Przedmiotem wynalazku jest sposób i urzadzenie do pomiaru parametrów dynamicznych wzmacniacza mikrofonowego, a szczególnie wzmocnienia napieciowego i znieksztalcen nieliniowych.Mikrofon elektroniczny przeznaczony do aparatów telefonicznych sklada sie z wkladki dynamicznej polaczonej ze scalonym wzmacniaczem mikrofonowym. Dla oceny jakosci mikrofonu elektronicznego powinna byc zmierzona jego skutecznosc, znieksztalcenia nieliniowe, napiecie stale na zaciskach wyjsciowych oraz napiecie szumów przy braku sygnalu akustycznego.Skutecznosc dzialania mikrofonu elektronicznego bada sie w ten sposób, ze wytwarza sie zmienne cisnienie akustyczne o znanej wartosci dzialajace na membrane wkladki dynamicznej i mierzy sie sygnal elektryczny na wyjsciu wzmacniacza scalonego. Wyjscie to jest obciazone rezystancja o wartosci odwzorowujacej rezystancje typowa linii telefonicznej.Zasilanie mikrofonu odbywa sie ze zródla pradu stalego o wyjsciu symetrycznym poprzez dwa dlawiki odwzorowujace przekazniki centrali. Oddzielenie sygnalu zmiennego wystepujacego na rezystancji obciazenia od obwodu pradu stalego zasilajacego dokonuje sie przez wlaczenie dwóch kondensatorów. Badanie skutecznosci nalezy przeprowadzic dla pasma czestotliwosci telefonicznych. Równoczesnie bada sie, przy okreslonych poziomach sygnalu wyjsciowego, wartosc znieksztalcen nieliniowych na wyjsciu mikrofonu. Z powodu syme¬ trycznego wyjscia mikrofonu elektronicznego pomiar znieksztalcen nieliniowych stwarza dodatkowe trudnosci ze wzgledu na to, ze dostepne mierniki znieksztalcen nieliniowych posiadaja tylko wejscie niesymetryczne.Do wywolania wspomnianego wyzej kontrolowanego cisnienia akustycznego stosuje sie specjalne urzadze¬ nie telefonometryczne o nazwie „sztuczne usta". Urzadzenie takie jest unikalne, kosztowne oraz wymaga stosowania pomieszczenia dzwiekochlonnego dla unikniecia wplywu zewnetrznych zaklócen akustycznych w badaniu mikrofonów przy malych poziomach sygnalu akustycznego.Celem wynalazku jest wyeliminowanie niedogodnosci zwiazanych ze stosowaniem sygnalu akustycznego oraz umozliwienie wykorzystania mierników z niesymetrycznym wejsciem.2 97 990 Istota sposobu wedlug wynalazku jest wprowadzenie do wejscia wzmacniacza mikrofonowego pobudzajace¬ go sygnalu elektrycznego bez posrednictwa sygnalu akustycznego. Dokonuje sie tego w taki sposób, aby nie zaklócic symetrii wejscia wzmacniacza. Jednoczesnie blok pobudzajacy symuluje dzialanie wkladki dynamicz¬ nej, do pracy z która przeznaczony jest wzmacniacz.Sposób wedlug wynalazku stosuje dolaczenie przyrzadów z niesymetrycznym wejsciem do wyjscia wzmacniacza tak, ze nie jest zaklócona symetria tego wyjscia. Stosowanie sposobu umozliwia pomiar parametrów dynamicznych wzmacniacza mikrofonowego, który realizuje sie w urzadzeniu wedlug wynalazku. Urzadzenie to zawiera blok zasilania z mostkiem telefonicznym oraz bloki: pobudzania i obciazenia wyjscia wzmacniacza.Mostek telefoniczny jest zlozony z dlawików, kondensatorów oraz zawiera rezystancje obciazenia dla przebie¬ gów zmiennych odwzorowujaca wlasciwosci linii telefonicznej. Blok pobudzania syqnalem elektrycznym sklada sie z generatora akustycznego oraz transformatora wejsciowego. Transformator ten dolaczony do generatora ma na zaciskach wyjsciowych impedancje równa impedancji wkladki dynamicznej. Blok ten dolaczony jest do wejscia wzmacniacza przy pomiarze jego parametrów dynamicznych, z wyjatkiem pomiaru szumów, gdy wejscie wzmacniacza jest zamkniete rezystancja równa rezystancji wkladki dynamicznej. Sygnal wyjsciowy ze wzmacnia¬ cza wyprowadzony jest na rezystancje obciazenia przez kondensatory separujace przebiegi zmienne od stalego pradu zasilania wzmacniacza. Do rezystancji tej dolaczone sa bezposrednio mierniki napiecia sygnalu o wejsciu symetrycznym oraz transformator symetryzujacy, do którego z kolei dolaczone sa mierniki sygnalu o wejsciu asymetrycznym. Dotyczy to w szczególnosci miernika znieksztalcen nieliniowych. Transformator symetryzujacy charakteryzuje sie duza impedancja wejsciowa, posiada przekladnie 1 :1 i wprowadza pomijalnie male znie¬ ksztalcenia sygnalu. Zasilacz symetryczny, dolaczony do mostka zasilania wzmacniacza, jest blokowany do masy dla przebiegów zmiennych.Urzadzenie wedlug wynalazku umozliwia latwy pomiar wszystkich parametrów uzytkowych: statycznych i dynamicznych wzmacniacza, a wiec napiecia stalego Uoq na zaciskach wyjsciowych, wzmocnienia napieciowe go Au, nierównomiernosci charakterystyki wzmocnienia AAU, znieksztalcen nieliniowych K/h/ oraz napiecie \ szumów Uon- Do badan stosuje sie latwo dostepna aparature pomiarowa, jak woltomierz malej czestotliwosci, generator akustyczny, psofometr. Metoda pomiaru, w przeciwienstwie do sposobu stosujacego sygnal akustycz¬ ny, nie wymaga specjalnych pomieszczen dzwiekochlonnych, co obniza koszt pomiaru. Urzadzenie pomiarowe nadaje sie do wykonania w wersji pólautomatycznej lub automatycznej dla pomiarów wielkoseryjnych, dzieki czemu skraca sie znacznie czas pomiaru.Przyklad wykonania wynalazku zostal przedstawiony na rysunku, pokazujacym schemat blokowy urzadzenia. Wobulowany generator malej czestotliwosci 2 jest dolaczony do uzwojenia pierwotnego transforma¬ tora TR1, którego uzwojenie wtórne, poprzez przelacznik P1 ustawiony w pozycji 1 jest dolaczone do wyprowadzen 2—4 badanego wzmacniacza mikrofonowego W. Koncówki 2—4 stanowia wejscie tego wzmacnia¬ cza. W ten sposób odbywa sie sterowanie wzmacniacza napieciem zmiennym. Równolegle do uzwojenia pierwotnego transformatora TRI dolaczony jest miliwoltomierz napiec zmiennych pasma akustycznego 1 sluzacy do pomiaru wartosci doprowadzanego napiecia zmiennego z generatora 2. Kondensator C1 dolaczony do koncówek 3—7 wzmacniacza W oraz kondensator C2 dolaczony do koncówek 1—4 zapewniaja wlasciwa prace wzmacniacza. Do wyjscia 9—11 wzmacniacza W doprowadzone jest stale napiecie zasilania o regulowanej wartosci z zasilacza napiecia stalego 6 poprzez dolaczony do jego wyjscia mostek zasilajacy. Mostek zasilajacy sklada sie z dlawików L1 i L2, miernika pradu mA, przelacznika P3 oraz kondensatorów C3 i C4. Dlawiki L1, L2 mostka zasilajacego sa wlaczone szeregowo pomiedzy zaciski wyjsciowe zasilacza 6 i wyprowadzenia 9—11 wzmacniacza W. W obwód ten wlaczony jest przelacznik P3 sluzacy do zmiany polaryzacji napiecia zasilajacego.Szeregowo z dlawikiem L1 wlaczony jest miliamperomierz mA mierzacy wartosc pradu stalego (polaryza¬ cji) plynacego w obwodzie wyjsciowym badanego wzmacniacza W. Zaciski wyjsciowe zasilacza 6 sa zaboczniko- wane do masy dwoma kondensatorami C5 i C6 sluzacymi do blokowania tetnien sieci napiecia wyjsciowego zasilacza. Równolegle do wyprowadzen 9—11 wzmacniacza W dolaczony jest woltomierz napiecia stalego 8 mierzacy wartosc napiecia stalego polaryzacji na zaciskach wyjsciowych badanego wzmacniacza W. Poziomoskop 3, psofometr 4 i oscyloskop 5 w polaczeniu równoleglym sa dolaczone do wyprowadzen 9—11 wzmacniacza W poprzez kondensatory C3, C4 mostka zasilajacego. Przyrzady te sluza do pomiaru napiec zmiennych wystepuja¬ cych na zaciskach wyjsciowych 9—11 wzmacniacza W. W polozeniu 2 przelacznika P2 do wyprowadzen 9—11 wzmacniacza W dolaczone jest pierwotne uzwojenie transformatora TR2 poprzez kondensatory C3, C4. Wtórne uzwojenie transformatora TF$2 dolaczone jest do wejscia miernika znieksztalcen nieliniowych 7. Miernik ten umozliwia pomiar znieksztalcen nieliniowych napiecia zmiennego na wyjsciu wzmacniacza.Dzialanie urzadzenia, którego schemat blokowy przedstawiony jest na rysunku, jest nastepujace. Przy pomiarze wzmocnienia napieciowego Au, sygnal sinusoidalny o ustalonej czestotliwosci i o napieciu U^e, mierzony jest za pomoca woltomierza malej czestotliwosci 1. Sygnal ten wysterowuje wejscie 2, 4 wzmacniacza97 990 3 mikrofonowego W, dochodzac do niego poprzez transformator wejsciowy TR1 oraz przelacznik dwubiegunowy P1 ustalony w pozycji 1. Sygnal wyjsciowy o napieciu Uwy z zacisków 9, 11 wzmacniacza W, przechodzacy przez kondensatory C3 i C4, mierzony jest na psofometrze4 o rezystancji wejsciowej R2 stanowiacej obciazenie wzmacniacza W dla przebiegów zmiennych. Wartosc wzmocnienia napieciowego Au otrzymuje sie z wyrazenia: U\yy Au=20log—i W przypadku badania nierównomiernosci charakterystyki wzmocnienia AAU stosuje sie warunki pomiaru jak przy wyznaczaniu wzmocnienia napieciowego Au, z tym, ze sygnal wyjsciowy z generatora 2 jest wobulowa- ny w pasmie toru telefonicznego i badany przy pomocy poziomoskopu 3 o wejsciu symetrycznym, dolaczonym równolegle do psofometru 4. Oscyloskop o wejsciu symetrycznym 5 sluzy do obserwacji jakosciowej sygnalu wyjsciowego. Pomiar zniejsztalcen nieliniowych odbywa sie w warunkach jak pomiar Au, z tym, ze poziom napiecia Uwe ustala sie tak, aby uzyskac napiecie Uwy sygnalu wyjsciowego o zadanej wartosci.W czasie pomiaru przelacznik P2 ustawiony jest w pozycji 2 doprowadzajac sygnal wyjsciowy do niesymetrycznego wejscia miernika znieksztalcen 7 poprzez transformator symetryzujacy TR2. Pomiar napiecia szumów okreslany jest w polozeniu 2 przelacznika P1, gdy wejscie 2, 4 wzmacniacza W jest zamkniete rezystancja R1. Mierzony jest wówczas sygnal wyjsciowy wzmacniacza na psofometrze 4 z wlaczonym filtrem telefonicznym, stanowiacy poziom szumów Uon. Napiecie stale Uoq na wyjsciu 9, 11 wzmacniacza W jest okreslane dolaczonym woltomierzem 8 przy dowolnej konfiguracji przelaczników.Przy badaniu wymienionych parametrów wzmacniacz jest zasilany pradem stalym o dowolnej polaryzacji zaleznej od polozenia przelacznika P3 i dla pradu okreslonego miliamperomierzem mA i regulowanego zmiana napiecia podawanego z zasilacza napiecia stalego 6 przez dlawiki L1 i L2. Uzyte przez zasilaczu kondensatory C5 i C6 blokuja zaklócenia elektryczne w galezi zasilania. Przyklad ekranowania sygnalu zapewnia eliminacje zaklócen elektrycznych w trakcie pomiarów. PL