PL97775B1 - Sposob wyznaczania kata nachylenia wiazki ultradzwiekowej wzgledem naczynia krwionosnego oraz urzadzenie do realizacji tego sposobu - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób wyznaczania kata nachylenia wiazki ultradzwiekowej wzgledem na¬ czynia krwionosnego w ciele pacjenta oraz urzadzenie do realizacji tego sposobu, wspólpracujace z impulsowym dopplerowskim miernikiem predkosci przeplywu krwi.Podstawowym ograniczeniem w stosowaniu ultradzwiekowych metod i urzadzen do mierzenia predkosci przeplywu krwi jest trudnosc w wyznaczaniu kata nachylenia wiazki ultradzwiekowej wzgledem kierunku tego przeplywu; wynik pomiaru predkosci przeplywu krwi jest bowiem zalezny od cosinusa powyzszego kata. Z tego tez wzgledu metody dopplerowskie nie moga byc stosowane do ilosciowej oceny predkosci przeplywu krwi przy badaniach prowadzonych z powierzchni ciala, gdy nachylenie naczynia krwionosnego wzgledem powierzchni ciala jest nieznane.Znane jest m.in. z opisu patentowego NRD nr 66483 rozwiazanie zawierajace dwie glowice ultradzwieko¬ we wspólpracujace z dopplerowskim miernikiem przeplywu z fala ciagla, w którym jedna z glowic ustawiona jest prostopadle wzgledem naczynia krwionosnego i mierzy jedynie jego srednice i wyznacza plaszczyzne odnie¬ sienia a pod okreslonym katem do niej umieszczona jest druga glowica pomiarowa rejestrujaca predkosc fali w naczyniu krwionosnym. Rozwiazanie to ma jednak szereg wad, gdyz bardzo czesto naczynie krwionosne nie przebiega równolegle do powierzchni ciala i pomiar predkosci fali ultradzwiekowej w naczyniu nie odbywa sie na tym samym odcinku naczynia wyznaczonym przez glowice ustawiona do niego prostopadle i inny tez jest rzeczywisty kat glowicy pomiarowej wzgledem naczynia krwionosnego niz wzgledem glowicy prostopadlej do naczynia. Ponadto, w przypadku dwu umiejscowionych pod soba naczyn krwionosnych mierzony jest przeplyw sumaryczny.Wynalazek ma na celu opracowanie sposobu i urzadzenia, które eliminowaloby te niedogodnosci. Wedlug wynalazku cel ten osiagnieto przez opracowanie sposobu, zgodnie z którym z powierzchni ciala wysyla sie sygnaly ultradzwiekowe w kierunku naczynia krwionosnego kolejno z dwóch róznych ultradzwiekowych prze¬ tworników nadawczo-odbiorczych, mierzonych trwale blisko siebie pod okreslonym katem a nastepnie rejestruje2 97 775 sie ich odbicie od przedniej i tylnej scianki naczynia. Impulsy ultradzwiekowe, po przetworzeniu na sygnaly elektryczne, podaje sie do impulsowego dopplerowskiego miernika predkosci przeplywu krwi, za pomoca które¬ go ustala sie czas przejscia impulsów miedzy sciankami przednia i tylna. Tymsamym ustala sie odleglosc miedzy sciankami na drodze kazdej z dwóch wiazek, przy czym kat miedzy wiazkami jest znany. Z kolei na podstawie ? zaleznosci matematycznych wyznacza sie kat nachylenia wiazki ultradzwiekowej wzgledem naczynia krwiono¬ snego. Znajomosc tego kata umozliwia wyznaczenie w znany sposób predkosci przeplywu krwi w badanym naczyniu krwionosnym.Urzadzenie wedlug wynalazku do stosowania opisanego sposobu jest zaopatrzone w dwa nadawczo-odbior¬ cze przetworniki ultradzwiekowe trwale umocowane wzgledem siebie pod okreslonym katem. Oba przetworniki sa polaczone z dwupolozeniowym przelacznikiem, za posrednictwem którego sa naprzemian laczone z impulso¬ wym miernikiem dopplerowskim.Wynalazek jest dokladniej opisany na przykladzie w zwiazku z rysunkiem, na którym pokazano schemat urzadzenia w trakcie dzialania.Urzadzenie ma dwa nadawczo-odbiorcze ultradzwiekowe przetworniki 1 i 2 polaczone za posrednictwem dwupolozeniowego przelacznika 3 z impulsowym dopplerowskim miernikiem 4. Przetworniki 1 i 2 sa wzgledem siebie umocowane pod katem.* Urzadzenie' umieszcza sie na powierzchni ciala pacjenta. Z miernika 4 impulsy wielkiej czestotliwosci doprowadza sie do przetwornika 1, z którego, po przetworzeniu, sygnaly ultradzwiekowe zostaja wyslane przez skóre 5 i cialo 6 w kierunku naczynia krwionosnego 7. Po odbiciu od przedniej 8 i tylnej 9 scianek naczynia sygnaly wracaja do przetwornika 1. Po przetworzeniu na sygnaly elektryczne zostaja one podane do miernika 4, w którym zostaje zmierzony czas przejscia impulsów przez swiatlo naczynia. Tym samym zostaje ustalona odleglosc AA' miedzy przednia i tylna sciankami naczynia 7. W identyczny sposób, po przylaczeniu miernika 4 do przetwornika 2, wyznacza sie odleglosc BB' na drodze drugiej wiazki sygnalów ultradzwiekowych.Na podstawie znajomosci odleglosci AA* i BB' oraz kata y wyznacza sie^kat 0 lub a miedzy jedna z wiazek ultradzwiekowych a naczyniem7. v Kat 0 jest opisanywzorem , gdzie: m° = n° = 2arct«[i^c^900-!)] W przypadku, gdy predkosc fali ultradzwiekowej w osrodku otaczajacym przetworniki 1 i 2 jesi rózna od predkosci w ciele 6, w miejsce kata C * ¦ tf = 180° - 2 arc cos h^cos^] (d) gdzie: Ci — predkosc fali ultradzwiekowej w osrodku otaczajacym przetworniki 1 i 2; C2 — predkosc fali ultradzwiekowej w ciele.Ze wzorów (a), (b), (c) i (d) wyznacza sie kat 0, dzieki czemu staje,sie mozliwe wyznaczenie predkosci przeplywu krwi w naczyniu 7. PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wyznaczania kata nachylenia wiazki ultradzwiekowej wzgledem naczynia krwionosnego w ciele pacjenta, znamienny tym, ze z powierzchni ciala wysyla sie wiazki sygnalów ultradzwiekowych w kie¬ runku naczynia krwionosnego kolejno z dwóch róznych zródel, pod okreslonym katem wzgledem siebie, naste¬ pnie rejestruje sie odbicie tych sygnalów od przedniej i tylnej scianki naczynia krwionosnego, otrzymane impulsy podaje sie do impulsowego dopplerowskiego miernika predkosci przeplywu krwi i za jego pomoca dokonuje sie pomiaru odleglosci miedzy sciankami przednia i tylna naczynia na drodze kazdej z wiazek wysylanych sygna¬ lów, po czym na podstawie zaleznosci matematycznych wyznacza sie kat nachylenia wiazki ultradzwiekowej wzgledem naczynia krwionosnego.97 775 3
2. 2. Urzadzenie do wyznaczania kata nachylenia wiazki ultradzwiekowej wzgledem naczynia krwionosnego w ciele pacjenta, znamienne ty m, ze ma dwa nadawczo-odbiorcze ultradzwiekowe przetworniki (1) i (2), trwale umocowane wzgledem siebie pod okreslonym katem kiem (4) predkosci przeplywu krwi za posrednictwem dwupolozeniowego przelacznika (3). PL