PL97171B1 - Sposob wytwarzania maleinianow dwualkilocynowych - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania maleinianów dwualkilocynowych o ogólnym wzo¬ rze przedstawionym na rysunku, w którym R jest rodnikiem butylowym lub oktylowym, a R1 rodni¬ kiem alkilowym o lancuchu prostym lub rozgale¬ zionym, zawierajacym 1—9 atomów wegla, benzy¬ lowym, cykloheksylowym lub alkilenoglikolowym jak etyleno- i propylenoglikolowym. Stosowanych jako stabilizatory cieplne w przetwórstwie tworzyw sztucznych.Znane sa sposoby wytwarzania wymienionych zwiazków w reakcji jednoestru kwasu maleinowego i odpowiedniego tlenku dwualkilocynowego w sro¬ dowisku obojetnego rozpuszczalnika jak toluen, benzen, z równoczesnym odprowadzeniem wody powstajacej w reakcji pod cisnieniem zwyklym lub zmniejszonym lub bez rozpuszczalnika z równo¬ czesnym usuwaniem wody powstajacej w reakcji, przez ogrzewanie do temperatury 130°C, lub przez przedmuchiwanie powietrzem.We wszystkich tych sposobach usuwanie wody powstajacej w reakcji uwazano za konieczne, tak dla prawidlowego przebiegu reakcji kondensacji jak i dla otrzymania produktów o wymaganych wlas¬ ciwosciach.Nieoczekiwanie stwierdzono, ze maleiniany dwu- alkilocynowe o wzorze jak na rysunku, w którym wszystkie podstawniki maja wyzej podane znacze¬ nie, mozna wytwarzac sposobem wedlug wyna¬ lazku, polegajacym na poddawaniu tlenku dwubu- 2 tylo- lub dwuoktylocynowego bezposredniej* reakcji z bezwodnikiem maleinowym i alkoholem o rodni¬ ku R1, którego znaczenie podano wyzej lub z jedno- estrem kwasu maleinowego i alkoholu o tym sa- mym rodniku R1, w srodowisku samych reagentów, bez usuwania wody powstajacej w reakcji, proces prowadzi sie przy ciaglym mieszaniu w tempera¬ turze 65—95°C, najkorzystniej w temperaturze 80—95°C w ciagu 2—3 godzin. Produkt koncowy otrzymuje sie bezposrednio po uplywie podanego wyzej czasu i po schlodzeniu masy poreakcyjnej da temperatury pokojowej.Sposób wedlug wynalazku jest bardzo prosty technologicznie, w jedriostopniowej reakcji, bez sto- sowania rozpuszczalników i srodków suszacych otrzymuje sie maleiniany dwualkilocynowe z pra¬ wie ilosciowa wydajnoscia. Produkty te zastosowane jako stabilizatory cieplne w przetwórstwie two¬ rzyw sztucznych, wykazuja nie mniej dobre wlasci- wosci uzytkowe jak zwiazki otrzymywane sposoba¬ mi dotychczas znanymi, przy czym otrzymane bez¬ posrednio z tlenku dwubutylo- czy dwuoktylocyno¬ wego i bezwodnika maleinowego oraz alkoholu wyrózniaja sie dodatkowo brakiem nieaktywnego dwuestru kwasu maleinowego i raczej destrukcyj¬ nie dzialajacego na PCW kwasu maleinowego jako nie mogacych powstac w warunkach syntezy pro¬ wadzonej sposobem wedlug wynalazku. Niewielkie domieszki ewentualnie nieprzereagowanego jedno- estru kwasu maleinowego nie tylko nie obnizaja, •717197171 3 lecz przeciwnie podwyzszaja wartosc tych produk¬ tów jako stabilizatorów cynoorganicznych.Przyklad I. 0,05 mola tlenku dwubutylocy- nowego, 0,1 mola bezwodnika maleinowego i 0,1 mola alkoholu metylowego ogrzewa sie pod chlod¬ nica zwrotna w ciagu 2 godzin w temperaturze 70—85°C. Otrzymany z prawie teoretyczna wydaj¬ noscia bis-maleinian metylowy dwubutylocyny jest oleista ciecza o barwie slomkowej, gestosci d420 1,3587 i o wspólczynniku zalamania swiatla nD20 1,503 Sn obi. 24,17% Sn znal. 23,85%.Przyklad II. Do zawiesiny 0,05 mola tlenku dwu-noktylocynowego w 0,1 mola alkoholu 2-etylo- heksylowego o temperaturze 75—80°C wprowadza sie 0,1 mola bezwodnika maleinowego i ogrzewa mase reagujaca w temperaturze 85—90°C w ciagu 3 godzin. Otrzymuje sie bis-maleinian 2-etyloheksy- lowy dwu-n-oktylocyny z wydajnoscia prawie ilos¬ ciowa, bedacy w temperaturze pokojowej jasnozól- 29 tym olejem, o gestosci d 4 1,0943 i wspólczynniku zalamania swiatla n2£ 1,483. Sn obi. 14,66% Sn znal. 14,2%.Przyklad III. Postepujac jak w przykladzie II, z 0,05 mola tlenku dwubutylocynowego, zawieszo¬ nego w 0,1 mola alkoholu butylowego oraz z 0,1 mola bezwodnika maleinowego otrzymuje sie bis- -maleinian ^butylowy dwubutylocyny w postaci zól¬ tego oleju o gestosci d420 1,0943 i o wspólczynniku zalamania swiatla nD20 1,491. Sn obi. 20,63% Sn znal. 19,8%.Przyklad IV. Postepujac jak w przykladzie II, z 0,05 mola tlenku dwubutylocynowego, zawie¬ szonego w 0,1 mola alkoholu benzylowego i z 0,1 mola bezwodnika maleinowego otrzymuje sie bis- -maleinian benzylowy dwubutylocyny w postaci oleju o gestosci d4 1,3056 i wspólczynniku zala- mania swiatla n D 1,541. Sn obi. 18,45% Sn znal. 18,0%.Przyklad V. Postepujac jak w przykladzie II, z 0,005 mola tlenku dwu-n-oktylocynowego i 0,1 mola alkoholu cykloheksylowego i z 0,05 mola bez¬ wodnika maleinowego otrzymuje sie bis-maleinian cykloheksylowy dwu-n-oktylocyny, oleista ciecz o gestosci d 4 1,1766 i o wspólczynniku zalamania swiatla n^ 1,499. Sn obi. 16,05% Sn znal. 15,67%.Przyklad VI. Postepujac jak w przykladzie II, z 0,05 mola tlenku dwu-n-butylocynowevgo i 0,1 mola propylenoglikolu oraz z 0,1 mola bezwodnika maleinowego otrzymuje sie bis-maleinian propyle- noglikolowy dwubutylocyny w postaci oleju o ge- stosci d 4 1,4027 i wspólczynniku zalamania swiatla n2D° 1,512. Sn obi. 20,5% Sn znal. 19,3%. 45 Przyklad VII. Do 0,1 mola swiezo otrzyma¬ nego maleinianu jednobutylowego, otrzymanego z 0,1 mola bezwodnika maleinowego i 0,1 mola alko¬ holu butylowego, wprowadza sie w temperaturze okolo 70°C 0,05 mola tlenku dwubutylocynowego.Mase reagujaca ogrzewa sie w temperaturze 80— 95°C w ciagu 2Vh godziny. Po przesaczeniu masy poreakcyjnej otrzymuje sie bis-maleinian butylowy dwubutylocyny w postaci zóltego oleju o gestosci d|° 1,093 i o wspólczynniku zalamania swiatla n^ 1,489. Sn obi. 20,63% Sn znal. 20,2%.Przyklad VIII. Postepujac jak w przykladzie VII z 0,1 mola maleinianu jednopropylenoglikolo- wego i 0,05 mola tlenku dwu-n-oktylocynowego otrzymuje sie bis-maleinian propylenoglikolowy dwu-n-oktylocyny, ciecz oleista o gestosci d 4 1,2026 i o wspólczynniku zalamania swiatla nD 1,496. Sn obi; 17,17% Sn znal. 16,86%.Przyklad IX. Do 0,1 mola swiezo otrzyma¬ nego maleinianu jedno-2-etyloheksylowego otrzy¬ manego z 0,1 ..mola bezwodnika maleinowego i 0,1 mola alkoholu 2-etyloheksylowego wprowadza sie w temperaturze okolo 75°C 0,05 mola tlenku dwu-n- -oktylocynowego. Mase reagujaca ogrzewa sie w temperaturze 85—90°C w ciagu 2 godzin. Otrzymuje sie bis-maleinian 2-etyloheksylowy dwu-n-oktylo- cyny w postaci jasnozóltego oleju, o gestosci d 4 1,0970 i o wspólczynniku zalamania swiatla nD 1,482. Sn obi. 14,66% Sn znal. 14,42%.Przyklad X. Postepujac jak w przykladzie IX z 0,1 mola maleinianu jeo^no-etylenoglikolowego i 0,05 mola tlenku dwubutylocynowego otrzymuje sie bis-maleinian etylenoglikolowy dwubutylocyny, w postaci jasnozóltego, gestego oleju o gestosci d4 1,3008 i o wspólczynniku zalamania swiatla n D 1,493. Sn obi. 21,57% Sn znal. 21,2%. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe 40 Sposób wytwarzania maleinianów dwualkilocyno- wych o ogólnym wzorze przedstawionym na ry¬ sunku w którym R jest rodnikiem butylowym lub oktylowym a R1 jest rodnikiem alkilowym o lan¬ cuchu prostym lub rozgalezionym, zawierajacym 1 — 9 atomów wegla, benzylowym, cykloheksylo- wym lub alkilenoglikolowym w reakcji tlenku dwubutylo- lub dwuoktylocynowego z bezwodni¬ kiem maleinowym i alkoholem o rodniku R1, o po¬ danym wyzej znaczeniu lub jednoestrem kwasu 50 maleinowego i alkoholu zawierajacego rodnik R1, znamienny tym, ze reakcje prowadzi sie w srodo¬ wisku samych reagentów i wody powstajacej w reakcji w temperaturze 65—95°C. £\ yOOCCH=CHC00R' R' n\Q0CCH= CHC00R1 W.Z.Graf. Z-d Nr 2, zam. 845/78, A4, 110 Cena 45 zl PL