Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywania koncentratu potasowego z odpadowych pylów cemen¬ towych, a zwlaszcza z pylów powstajacych przy produkcji cementu portlandzkiego.Z artykulu B. Glowiaka., J. Pankiewicza, A. Szaynoka pt. „Badania nad elektrostatyczna metoda wzboga¬ cania w potas pylów powstajacych w procesie wypalania klinkieru portlandzkiego", czasopismo „Cement-wap- no-gips", nr 7/8, 1969 r. str. 210-213, znany jest sposób otrzymywania koncentratu potasowego polegajacy na elektrostatycznej separacji czastek odpadowego pylu cementowego. Pyl cementowy w postaci homogenicznej chmury pylowej znajduje sie w kolumnie zasilajacej, z której opadajac grawitacyjnie przedostaje sie przez dwie kolejne szczeliny do przestrzeni elektrodowej, gdzie ulegajac odchyleniu w polu elektrostatycznym wpada do wlasciwej przegrody kolektora frakcji.Sposób otrzymywania koncentratu potasowego na drodze separacji elektrostatycznej jest procesem o malej wydajnosci i sprawnosci, a ponadto pozwala jedynie na uzyskanie wzbogaconego o kilka procent w potas* koncentratu pylu cementowego. Mala wydajnosc i sprawnosc separacji elektrostatycznej powodowana jest tym, ze kilkadziesiat procent potasu zawartego w pyle cementowym znajduje sie we frakcjach o uziarnieniu ponizej 75 /im, które wplywaja ujemnie na efekt wzbogacania.Istota sposobu wedlug wynalazku polega na lugowaniu odpadowego pylu cementowego woda przy stosunku wagowym wody do pylu od 2 do 5, a nastepnie wytraceniu z lugu poekstrakcyjnego soli wapniowych i poddaniu oddzielonego od osadu roztworu procesowi elektrodializy. Proces elektrodializy prowadzi sie przy stosunku objetosciowym koncentratu do dializatu od 0,01 do 0,05. Wytracanie soli wapniowych korzystnie prowadzi sie przez zadanie lugu poekstrakcyjnego dwutlenkiem wegla do pH roztworu od 11,5 do 12,5.Sposób wedlug wynalazku umozliwia odzyskanie od 30 do 60% potasu zawartego w odpadowych pylach cementowych. Koncentrat otrzymany w wyniku elektrodializy zawiera od 100 do 130 g tlenku potasowego w 1 dm3. Pulpe poekstrakcyjna oraz wytracone sole wapniowe wykorzystuje sie do produkcji materialów budowlanych, natomiast dializat po elcktrodializic, zawierajacy od 4 do 8 g tlenku potasowego widm3,2 97 936 wykorzystuje sie w procesie lugowania. Koncentrat otrzymany sposobem wedlug wynalazku jest stosowany jako nawóz sztuczny.Przyklad I. Do aparatu ekstrakcyjnego wyposazonego w mieszadlo wprowadza sie 10 kg cementowe¬ go pylu odpadowego o zawartosci 3,6% wagowych tlenku potasowego i 40 dm3 wody. Calosc miesza sie przez okres 0,5 godziny, a nastepnie oddziela sie lug poekstrakcyjny od pulpy. Lug ten zawiera 8 g tlenku potasowego w 1 dm3. Odzysk potasu z pylu wynosi okolo 60%. Lug poekstrakcyjny zadaje sie nastepnie dwutlenkiem wegla, doprowadzajac pH roztworu do wartosci 12,0. W wyniku tego nastepuje wytracanie weglanu wapniowego, który oddziela sie od roztworu. Stezeniejonów wapniowych w roztworze ulega redukcji w okolo 95%. Roztwór wprowadza sie do elektrodializera przy stosunku objetosciowym koncentratu do dializatu 1:25, a proces eiektrodializy prowadzi sie przy membranowej gestosci pradu 200 A/m2. Po elektrodializie uzyskuje sie 26 dm3 koncentratu o zawartosci 100 g tlenku potasowego w 1 dm3. Dializat wprowadza sie do aparatu ekstrakcyjnego, dc ponownego lugowania.Przyklad II. 10 kg pylu cementowego i 20 dm3 wody poddaje sie lugowaniu jak w przykladzie I.Lug poekstrakcyjny oddzielony od pulpy zawiera 10g tlenku potasowego w 1 dm3. Odzysk potasu z pylu wynosi okolo 45%. Lug poekstrakcyjny .poddaje sie dalszej przeróbce jak w przykladzie I, uzyskujac po elektrodializie koncentrat o zawartosci 120 g tlenku potasowego w 1 dm3.Przyklad III. 10 kg pylu odpadowego i 40 dm3 wody poddaje sie procesom jak w przykladzie I, przy czym proces eiektrodializy prowadzi sie przy stosunku objetosciowym koncentratu do dializatu 1:50. Otrzymany w wyniku eiektrodializy koncentrat zawiera 130 g tlenku potasowego w 1 dm3. i PL