Przedmiotem wynalazku jest multiwibrator jednostabilny z samoistnym oraz wyzwalanym przejsciem ze stanu niestabilnego do stanu stabilnego nalezacy do dziedziny techniki cyfrowej. Multiwibrator wedlug wynalazku znajduje zastosowanie zwlaszcza do pomiarów parametrów dynamicznych przebiegów impulsowych.Znany jest multiwibrator jednostabilny zawierajacy tranzystory oraz uklad pojemnosciowo-diodowy opisany przez A. Sowinskiego w ksiazce pt. „Cyfrowa technika pomiarowa". Wydanie II. Multiwibrator ten ma staly lub regulowany czas trwania impulsu i dlatego nie ma mozliwosci dowolnego skracania swojego impulsu ponizej zaprojektowanego lub nastawionego z góry czasu nominalnego. W wielu przypadkach omawiany multiwi¬ brator nie odpowiada wymaganiom pelnej automatyzacji procesów pomiarowych.Istota wynalazku polega na tym, ze jeden zacisk wejsciowy multiwibratora jednostabilnego z samoistnym oraz wyzwalanym przejsciem ze stanu niestabilnego do stanu stabilnego polaczony jest poprzez uklad „lub" i przerzutnik z zaciskiem wyjsciowym tego multiwibratora, a drugi zacisk wejsciowy jest polaczony z przerzutni- kiem oraz poprzez multiwibrator jednostabilny wyzwalajacy z dwoma wejsciami kanalu podwójnego i wejsciami kanalów pojedynczych przy czym trzecie wejscie kanalu podwójnego jest polaczone z wyjsciem ukladu J'\ a czwarte wejscie polaczone jest z tym wejsciem ukladu „lub", do którego podlaczone jest pierwsze wyjscie ostatniego kanalu pojedynczego. Pierwsze wejscia kanalów pojedynczych polaczone sa z pierwszymi wyjsciami kanalów poprzednich, które lacza sie z kolei z wejsciami ukladu „lub", którego wyjscie polaczone jest poprzez uklad rózniczkujacy, dwuwejsciowy uklad „lub" i przerzutnik z zaciskiem wyjsciowym multiwibratora. Drugie wyjscia wszystkich kanalów polaczone sa z wejsciami ukladu J*\ Zaleta multiwibratora wedlug wynalazku jest to, ze jako element skladowy ukladów pomiaru parametrów dynamicznych nieperiodycznych przebiegów impulsowych umozliwia niesekwencyjny, równolegly i bezposredni pomiar oraz analize tych parametrów.Przedmiot wynalazku zostal pokazany w przykladzie wykonania na rysunku, który przedstawia na fig. 1 schemat blokowo-logiczny multiwibratora, fig. 2 diagramy przebiegów wejsciowo-wyjsciowych multiwibratora,2 97 598 fig. 3 schemat logiczny kanalu podwójnego, fig. 4 schemat logiczny kanalu pojedynczego fig. 5, fig. 6, fig. 7 diagramy przebiegów czasowych w wybranych punktach multiwibratora przy czym na fig. 5/A zaznaczone sa numery wykorzystywanego kanalu.Zacisk wejsciowy Wa multiwibratora jednostabilnego z samoistnym oraz wyzwalanym przejsciem ze stanu niestabilnego do stanu stabilnego przedstawiony na fig. 1 polaczony jest z przerzutnikiem P oraz z multiwibrato- rem jednostabilnym wyzwalajacym O, którego stan niestabilny trwa przez czas r.' Wyjscie multiwibratora O jest polaczone z wejsciami YO, Yl ... Ym ukladów „i" wszystkich kanalów, a mianowicie kanalu podwójnego KG oraz kanalów pojedynczych KPi, KP2,... KPm. Wejscie Xo kanalu KG polaczone jest z wyjsciem (m + 1) - - wejsciowego ukladu „i" II, a nastepne wejscie Xo kanalu KG podlaczone jest do tego wejscia (m + l) - wejscio¬ wego ukladu „lub" LI, do którego podlaczone jest równiez wyjscie km kanalu pojedynczego KPm. Wejscia Xl ... Xm kolejnych kanalów pojedynczych KPi ... KPm polaczone sa z wyjsciami k poprzedzajacych kanalów, a mianowicie wejscie Xx kanalu KP! polaczone jest z wyjsciem ko kanalu KG, a wejscie Xi kanalu KPi z wyjsciem ki-1 kanalu KPi-1. Wyjscia ko, ki, k2...km kanalu KG iKPi ...KPm sa podlaczone do (m + 1) —wejsciowego ukladu „lub" LI, którego wyjscie jest polaczone poprzez uklad rózniczkujacy skok dodatni napiecia R z jednym z wejsc ukladu „lub" L2. Drugie wejscie ukladu „lub" L2 polaczone jest z zaciskiem wejsciowym We. Wyjscie ukladu „lub" L2 polaczone jest poprzez przerzutnik P z zaciskiem wyjsciowym Wy.Natomiast wyjscie 10,11 ... Im kanalów KG i KP! ... KPm polaczone sa z (m + 1) —wejsciowym ukladem „i" II. Kanal podwójny KG pokazany na fig. 3 zawiera dwie pary zacisków wejsciowych X0, YO prowadzace do dwóch ukladów ,4" 10, których wyjscia polaczone sa poprzez uklad „lub" L0, uklad rózniczkujacy skok ujemny napiecia R0 i linie opózniajaca LOo o czas r" oraz multiwibrator jednostabilny Oo,o czasie trwania stanu niestabilnego r , do zacisków wyjsciowych kO i 10. Na fig. 4 przedstawiono kanal pojedynczy KPi. Wyjscie ukladu „i" Ii z zaciskami wejsciowymi Xi i Yi jest polaczone z zaciskami wyjsciowymi kanalu ki li poprzez uklad rózniczkujacy skok ujemny napiecia Ri, linie opózniajaca LOi o czasie spóznienia t" oraz multiwibrator jednostabilny Oi.o czasie trwania stanu niestabilnego r przy zachowaniu zaleznosci r* Liczba m kanalów pojedynczych KP2, KP2 ... KPi ... KPm wynika z warunków w jakich ma multiwibrator pracowac, a mianowicie zalezy od maksymalnej czestotliwosci fg badanego przebiegu impulsowego oraz od nominalnego czasu trwania stanu niestabilnego r multiwibratora wedlug wzoru m = entier(r*fg) Impuls wyzwalajacy pokazany na fig, 2/a i fig. 5/a przylozony do zacisku wejsciowego Wa wprowadza multiwibrator w stan niestabilny, który przy braku impulsu na zacisku wejsciowym We trwa przez czas t. Jesli w czasie krótszym od r pojawi sie na zacisku We impuls, których ciag pokazany jest na fig. 2/b i fig. 5/b to spowoduje on natychmiastowy powrót multiwibratora do stanu stabilnego. Celem zapewnienia prawidlowego dzialania multiwibratora impulsy na wejsciu Wa powinny pojawiac sie wylacznie wtedy, gdy multiwibrator znajduje sie wstanie stabilnym. Warunek ten bedzie spelniony, gdy odstep czasowy miedzy kolejnymi impulsami na wejsciu Wa bedzie wiekszy od r wzglednie gdy impulsy te beda poprzedzane impulsami wystepujacymi na-wejsciu We, pokazanymi na fig. 2/b i fig. 5/b. Impuls wyzwalajacy przylozony do zacisku wejsciowego Wa przechodzi do multiwibratora jednostabilnego O gdzie zostaje przeksztalcony na ujemny impuls prostokatny o czasie trwania t* yt ... ym wszystkich kanalów KG, KP! ... KPm, ale wywoluje on przejscie do stanu niestabilnego tylko jednego kanalu.Jesli w momencie przylozenia impulsu na zacisku Wa wszystkie kanaly KG, KP! ... KPm beda znajdowaly sie wstanie stabilnym, to znaczy beda wolne, wówczas do stanu niestabilnego przejdzie kanal pierwszy. Jesli pierwszy kanal jest zajety to przejdzie nastepny wolny. Na wyjsciu Wy multiwibratora otrzymuje sie ciag impulsów pokazany na fig. 2/p i fig. 7/p. Przerzutnik P bedzie trwal wstanie niestabilnym tak dlugo, czyli powrót przerzutnika P do stanu „O" nastapi, gdy na jego wejsciu pojawi sie impuls, który moze pochodzic zarówno z ukladu „lub" L2 albo z wejscia We. Ciag impulsów pochodzacych z wejscia We pokazany jest na fig. 2/b i 5/b. Ciag impulsów pochodzacych z ukladu Jub" Li pokazany jest na fig. 7/r. Impulsy te pojawiaja sie w momentach przejscia ostatniego kanalu do stanu stabilnego. Przejscie przerzutnika P do stanu „O" powoduje ten z impulsów, który pojawi sie wczesniej. PL