linii F—F na fig. 11 nózek 60 plozy tylnej zamocowanych do osi tylnego kola pojazdu, oraz przekrój obreczy kola wraz z oto¬ kiem ilopatka. m III przyklad wykonania wynalazku dotyczacy po¬ jazdów dwusladowych przedstawiony na rysunku 65 fig. 21—43, na którym fig. 21 — przedstawia widok5 Lemiesz 23 umozliwia podniesienie lub obnizenie jednego z typów pojazdów dwusladowych z za¬ lozonymi na kola Notokami, oraz plozami, fig. 22 — widok z przodu tegoz pojazdu z zalozonymi plo¬ zami—drazkiem stabilizujacym, oraz lopatkami oto¬ ka, fig. 23 — widok ' z góry górnego ramienia plozy (z fig. 24) z dwoma okami, przy czym oko lewe posiada wlozona listwe, zalozona zatyczke i jest zamocowane sruba. Oko prawe ramienia jest bez zalozonej listwy. Obok — równiez widok z góry zatyczki oraz sruby, fig.24 — widok lewego przed¬ niego kola pojazdu od strony podwozia z przyt¬ wierdzonym, polaczonym w sposób nierozlaczny z tarcza hamulca dolnym i górnym ramieniem plozy, oraz wewnetrznej nogi plozy, której lewa listwa wetknieta jest w oku ramienia górnego i dolnego, oraz unieruchomiona zatyczka i sruba¬ mi, zas listwa prawa wetknieta jest do ramienia, ramion plozy, lecz nie unieruchomiony zatyczkami i srubami, fig.25 — widok z boku górnego i dolnego ramienia z listwa, oraz obok, samej listwy z wy¬ cieciami dla zatyczki i otworkami umozliwiaja¬ cymi przykrecenie listwy i zatyczki w okach ra¬ mion plozy, fig. 26 — przekrój lewego przedniego kola pojazdu z zamocowana wewnetrzna noga plo¬ zy, oraz obreczy, opony, otoka z lopatkami i plozy, fig. 27 — widok z boku zewnetrznej nogi plozy zamocowanej do przedniego kola, oraz otoka z lo¬ patkami, fig. 28 — widok z boku i z przodu ele¬ mentów górnej czesci, zewnetrznej nogi plozy, przy pomocy których polaczone jest kolo z noga, fig. 29 — kolo samochodu z zalozona otoka, oraz obok, druga polowa nie zalozona na kolo, fig. 30 — prze¬ krój wedlug linii J—J na fig. 31 wycinków poló¬ wek otoka ze sposobem ich laczenia, fig. 31 — przekrój wedlug linii N—N na fig. 29 opony i oto¬ ka, oraz lopatka spinajaca polówki otoka, fig. 32 — przednie lewe kolo pojazdu z zalozonym oto¬ kiem, ploza, oraz gniazdem drazka stabilizujacego, fig. 33 — widok pojazdu z przodu z zalozonymi plozami, drazkiem stabilizujacym podczas jazdy utrzymujacym stala odleglosc miedzy plozami przednimi, niezaleznie od kata skretu kól i nie¬ równosci terenu, oraz z lopatkami otoka, fig. 34 — widok z góry plozy przedniej z otworami na kolo, oraz gniazdem drazka stabilizujacego z draz¬ kiem stabilizujacym, fig. 35 — widok z góry polo¬ zenia przednich plóz i drazka stabilizujacego pod¬ czas pelnego skretu kól,, fig. 36 — widok z góry przedniej czesci plozy z gniazdem drazka stabili¬ zujacego, fig. 37 — przekrój wedlug linii K—K na fig. 38 gniazda drazka stabilizujacego, fig. 38 — widok od tylu gniazda drazka, fig. 39 — przekrój wedlug linii L—L na fig. 38 gniazda drazka, fig. 40 — widok z góry tylnych kól z mostem i przek¬ ladnia glówna, oraz zamocowanymi do mostu przy pomocy ram plozami.W przedniej czesci plóz widok zestawionych na osi lozysk, fig. 41 — widok od tylu tych samych tylnych kól co na fig. 40 mostu z -przekladnia glówna, oraz zamocowanych przy pomocy ram obu plóz, fig. 42 — widok z boku plozy oraz ram mo¬ cujacych plozy, do mostu, fig. 43 — widok z boku gniazda lozysk, oraz przedniej czesci, tylnej plozy z osia lozysk, fig. 44 — widok od strony podwozia 110 " 6 gniazda lozysk, przedniej czesci tylnej plozy, oraz sposób laczenia ram z ploza, fig. 45 — widok z góry i przekrój wedlug linii M—M na fig. 43 gniazda lozysk, osi z lozyskami, oraz zamocowania ramy.IV przyklad dotyczy pojazdu poruszanego wiat¬ rem. Przedmiot wynalazku w tym przykladzie wy¬ konania przedstawiony jest na fig. 51—69. Na tym rysunku fig. 51 — przedstawia widok z boku jed¬ nego z typów slizgów z zalozonymi plozami, oraz !0 kolami z otokami i lopatkami, fig. 52 — widok z boku przedniej czesci kadluba slizgu ze sterujaca ploza, kolem z lopatkami, pokrywy chroniacej tar¬ cze sterownicza przed opadami, oraz puszka, fig. 53 — widok z góry tej samej przedniej czesci kadluba co na fig. 52 ze sterujaca ploza, pokrywa oslaniajaca tarcze sterownicza i obiema puszkami, fig. 54 — widok tej samej przedniej czesci kadlu- • ba co na fig. 52, 53 lecz od strony tylnej pojazdu, z ploza, fragmentem kola z otokiem i lopatka, tar- czy sterowniczej, oslona tej tarczy i obu puszek, fig. 55 — widok wnetrza lewej puszki z rolkami prowadzacymi szyne, oraz przekrój tarczy sterowni¬ czej i fragmentu nózki, fig. 56 — widok puszki od tylu pojazdu, fig. 57 — widok puszki z góry, fig. 58 — widok puszki z tego samego punktu widzenia co na fig. 55, lecz zakrytej przykrywka, oraz frag¬ mentu zamocowania pokrywy tarczy sterowniczej, fig. 69 — widok pedalów hamulców kól slizgu.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony równiez w schematycznym zestawie na rysunkach fig. 60— —62, na których fig. 60 przedstawia jedno z dowol¬ nych kól dowolnego pojazdu wpuszczone w otwór plozy — widok z boku, fig. 61 — widok z góry plozy z otworem na kolo, fig. 62 dowolne kolo dowolnego pojazdu czesciowo wpuszczone w otwór plozy — widok z góry.Urzadzenie wedlug wynalazku ma jezdne kota 133 zaopatrzone na calym obwodzie obreczy, lub bieznika opony w zeby, i, lub zebate lopatki pop- 40 rzeczne 1 i wzdluzne 43 (fig. 1, 11, 21, 51, 60, 62) w jednym lub wiecej rzedach, przy czym zeby wszystkich lopatek sa rozstawione (na przemian skrzywione), a zebate lopatki wzdluzne 43 (fig. 00, 62) niewiele wystajace ponad lopatki poprzeczne 45 1, przy czym lopatki poprzeczne 1 sa ustawione równolegle fig. 62 lub ustawione pod katem wzgle¬ dem siebie. Tak uzbrojone kola, sa czesciowo wpu¬ szczone w podluzne otwory w plozach (fig. 61) np. otwór 134 w plozie 4, 5, przy czym szerokosc tych otworów jest uzalezniona od obrysu kól z wysta¬ jacymi zebami, i, lub zebatymi lopatkami wzdluz¬ nymi 43 i poprzecznymi 1.Przyklad I wykonania wynalazku dotyczacy rowerowego pojazdu, jednosladowego.Do osi kól roweru (fig. 1) za posrednictwem dwóch par nózek: przednich 6 i tylnych 3, umoco¬ wane sa plozy 5 i 4. Ploza tylna 4 przymocowana jest do osi kola tylnego za posrednictwem nózki prawej i lewej 3, stopy 11 do dolnej czesci ramy, oraz klamer 10 do przedniej czesci ramy. Nózki tylne skladaja sie z dwóch czesci — z pochwy polaczonej z ploza w sposób nierozlaczny, i wsu¬ niety w nia lemiesz 23, przy czym górna czesc le¬ miesza posiada rozwidlenie umozliwiajace dowolne 65 przesuwanie kola podczas naciagania lancucha.'98 7 Lemiesz 23 umozliwia podniesienie lub obnizenie kola w stosunku do plozy 4 co równoznaczne jest ze skróceniem lub wydluzeniem lopatek 1 znajdu¬ jacych sie na obwodzie obreczy kola. Pochwa i le¬ miesz posiadaja sruby umozliwiajace zespolenie ich na zadanych wysokosciach.Stopa 11 (fig. 1, 9, 10) sklada sie z odpowiednio wycietej blachy utrzymujacy staly ksztalt plozy, / oraz preta 16 którego wierzcholek jest nagwinto- \ wany. Na wierzcholku preta 16 (fig. 9) umieszczona / jest od dolu pierwsza nakretka 14, a w dalszej kolejnosci, luzno nalozona podkladka 13, wyzej nad podkladka nalozona jest obejma ramy, przy czym. jeden koniec zakonczona jest jezykiem wchodzacym w wyciecie podkladki 17. Calosc przykrecona jest górna nakretka 15. Kola wpuszczone sa w otwory plóz (fig. 2 i 3). Kola zamiast detki i opon, posia¬ daja otoki 2 z zamocowanymi w sposób nierozla¬ czny lopatkami 1 (fig. 1, 3, 4, 5, 6, 7, 8). Otok, by mozna go zalozyc na kolo bez trudnosci, podzielo¬ ny jest na dwie polowy, stad posiada dwa zapie¬ cia. Zapiecie pierwsze znajduje sie na obwodzie kola naprzeciw otworu po wentylu. Krancowe og¬ niwa polówek otoka 25 (fig. 4, 5) wsuniete sa w glab obreczy o grubosc otoka, przy czym nie stykaja sie one, lecz tworza szczeline. Oba cofniete ogniwa 25 posiadaja prostokatne otwory 21. Za¬ pinka 19 o ksztalcie otoka posiada w srodku na¬ gwintowany pret 22, a po bokach cztery kolki 20 o przekroju prostokatnym odpowiadajacym otwo¬ rom 21. Po zalozeniu polówek otoka na kolo, pret zapinki wsuwa sie w szczeline miedzy polówkami otoka i dalej przez otwór w obreczy kola po za¬ worze tak, by kolki 20 znajdujace sie na zapince 19 weszly w otwory 21 cofnietego ogniwa otoka . Po dokonaniu tych czynnosci, nakretka 8 unie¬ ruchamia otok na obreczy kola. Drugie zapiecie polówek otoka (fig. 6—8) skonstruowane jest na zasadzie zawiasu o ksztalcie przypominajacym sto¬ zek 7, 24 którego wierzcholek skierowany jest na zewnatrz kola. Sruba 18 skreca czesci zawiasu i równoczesnie spelnia role osi zawiasu. Srodkowa czesc zawiasu 24 od wewnatrz otoka posiada pod¬ pórke 12 wzmacniajaca zawias.Otoki kól 2 posiadaja lopatki 1 rozmieszczone w jednakowych od siebie odstepach na calym ob¬ wodzie kola, lub otoki (fig. 1). Krawedzie lopatek przylegajace do obreczy kól posiadaja ksztalt wy¬ nikajacy z formy obrecizy (fig. 4) przy czym wew¬ natrz obreczy jednej polowy kola, lopatki opieraja sie o jedna strone szprych, zas w drugiej polowie, lopatki opieraja sie o druga strone szprych (fig. 4) zabezpieczajac w ten sposób otok przed poslizgiem po obwodzie obreczy podczas jazdy i hamowania.Mozna równiez otok i obreczy polaczyc nierozlacz¬ nie. Wówczas na zime nalezy tylko zalozyc kola z otokami oraz plozy.Zewnetrzna krawedz lopatek posiada wyciecia i odgiecia na ksztalt zebów pily (fig. 3, 5) ulatwia¬ jace podczas jazdy wcisniecie sie w snieg lub lód, i tym samym uniemozliwiajace poslizg podczas jazdy, hamowania i skrecania pojazdem.Gdy ze wzgledu na konsystencje nawierzchni za¬ chodzi potrzeba skrócenia lopatek, np. podczas jaz¬ dy po lodzie, lub ich wydluzenia, np. podczas jazdy 110 8 po puszystym sniegu, nalezy odkrecic górna na¬ kretke stopy 15, odkrecic sfiiby nózek 3 zespala¬ jacych pochwe z lemieszem, rozluznic klamry 10 mocujace ploze z przednia czescia ramy, a nastep- nie podkrecajac druga nakretke 14 obnizyc lub podniesc kolo w stosunku do plozy 4 na zadana wysokosc. Po ustaleniu wysokosci, nalezy przy¬ krecic nakretka 15 stope 11. Po wyciagnieciu zas lemieszy 23 z pochew 3 nózek tylnych na zadana io wysokosc, utrwalic ja przykrecajac srubami. Po dokonaniu tych czynnosci, pozostaje przykrecic plo¬ ze do przedniej ramy klamrami 10.Przyklad II wykonania wynalazku dotyczacy motorowego pojazdu jednosladowego na fig. 11—18.Do osi kól motorowego pojazdu jednosladowego (fig. 11) za posrednictwem dwóch par nózek przed¬ nich: lewej i prawej 6 i tylnych: lewej i prawej 3 przymocowane sa plozy, do przedniej ploza 5, a do tylnej ploza 4, ploza tylna 4 dodatkowo umoco- wana jest za posrednictwem dwóch stóp: lewej i prawej 37 do dolnej czesci ramy (fig. 11, 14, 17) oraz dwóch uszu 27 (fig. 11—-15) do przedniej czesci ramy 29. Nózki oraz stopy skladaja sie z dwóch czesci: pochwy 3, 6, 3*2 i wsunietych w nie lemie- szy 30, przy czym górna czesc lemieszy tylnych posiada rozwidlenie 23 umozliwiajace dowolne prze¬ suwanie osi kola tylnego podczas naciagania lan¬ cucha. Lemiesze 30 w dolnej swej czesci posiada¬ ja gwint i w pochwie przechodza przez pokretke 26, a dalej wchodza w pionowy otwór 36 przekro¬ jem odpowiadajacy nagwintowanej czesci lemie¬ sza. Pochwa posiada jeden otworek do zespolenia z lemieszem za posrednictwem sruby 42, 34, zas lemiesz posiada trzy otwory v umozliwiajace zespo- lenie lemiesza z pochwa na trzech wysokosciach.Pokretka 26 (fig. 11, 14, 16—18) na swym obwodzie posiada otworki do zalozenia preta 41 za pomoca którego mozna krecic pokretka. Pokrecajac pokret¬ ka, obniza sie lub podnosi lemiesze w pochwach. 40 a z nimi kolo pojazdu w stosunku do plóz. Le¬ miesz 30 pochwy 32 stopy 37 (fig. 11, 14, 16, 17) w górnej czesci zakonczony jest glowica, która wcho¬ dzi w uchwyt 28 polaczony z rama w sposób nie¬ rozlaczny. Glowica przykrecona jest do uchwytu 45 28 sruba 33.Przednia czesc plozy tylnej 4 posiada dwoje uszu 27 (fig. 12—15). Ucho plozy 27 sklada sie z tasmy obejmujacej w sposób nierozlaczny krazek 39. Kra¬ zek ten posiada otwór dwuczesciowy na srube 40 50 mocujaca ucho z uchwytem 38 polaczonym z rama w sposób nierozlaczony. sruba 40 w jednej swej czesci posiada przekrój kwadratowy wchodzacy w otwór krazka 39 przekrojem odpowiadajacym kwadratowej czesci sruby, druga czesc jest sruba i sluzy do przykrecania ucha 27 w uchwycie 38.Nózki plozy przedniej w zasadniczej konstrukcji róznia sie tylko tym, ze posiadaja dodatkowe ra¬ miona przedluzajace os kierownicy i równoczesnie wzmacniajace wygiecie przedniej czesci plozy. 60 Kola pojazdu wpuszczone sa w otwory plóz (fig. 12, 18). Kola zamiast detek i opon posiadaja otoki 2 polaczone z obrecza w sposób nierozlaczny.Otoki kól posiadaja lopatki 1 rozmieszczone na ca¬ lym obwodzie kól, a polaczone sa z otokiem w 65 sposób nierozlaczny (fig. 11, 18). Wewnatrz, kra-98 9 wedzie lopatek posiadaja ksztalt wynikajacy z for¬ my obreczy. Zewnetrzne krawedzie lopatek po¬ siadaja wyciecia i wygiecia w ksztalcie zebów pily, ulatwiajace podczas jazdy wycisniecie sie w snieg, a po lodzie i nawierzchniach oblodzo¬ nych, wbicie w lód, co ulatwia panowanie nad pojazdem, oraz uniemozliwia poslizg pojazdu pod¬ czas skrecania, hamowania.Gdy ze wzgledu na konsystencje nawierzchni, zachodzi potrzeba skrecenia lub wydluzenia lo¬ patek otoków w stosunku do plóz, nalezy odkre¬ cic sruby 34 i 42 mocujace lemiesze w pochwach nózek i stopach, oraz rozluznic sruby 40 mocuja¬ ce uszy. Nastepnie przy pomocy preta 41 podkreca¬ jac umieszczonymi w nózkach i stopach nakretka¬ mi 26, ustawic kola na jednej z trzech wysokosci w stosunku do pljóz. Po dokonaniu tych czynnosci, utrwalamy te wysokosc przykrecajac srubami: 42 nózki przednie i tylne, srubami 34 stopy, i sruba¬ mi 40 uszy plozy.Przyklad III wykonania wynalazku dotycza¬ cy pojazdów dwusladowych przedstawiony jest na fig. 21—43.Do kól pojazdu dwusladowego za posrednictwem czterech par nózek: przednich — lewych i pra¬ wych 6 i tylnych — lewych i prawych 3 przymo¬ cowane sa plozy, do przedniego kola plozy 5, a do tylnych plozy 4. Nózki od strony zewnetrznej po¬ jazdu polaczone sa z tarcza kola za posrednictwem przedluzacza zwrotnicy 55 (fig. 21, 22, 26, 27) a od strony podwozia do tarczy hamulca za posred¬ nictwem ramion 45, 49 i drazków 50 (fig. 23—26).Ramiona 45 moga tiyc polaczone ze zwrotnica w sposób nierozlaczny. Nózki plóz skladaja sie z dwóch czesci: z pochew przednich kól 6 i pochew tylnych kól 3, oraz z wchodzacych w pochwy le¬ mieszy 62 (fig. 26). Lemiesze nózek od strony podwozia posiadaja drazki 50 (fig. 24—26), które wklada sie w oka ramion 45, 49, a które polaczo¬ ne sa w sposób nierozlaczny z tarcza hamulcowa.Ramie górne posiada oka zamkniete 46 (fig. 23—25), a ramie dolne dla latwiejszego zalozenia drazków, posiada oka odsloniete. Unieruchomienie drazków w ramionach plóz odbywa sie przez zalozenie za- tyczek 47 na oka górne z boku, a na oka dolne od przodu, nastepnie wsuniecie ich w wyciecia 52 drazków 50 (fig. 25, 26), Zawleczka dolna 51 za¬ myka równoczesnie oka dolne. Sruby 48 przecho7 dzac przez otwory znajdujace sie w zatyczkach, okach ramion i drazkach, trwale mocuja ploze z kolem od strony podwozia. Ramie lemiesza 109 obejmuje ramie zwrotnicy zespalajac ploze z ko¬ lem dodatkowo.Nózki zewnetrzne przymocowane sa do kól za posrednictwem przedluzacza zwrotnicy 55 oraz glo¬ wicy lemiesza. Nózka sklada sie z kilku elemen¬ tów (fig. 26—28), Tarcza kola oraz przedluzacz zwrotnicy 55 przykrecone sa do piasty wspólnymi nakretkami (fig. 26, 27), Lozysko kulkowe 57 (fig. 28, 26) osadzone w oprawie szesciobocznej 56 i zes¬ polone srubami 61, tworzy jedna calosc. Lozysko to nalozone jest na przedluzacz zwrotnicy 55 i przy¬ krecone nakretka 58 lub koronka. Calosc, tp jest kolo z przedluzaczem zwrotnicy, lozyskiem i oto¬ kiem, powinno byc wywazone. Przykrecone do 1X0 przedluzacza zwrotnicy 55 lozysko 56, 57f wklada sie we wneke 54 glowicy lemiesza 23 i przykrywa druga, górna czescia glowicy 60 (fig. 26^28). Oslo¬ ny 63 i 110 przykrecone po obu stronach glowicy, oslaniaja jej wnetrze przed sniegiem i wilgocia.Na oponie kazdego z kól 73 (fig. 21, 26, 29—31) zalozony jest otok 2 skladajacy sie z dwóch lub wiecej czesci. Otok od strony wewnetrznej moze posiadac dowolna ilosc, dowolnie rozmieszczonych polaczonych z otokiem w sposób nierozlaczny pre¬ tów 74 (fig. 30). Sluza one do wytwazania kola, i równoczesnie uniemozliwiaja slizganie Me otoka po oponie. Na calym obwodzie otoka 2 w jedna¬ kowych od siebie odstepach, polaczone z otokiem w sposób nierozlaczny, rozmieszczone sa lopatki poprzeczne 1» Lopatka wzdluzna 43 wzmacnia lo¬ patki poprzeczne 1 a podczas jazdy po lodzie eli¬ minuje skoki kól spowodowane rozstawem lopatek poprzecznych 1. Lopatki wzdluzne 43 sa w jednym, lub wiecej rzedach (specjalne, duze kola) i* nie sa wystajace, lub sa nieco wystajace ponad zeby lo¬ patek poprzecznych 1 (fig. 62). Wyciecia lopatek w formie pily, oraz ich wygiecie na przemian, ulatwiaja wcisniecie sie w snieg, i zabezpieczaja pojazd przed poslizgiem na nawierzchniach oblo¬ dzonych podczas jazdy, skrecania, hamowania.Czesci otoka laczy sie przy pomocy srub 70 (fig. , 31, 29) wkrecajac je we wneke 69 skrajnej posze¬ rzonej lopatki 68. Po polaczeniu czesci otoka, wneke 69 zabezpiecza sie przed sniegiem i blotem, wkreca¬ jac w nia korek 71. Otworki 72 znajdujace sie w korkach 71 ulatwiaja jego wkrecenie. Zalozone na kola otoki wpuszczone sa w otwory plóz 75.Stala odleglosc miedzy plozami utrzymuje dra- zek stabilizujacy 44 (fig. 22, 32 —39) osadzony w gniezdzie znajdujacym sie w przedniej czesci plozy. Drazek stabilizujacy 44 sklada • sie z tulei regulacyjnych z obejmami zaciskajacymi 77 (fig. 36) Umozliwiajacymi regulacje odleglosci miedzy 40 plozami podczas jazdy, oraz obejmy prawej i lewej' 84 luzno obejmujacej drazek pionowy 85. Drazek ten jest zamocowany od góry sruba do daszka 76 a od dolu sruba do wspornika 88. Do wspornika zamocowany jest równiez talerz 78 spelniajacy role 45 ramienia wspomagajacego unoszenie drazka 44 podczas jazdy po wybojach. Górna czesc talerza posiada obrzeze oprawione guma 79. Równiez guma od dolu i od góry oprawiona jest obejma 84. Gu¬ mowa oprawa ma na celu tlumienie dzwieku opa- 50 dajacego drazka podczas jazdy. Do daszka 76 i wspornika 88 przymocowane sa scianki — przed¬ nia 86 i dwie boczne 90 tworzace wnetrze. We wnetrzu tym znajduje sie puszka 81 ze sprezyna- 80 przymocowana do podstawy, a od góry pola- 55 czona z linka 82 (fig. 37, 39). Linka 82 przechodzi przez rolke umocowana do daszka 76 i dalej przez rolke osadzona w przesuwce 89. Drugi koniec linki 82 przymocowany jest do obejmy 84. Przesuwka 89 sluzy do regulacji wysokosci zawieszenia obej- 60 my drazka 84, 44. Sprezyna 80 i linka 82 powinny byc przesuwka 89 naciagniete tak, by drazek stabi¬ lizujacy 44 wisial w dolnej czesci drazków piono¬ wych 85 tuz nad talerzami 78. Podczas skretu kól, luzno osadzona obejma 84 drazka stabilizujacego 44 65 kreci sie wokól osi drazka pionowego 85. Ciezar11 drazka stabilizujacego jest równo podzielony na obie plozy, i zawieszony na sprezynach 89 znajdu¬ jacych sie w puszkach 81 obu plóz. Gdy na wybo¬ jach ploza prawa schodzi w dól, obejma lewa osia¬ da na talerzu lewym. W gniezdzie prawym daje to wrazenie podniesienia obejmy drazka. W gniez¬ dzie tym sprezyna' 80, która wraz z ploza poszla w dól, poprzez linke podciaga obejme z drazkiem w góre wspomagajac w ten sposób gniazdu lewe¬ mu utrzymanie w poziomie drazek 44. Wzajemne wspomaganie obu gniazd, odbywa sie niezaleznie od skretu kól, utrzymujac drazek w stalym po¬ ziomie, a plozy w stalej od siebie odleglosci.Plozy tylne zamontowane sa na kolach tak samo jak plozy przednie. Poniewaz plozy tylne sa dluz¬ sze od przednich, przymocowane sa dodatkowo do pochwy mostu tylnego za posrednictwem dwóch ram 93 i 94 (fig. 40^2). Rama przednia 93 przy¬ mocowana jest do pochwy za posrednictwem dwóch wsporników 95. Wsporniki te sa polaczone z poch¬ wa w sposób nierozlaczny. Drugie konce ram 93 i 94 przechodza w laty 99 (fig. 44, 45) i sa przykre¬ cone do plóz srubami. Laty te posiadaja dodatko¬ we otwory 98 (fig. 44) sluzace do przymocowania plóz po podniesieniu ich w stosunku do kól, czyli po wydluzeniu lopatek otoka przed jazda po pu¬ szystym sniegu.Rama tylna wzmocniona jest krzyzakiem 94 z ploza 87 (fig. 40—42) w identyczny sposób jak rama przednia 93.Poniewaz przednia czesc plozy tylnej podczas wykonywania przez pojazd zakretu narazona jest dodatkowo na sile odsrodkowa i boczny napór sniegu, do nadwozia przymocowane sa dwa gniazda lozysk 97, a do górnych czesci plóz osadzona na wspólnej osi 105 lozyska kulkowe 100 (fig. 40, 43— 45). Lozyska 100 osadzone sa na wspólnej osi 104 (fig. 40, 45) i rozstawione tulejkami 103, 105. Lo¬ zyska z obu stron posiadaja krazki 102 zapobiega¬ jace wypadanie smaru z wnetrza lozysk. Tulejki 105, 103 i krazki 102 skrecone nakretkami 96 unie¬ ruchamiaja kregi wewnetrzne lozysk. Kregi ze¬ wnetrzne lozysk sa luzne. Os z lozyskami zamoco¬ wana jest w górnej czesci plozy, która w tym miejscu wzmocniona jest listwami 91. Gniazdo, w którym poruszaja sie lozyska 97 jest przymoco¬ wane do nadwozia od dolu (fig. 21, 43-^5). Sklada sie ono z obudowy zewnetrznej 97 podzielonej na dwie czesci szpara 92 wynikajaca z luku jaki w tym' miejscu wykonuje nadwozie podczas amor- tyzacji.W szparze 92 porusza sie os z lozyskami . kulkowymi 105. Wewnatrz obu czesci gniazda za¬ mocowane sa szyny wglebne — po jednej stronie gniazda dwie ustawione obok siebie, i po drugiej stronie gniazda dwie, lecz rozstawione skrajnie.W szynach tych 106, 107 poruszaja sie lozyska kulkowe 100. Gniazda poprzez szyny wglebne i lo¬ zyska, trwale umiejscawiaja plozy, umozliwiajac ostateczne pokonanie sil napierajacych na plozy podczas jazdy na wprost i podczas pokonywania zakretu. Dwie szyny wglebne 106 opieraja sie silom napierajacym na lozyska od tylu, dwie szyny i. lozyska, tylne, silom napierajacym na lozyska od przodu, zas brzegi boczne obu grup, oraz lozyska, silom bocznym. Podczas amortyzacji dwa lozyska ; no 12 poruszaja sie swobodnie w dwóch szynach srod¬ kowych 106 w jednym kierunku, zas dwa lozyska w szynach krancowych 107, 101 w kierunku prze¬ ciwnym.Gdy przed jazda po-^ nawierzchniach oblodzo nych lub lodzie zachodzi potrzeba cofniecia lopa¬ tek 1 w stosunku do plóz, wystarczy tylko odkre¬ cic nakretki i wyjac klamry 65 wzmacniajace nózki, podniesc kola w stosunku do plóz na taka wysokosc, by drugie otwory 54 znaj¬ dujace sie w lemieszach 62 pokryly sie z otwora¬ mi w pochwach, zalozyc w nie wyjete klamry 65 i przykrecic nakretkami. Jezeli chcemy jechac po nawierzchni sypkiej, lemiesze nalezy opuscic.Przyklad IV wykonania wynalazku doty¬ czacy pojazdów poruszanych wiatrem.Przedmiot wynalazku w tym przykladzie wyko¬ nania przedstawiony jest na fig. 51—69. Kazdy bojer, slizg po zamontowaniu kól i urzadzenia wedlug wynalazku, bedzie mógl sie poruszac swo¬ bodnie po nawierzchniach snieznych, lub lodzie, biocie, wywianej ze sniegu ziemi.Zespól plozy • przedniej (fig. 51—54) sklada sie z plozy 5 oraz pary nózek — lewej i prawej 6, tarczy sterowniczej 128 oslonietej przed opadami oslona 115 i dwóch puszek 116. Przednia czesc plozy wzmocniona jest listwa 112. Listwa ta laczy szczyt plozy z górna plaszczyzna nózek 6. Nózki plozy przedniej sa rozwidlone. Do jednej — szer- szej czesci, nózki, zamocowane jest kolo jezdne.Czesc ta stanowi równoczesnie os 113 skretu kola i plozy. Druga czesc nózki podtrzymuje tarcze sterownicza 118 rozkladajac • jej ciezar na obie nózki. Kolek skretny osi pionowej zespolu 133 jest osadzony w lozyskach, a te, zamocowane w stre¬ fie dziobowej kadluba. Górne Lozysko tej osi osloniete jest pokrywka 114 (fig. 52, 53).Tarcza sterownicza posiada ksztalt polowy kola 128 (fig. 54, 53, 55) i jest zespolona w sposób nie- 40 rozlaczny z górna plaszczyzna nózek 6 i kolkiem skretnym. Tarcza sterownicza 128 na swym obrzezu posiada zgrubienie zwane szyna 122 (fig. 54, 55).Tarcza sterownicza jest osolnieta. przed opadami oslona 115 (fig. 51—55, 58). Oslona tarczy wzmoc¬ niona jest wieszakiem 113.Z obu stron kadluba przymocowane sa puszki 116 (fig. 51—58). Jedna czesc puszki przymocowana jest do burty. Druga czesc 127 do spodu kadluba.Celem wzmocnienia puszki. Linia 123 na rysunku, 50 znaczy skraj burty i spodu kadluba. Wewnatrz puszki 116 znajduja sie dwie rolki wglebne 124 utrzymujace stabilnosc zespolu plozy poprzez szyne 122 tarczy sterowniczej 128 nawet podczas skretu plozy. Rolki osadzone sa na lozyskach i zamoco- 55 wane w scianach puszki za pomoca nakretek 125.W czasie skretu zespolu plozy, znajdujaca sie na obrzezu tarczy sterowniczej 128 szyna 122 przesu¬ wa sie miedzy rolkami. Rolki te tworza dwa punk- - ty uchwytów tarczy, czyniac ja i caly zespól nie- «o wrazliwym na nierównosci gruntu podczas jazdy.Wnetrze puszki osloniete jest przed opadami po- - krywka 121 (fig. 56—58). Pokrywka ta posiada wy¬ ciecia 126 umozliwiajace przesuwanie sie czesci tarczy i szyny. Linka steru 134 zamocowana jest « do kólek 120 umieszczonych od spodu tarczy]98 110 13 Do plozownicy zamontowane sa dwa zespoly plóz. Ploza 4 w górnej czesci polaczona jest z plo- zownica, listwa 118, a pretem 117 poprzez kadlub z druga ploza.Linki hamulcowe sa polaczone z pedalami za¬ montowanymi w kadlubie przed nogami siedzace¬ go. Pedaly zestawione sa tak, by siedzacy mógl wykonac kilka czynnosci. Po zalozeniu piety na luku 132 (fig. 59), przy wykonaniu niewielkiego skretu stopa i nacisnieciu pedalu np. lewego 129 lub prawego 130 hamuje oddzielnie odnosne kolo zespolu plozy, wspomagajac w ten sposób ploze kierujaca, przy wykonywaniu zakretu. Gdy zacho¬ dzi potrzeba zahamowania pojazdu, jadacy zwal¬ nia szot i naciska stopa wszystkie pedaly 129, 130, 131. Równoczesne nacisniecie pedalów, powoduje hamowanie pojazdu. PL