PL97825B2 - - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób oraz urzadzenie czestotliwosciowej analizy reaktywnosci ukladu nerwowego nalezacy do dziedziny techniki sprzetu do pomiaru lub rejestrowania pradów bioelektrycznych w calym ciele lub w jego czesciach.Stan techniki. Znany jest sposób czestotliwosciowej analizy pradów bioelektrycznych otrzymywanych za pomoca elektrod umieszczonych na przyklad na glowie badanego. Prady te najpierw wzmacnia sie, a nastepnie moduluje przebiegiem generatora o zmienianej czestotliwosci róznej od aktualnie badanej. Z tak modulowanego przebiegu wydziela sie nastepnie, za pomoca filtru pasmowego, sygnaly bedace róznica odpowiedniej skladowej czestotliwosciowej zawartej w badanych pradach i w sygnale generatora. Zmieniajac czestotliwosc generatora i rejestrujac wielkosc sygnalu na wyjsciu filtra w funkcji zmienianej czestotliwosci otrzymuje sie charakterystyke amplitudowa, której analiza pozwala na ocene pradów bioelektrycznych.Stosowane urzadzenie do badania pradów bioelektrycznych zawiera na wejsciu uklad dopasowania, do którego dolaczony jest wzmacniacz. Do wyjscia ukladu dopasowania dolaczone jest jedno wejscie dwutranzysto- rowego modulatora, którego oba wejscia sa symetrycznie podobne i posiadaja wspólna ziemie na wyjsciu. Do drugiego wejscia modulatora dolaczone jest wyjscie generatora o zmienianej czestotliwosci. Do wyjscia modulato¬ ra dolaczony jest uklad wzmacniacza pasmowego z filtrami. Opisany wyzej sposób i urzadzenie do badania biopradów jest przedstawiony w opisie patentowym ZSRR nr 242146.Opisany wyzej sposób i urzadzenie do badania biopradów nie pozwala na ocene reaktywnosci ukladu nerwowego zywego organizmu pod wplywem bodzców o zmieniajacej sie czestotliwosci.Istota wynalazku. Istota wynalazku polega na tym, ze uzyskane za pomoca elektrod spontaniczne przebiegi pradowe najpierw wzmacnia sie, a nastepnie mnozy z przebiegami o regulowanej czestotliwosci po czym odfiltro- wuje sie wyzsze czestotliwosci. Z otrzymanej skladowej rzeczywistej i urojonej oblicza sie modul, który rejestru¬ je sie za pomoca pisaka x-y. Nastepnie na badanego oddzialuje sie zewnetrznymi bodzcami uzyskujac na elektrodach stymulowane przebiegi pradowe. Po ich obróbce, takiej samej jak dla przebiegów spontanicznych, rejestruje sie je za pomoca pisaka x-y i na podstawie porównania obu zarejestrowanych krzywych okresla sie stopien reaktywnosci badanego.2 97 825 Istota urzadzenia wedlug wynalazku jest to, ze wzmacniacz róznicowy polaczony jest poprzez czlony mnozace i filtry dolnoprzepustowe z blokiem modulu, który polaczony jest z pisakiem x-y. Do pisaka tego podlaczony jest równiez generator dwufazowy, do którego podlaczony jest poprzez przetwornik nieliniowy generator przebiegów pilowych oraz obwód stymulowania bodzców.Zaleta sposobu badania stymulowanych biopradów wedlug wynalazku jest mozliwosc bezposredniej oceny reaktywnosci na bodzce zewnetrzne. Wyniki badan sa jednoznaczne oraz w zwartej postaci co ulatwia ich interpretacje. Umozliwia to ocene dzialania srodków farmakologicznych na badany organizm, upraszcza ustale¬ nia przydatnosci zawodowej badanego oraz okreslenie korelacji zjawisk bioelektrycznych z innymi procesami.Urzadzenie wedlug wynalazku cechuje prostota ukladu wykonanego z typowych elektronicznych elemen¬ tów analogowych i typowych rejestratorów. Urzadzenie ma male gabaryty co pozwala je stosowac jako prze¬ nosne na przyklad w karetkach pogotowia lub dla celów weterynaryjnych.Objasnienie figur na rysunku. Przedmiot wynalazku jest odtworzony schematycznie w przykladzie wykona¬ nia na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat blokowy urzadzenia, fig. 2 — przebiegi w funkcji czasu w poszczególnych punktach ukladu, fig. 3 — obraz charakterystyki amplitudowo-fazowej na ekranie oscylosko¬ pu, fig. 4 — charakterystyke amplitudowo-czestotliwosciowej wykreslona za pomoca pisaka x-y.Przyklad wykonania wynalazku. Do glowy badanego przyklada sie dwie elektrody 1 za pomoca których otrzymuje sie slabe przebiegi spontanicznych pradów bioelektrycznych, które wzmacnia sie we wzmacniaczu róznicowym 2 uzyskujac przebieg y(t), a nastepnie mnozy sie z dwoma przebiegami wytwarzanymi w generato¬ rze dwufazowym 3, a mianowicie z przebiegiem sinusoidalnym sin 2 7rft oraz opóznionym w fazie o 90° przebie¬ giem cosinusoidalnym cos 2 7rft. W wyniku mnozenia otrzymujemy sygnal, który okresla sie wzorem y(t) sin2 Trft = [A sin (27rft + ) + z(t)] sin2 Trft gdzie z(t) — zaklócenia po przeksztalceniach otrzymuje sie P = y(t)sin27rft = A cos \p — 2 cos2 27rft cos \p + + A cos27rrt sin ipsin27rft + z(t) sin27rft Otrzymany sygnal przepuszcza sie przez filtr dolnoprzepustowy 6, a na jego zacisku wyjsciowym pozostaje skladowa rzeczywista P = A cos ^ wykrywanego przebiegu okresowego.Podobnie, w wyniku mnozenia sygnaly (t) przez cos27rft i po odfiltrowaniu przez filtr 7 otrzymuje sie na jego zacisku wyjsciowym skladowa urojona Q = A sin i Q obserwuje sie za pomoca oscyloskopu 14 i równoczesnie oblicza sie pierwiastek z sumy kwadratów w bloku modulu 9. Otrzymana amplitude A przebiegu okresowego rejestruje sie w funkcji czestotliwosci fza pomoca pisaka x-y 10. Czestotliwosc f generatora dwufazowego 3 reguluje sie za pomoca nastawianego recznie generatora przebiegów pilowych 11 i przetwornika nieliniowego 12.Po zarejestrowaniu poszczególnych charakterystyk przebiegów spontanicznych pradów bioelektrycznych powstajacych u badanego bez wplywu stymulacji, zamykany jest wylacznikiem 14 obwód stymulacji. Wskutek zamkniecia wylacznika 14 lampa 15 zaczyna emitowac blyski swietlne, które powstaja na poczatku kazdego okresu sinusoidalnego z generatora 5 i oddzialuja na zmysl wzroku badanego. Stymulacje mozna uzyskiwac równiez za pomoca bodzców wywolanych dzwiekami lub impulsami elektrycznymi wzglednie metoda doty¬ kowa.Zarejestrowane i pokazane na fig. 4 charakterystyki amplitudowo-czestotliwosciowe, a mianowicie krzywa pradów spontanicznych a oraz krzywa pradów stymulowanych b stanowia material porównawczy i na ich podsta¬ wie okresla sie stopien reaktywnosci badanego na bodzce. Oba przebiegi P i Q obserwuje sie za pomoca oscylo¬ skopu 8 z dluga poswiata. Na lampie rysuje sie charakterystyka amplitudowo-fazowa badanego. Z wyznaczonego przez wektor amplitudy A kata fazowego \p okresla sie, opóznienie pomiedzy bodzcem a reakcja badanego, dla danej czestotliwosci f pokazanej na wskazniku 16. W przypadku gdy oscyloskop 8 zawiera znaczniki czestotli¬ wosci f fotografia z ekranu tego przebiegu daje calkowita informacje o badanym.Urzadzenie do stymulowania i badania pradów bioelektrycznych ma dwie elektrody 1 podlaczone do wzmacniacza róznicowego 2, którego wyjscie polaczone jest do wejsc dwóch czlonów mnozacych 3 i 4. Drugie wejscia tych czlonów 3 i 4 polaczone sa z generatorem dwufazowym 5. Wyjscia obu czlonów 3 i 4 sa polaczone poprzez filtry dolnoprzepustowe 6 i 7 z oscyloskopem 8 i z blokiem modulu 9, którego wyjscie polaczone jest z pisakiem x-y 10. Do pisaka 10 i generatora 5 podlaczony jest wskaznik czestotliwosci 16 oraz poprzez prze¬ twornik nieliniowy 12 generator przebiegów pilowych 11. Do generatora 5 podlaczony jest równiez obwód stymulowania zawierajacy stymulator 13 wylacznik 14 i lampe blyskowa 15. Do urzadzenia nalezy równiez dowolny rejestrator wielokanalowy 17 podlaczony do poszczególnych punktów pomiarowych ukladu.97 825 3 Winnym rozwiazaniu urzadzenia, w obwodzie stymulowania, w miejscu lampy blyskowej 15 stosuje sie brzeczyk wzglednie elektrody. PL

Claims (6)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób czestotliwosciowej analizy reaktywnosci ukladu nerwowego polegajacy na przyjmowaniu za pomoca elektrod spontanicznych przebiegów biopradowych, które sie wzmacnia, a nastepnie moduluje i filtruje, znamienny tym, ze wzmocnione spontaniczne przebiegi pradowe mnozy sie przebiegami o regulowanej czestotliwosci (I) w czlonach mnozacych (3, 4) a nastepnie odfiltrowuje sie wyzsze czestotliwosci w filtrach dolnoprzepustowych (5, 7) po czym z otrzymanej skladowej rzeczywistej (P) i urojonej (Q) oblicza sie modul (A) za pomoca bloku modulu (9) i rejestruje w rejestratorze (10), a nastepnie na badanego oddzialuje sie zewne¬ trznymi bodzcami stymulowanymi w zadanym zakresie czestotliwosci (f), generatora dwufazowego (3) uzyskujac na elektrodach (1) stymulowane przebiegi pradowe.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1,znamienny tym, ze zarejestrowane spontaniczne i stymulowane przebie¬ gi pradów bioelektrycznych porównuje sie i okresla sie stopien reaktywnosci badanego.
3. 3. Sposób wedlug zastrz. 1,znamienny tym, ze porównuje sie kat () fazowego przesuniecia prze¬ biegu wykrywanego w stosunku do stymulowanego przebiegu biopradowego i okresla sie wartosc opóznienia reakcji badanego na zewnetrzne bodzce.
4. 4. Sposób wedlug zastrz. 1,znamienny tym, ze czestotliwosc (f) generatora dwufazowego (3) regu¬ luje sie w zadanych granicach za pomoca nastawionego recznie generatora przebiegów pilowych (1.1) i przetwor¬ nika nieliniowego (12).
5. 5. Sposób wedlug zastrz. 1,znamienny tym, ze rejestruje sie obraz z lampy oscyloskopu (8) lub/i wskaznika czestotliwosci (16) za pomoca aparatu fotograficznego.
6. 6. Urzadzenie czestotliwosciowej analizy reaktywnosci ukladu nerwowego zawierajace elektrody podlaczo¬ ne do wzmacniacza róznicowego, znamienne t y m, ze wzmacniacz róznicowy (2) polaczony jest poprzez czlony mnozace (3, 4) i filtry dolnoprzepustowe (6, 7) z blokiem modulu (9), który polaczony jest z pisakiem x-y (10) polaczonym z generatorem dwufazowym (5), do którego podlaczony jest poprzez przetwornik nielinio¬ wy (12) generator przebiegów pilowych (11) ze wskaznikiem czestotliwosci (16) oraz obwód stymulowania bodzców. P-P A JL »(t)l y(tL sin 2)1ft P Q A _ f__ i FIG. 197 825 X(tJ j 1 1_ -I i L J I U, il^^^^)t^\%/Xtj^^ Sin W* LWWWlf FIG. 2 FI6. 3 FIG. 4 Prac. Poligraf. UP PRL naklad 120+18 Cenu45zl PL