PL9791B1 - Uklad polaczen wzmacniaczy posrednich w przewodach dwudrutowych. - Google Patents

Description

W polaczeniach zamiejscowych z prze¬ wodami dwuprzewodowemi i wlaczonemi do nich wzmacniaczami przejsciowemi (przej¬ sciowe wzmacniaczie dwulampowe) niezbed- nem jest opór pozorny przewodów we wzmacniaczu nasladowac zapomoca linij sztucznych. Znane sa uklady zastepcze, któ¬ re mimo prostej budowy bardzo dokladnie dzialaja, jezeli opór pozorny przewodów zbliza sie do ich oporu falowego, co zacho¬ dzi, gdy przewody sa bardzo dlugie albo gdy zakonczone sa oporem pozornym, któ¬ ry w pewnym stopniu przyblizony jest do oporu falowego przewodów. W przewodach krótkich, które zakonczone sa oporami po- zornemi, znacznie rózniacemi sie od oporu falowego, opór pozorny przewodów ma przebieg calkowicie odmienny od przebie¬ gu oporu falowego. W pewnych warunkach bedzie bardzo trudno dosyc dokladnie na¬ sladowac opór pozorny tego rodzaju prze¬ wodów. Dlatego jest rzecza wazna odcinki przewodów zakonczyc oporami pozornemi, które maja przebieg zblizony do przebiegu ich oporów falowych. Na koncu odcinków przewodów przylaczone sa zas z obu stron wzmacniacze przejsciowe, którym nalezy nadac pozorne opory wejsciowe, w pewnem przyblizeniu równe oporowi falowemu prze¬ wodu, W mysl wynalazku osiaga sie to w ten sposób, ze w jednej z galezi, prowadzacych od transformatora wyrównawczego do ele¬ mentu wzmacniaj acqgo, przylaczony j est doobwodu wyjsciowego, albo, co naogól jest korzystniejsze, do obwodu wejsciowego kaz¬ dej lampy wzmacniacza przejsciowego, u- klad polaczen, którego opór pozorny jest proporcjonalny do nominalnego oporu falo¬ wego przewodu, zwieks2«Qjiego o podwójna nadwyzke. Przez nominalny opór falowy przewodu zrozumiec nalezy, jak wiadomo, pierwiastek stosunku samoindukcji do po¬ jemnosci kazdego odcinka miedzyzwojni- cowego, a jako-nadwyzJte,<}poinJ. pozornego oznacza sie odchylenie rzeczywistego opo¬ ru falowego od nominalnego oporu falowe¬ go. Podczas, gdy nx*mipalny opór falowy jest stala wielkoscia rzeczywista, nadwyz¬ ka ie&t .wielkoscia zespolowa zalezna od czestotliwosci. Uklad zastepczy moze miec opór pozorny, tylko proporcjonalny do wielkosci powyzszej dzieki temu, ze przez przekladnie transformatora wyrównawcze¬ go uskutecznia sie wyrównanie oporu po¬ zornego w stosunku do obwodu wtórnego.Naogól transformatory wyrównawcze sa tak dobrane, ze wspólczynnik proporcjo¬ nalnosci równa sie V2. Przeniesienie opo¬ ru pozornego przez transformatory doko¬ nywa sie dokladnie jedynie wówczas, gdy indukcyjnosci transformatorów sa bardzo duze w porównaniu do oporu pozornego, którym obciazony jest transformator. Na¬ ogól zas nie poleca sie dobierac indukcyj¬ nosci dokladnie tak duzych, aby dokony¬ walo sie scisle proporcjonalne przeniesie¬ nie oporów pozornych, poniewaz wplyw zbyt malych indukcyjnosci transformato¬ rów mozna zniesc przez wlaczenie szere¬ gowe kondensatora na stronie pierwotnej albo wtórnej. W pewnych warunkach mo¬ ze przytem okazac koniecznosc zaboczni- kowania kondensatorów oporami.Na rysunku uwidoczniono przyklady wykonania niniejszego wynalazku. L± i L2 sa to dwa przewody, które poprzez dwu- lampowy wzmacniacz przejsciowy sa ze soba polaczone. Ax i A2 sa to transforma¬ tory wyrównawcze, N± i N2 -.— linje sztucz¬ ne. Do transformatorów wyrównawczych A1}przylaczony jest uklad polaczen H, S, który zakonczony jest potencjometrem Rv Z niego pobiega sie czesc napiecia i przy¬ lacza poprzez,uklad usuwajacy znieksztal¬ cenia Ex do transformatora wejsciowego Vu lampy wzmacniajacej Vv która otrzy¬ muje swe napiecie anodowe z baterji AB poprzez dlawik D. Wzmocnijone prady zmienne dostaja sie przez kondensator C i transformator wyjsciowy Nu i z uzwoje¬ nia wtórnego transformatora Wyjsciowego przez kondensator K do punktów syme¬ trycznych polaczenia wyrównawczego A2.Dobrze jest uziemic zacisk opornika R19 który przylaczony jest do usuwacza znie¬ ksztalcen E±. Pozostala czesc wzmacnia¬ cza jest w zasadzie symetryczna wzgledem czesci opisanej, pominawszy polaczenie, znajdujace sie miedzy polaczeniem wy¬ równywajacym A2 i oporenl R21 które o- pisane beda nizej.Uklad polaczen, który sklada sie z czesci H i S, ma na celu osiagnac nie¬ zbedna .w mysl wynalazku zaleznosc opo¬ ru pozornego od czestotliwosci. Zamiast polaczenia uwidocznionego moze, natural¬ nie, byc stosowany caly szereg innych kombinacyj. Polaczenie, ze wzgledu na przekladnie transformatora Alt jest tak dobrane, ze w zaciskach / i 2 na stronie pierwotnej transformatora wyrównawcze¬ go Ax znajduje sie opór pozorny 2 (Z+2 J), gdzie 2 oznacza nominalny opór falowy przewodu, a J — nadwyzke, to znaczy róz¬ nice miedzy rzeczywistym oporem falo¬ wym przewodu a jego nominalnym opo¬ rem.Naogól okazalo sie dobrem uklad, któ¬ ry spelnia zadany przebieg oporu pozor¬ nego, zestawic z oporu omowego R1 i ze¬ spolu czworobiegunowego B z oporów po¬ zornych. Sposób dzialania uwidocznionego w przykladzie ukladu nalezy rozumiec mniej wiecej nastepujaco: czesc ukladu, oznaczona litera S, posiada budowe i przy- — 2 —blizone wartosci oporu falowego przewodu Pupma, zakonczonego polowa pola miedzy- cewkowego. Taka sztuczna linja znana jest jako uklad zastepczy Siemensa, Czesc ukladu, lezaca przed S, oznaczo¬ na litera H, odpowiada mniej wiecej ob¬ wodowi drgan i kondensatorowi równole¬ glemu ukladu zastepczego Hoyta, równiez do przewodu Pupina z polowa pola cewko¬ wego. Nalezy zaznaczyc, ze najkorzystniej¬ sze wartosci poszczególnych elementów naogól nie pokrywaja sie z wartosciami, które dla tych ukladów zastepczych oka¬ zaly sie bardzo dobremi, poniewaz uklad ma tu do spelnienia zupelnie inne zadanie Niezbedne jest mianowicie, aby czesc J. o- poru falowego, zalezna od czestotliwosci, byla dwa razy wieksza, w porównaniu z przypadkiem ukladu zastepujacego opór falowy, Naogól np. kondensator boczniko¬ wy, przylaczony bezposrednio do transfor¬ matora wyrównawczego, winien byc mniej * szy, anizeli w odpowiednim ukladzie Hoyta, Nalezy przypuszczac, ze opór we¬ wnetrzny lampy dla odnosnych czestotli¬ wosci praktycznie jest rzeczywisty i sta¬ ly, tak, ze w punktach symetrycznych kaz¬ dego z ukladów wyrównawczych A1 i A2, jezeli transformator wyjsciowy Na ma do¬ stateczna indukcyjnosc, przylaczony jest opór pozorny, który nie zalezy od czestotli¬ wosci i jest rzeczywisty. Okazalo sie do¬ brem, wprowadzic kondensatory kompen¬ sacyjne C albo K, ewentualnie tez oba te kondensatory, poniewaz wówczas moga wystarczyc mniejsze indukcyjnosci trans¬ formatorów. Transformator o bardzo du¬ zej indukcyjnosci przenosi opór pozorny w stosunku stalym, jezeli zas indukcyjnosc jest mala, to dziala on ponadto jak rów¬ nolegle wlaczona indtikcyjnosc. Pomina¬ wszy mniejsze czestotliwosci, indukcyjnosc równolegle wlaczona do oporu omowego, jakim jest opór wewnetrzny lampy, wy¬ woluje w oporze pozornym skladowa uro¬ jona o znaku dodatnim, która maleje od¬ wrotnie proporcjonalnie do czestotliwróci, podczas gdy czesc rzeczywista praktycznie pozostaje prawie ze stala. Dodatnia skla¬ dowa urojona moze skompensowac kon¬ densator szeregowy odpowiedniej wielko¬ sci, poniewaz opór pozorny kondensatora jest ujemny i jego wartosc maleje rów* niez odwrotnie proporcjonalnie do czesto¬ tliwosci. O ile jest wymagane wyrówny¬ wanie zmian skladowej rzeczywistej, moz¬ na do kondensatora równolegle przylaczyc opór omowy.Jak wyzej nadmieniono, mozna doko¬ nac kompensacji, jednym kondensatorem albo dwoma kondensatorami po obu stro¬ nach transformatora. Poza tern mozna tez kondensatory przylaczyc szeregowo do u- zwojen transformatora wyrównawczego A21 poniewaz w obu-przypadkach konden¬ satory sa praktycznie wlaczone szerego¬ wo do uzwojen transformatora wyrównaw¬ czego i przynaleznego transformatora wyj¬ sciowego. Zalaczenie kondensatorów kom¬ pensacyjnych dla obwodu wyjsciowego lampy wzmacniajacej V2 i dla obwodu wejsciowego lampy wzmacniajacej Vx mo¬ ze byc dokonane w punktach wzmacniacza przejsciowego symetrycznych wzgledem C i^.Drugi przyklad wykonania ukladu dla osiagniecia korzystnego oporu uwidocznio¬ no miedzy transformatorem wyrównaw¬ czym A2 i lampa V2. Przypuszcza sie tu, ze przewód L2 konczy sie polowa cewki i dzieki temu niezbedny jest tez cokolwiek odmienny uklad w obwodzie wejsciowym wzmacniacza. Uklad ten sklada sie w po* danym przykladzie wykonania z dwóch czesci H± i H2, Czesc Hx jest zbudowana podobnie, jak uklad zastepczy Hoyta do przewodu Pupkia, który konczy sie polo* wa cewki. Sklada sie on z opornika orno* wego R2, który uksztaltowany jest znów jako potencjometr i zabocznikowany obwo¬ dem drgan, zlozonym z cewki i koftden&a- — 3tera. W szereg z tern wlaczona jest cewka.Druga czesc ukladu H2 jest podobnie zbu¬ dowana, jak Hlt z ta róznica, ze niema o- poru omowego. Opierajac sie na znanych ukladach zastepczych, mozna oczywiscie stworzyc caly szereg ukladów polaczen dla obwodu wejsciowego wzmacniacza, które powoduja wymagana zmiane oporu wej¬ sciowego dwulampowego wzmacniacza przejsciowego.Znaczna zaleta opisanych ukladów, które skladaja sie z zespolu ozterobiegu- nowego B1 lub B2 utworzonego z oporów pozornych, zamknietego opornikiem omo¬ wym /?! wzglednie i?2, polega na tern, ze regulacji stopnia wzmocnienia dokonywac mozna przez odbieranie napiec z potencjo¬ metrów omowych, przyczem przy zmianie punktu przylaczenia pozorny opór wej¬ sciowy nie zmienia sie widocznie. Opór po¬ zorny transformatora wejsciowego lampy moze byc bardzo duzy w porównaniu z o- porami R1, R2. Nastawienie styku powodu¬ je wówczas równolegle przesuniecie krzy¬ wej wzmocnienia i pozostaje bez wplywu na opór wejsciowy calkowitego dwulampo¬ wego wzmacniacza przejsciowego.Oprócz tego mozna dzieki doborowi wielkosci elektrycznych postarac sie o to, aby niezbedne we wzmacniaczach przej¬ sciowych przewodów Pupina ograniczenie zakresu czestotliwosci, w którym odbywa sie wzmocnienie, uskutecznione bylo jed¬ noczesnie przez te uklady. Odnosnie np, do polaczenia H, S w obwodzie wejscio¬ wym lampy V1 mozna poznac, ze czesc S zawiera czesc filtru dlawikowego tak, ze, poczawszy od pewnej granicy, czestotliwo¬ sci wyzsze tlumia sie. Poza tern czesc U zawiera obwód drgan, który moze byc tak dobrany, ze dla okreslonej czestotliwosci, na która nastrajamy obwód drgan, mozna osiagnac prawie dowolnie duze tlumienie.Jak wiadomo, okazalo sie celowem, dla przewodów spupinizowanych, zmniejszenie wzmocnienia najwiecej w bliskosci czesto¬ tliwosci granicznej przewodów. Dlatego obwód drgan nastraja sie na te czestotli¬ wosc.Dalsza zaleta uwidocznionych w przy¬ kladach wykonania ukladów polega na tern, ze usuwanie znieksztalcen dokonywa sie zapomoca urzadzenia Elf które jest wlaczone szeregowo do transformatora wejsciowego. Opór pozorny polaczenia szeregowego zlozonego z E1 i z transfor¬ matora wejsciowego moze byc bardzo du¬ zy w porównaniu z R1; mozna wiec przy dowolnych ukladach, usuwajacych znie¬ ksztalcenia, zawsze otrzymac jednakowy opór wejsciowy dwulampowego wzmacnia¬ cza wejsciowego. PL PL

Claims (8)

1. Zastrzezenia patentowe, 1. Uklad polaczen wzmacniaczy przej¬ sciowych w linjach dwuprzewodowych, znamienny tern, ze albo do obwodu wyj¬ sciowego albo raczej do obwodu wejscio¬ wego kazdego elementu wzmacniacza (lampy wzmacniajacej) przejsciowego przylaczony jest uklad polaczen, które¬ go opór pozorny jest proporcjonalny do nominalnego oporu falowego przewodu, zwiekszonego o podwójna nadwyzke (to znaczy o podwójna róznice miedzy rze¬ czywistym oporem falowym linji a jej no¬ minalnym oporem falowym).

2. Uklad wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tern, ze do jednego lub obu uzwojen transformatorów jwyjsciowych lub trans¬ formatorów wyrównawczych szeregowo wlaczone sa kondensatory, które znosza zmiane oporu pozornego, spowodowana przez indukcyjnosc transformatorów.

3. Uklad wedlug zastrz. 1 albo 2, znamienny tern, ze napiecie dla transfor¬ matora wejsciowego elementu wzmacnia¬ cza pobiera sie z opornika i ze przed tym opornikiem wlaczony jest zespól cztero- biegunowy zlozony z oporów pozornych (urojonych).

4. Uklad wedlug zastrz. 3, znamien¬ ny tern, ze opornik omowy i przylegajaca don czesc zespolu czterobiegunowego sa zbudowane jako uklad zastepczy oporu falowego przewodu Pupina (np. uklad równowazny Hoyta lub Siemensa) i mniej wiecej do niego dostosowane, i wlaczona przed niemi czesc druga zespolu cztero¬ biegunowego odpowiada ukladem i wiel¬ koscia mniej wiecej czesci urojonej jed¬ nego z ukladów zastepczych oporu falo¬ wego przewodu Pupina.

5. Uklad wedlug zastrz. 3 lub 4, zna¬ mienny tern, ze napiecie dla transforma¬ tora wejsciowego jednego z elementów wzmacniacza pobiera sie z czesci nastaw¬ nej opornika omowego przez szeregowo wlaczony uklad usuwajacy znieksztalce¬ nia.

6. Uklad wedlug zastrz. 5, znamien¬ ny tern, ze wspólny zacisk opornika omo¬ wego i ukladu usuwajacego znieksztalce¬ nia jest uziemiony.

7. Uklad wedlug któregokolwiek z za¬ strzezen uprzednich, znamienny tern, ze uklad polaczen do przeksztalcenia oporu wejsciowego wzmacniacza sluzy jedno¬ czesnie do ograniczenia zakresu czestotli¬ wosci, w którym odbywa sie wzmocnienie.

8. Uklad wedlug zastrz. 7, znamien¬ ny tern, ze zespól czterobiegunowy, zlo¬ zony z oporów pozornych, zawiera obwód drgan, który w sasiedztwie czestotliwosci granicznej przewodu powoduje bardzo sil¬ ne (przy nieuwzglednieniu strat nieskon¬ czenie wielkie) tlumienie. Siemens & Halske Aktien - Gesellschaft. Zastepca: Inz. M. Zoch, rzecznik patentowy. Druk L. Boguslawskiego, Warszawa, PL PL