Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do dobija¬ nia watku do 'krawedzi tkaniny i przesuwania za¬ sobników watku w krosnie tkackim z przesmykiem falujacym, zaopatrzone w plytki zamocowane wy- chyilnie na wale, usytuowanym równolegle do kie¬ runku watku i umieszczone na calej szerokosci tkania i których wodny koniec sluzy do przesu¬ wania zasobników watku oraz do dobicia — do¬ cisniecia watku do kraiwedzi tkaniny.Znane sa krosna tkackie z przesmykiem falu¬ jacym, w których plytki napedzajace zasobniki watku d dobijajace nitke watkowa, przylegaja bez¬ posrednio do walu ;w ksztalcie linii srubowej, two¬ rzacego krzywki napedowe, to jest do tak zwa¬ nego walu srubowego. Z uwagi na to, ze plytM mada bardzo mala grubosc, przeto ten bezposred¬ ni styk pomiedzy /plytkami, a walem srubowymi prowadzi do zuzycia tego walu i skraca znacznie jegotrwalosc. M Celem wynalazku jest skonstruowanie urzadze¬ nia eliminujacego wyzej wymienione wady. Urza¬ dzenie to charakteryzuje sie tym, ze w pewnej odleglosci od walu, na którym zamocowane sa wy- chyilnie plytki, plytki te stykaja sie z elastyczna 25 tasma, rozciagajaca sie na calej szerokosci maszy¬ ny i prowadzona w iwyforaniaoh, wykonanych w jednych koncach dzwigni dwuramiennych, przy¬ leglych do miimosffodowych elementów napedo¬ wych, przy czym dzwignie dwuffiamienne matja w 30 czesci dzialajacej na elastyczne tasmy szerokosc równa wielokrotnosci grubosci plytek.Szerokosc dzwigni dwurarmennych w ich czesci dzialajacej na tasme elastyczna jest równa 10 do 20nkrotnej grubosci plytki, a korzystnie 15-tarot- nej grubosci plytki. Mimosrodowe elementy na¬ pedowe, stanowi wspómy dla. wszystkich dzwigni wielotorowy wal srubowy, umieszczony równolegle do walu plytek. Dzieki temu, ze nie kazda plytka przylega do immosrodowego elementu napedowe¬ go tylko mala liczba dzwigni dwuramiennych w porównaniu z liczba plytek, a grubosc tych ele¬ mentów oprócz tego wynosi wielokrotnosc grubos¬ ci plytek, (przeto przy odpowiednim uksztaltowa¬ niu dzwigni dwiuramdennyich powstaje na czesci sprzezonej z mimosrodowym elementem napedo¬ wym znaczne zmniejiszenie zuzycia mdmosrodowe- go elementu napedowego.Konce dzwigni dwuramiennych tworza swa czes¬ cia, dzialajaca na elastyczne tasmy krzywa schod¬ kowa.Elastyczne tasmy stykaja sie z tymi krzywymi schodkowymi i tworza parzy tym stala fale tak, ze plytki dzwigane przez elastyczne tasmy, tworza równiez stala fale. W ,prostych odcinkach tej fali, zwlaszcza przy takim polozeniu wychydnym plytek, w którym odbywa sie dobijanie watku przez plyt¬ ki, elastyczne tasmy przylegaja szczelnie do dzwig¬ ni dwuramiennych, co równiez przy duzych silach, 9709497094 znanych przy dobijaniu watku, umozliwia prosta krawedz oporowa.Zalecana postac wykonania urzadzenia wedlug wynalazku charakteryzuje sie tym, ze mimosrodowe elementy napedowe sa utworzone przez tarcze mi- mosrodowa, przyporzadkowa kazdej dzwigna dwu- ramiennej, zamontowane sa na wspólnym wale na¬ pedowym, umieszczonym równolegle do osi walu plytek.W tej postaci (wykonania znany wal jest wiec tyim isamym zastapiony przez okreslona liczbe tarcz mimosrodowych, zamocowanych na wale obok sie¬ bie w jpewnej odleglosci.Jest oczywiste, ze te tarcze mimosrodowe sa znacznie prostsze do wykonania niz wal srubowy.Dalsze cechy urzadzenia wedlug wynalazku sa wymienione w nastepujacej czesci opisu w powo¬ laniu sie na rysunek.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia wycinek przesmyku krosna z faluja¬ cym przesmykiem z plytkami do odbijania watku w widoku perspektywicznym, fig. 2 — urzadzenie wedlug wynalazku w przekroju poprzecznym, fig. 3 — urzadzenie uwidocznione na fig. 2, w widoku w kierunku strzalki B i czesciowo w przekroju, fiilg. 4 —¦¦ uklad kinematyczny urzadzenia, w celu wyjasnienia jego funkcjonowania, fig. 5 — urza¬ dzenie uwidoczniane na (fig. ,2 w widoku w kie¬ runku istrzalki B, a fftg. 6. i 7,—f ipne, przyklady wykonania plytek i ich polaczenie z elementami napedowymi.Jak wynika z fig. 1, nitki osnowy 1 przebiega¬ jace w kierunku brzegów tkaniny, poruszane przez \ struny nicielnicowe % twora w miejscu czesci przedniej kazdego elementu do wbijania wia#ku ot¬ warty przesmyk.Pomiedzy kazdymi dwoma nastepujacymi po sobie zasobnikami watku np. czólenkami 3 odby¬ wa sie zmiana przesmyku. Poszczególne przesmyki przemieszczaja sie .falowo w kierunku strzalki A, czólenka 3 pomuiszaja sie razem z przesmykami w tym samym kierunku i w czasie ich ruchu wpro¬ wadzaja po jedriej nitce watkowej 5 w przesmyk.Nitki osnowowe 1 sa w -celu lepszej przejrzystosci narysowane dwukrotnie rzadziej niz w rzeczywi¬ stosci. Tkanina jest oznaczona cyfra 6.Ruch w przód czólenka 3 mastepuje iza pomoca plytek 4, dzialajacych jako elementy napedowe czó¬ lenka 3 i jato elementy ido dobijania nitki watko¬ wej. Plytki 4 przechodza .pomiedzy nitkami osno¬ wowymi 1 i sa dociskane do dolu w kierunku kra¬ wedzi skosnej czólenka 3, od strony tyHnej w kie¬ runku transportu, wskutek .czego .czólenka 3 poru¬ szaja sie w kierunku strzalki A. Jednoczesnie jest dobijana kazdorazowa nitka watku 5 do krawedzi tkaniny 6 przez plytke 4, lezaca kazdorazowo naj¬ dalej u góry. Prowadzenie czólenek 3 w kazdorazo¬ wym przesmyku odbywa sie za .pomoca nitek osno¬ wowych 1.Plytki 4 sa wykonane jako dzwignie jednora- mienne oraz isa ulozyskowane wychylnie wokól - wspólnego walu 7.Wial 7, tworzacy os wychylna plytek 4, rozciaga sie w kierunku watku na cala szerokosc tkania krosna. Wolny koniec plytek 4 przechodzi pomiedzy nitkami osnowowymi 1 i isluzy ido napedu czóle¬ nek 3 i do dobijania watku.W odleglosci .mniej wiecej 1/3 dlugosci pilytek 4, od ich osi wychylnyoh, górna i dolna krawedz tych plytek jest wykonana jako czesc stykowa 16, 16', do których to czesci przylega po jednej elastycznej tasmie 10 lub 10'.Elastyczne tasmy 10, 10', które rozciagaja sie na io calej szerokosci krosna, sa prowadzone w odpo¬ wiednich wybraniach, wykonanych na jednym kon¬ cu dzwigni dwuriamiennyoh 11, 11', sluzacych do plytek 4. Dzwignie 11, 11', umieszczone gesto obok siebie na szerokosci maszyny tkackiej, sa ulozys- kowane wychylnie wokól walu 12 lub 12', usytuo¬ wanego równolegle do walu 7, a swym drugim koncem sa sprzezone w sposób zamkniety silowo z odpowiednim, .mimosrodowym eleimewtem napedowym 13, 13'.* Mimosrodowe elementy na- pedowe 13, 13' moga byc utwórzone nia przyklad przez wal srubowy Md tak, jak to zaznaczono na fig. 2, przez tarcze imdtmosrodowe, umieszczone o- bok siebie na wspólnym wale napedowym 14.Os srodkowa walu 12, tworzacego os wychylna dzwigni 11, lezy w .przedluzeniu Iproistych, wyzna¬ czonych przez os srodkowa walu 7 i przez po¬ wierzchnie stykowe pomiedzy czescia istykowa 16, a elastyczna tasma 10, przy srodkowym polozeniu wychylnyim pilytek 4.* Polozenie osi srodkowej walu 12' tworzacego os wychylna dzwigni 11' w stosunku do osi srubowej walu 7 i do powierzchna stykowych pomiedzy po¬ wierzchnia stykowa 16' a elastyczna tasma 10' jest podobne jak polozenie osi srodkowej walu 12.Przez takie wzajemne polozenie wspomnianych czesci osiaga sie to, ze pomiedzy elastycznymi tas¬ mami 10, 10', a powierzchnia stykowa 16 lub 16' przynaleznych plytek nie wystepuja praktycznie zadne ruchy wzgledne. 40 Plytki 4 i napedzajace sa zamontowane na' plyt- aie nosnej 15, polaczonej z rama maszyny oraz sa przykryte za pomoca plyty nakrywkowej 31.Zgodnie z 'fig. 3, która przedstawia urzadzenie w widoku w kierunku strzalki B oznaczonej na fig. 45 2, na lewej polowie tej figury jest przedstawione urzadzenie w widoku, przy zdjetej plycie nakryw¬ kowej 31 (fig. 2), a na prawej polowie tej figury jest przedstawione to urzadzenie w przekroju wzdluz M-mii C—C zaznaczonej na fig. 2. Szero- 50 kosc dzwigni 11, 11' wynoisi na ich koncu, dzia¬ lajacym na elastyczne tasmy 10, 10', wielokrotnosc grubosci jednej plytki 4. iStosunek szerokosci dzwigni 11, 11' do grubosci plyte1-. 4 wynosi mniej wiecej jak 10 :1 do 20 :1. 55 w .praktyce korzystna okazala sie zwlaszcza sze¬ rokosc dzwigni 11, 11' okolo 7 mm, grubosc plytek 4 wynoisi okolo 0,4 mm. Szerokosc dzwigni 11, 11' zimniejisza sie od ich konca, dzialajacego na elas¬ tyczne tasmy 10, 10' az do ich konca, przylegaja- 60 cego do tarcz mimosirodowych 13, 13', w dwóch stojpniach do okolo 1/3 szerokosci pierwotnej.Wskutek tego szerokosc kazdego mimosrodowego elementu napedowego 13, 13' i konca dzwigni 11, * 11', przylegajacego do tego elementu napedowego 65 wynosi kazdorazowo okolo 2y5 mm. Porównujac97094 6 ta wielkosc ze znanym walem srubowym, przy którym .stosuje sie równiez powierzchnia stykowa mimosrodowyoh elementów napedowych 13, 13' i dzwigni 11, 11', na która rozdzielaja sie sily wystepujace przy dobijaniu watku, jest 6jciokrotnie wieksza, odpowiednio do tego zmniejsza sie zuzycie elementów na(pedowych 13, 13' w stosunku do tarcz mimosrodowyoh walu srubowego.Na fig. 2 i 3 sa przedstawione dla lepszej przej¬ rzystosci polowy dzwigni 11, 11' elastycznych tasm , 10' i plytek 4, kazdorazowo w ich srodkowym polozeniu wychylnym, przy czym na fig. 2 jest u- widoczniona plytka 4 linia kreskowa i kropkowa¬ na w polozeniu wychylnym elementu do dobijania watku i w polozeniu wychylnym, najbardziej od¬ dalonym od krawedizd tkaniny 6.Na fig. 4 jest (przedstawiony schemat, który wy¬ jasnia, jak elastyczne tasmy 10, 10' przenosza w czasie pracy urzadzenia wedlug wynalazku ruch dzwigni 11, 11' na plytki 4. Widok przedstawiony na tej figurze odpowiada mniej wiecej widokowi cd strony wierzcholka plytek 4 w kierunku dzwig1 ni 11, 11'.Zgodnie z fig. 4 konce dzwigni 11, 11' dzialajace na elastyczne tasmy 10, 10' tworza po jednej krzy¬ wej schodkowej. Elastyczne tasmy 10, 10' przyle¬ gaja do kazdorazowej krzywki schodkowej i two¬ rza przy tym stala fale tak, ze plytki 4 dzwigane przez elastyczne tasmy 10, 10' tworza równiez sta¬ la fale. "\^ odcinkach tej fali, przebiegajacych rów¬ nolegle do kierunku przesuwu nitki watkowej, a zwlaszcza w (polozeniu dobijania watki przez plyt¬ ki 4 elastyczne tasmy 10, 10' przylegaja do dzwigni 11, 11', wskutek czego uzyskuje sie prosta krawedz zderzakowa.Z uwagi na to, ze z jednej strony kanal zamknie¬ ty przez obie elastyczne tasrmy 10, 10' musi byc wskutek jednakowej odleglosci pomiedzy po¬ wierzchniami stykowymi 16, 16' (fig. 4) stale je¬ dnakowo szeroki, a z drugiej strony skuteczna grubosc d' elastycznych tasm s 10, 10' jest wieksza w zasiegach, w których fala nie przebiega równo¬ legle do kierunku nitki watkowej, niz jej faktycz¬ na grubosc d, przeto mimosrodowe elementy na¬ pedowe 13, 13' musza byc tak uksztaltowane, aby wyrównywaly one te róznice w skutecznej gru¬ bosci korpu ów sprzeglowych 10, 10'.Elastyczne tasmy 10, 10', które sa wykonane z wystarczajaco i dostatecznie twardego materialu, na przyklad z gumy lub z tworzywa sztucznego, oraz które poisiadaja w przykladzie wykonania prostokatny przekrój poprzeczny, nie musza byc wykonane na calym ich przekroju poprzecznym z tego samego materialu. Moga one byc wykona¬ ne na przyklad równiez z rdzenia i iz otaczajacej go oslony, przy czym rdzen moze byc wykonany z polichlorku winylu lub ze splotek drucianych, a oislona moze byc wykonana z odpowiedniego ma¬ terialu gumowego lub z tworzywa sztucznego.Elementy prowadzace 19 posiadaja na ich stro warstwowa i moga byc wykonane z duzej liczby warstw, umieszczonych równolegle w kierunku wzdluznym korpusów sprzeglowych .10, 10', wyko¬ nanych ewentualnie z róznych materialów, Material, ksztalt"1 konstrukcja elastycznych tasm , 10' musza byc tego rodzaju, aby pomiedzy dzwigniami 11, 11' i plytkiaoni 4 zagwarantowac mozliwie zamkniete sitowe sprzezenie i aby stwo- rzyc dla ruchu plytek 4 mozliwie dokladny i do¬ wolnie odtwarzany ksztalt faM, uwiidoicznioriy na fig. 1. :.'¦¦¦¦-"", ' ! Konstrukcja calego urzasfoentfa napedowego fest opisana szczegfiloiwo^na podstawie fig. 2 i 3. io Plytki 4 1 napedzajace je czesci sa zamontowane na plycie nosnaej 15. Plyta nosna 15 Jest wyfcaoea-1 zona w elementy prowadzace 26 do prowadzenia plytek 4 i w elementy prowadzace 19 do-prowa¬ dzenia dzwigni 11, 11', ptey czym pomiedzy dwo- !5 ma sasiednimi plytkami 4 sa umieszczone po jed¬ nym elemencie prowadzacym 26, a pomiedzy kaz¬ dymi ^dwiema parlam* dzwigni 11, Jrtore ze spfoa say siaduja, sa umieszczoine po jednym elemencie pro¬ wadzacym19. ' 5 Elementy prowadzace 26 sa utworzone przez umieszczone wzgledem siebie równolegle, plaskie i cienkie czesci z blachy lub z tworzywa sztucz¬ nego, które utrzymuja w wymaganej odleglosci wzajemnej plytki 4 i oprócz tego chronia te plytki przed ich bocznym zgieciem. Elementy prowadzace 26 sa zwiazane w pakiet przez prety 17 odpychane poprzecznie przez ele¬ menty prowadzace 26 i przez nie uwidocznione na rysunku umieszczone pomiedzy sajsiedndimi elemen- tami prowadzacymi 26 elementy dystansowe, jak równiez przez polaczenie isrubowe, iprzewidlziiane na koncach pretów 17, Elementy prowadzace 26 posiadaja po trzy wy¬ brania teowe 26 i po jednym palcowym odsadzeniu. 39 W belkach poprzecznych wytoran teowych 28 sa przetrzymywane szyny 27, zaojpataczone w otwory gwintowe. Za pomoca srub 29, wkreconych przez plyte podstawowa 15 w szyny 27, pakiet utwo¬ rzony przez elementy prowadzace 26 jest mocno 40 skrecony srubami z plyta podstawowa 15 i z ply¬ ta nakrywkowa 31. W odsadzeniu palcowym ele¬ mentów prowadzacych 26 jest wykonany otwór, w którym jest uloizyskowany wal 7, tworzacy os wychyloa ipftytek. 45 Eelementy prowadzace 19 sa utworzone przez u- miesiziczone wzgledem siebie równolegle, plaskie i cienkie czesci z blachy lufo z tworzywa sztuczne¬ go, które utrzymuja w wymaganej odleglosci wza¬ jemnej piary dzwajgni 11, 11'. 50 Elementy prowadzace 19 sa równiez polaczone w sztywny pakiet przez prety 20 .popychane przez drugie elementy prowadzace 19 i przez nie uwi¬ docznione na rysunku umieszczone pomiedzy dwo¬ ma sasiednimi elementami prowadzacymi 19 ele- 55 menty dystansowe, jak równdez przez elementy iriubowe, przewidziane na koncach pretów 20. Pa¬ kiet ten jest polaczony za pomoca elementów sru¬ bowych 22, 23 i 24 oraz elementów srulbowych 27, 28 i 29, przy czym elementy prowadzace 26 %a 60 polaczone z plyta nosna 15, z plyta nakrjwkowa 31 i ze scianka tylna 21, polaczona-srubami 32 z iwsipomniana plyta nosna 15. r: Elementy prowadzace 19. posiadaja na ich stro¬ nie, zwróconej do przesmyku wybrania, tworzac GS element wspólpracujacy z odsadzeniem palcowym9T094 elementów prowadzacych 26. Oprócz tego w ele¬ mentach prowadzacych 19 jest wykonany otwór do ulozyskowania walów 12, 12* i 14, przy czym ulozyskowanie walu 14 odbywa sie za pomoca pierscieni lozyskowych 83.Mimosrodowe elementy napedowe 13, 13' sa pola¬ czone z walem 14 za pomoca klinów.Na fag. 5 jest przedstawione urzadzenie, w wi¬ doku z boku w kierunku strzalki B, zaznaczonej na fig. 2, od strony jednego z konców bocznych urzadzenia wedlug wynalazku. Drugi, nie uwi¬ doczniony na rysunku koniec boczny jest Identyczny jak w odbiciu zawierciadftanyim z pierwszym kon¬ cem, przedstawionym na fifc. 5.Kazda z obu ettastycznytóh tasm 10, 10' jest wy¬ konana jako tasma bez konca i jest prowadzona za pomoca pary krazków 30, 30'. Krazfcfi 30, 30' sa ulozyskowane obrotowo z obu stron urzadzenia napedowego na nie uwidocznionych na rysunku ramionach lozyskowych, polaczonych mocno z ply¬ ta nosna 15.Elastyczne tasmy 10, 10' uksztaltowane jako tas¬ my bez konca okazaly sie dlatego korzystne, ze przemieszczenie w przód fald, utworzonej przez plytki 4, nastepuje tyflko w jednym kierunku, wskutek czego elastyczne tasmy 10, 10' maja ten¬ dencje poruszania sie równiez w tym kierunku.Dodatkowe zuzycie, wynikajace z tego przy moc¬ nym przytrzymywaniu korpusów sprzeglowych 10, ' jest wyeliminowane przez opisane uksztaltowa¬ nie elementów urzadzenia.Jest oczywiste, ze elastyczne tasmy 10, 10' moga byc wykonane jako zwykla rozciagajaca sie /wzdluz¬ nie tasma i moga byc przytrzymywane w urza¬ dzeniu mocno i nie przesuwane. W tym przypadku nalezaloby jednak wziac pod uwage juz wspom¬ niane zuzycie dodatkowe.Jak wynika z fig. 5, na plyciei podstawowej 15, na obu jej koncach bocznych znajduje sie po jed¬ nym kozle lozyskowym 32 dla iilozyskowania wa¬ lu napedowego 14.Na jej koncu 34, wystajacym z jednego z kozlów lozyskowych 32, wal napedowy 14 jest sprzezony z nie uwidocznionym na rysunku napedem. Kozly lozyskowe 32 nie musza byc bezwaTunkowo prze¬ widziane, poniewaz w tych okolicznosciach wy¬ starczajace jest ulozyskowanie walu napedowego 14 w elementach prowadzacych 19.Zgodnie z fig. 6 plytki 4 moga byc wykonane równiez jako dzwignia dwuitaimienna.Oba ramiona plytki majacej postac dzwigni sa o- znaczone cyframi 8 i 9. W tym przykladzie wy¬ konania stosute sie tylko jedna elastyczna tasme , która jest polaczona' poprzez dzwignie wychylna 11 z przyporzadkowanymi jej mimosrodowyimi ele¬ mentami napedowymi 13.Dzwignia wychylna Ul i przyporzadkowane jej mimosrodowe elementy napedowe 13 sa przytrzy¬ mywane we wzajemnym, zamknietym silowo sty¬ ku za pomoca nie uwcdbcznionych na rysunku srod¬ ków, na przyklad przez odpowiednie sprezyny.Dzwignia 11 jest wykonana jako dzwignia kato¬ wa, ulozyskowana wychyinie wokól walu 12.Elastyczna tasma 10 ma w przedstawionym przy¬ kladzie wykonania przekrój poprzeczny w ksztal¬ cie litery „U" i jest ulozyskowana iswa (powdeoizchnia zewnetrzna wokól osi wzdluznej w wybraniu na jednym koncu dzwigni katowej 11. Plytki 4 sa natomiast przytrzymywane przez czesc wewnetrz- s na elastycznej tasmy 10.Dla budowy plytek 4 i napedzajacych je czesci istotne jest to, co juz powiedziano przy omawia¬ niu fig. 2 do 5, a co jest przedstawione w przy¬ kladzie wykonania, uwidocznionym na fig. 7, z nie- znacznymi modyfikacjami.Z uwagi na to, ze modyfikacje te sa zrozumiale dla fachowca, w zwiazku z czym nie zostana one tu blizej opiisatnie.Zgodnie z fig. 7 elastyczna tasma 10 ma pro- stokatny przekrój poprzeczny i jest na swych bo¬ bkach waskich dopasowana do wybrania na kon¬ cu dzwiigni wyahylnej 11 lufo plytek 4.Jednostka napedowa plytek 4 i walu 14 z dzwig¬ nia wychylna 11 jest, dla obnazenia sil ciernych po- miedzy mimosrodowytmi elementami napedowymi 13, 13' a dzwignia katowa 11, umieszczona w ka¬ pieli olejowej, otoczonej przez szczelny zbiornik . PL PL