PL97505B2 - - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywania syntetyczny cli, weglowodorowych olejów smarowych o strukturze aromatycznej i bardzo dobrych wlasciwosciach uzytkowych, z mozliwoscia regulacji ich lepkosci w szerokich granicach. Oleje te maja dobre cechy .przeciwzuzyciowe w odniesieniu do smarowanych czesci maszynowych na odcinku tzw. korozji zmeczeniowej oraz znakomita smarnosc bez zadnych dodatków uszlachetniajacych.Nawet najlepsze gatunki olejów mineralnych wymagaja starannych zabiegów rafinacyjnych i.doboru calego zestawu srodków uszlachetniajacych, gdyz zazwyczaj ich smarnosc, to jest trwalosc filmu na powierzchniach smarowanych jest niewystarczajaca, co odbija sie takze na ich cechach przeciwzuzyciowych w rozumieniu trwalosci smarowanych powierzchni. Dotyczy to takze olejów syntetycznych. Ogromna wiekszosc olejów naturalnych i syntetycznych ulega w warunkach pracy utlenianiu, co pociaga za soba degradacje ich czasteczek i towarzyszace jej zmniejszenie lepkosci, a wskutek tworzenia sie przy utlenianiu zwiazków o charakterze kwasnym, nabieraja one z czasem wlasciwosci korodujacych w stosunku do smarowanych czesci maszynowych.Oleje syntetyczne typu estrowego, na przyklad estry fosforowe, moga miec zmniejszona zdolnosc do utleniania sie, ale z drugiej strony sa dosc kosztowne, a nadto, szereg ich wlasciwosci na wielu odcinkach, miedzy innymi wlasnie na odcinku smarnosci, wymaga korekcji i poprawy. Oleje estrowe sa ponadto sklonne do hydrolizy, co czasem eliminuje mozliwosc ich zastosowania.Bardzo chemicznie odporne i skadinad znakomite oleje silikonowe sa kilkakrotnie, a nawet kilkunastokrot¬ nie drozsze od olejów mineralnych, a poza tym cechuja sie mala smarnoscia, której na zwyklej drodze, przez wprowadzenie srodków uszlachetniajacych, nie daje sie poprawic, z powodu braku cechy rozpuszczalnosci stosowanych powszechnie dodatków uszlachetniajacych wolejach silikonowych. Fakt ten w duzym stopniu zaweza aplikacje tych olejów. Podobne PL

Claims (1)

1. zastrzezenia wysunac mozna i w stosunku do innych typów olejów syntetycznych. Celem wynalazku jest usuniecie dotychczasowych trudnosci i stworzenie oleju o dobrych cechach przeciw¬ zuzyciowych i bardzo dobrych smarnosciach, bez zadnych dodatków uszlachetniajacych.2 97 505 Powyzszy cel udalo sie osiagnac dzieki zastosowaniu sposobu, który jest przedmiotem niniejszego wynalazku. Istota sposobu wedlug wynalazku polega na tym, ze jako material bazowy stosuje sie styren, który w obecnosci 1-1,5% inicjatora nadtlenkowego poddaje sie na goraco telomeryzacji z dodatkiem 1-2 moli chlorowodoru w postaci stezonego, dymiacego kwasu solnego, w przeciagu 10-12 godzin, a nastepnie produkt odkwasza sie i oddziela od lotnych produktów ubocznych na zasadzie destylacji prózniowej, po czym pozostalosc deneutralizuje sie i stabilizuje za pomoca dodatku malych ilosci epitlenków. Oleje otrzymane sposobem wedlug wynalazku pozwalaja w duzej mierze na wyeliminowanie podanych na poczatku niedogodnosci. Jak powiedziano, stanowia one telomery styrenu, uzyskiwane przy wspóludziale chlorowodoru. Dzieki budowie aromatycznej oleje te sa odporne na utlenianie, a dzieki duzym rozmiarom czasteczek maja minimalna preznosc pary. Oleje te, bez zadnych dodatków, maja smarnosc podstawowa -wy¬ razajaca sie w obciazeniu zespawania mierzonym w aparacie czterokulowym - okolo 620 kG, co je od razu kwalifikuje jako wysokiej klasy oleje EPL, a ich cechy przeciwzuzyciowe wyrazone za pomoca tzw. czasu pittingu w aparacie czterokulowyrji wynosza 60 do 90 minut, pod obciazeniem 600 kG. Opisywane oleje nie mieszaja sie z olejami mineralnymi, sa jednak rozpuszczalne w wielu rozpuszczalnikach organicznych i olejach estrowych. Oleje wedlug wynalazku moga byc uzyte bezposrednio jako oleje przekladniowe, badz traktowane byc moga jako tanie i latwo dostepne oleje bazowe syntetyczne, których cechy za pomoca odpowiednio dobranych dodatków mozna w dalszym ciagu modyfikowac i poprawiac. Przedstawione pieje nie maja dobrych indeksów wiskozowych, biorac jednak pod uwage ich przeznaczenie, dla wiekszosci przypadków nie ma to wiekszego znaczenia. Proponowane oleje nie wykazuja dzialania korodujacego na stali, miedzi lub cynku. Przyklad I. Do 520 g (5 moli) wolnego od inhibitorów, swiezo destylowanego styrenu wprowadza sie 5g inicjatora w postaci nadtlenku benzoilu i umieszcza w reaktorze zaopatrzonym w chlodnice zwrotna i w bardzo energiczne mieszadlo z zamknieciem szlifowym. Nastepnie wprowadza sie 500 g stezonego, dymiace¬ go kwasu solnego. Jego stezenie wynosic winno 36-38%. Dalej uruchamia sie mieszadlo i uklad ogrzewa do wrzenia przez okres 10-12 godzin, odprowadzajac do wyciagu poprzez chlodnice zwrotna nadmiar desorbujace- go sie chlorowodoru. Najistotniejsza sprawa jest duze stezenie chlorowodoru w ukladzie i energiczne mieszanie. Po uplywie podanego czasu zawartosc reaktora ochladza sie, wytworzony olej oddziela od kwasu, po czym w celu usuniecia resztek nieprzereagowanego styrenu i lotnych, maloczastcczkowycli produktów ubocznych,olej wygrzewa sie pod zmniejszonym cisnieniem okolo 20 mm Hg, stopniowo podnoszac temperature do 160-180°C. Po usunieciu czesci lotnych, olej dla pelniejszego odkwaszenia przedmuchuje sie na goraco przez okres kilku godzin strumieniem powietrza. Po ochlodzeniu do okolo 50°C olej doneutralizuje sie i stabilizuje dodatkiem okolo 1% epichlorohydryny glicerynowej, epidianu, badz innych epitlenków. Otrzymuje sie okolo 160 g zóltawego, ciezkiego oleju, co stanowi.30% wydajnosci. Olej ten ma lepkosc 700 cSt w temperaturze 50°C i74cSt w temperaturze 100°C. Jego wspólczynnik zalamania swiatla nf° = 1,571. Produkt zawiera 2,6% chloru, co odpowiada sredniej masie czasteczkowej okolo 1400. Obciazenie zespawania mierzone w aparacie czterokulowym wynosi dla opisywanego oleju 620 kG, a czas pittingu przy obciazeniu 600 kG 80 minut. Przyklad II. 520 g styrenu z dodatkiem 6 g nadtlenku benzoilu miesza sie energicznie i ogrzewa do wrzenia pod chlodnica zwrotna wespól z750g dymiacego, 36-38% kwasu solnego. Desorbujacy sie chlorowo¬ dór odprowadza sie poprzez chlodnice zwrotna do wyciagu lub absorbuje w wodzie. Ogrzewanie i mieszanie kontynuuje sie przez 10-12 godzin, po czyni uklad ochladza sie, oddziela kwas, a olej ogrzewa pod próznia (20 mm Hg), w temperaturze !6Q~I80°C, w celu usuniecia lekkich i latwo lotnych produktów. Na koniec przez okres okolo 3 godzin olej na goraco przedmuchuje sie powietrzem dla usuniecia resztek zaokludowanego chlorowodoru. Wreszcie olej doneutralizuje sie i stabilizuje przez dodatek 1% epitlenków.Wydajnosc oleju okolo 317 g, co stanowi 57%. Olej ma lepkosc 867 cSt/20°C, 172 cSt/50°C i 16,5 cSt/100°C\ Zawartosc chloru okolo 3,5%, co odpowiada sredniej masie czasteczkowej okolo 1000. Olej ma obciazenie zespawania i wlasciwosci przeciwzuzyciowe podobne, jak w przykladzie I. Przyklad III. W 520 g swiezo destylowanego styrenu rozpuszcza sie 5g nadtlenku benzoilu jako inicjatora i uzyskany roztwór miesza ogrzewajac do wrzenia pod chlodnica zwrotna z lOOOg dymiacego kwasu solnego o stezeniu 36-38%. Ogrzewanie i mieszanie prowadzi sie przez 10 -12 godzin, odprowadzajac poprzez chlodnice nadmiar desorbujacego sie chlorowodoru. Po zakonczeniu procesu produkt reakcji oddziela sie od kwasu, ogrzewa pod zmniejszonym cisnieniem Jak to podano w przykladach poprzednich, przedmuchuje przez kilka godzin na goraco powietrzem, po czym stabilizuje dodatkiem okolo 1% epitlenku. Wydajnosc oleju wynosi okolo 30%. Olej ma lepkosc 470 cSt/20°C, 60 cSt/50°C i 8cSt/100°C. Masa czasteczkowa oleju okolo 700, a jego obciazenie zespawania ok. 550 kG.97 505 3 Zastrzezenie patentowe Sposób otrzymywania syntetycznych, weglowodorowych olejów smarowych o strukturze aromatycznej, znamienny tym, ze jako material bazowy stosuje sie styren, który w obecnosci okolo 1% inicjatora nadtlenkowego poddaje sie na goraco telomeryzacji z dodatkiem 1—2 moli chlorowodoru w postaci stezonego, dymiacego kwasu solnego, w przeciagu 10—12 godzin, a nastepnie produkt odkwasza sie i oddziela od lotnych produktów ubocznych na zasadzie destylacji prózniowej, po czym pozostalosc doneutralizuje sie i stabilizuje za pomoca dodatku malych ilosci epitlenków. PL