Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do wazenia wstepnego w dzwigowych wagach wy¬ sokiej dokladnosci.Wynalazek dotyczy ukladu metrologicznego wagi, w szczególnosci pomocniczego ukladu wazenia wstepnego wagi wysokiej dokladnosci.Znane sa uklady wazenia wstepnego, stosowane w wagach analitycznych. Sluza one do okreslania wartosci mierzonej masy najpierw w sposób przyblizony, przed wlasciwym pomiarem dokladnym na odpowiednim zakresie wazenia. Wartosc masy jest okreslana odpowiednio do ugiecia plaskiej sprezyny, przymocowanej jednostronnie do korpusu wagi i dzialajacej za pomoca ostrza oraz panewki na jedno z ramion dzwigni. Odczyt wychylenia dzwigni przy ugietej sprezynie pozwala na zgrubne okreslenie wartosci masy. Wada tego rodzaju konstrukcji jest wystepowanie róznic przesuniec poziomych punktów styku dzwigni i plaskiej sprezyny podczas procesu wazenia wstepnego. I tak punkty lezace na dzwigni poruszaja sie po lukach okregów kól wspólsrodkowych z punktem obrotu dzwigni..Natomiast punkty ukladu wazenia wstepnego poruszaja sie po bardziej skomplikowanych trajektoriach, zaleznych od wlasciwosci sprezystych sprezyny i jej zakonczenie oraz od sil wystepujacych w punktach styku tego ostatniego z dzwignia. Stad powstaja róznice przesuniec poziomych punktów styku i poslizgi. W wyniku tego nastepuje szybsze zuzycie ostrzy nozy oraz pogorszenie sie wlasciwosci metrologicznych wagi, przykladowo przesuniecie punktu zerowego.Znane sa uklady wazenia wstepnego, zawierajace poza opisana plaska sprezyna, dodatkowy element w postaci sztywnego wysiegnika pionowego, przesuwnie zamocowanego na koncu sprezyny. Przesuwne mocowanie sluzy do regulacji odleglosci zamocowania pionowego wysiegnika. Jednakze i w tym przypadku wystepuja podczas operacji wazenia wstepnego opisane róznice przesuniec poziomych punktów styku dzwigni i ukladu wazenia wstepnego, zwlaszcza znaczne przy wiekszych wychyleniach dzwigni wagi.Celem wynalazku jest skonstruowanie urzadzenia do wazenia wstepnego w dzwigniowych wagach wysokiej dokladnosci, nie wykazujacego opisanej wady, o mozliwie prostym ukladzie i konstrukcji. Okazalo sie, iz postawiony cel mozna zrealizowac przez zaprojektowanie urzadzenia, zawierajacego plaska sprezyne z zamocowanym na jej koncu pionowym i sprezystym wysiegnikiem.2 97 911 Istota wynalazku jest dobranie elastycznosci wysiegnika tak, by jego ugiecie, wywolane sila tarcia rozwinietego powstajaca w miejscu styku z dzwignia, bylo co najmniej równe róznicy przesuniec poziomych punktów styku tegoz ukladu w przypadku nieistnienia urzadzenia. Wysiegnik sprezysty jest utworzony ze sprezystego elementu lub elementów, polaczonych rozlacznie i nastawialnie z koncem sprezyny.Urzadzenie wedlug wynalazku, realizujac w pelni postawiony cel, wykazuje korzystne skutki techniczne i techniczno uzytkowe. W wyniku, dóbr ania wlasciwosci sprezystych y/pionowego wysiegnika tak, by jego ugiecia poprzeczne w plaszczyznie obrotu belki wagi, wywolane przykladowo wystepujacymi silami tarcia, kompensowaly róznice w przesunieciach poziomych punktów styku dzwigni z ukladem wazenia wstepnego, oczywiscie zadne przesuniecia czy poslizgi nie powstaja. Nie ma wiec zmian ukladu kinematycznego w czesci metrologicznej, w szczególnosci w mechanizmach wazenia dokladnego wagi wysokiej dokladnosci. Urzadzenie, którym jest nieskomplikowany elastyczny wysiegnik, jest elementem prostym, niezawodnym w dzialaniu i tanim. Sposób jego wytwarzania nie nastrecza trudnosci. Dobór parametrów elastycznosci takze moze byc dokonany, nie tylko na drodze eksperymentalnego dopasowania. Zastosowane urzadzenie pozwala zwiekszyc dokladnosc wazenia i przedluzyc okres eksploataqi wagi wysokiej dokladnosci.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony schematycznie w przykladowym wykonaniu na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie do wazenia wstepnego i wspólpracujace z nim elementy ukladu dzwigniowej wagi wysokiej dokladnosci w widoku z boku, fig. 2—wysiegnik, zamocowany do zakonczenia sprezyny wazenia wstepnego, w widoku aksonometrycznym, fig. 3 — inny przyklad wysiegnika, zamocowanego do zakonczenia plaskiej sprezyny wazenia wstepnego w widoku aksonometrycznym, a fig. 4 — krazkowa konstrukcje wysiegnika, zamocowanego takze do zakonczenia sprezyny ukladu wazenia wstepnego, w widoku aksonometrycznym.Urzadzenie do wazenia wstepnego w dzwigniowych wagach wysokiej dokladnosci sklada sie z poziomej plaskiej sprezyny 1, przymocowanej w znany sposób do korpusu 2 wagi. Do zakonczenia 3 tej sprezyny 1 umocowany jest rozlacznie i nastawialnie pionowy elastyczny wysiegnik 4. Górne zakonczenie wysiegnika 4 oddzialywuje, podczas operacji wazenia wstepnego, na dzwignie 5 wagi. Pomocniczymi elementami znanymi sa odciagacz 6, sprzezony mechanicznie z ukladerr; aretazu 7 wagi.Sposób dzialania urzadzenia do wstepnego wazenia w dzwigniowych wagach wysokiej dokladnosci jest nastepujacy. Po umieszczeniu wazonej masy na szalce wagi zwalnia sie za pomoca ukladu aretazu 7 zarówno dzwignie 5 wagi jak i podnosi sie zaczepowy odciagacz 6. Sprezyna 1 podnoszac sie ku górze powoduje zetkniecie sie górnego zakonczenia wysiegnika 4 z dzwignia 5. Sprezyna 1, jak w znanych wagach, jest tak dobrana, iz w polozeniu równowagi wychylenie dzwigni 5 jest miara wazonej masy. Wychylenie to odczytuje sie w znany sposób, za pomoca mikroskali 8, umieszczonej na dzwigni 5.Inna konstrukcja wysiegnika 9 (fig. 3), skladajacego sie z elastycznego plaskiego jarzma 10 i konwencjonalnego zamocowania .. 1T jest szczególnie przystosowana w przypadku wymaganej zwiekszonej sztywnosci.Natomiast gdy potrzebna jest szersza regulacja polozenia wysiegnika, stosuje sie krazkowy, elastyczny wysiegnik 12 zamocowany za pomoca srubowego polaczenia 13 (fig. 4). PL