Przedmiotem wynalazku jest mechanizm tnacy do maszyn zniwnych miedzy innymi do kombaj¬ nów, zniwiarek, kosiarek i podobnych; Znane mechanizmy tnace do maszyn zriiwnych skladaja sie z palców mocowanych do nierucho¬ mej belki maszyny oraz z ruchomej listwy nozo¬ wej dó której zamocowana jest wieksza ilosc nozy, przy czym listwa nozowa jest prowadzona przez belke wewnatrz palców. Znane noze sa zazwyczaj Wykonane z plaskiej plytki, przy czym w widoku z góry maja ksztalt nieforemnego szesciokata. No¬ ze te posiadaja sciete krawedzie pod ostrym ka¬ tem stanowiace ich ostrza.Noze sa tak mocowane do listwy nozowej za po¬ moca nitów, zeby ich plaskie powierzchnie pra¬ cujace konczace sie ostrzami znajdowaly sie od strony gruntu, natomiast powierzchnie sciecia ostrzy nozy, usytuowane pod ostrym katem w sto¬ sunku do powierzchni plaskiej, sa zwrócone do gó¬ ry w kierunku swobodnych konców przedmiotów scinanych. Wada tych znanych rozwiazan polega na tym, ze w czasie posuwisto-zwrotnego ruchu listwy nozowej nastepuje slizganie sie nozy po powierzchniach stalek co powoduje wycieranie sie nozy i stalek na calej powierzchni i przyspieszone ich zuzycie. Ponadto przedmioty scinane i wysta¬ jace czesci gruntu odpychaja ostrza nozy od ostrzy stalek . powodujac # powstanie nadmiernego luzu miedzy tnacymi ostrzami mechanizmu i w efekcie Uzyskuje sie_ lamanie i kruszenie przedmiotów sci¬ nanych zamiast prawidlowego ich scinania.Polamane i pokruszone fosliny powoduja zapy¬ chanie sie mechanizmu i nadmierne opory pracy mechanizmu tnacego i w rezultacie przyspieszone zuzycie maszyny.Znany jest równiez mechanizm tnacy z opisu patentowego polskiego nr 75281, w którym w celu powiekszenia zywotnosci nozy zastosowano noze o ksztalcie wypuklym. Ksztalt taki mial zapewnic przyleganie ostrzy nozy do powierzchni stalek je¬ dynie na krawedziach, aby zapobiec wycieraniu sie nozy na calej powierzchni.Ponadto wynalazek mial zapewnic samoostrzenie sie nozy w wyniku tylko samego posuwisto-zwrot¬ nego ruchu nozy wzgledem stalek. Wada tego roz¬ wiazania polega na tym, ze efekt samoostTizenia wystapic moze w tym znanym rozwiazaniu tylko w minimalnym zakresie i w poczatkowej fazie eks¬ ploatacji nowych nozy, kiedy luz miedzy ostrza¬ mi jest niewielki. W wyniku odpychania nozy przez pozostajace w gruncie lodygi roslin i czastki gruntu noze zostana odchylone od powierzchni sta¬ lek i efekt samoostrzenia sie nozy nie bedzie da¬ lej wystepowal, nastapi natomiast szybkie zuzy¬ cie nozy jak w wyzej omawianych znanych roz¬ wiazaniach i tym samym wystapi, w dalszym cia¬ gu, potrzeba demontazu mechanizmu tnacego i ostrzenia nozy.Celem wynalazku jest ^.usuniecie wad znanych 98 0263 mu mechanizmów tnacych, a zwlaszcza szybkiego te¬ pienia sie ich nozy i zapewnienie w tym celu, efektu samoostrzenia sie nozy w czasie dlugotrwa¬ lej pracy maszyny w sposób ciagly.Nóz zgodnie z wynalazkiem zostal zamocowany w ten sposób, ze jego pracujaca powierzchnia pla¬ ska konczaca sie ostrzami zwrócona jest do góry od powierzchni gruntu, natomiast jego druga po¬ wierzchnia plaska zwrócona jest do dolu w kie¬ runku powierzchni gruntu, przy czym powierzchnie sciecia ostrzy noza odchylone od powierzchni pla¬ skiej pod ostrym katem zwrócone sa równiez do dolu w kierunku powierzchni gruntu, dzieki cze¬ mu na powierzchnie sciec i druga powierzchnie plaska wywieraja nacisk pozostajace w gruncie lodygi roslin i czasteczki gruntu, co zapewnia cia¬ gly docisk ostrzy noza i stalki oraz wystepowanie *( w mechanizmie tnacym ciaglego i trwalego efektu samoostrzenia sie nozy.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat polozenia noza wzgledem po¬ wierzchni gruntu i stalki, fig. 2 — przekrój po¬ przeczny mechanizmu tnacego wykonanego zgod¬ nie z wynalazkiem w pierwszym przykladzie wy¬ konania, fig. 3 — równiez przekrój poprzeczny me¬ chanizmu tnacego w drugim przykladzie wykona¬ nia wynalazku.Na schemacie wedlug fig. 1 przedstawiono polo¬ zenie noza wzgledem powierzchni stalki i gruntu.Nóz 2 mechanizmu tnacego posiada powierzchnie 11 zwrócona do powierzchni stalki 1 o kacie ostrza P i w kierunku do góry od powierzchni gruntu oraz posiada powierzchnie 12 zwrócona do dolu w kierunku gruntu. Powierzchnie sciecia 13 ostrzy noza tworza kat ostry a z powierzchnia 11. Na po¬ wierzchnie 12 i 13 noza 2 wywieraja ciagly nacisk silami Pi i P2 czesci lodyg roslin pozostajace w gruncie i czasteczki gruntu wywolujac efekt samo¬ ostrzenia sie ostrzy noza 2. Mechanizm tnacy przedstawiony na fig. 2 sklada sie z nieruchomej belki 5 zaopatrzonej w palce 10 ze stalkami 1 po¬ laczonymi na stale do palców za pomoca nitów 9 oraz ruchomej listwy nozowej 8 poruszajacej sie ruchem posuwisto-zwrotnym, do której zamocowa¬ ne sa za pomoca nitów 14 noze 2. Ponadto mecha¬ nizm tnacy posiada wspornik 4 zamocowany do 40 45 belki 5 przy pomocy sruby 7 z nakretka 6. Palec posiada wspornik 15 z wybraniem 16 do które¬ go wybrania wchodzi czesciowo stalka 1 oraz 0- twory 17 na nity 9- mocujace stalke 1. Poza tym palec 10 posiada korpus 18 zaopatrzony w otwór 19 do srub 7 laczacych palec 10 z belka 5.Przyklad rozwiazania przedstawiony na fig. 3 sklada sie równiez z tych samych zespolów i cze¬ sci mechanizmu jak na fig. 2 stad tez elementy skladowe powtarzajace sie w mechanizmach ozna¬ czono tymi samymi numerami. Mechanizm tnacy na fig. 3 posiada palec 10 zaopatrzony w wspor¬ nik dolny 20 sluzacy do zabezpieczenia mechaniz¬ mu przed uderzeniami o przedmioty wystajace z gruntu oraz korpus 21 z wybraniem 22 i otwoiry 23 sluzace do mocowania stalek 1 za pomoca ni¬ tów 9. Ponadto korpus posiada otwór 19 do srub 7 laczacych palec 10 z belka 5. Przyklad wykona¬ nia przedstawiony na fig. 3 rózni sie od przykla¬ du wykonania przedstawionego na fig. 2 uksztalto¬ waniem i usytuowaniem wspornika i uksztaltowa¬ niem korpusu palca.Wynalazek moze byc wykonany równiez w przy¬ kladach zawierajacych inne Uksztaltowanie palca niz podane na rysunku przy zachowaniu istoty wynalazku. PL