Przedmiotem wynalazku jest zespól hydrauliczno- -sprezynowy szczeki hamulca tarczowego, dociska¬ jacy ja do tarczy hamowanej, przeznaczony do sto¬ sowania w hamulcach tarczowych duzej mocy, jak na przyklad w przenosnikach tasmowych o duzej wydajnosci, suwnicach, urzadzeniach walcowni¬ czych, które moga byc sterowane automatycznie.Stan techniki. Stosowane olbecnie hamulce tar¬ czowe moga miec nastepujace rozwiazania kon¬ strukcyjne: hamulce czynne, zaciskajace sie pod dzialaniem podanego cisnienia hydraulicznego i od¬ ciagane sprezynowo z chwila zaniku cisnienia oraz hamulce bierne, zaciskajace sie sprezynami, a od¬ ciagane pod wplywem cisnienia hydraulicznego.Zastosowanie zamiennie obydwu rodzajów dzia¬ lania hamulców w jednym ukladzie hamulcowym pozwala na uzyskanie hamowania czynnego, gdy cisnienie jest podawane, a nadto hamowania bier¬ nego, gdy nastepuje zanik cisnienia.Znana jest konstrukcja hamulca tarczowego z hamowaniem czynnym i biernym, skladajaca sie z dwóch oddzielnych tlokowych silowników hydra¬ ulicznych, polaczonych drazkiem poprzez pojemnik ze sprezyna oraz poprzez uklad dzwigni dwura- miennych, dociskajacych dwie szczelki hamulcowe z ciernymi okladzinami do tarczy hamowanej z obu jej stron. Silownik hamowania czynnego, po wy¬ pelnieniu cylindra olejem pod cisnieniem zaciska szczeki z obu stron na tarczy hamowanej, dzia¬ lajac poprzez uklad dwóch dzwigni dwuramiennych.Równoczesnie drugi hydrauliczny tlokowy silownik sciska pojemnik ze sprezyna, zwalniajac jej nacisk na tarcze hamowana.W przypadku zaniku * cisnienia z pompy hydra¬ ulicznej lub zaniku pradu w sieci zasilajacej te pompe, nastepuje hamowanie ibierne za pomoca u- kladu sprezynowego.Niedogodnoscia takiej konstrukcji jest zastoso¬ wanie ukladu dzwigni, zaciskajacych szczeki na tarczy hamowanej. Dzwignie przenosza sily przez (polaczenia obrotowe sworzniowe i polaczenia suw- liwe pomiedzy silownikami. Sworznie narazone sa na obciazenia od sil zginajacych, scinajacych i na¬ cisku. Czesci przemieszczajace sie wzgledem siebie pod obciazeniem ulegaja scieraniu i zwiekszaja nie¬ pozadane luzy.Uklad dzwigniowy ze wzgledu na sposób prze¬ noszenia sil jest rozbudowany i uniemozliwia two¬ rzenie zwartych zespolów, szczególnie, gdy stosuje sie kilka par szczek na jednej tarczy hamowanej.Istota wynalazku. Zesipól hydrauliczno-sprezyno¬ wy szczeki hamulca tarczowego wedlug wynalazku zawiera dwa silowniki, z których jeden dociska hamulcowa szczeke do hamowanej tarczy, a drugi silownik odciaga sprezyny dociskajace, przy czym oba silowniki sa umieszczone we wspólnym korpu¬ sie. Olbwodowo, na zewnatrz korpusu, równolegle do kierunku dzialania silowników sa .umieszczone hamujace sprezyny oraz odciagajace sprezyny. Do¬ cisk hamulcowej szczeki z cierna okladzina do ha- 975143 mowanej tarczy odbywa sie bezposrednio przez ele¬ ment przenoszacy cisnienie pierwszego silownika, a w przypadku zaniku cisnienia przez hamujace sprezyny.Elementem przenoszacym cisnienie w silownikach sa tloki: hamujacy i odciagajacy. W drugim wy¬ konaniu zespolu szczek hamulca tarczowego ele¬ mentem przenoszacym cisnienie w silownikach sa membrany: hamujaca i odciagajaca.Zespól hydrauliczno-sprezynowy szczeki hamulca tarczowego wedlug wynalazku pozwala na uzyska¬ nie zwartej zabudowy poszczególnych elementów dzieki wyeliminowaniu ukladu dzwigni. Umieszcze¬ nie dwóch silowników w jednym korpusie popra¬ wia technologie wykonania i pozwala na obwodowe usytuowanie sprezyn.Zastosowanie membran w silownikach zamiast tloków, zwieksza szczelnosc zespolu hydrauliczno- -sprezynowego, umozliwia zastosowanie jako czyn¬ nika cisnieniowego gazu i eliminuje tarcie, wyste¬ pujace w parach ciernych, co w efekcie zwieksza sprawnosc ukladu.Wobec mozliwosci uzyskania mniejszych wymia¬ rów dla zwielokrotnienia momentu hamujacego mozna zastosowac na obwodzie tarczy'hamowanej kilka zespolów hydrauliczno-sprezynowych szczejk hamulca tarczowego.Objasnienie figur rysunku. Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia zespól hy¬ drauliczno-sprezynowy z zastosowaniem silowników z tlokami w przekroju podluznym, a fig. 2 przed¬ stawia zespól hydrauliczno-sprezynowy z zastoso¬ waniem silowników z membranami w przekroju, podluznym.Przyklad wykonania. Zespól hydrauliczno-sprezy¬ nowy szczek hamulca tarczowego wedlug wynalaz¬ ku sklada sie z dwóch silowników: silownika 1 i silownika 2, umieszczonych we wspólnym korpusie 3. W silowniku 1, elementem przenoszacym cisnie¬ nie jest hamujacy tlok 4 lub hamujaca membrana , natomiast w -silowniku 2, elementem przenosza¬ cym cisnienie jest odciagajacy tlok 6 lub odciaga¬ jaca membrana 7. Na czolowej czesci korpusu 3 znajduje sie hamulcowa szczeka 8 z cierna okla¬ dzina 9, dociskana do hamowanej tarczy 10.W tylnej czesci korpusu 3 znajduje sie odciagaja¬ ca plyta lL Na obwodzie korpusu 3 umieszczone sa hamujace sprezyny 12. Równiez na obwodzie korpusu 3 sa umieszczone odciagajace sprezyny 13, oddzialywujace na hamulcowa szczeke 8, poprzez krótsze trzpienie 14. Odcigajaca plyta 11 oddzialy- wujo na hamujace sprezyny 12 poprzez dluzsze trzpienie 15. 514 4 Do silownika 1 jest doprowadzany olej pod cis¬ nieniem z agregatu poprzez sterujacy elektromagne¬ tyczny zawór 16 z hydraulicznymi przewodami, na¬ tomiast do silownika 2 bezposrednio z pompy.W momencie wlaczenia pompy hydraulicznej olej pod cisnieniem dostaje sie do silownika 2 pod od¬ ciagajacy tlok 6, który odciaga hamujace sprezyny 12, poprzez dluzszy trzpien 15, a równoczesnie od¬ ciagajace sprezyny 13 odciagaja hamulcowa- io szczeke 8 przez krótsze trzpienie 14 od hamowanej tarczy 10.Proces hamowania ma miejsce w przypadku przesterowania elektromagnetycznego zaworu 16;; wtedy olej pod cisnieniem jest doprowadzony do silownika 1 pod hamujacy tlok 4, powodujac do¬ cisk hamulcowej szczeki 8 i ciernej okladziny 9 do hamowanej tarczy 10, a równoczesnie odciaga¬ jace sprezyny 13 sa napinane przez krótszy trzpien 14.W przypadku przerwy w pracy pompy nastepuje dzialanie hamujacych sprezyn 12 na hamulcowa szczeke 8 i jej nacisk na hamowana tarcze.W drugim wykonaniu zespolu hydrauliczno-spre- zynowego wedlug wynalazku funkcje hamujacego tloka 4 przyjmuje hamujaca membrana 5, nato¬ miast funkcje odciagajacego tloka 6 spelnia odpo¬ wiednio odciagajaca membrana 7. PL