Przedmiotem wynalazku jest regulacyjny uklad sterowania silników pradu stalego, zasilany pra¬ dem zmiennym przeksztalconym w przeksztaltniku tyrystorowym na prad staly o regulowanym na¬ pieciu. Przeksztaltnik tyrystorowy pracuje w ukla¬ dzie nawrotnym.Napedy z silnikami pradu stalego, zasilane z przeksztaltników tyrystorowych, stosowane sa wszedzie tam, gdzie wymagana jest plynna regu¬ lacja predkosci obrotów silnika, znaczna glebokosc regulacji obrotów, duza dokladnosc statycznej re¬ gulacji predkosci, wysoka dynamika napedu, czeste zmiany kierunku obrotów silnika. Wyzej wymie¬ nione uklady sa obecnie stosowane w obrabiar¬ kach, maszynach hutniczych, papierniczych i in¬ nych.Znane sa uklady regulacyjne na przyklad firmy Siemens, sterowania silników pradu stalego prze¬ ksztaltnikami tyrystorowymi w ukladzie z prada¬ mi wyrównawczymi, w których zarówno zmiana charakterystyki pracy regulatora predkosci z pro¬ porcjonalno calkujacego na proporcjonalny lub od¬ wrotnie, jak i blokada regulatorów pradu dokony¬ wana jest z obwodu sterowania kierunkiem obro¬ tów. Zmiana charakterystyki pracy regulatora pred¬ kosci i blokada regulatorów pradu dokonywana jest przez przekaznik, który jednymi stykami zmie¬ nia stan regulatora predkosci, a drugimi stykami podaje sygnal do blokowania ukladu tranzystorów znajdujacych sie w stopniu mocy kazdego regula¬ tora pradu. Przekaznik ten sterowany jest przez przekaznikowy uklad wyboru kierunku obrotów, który jednoczesnie steruje dwoma selektywnymi przekaznikami podajacymi odpowiednie napiecie na potencjometr zadawania predkosci. W przypad¬ ku uszkodzenia tranzystorów w obwodzie blokady regulatorów pradu nastepuje przesterowanie do pracy prostownikowej obu regulatorów pradu, a tym samym nastepuje zwarcie w obwodzie silo- io wym przeksztaltnika, co powoduje przepalenie sie bezpieczników.Wada tych ukladów sterowania sa rozbudowane uklady tranzystorowe oraz system sterowania cha¬ rakterystyka pracy regulatora predkosci i blokady regulatorów pradu, nie bezposrednio zalezny od ukladu aadawania predkosci obrotowej, co jest po¬ wodem ze istnieje mozliwosc nie uzyskania wyma¬ ganych wlasnosci regulacyjnych ukladu napedowe¬ go.W celu unikniecia tych niedogodnosci, to jest rozbudowanego ukladu tranzystorowego, stwarza¬ jacego mozliwosc awarii oraz istnienia dwóch nie¬ zaleznych ukladów, stwarzajacych mozliwosc braku pomiedzy nimi koordynacji, majacej odbicie w uzyskiwaniu niewlasciwych wlasnosci regulacyjnych calego ukladu napedowego, zbudowano uklad we¬ dlug wynalazku.Regulacyjny uklad sterowania silników pradu stalego zasilanego z przeksztaltnika tyrystorowego, posiada potencjometr zadawania predkosci, dwa 97 93597 935 3 4 regulatory pradu oraz uklad zmiany charakterysty¬ ki regulatora predkosci i blokady regulatorów pra¬ du. Dwa regulatory pradu umozliwiaja prace z o- graniczonymi pradami wyrównawczymi.W ukladzie wedlug wynalazku sterowanie cha¬ rakterystyka regulatora predkosci i blokada regu¬ latorów pradu odbywa sie bezposrednio napieciem podawanym na potencjometr zadawania predkosci.Równolegle do potencjometru zadawania predkosci dolaczono prostownik dwupolówkowy w ukladzie mostkowym. Obciazenie prostownika dwupolówko- wego stanowi przekaznik pracujacy z opóznionym odpadaniem. Opóznione odpadanie zrealizowano przez równolegle polaczenie do cewki przekaznika, kondensatora z opornikiem ograniczajacym. Jeden styk przekaznika ^podlaczony jest do regulatora predkosci, równolegle do wystepujacego w nim kondensatora. Zmiana stanu tego styku powoduje zmiane charakterystyki regulatora predkosci z pro¬ porcjonalnej na proporcjonalno-calkujaca lub od¬ wrotnie. Drugi styk przekaznika laczy wejscia obu regulatorów pradu poprzez oporniki i diody po¬ sredniczace, bezposrednio lub przez odrebny poten¬ cjometr blokowania z napieciem zasilania. Stykiem tym realizuje sie blokade regulatorów pradu. W stanie, gdy na potencjometrze zadawania predkosci nie ma napiecia, styki przekaznika sa w takim sta¬ nie, ze regulator predkosci ma charakterystyke proporcjonalna, a regulatory pradu sa zablokowa¬ ne.Uklad wedlug wynalazku jest konstrukcyjnie prosty i przez to stosunkowo niezawodny. Rysunek przedstawia schemat blokowy przykladu rozwiaza¬ nia ukladu wedlug wynalazku, na którym przed¬ stawiono dwa stany pracy ukladu. Na fig. 1 poka¬ zano stan pracy ukladu, gdy na potencjometr za¬ dawania predkosci nie jest podane napiecie, a na fig. 2 — stan pracy, gdy na potencjometr zadawa¬ nia predkosci jest podane napiecie przykladowo dodatnie.Zasilacz nieuwidoczniony na rysunku jest pola¬ czony z potencjometrem 3 zadawania predkosci, za posrednictwem przelaczników 1 i 2. Równolegle do potencjometru 3 dolaczony jest prostownik 12 dwu¬ polówkowy w ukladzie mostkowym, którego obcia¬ zeniem jest przekaznik 9 z opóznionym odpada¬ niem. Opóznione odpadanie przekaznika 9 realizo¬ wane jest przez równolegle dolaczenie poprzez opornik ograniczajacy 10 kondensatora 11 o duzej pojemnosci. Przekaznik 9 ma dwa styki 7 i 8 nor¬ malnie zamkniete, które równiez moga b^ styka¬ mi przekaznika pomocniczego zalaczanego stykiem przekaznika 9. Jeden styk 7 jest podlaczony równo¬ legle do kondensatora 5, który znajduje sie w ga¬ lezi ujemnego sprzezenia zwrotnego regulatora predkosci 4. Drugi styk 8 przekaznika 9 jest iz je¬ dnej strony polaczony z potencjometrem blokowa¬ nia 6, dolaczonym do napiecia zasilania, a z dru¬ giej strony do polaczonych ze soba dwóch diod 16 i 21, z których kazda tylko przez oporrnki sze¬ regowe 17 i 20 lub jeszcze przcz oporniki 15 i 19 laczy sie z wejsciami regulatorów pradu 14 i 18.Oporniki 15, 19, 22 i 23 stanowia galezie sprzeze¬ nia zwrotnego dla regulatorów pradu 14 i 18. Po¬ tencjometr 13 zadawania pradów wyrównawczych podlaczony jest z jednej strony do dodatniego na¬ piecia zasilania, a z drugiej strony jest polaczony z wejsciami regulatorów pradu 14 i 18 i sluzy do nastawiania poziomu pradów wyrównawczych. Na- piecie stanowiace sygnal zadajacy predkosc obro¬ towa podawane na regulator predkosci 4 zostaje ustawione na potencjometrze 3.W zaleznosci od wymaganego kierunku obrotów silnika potencjometr 3 zasilany jest napieciem do¬ datnim lub napieciem ujemnym poprzez styki prze¬ laczników 1 i 2. Gdy na potencjometr 3 nie jest podane napiecie, co pokazano na fig. 1, styki prze¬ laczników 1 i Z sa rozwarte, wówczas przekaznik 9 nie dziala, a jego styki 7 i 8 sa zwarte. Powoduje to, ze charakterystyka pracy regulatora predkosci 4 jest proporcjonalna, co zapewnia otrzymanie na wyjsciu zerowego napiecia, a równoczesnie poda¬ nie z potencjometru blokowania 6, napiecia bloku¬ jacego regulatory pradu 14 i 18. Gdy na potencjo¬ metr 3 jest podane napiecie przykladowo dodatnie, co pokazano na fig. 2, styk przelacznika 1 jest zwarty, a styk przelacznika 2 jest rozwarty; wów¬ czas przekaznik 9 zadziala, a jego styki 7 i 8 sa rozwarte. Wówczas regulatory pradu 14 i 18 sa od¬ blokowane, a regulator predkosci 4 ma charakte¬ rystyke proporcjonalno-calkujaca i mozliwa jest normalna praca napedu. Kondensator 11 dolaczony do przekaznika 9 powoduje, ze gdy po wylaczeniu napiecia z potencjometru 3 rozpocznie sie hamowa¬ nie silnika, napiecie na przekazniku 9 zaniknie do¬ piero po pewnym czasie. Zamkniecie sie styków 7 i 8, zablokowanie regulatorów pradu 14 i 18 i zmiana charakterystyki regulatora predkosci na¬ stapi wiec dopiero po wyhamowaniu silnika. PL