Przedmiotem wynalazku jest tachometryczny przelacznik progowy przeznaczony zwlaszcza do sterowania w ukladach automatyki przemyslowej oraz ukladach zabezpieczajacych maszyny lub urzadzenia. Przelacznik ten stosowany jest w przypadkach gdy istotnym jest posiadanie informacji o przekroczeniu zadanej predkosci obrotowej, chociaz moze on byc równiez stosowany jako sygnalizator zbyt malych predkosci wystepujacych na przyklad w czasie awaryjnego zatrzymywania sie okreslonego urzadzenia.Dotychczas znane przelaczniki progowe wykonane sa w oparciu o detekcje amplitudy lub czestotliwosci, sygnalów dostarczanych przez odpowiedni czuinik obrotów. Z uwagi na skomplikowana budowe znanych prze¬ laczników oraz na stosunkowo mala ich dokladnosc, zastosowanie w praktyce tych przelaczników napotyka na szereg trudnosci.Celem wynalazku jest usuniecie podanej niedogodnosci przez opracowanie tachometrycznego przelacznika progowego o prostej i niezawodnej konstrukcji, który posiada duza dokladnosc dzialania.Cel ten osiagnieto przez zastosowanie w tachometrycznym przelaczniku progowym detektora fazy, w którym porównywana jest szerokosc impulsu generowanego przez czujnik tachometryczny z szerokoscia impulsu wzorcowego wytwarzanego przez multiwibrator monostabilny. Tachometryczny przelacznik zawiera oprócz wymienionego detektora fazy oraz czujnika tachometrycznego i multiwibratora monostabilnego, równiez dzielnik czestotliwosci oraz uklad ksztaltujacy impulsy wejsciowe i uklad wykonawczy. Sygnal z dzielnika czestotliwosci podawany jest poprzez uklad rózniczkujacy do multiwibratora monostabilnego. Impulsy wzorco¬ we z multiwibratora doprowadzane sa do detektora fazy, który steruje przerzutnikiem bistabilnym. Ponadto sygnaly z dzielnika czestotliwosci doprowadzane sa bezposrednio do detektora fazy oraz do drugiego ukladu rózniczkujacego, z którego sygnal zrózniczkowany podawany jest poprzez uklad opózniajacy na trzeci uklad rózniczkujacy. Sygnal z trzeciego ukladu rózniczkujacego podawany jest nastepnie ponownie do multiwibratora monostabilnego.Przedmiot wynalazku uwidoczniony jest w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedsta¬ wia schemat blokowy tachometrycznego przelacznika progowego, a fig. 2 i fig. 3 - przebiegi impulsów generowa¬ nych przez czujnik i multiwibrator monostabilny.2 97 070 Impulsy z czujnika tachometrycznego 1 podawane sa na uklad ksztaltujacy 2 i nastepnie na dzielnik czestotliwosci 3, który zapewnia 50% wypelnienia impulsów uniezalezniajac w ten sposób uklad od zmiany amplitudy napiecia wejsciowego. Nastepnie impulsy podawane sa na uklad rózniczkujacy 4 i dalej po zrózniczko¬ waniu do multiwibratora monostabilnego 5. Szerokosc impulsu wzorcowego wytworzonego przez multiwibrator , porównywana jest w detektorze fazowym 6 z szerokoscia impulsu wychodzacego z dzielnika czestotliwosci 3.W wyniku detekcji fazy w ukladzie antykoincydencji otrzymuje sie w zaleznosci od wzajemnej róznicy czasu trwania impulsu tg generowanego przez czujnik 1 i* czasu trwania impulsu wzorcowego tw wytwarzanego przez multiwibrator 5, ciag impulsów w torze A lub B sterujacych przerzutnikiem bistabilnym 7. Jezeli impulsy z detek¬ tora fazy 6 pojawia sie w torze A wówczas przerzutnik bistabilny 7 zajmie okreslony stan az do momentu pojawienia sie impulsu w torze B. Przy pojawieniu sie impulsu w torze B nastepuje zmiana stanu przerzutnika 7.Przerzutnik bistabilny 7 steruje poprzez wzmacniacz mocy 8 ukladem wykonawczym 9. Opadajace zbocze impulsu wychodzacego z dzielnika czestotliwosci 3 wyzwala poprzez uk*ad rózniczkujacy 10, dodatkowy uklad opózniajacy 11, któjy generuje impulsy o czasie trwania mniejszym oa mininralnego czasu trwania impulsu tg generowanego przez czujnik 1. W chwili gdy czas trwania calego okresu tg + tg,1 przebiegu generowanego przez czujnik 1 jest mniejszy od czasu trwania impulsu wzorcowego tw wytwarzanego przez multiwibrator 5, opadajace zbocze impulsu wychodzacego z dzielnika czestotliwosci 3 poprzez uklad rózniczkujacy 12, powoduje odpowie¬ dnie skrócenie czasu trwania impulsu wzorcowego tw. Zespól skracajacy czas trwania impulsu wzorcowego tw zabezpiecza przelacznik tachometryczny przed podawaniem falszywych informacji. Na fig. 2 i fig. 3 pokazane sa przebiegi impulsów tg generowanych przez czujnik 1 oraz impulsów wzorcowych tw generowanych przez multi¬ wibrator monostabilny 5. Przebiegi pokazane na fig. 2 dotycza sygnalizowania przez przelacznik tachometryczny przypadku, gdy okreslone urzadzenie posiada zbyt mala predkosc. Natomiast przebiegi pokazane na fig. 3 dotycza przypadku sygnalizowania o przekroczeniu zadanej predkosci obrotowej.M PL