Przedmiotem wynalazku jest uklad ochronny do obwodów torowych zamknietych zasilanych pra¬ dem przemiennym, stosowanych w urzadzeniach sterowania ruchem kolejowym.W automatyce ruchu kolejowego dla bezpie¬ czenstwa . prowadzenia ruchu pociagów stasowana jest kontrola zajetosci torów kolejowych uzyskana przez obwody torowe, czyli podzielone specjalnymi izolacjami odcinki itoru, do których doprowadzone jest napiecie elektryczne oraz wyprowadzenie do uzwojenia przekaznika torowego. Przekaznik ten zmienia polozenie kotwicy zaleznie od tego, czy obwód torowy jest aktualnie wolny od taboru, czy tez przez niego zajety.• Znane i stosowane rózne uklady obwodów to¬ rowych opartych o szynowe zlacze izolowane wy¬ kazuja wzrastajaca usterkowosc na skutek zanie¬ czyszczenia nawierzchni kolejowej materialami po¬ wodujacymi zwiekszenie przewodnosci miedzyitoko- wej, jak np. rudy metali, mialy weglowe, chemi¬ kalia itp.Zwiekszajaca sie przewodnosc miedzytokowa po¬ woduje koniecznosc zwiekszania mocy zródel za¬ silajacych w celu zapewnienia odpowiedniej war¬ tosci napiecia koniecznej dla prawidlowej pracy przekaznika torowego. Praca obwodu torowego jest dodatkowo utrudniana przez zmieniajace sie warunki atmosferyczne, a szczególnie nawilgoce¬ nie nawierzchni, co powoduje znaczne zmiany wantosci napiecia zasilajacego uzwojenie prze- kaznika torowego. Poniewaz obwód torowy musi pracowac w gorszych warunkach, jakie stwarzaja opady atmosferyczne, to przy ich poprawie wzra¬ sta napiecie na uzwojeniu przekaznika, co z kolei moze powodowac pogorszenie warunków boczniko¬ wania obwodu, to jest pewnosci przechodzenia kotwicy przekaznika torowego w stan sygnalizu¬ jacy zajetosc toru w czasie wjazdu osi taboru na obwód torowy. Zagadnienie to jest szczególnie istotne przy stosowaniu wydajnych zródel zasila¬ jacych oraz zmniejszeniu naturalnej podatnosci obwodów torowych na bocznikowanie przy rdze¬ wieniu powierzchni jezdnych szyn.Celem wynalazku jest zagwarantowanie sku¬ tecznego bocznikowania obwodów torowych zam¬ knietych zasilanych pradem przemiennym. " / Cel wynalazku zostal osiagniety przez zapro¬ jektowanie ukladu ochronnego do takich obwodów torowych.Uklad wedlug wynalazku stanowi uklad most¬ kowy posiadajacy dwie diody Zen prostownicze, którego jedna przekatna zawiera przekaznik kontrolny polaczony z jednej strony z katodami diod prostowniczych, a z drugiej strony z anodami diod Zenera, zas druga przekatna zawiera przekaznik torowy i zródlo zasilania.Diody Zenera przeciwdzialaja przedostawaniu sie: napiecia na uzwojenie przekaznika torowego do chwili ich przebicia. Dzieki temu napiecie otrzymy¬ wane z obwodu torowego moze zasilac uzwojenie 96 9623 przekaznika torowego dopiero po przekroczeniu od¬ powiedniego progu dzialania ukladu ochronnego, co (znacznie zwieksza pewnosc bocznikowania obwodu. Wartosc napieciowa progu dzialania moz¬ na latwo uzyskac przez odpowiedni dobór diod Zenera.Zaletami ukladu wedlug wynalazku sa: prosta budowa, niska cena, mozliwosc stosowania w kaz¬ dym ze znanych obwodów torowych zasilanych pradem przemiennym, kontrola pracy elementów skladowych oraz latwosc montazu.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, przedstawiajacym uklad ochronny do obwodów torowych zamknie¬ tych zasilanych pradem przemiennym.Uklad wedlug wynalazku stanowi uklad mostko¬ wy posiadajacy dwie diody Zenera 1 i 2 oraiz dwie diody prostownicze 3 i 4. Jedna przekatna tego ukladu zawieraprzekaznik kontrolny 5, który jest polaczony z jednej strony z katodami diod pro- 20 stowniczych 3 i 4, a z drugiej strony z anodami diod Zenera 1 i 2. Druga przekatna ukladu zawiera przekaznik torowy 6 i zródlo zasilania.Zasada dzialania ukladu wedlug wynalazku po¬ lega na wykorzystaniu nieliniowej czesci charak- 25 terystyki diody Zenera. Diody Zenera 1 i 2 za¬ bezpieczaja uzwój emie przekaznika torowego 6 przed otrzymywaniem napiecia z obwodu torowego do wartosci równej. napieciu ich przebicia. W ten sposób eliminuje sie napiecie pozostajace na uzwo- 30 jeniu przekaznika torowego 6 w czasie zajecia p r LZG Z-d Nr 2 Zam.Cena 45 96 962 4 obwodu torowego przez tabor. W czasie pracy obwodu przy wolnym torze na diodach Zenera 1 i 2 powstaje napiecie, które poprzez uklad diod prostowniczych 3 i 4 zasila uzwojenie przekaznika kontrolnego 5.W przypadku uszkodzenia dowolnego elementu ukladu wedlug wynalazku przekaznik kontrolny 5 zostaje zwolniony uniemozliwiajac dla tego stanu prace obwodu torowego. W czasie, gdy obwód to- rowy jest zajety przez tabor, przekaznik torowy 6 i przekaznik kontrolny 5 sa w stanie zwolnionym, gdyz napiecie zasilajace obwód torowy jest zwie¬ rane osiami taboru,. przy czym na skutek dziala¬ nia ukladu ochronnego wartosc napiecia na uzwo- jeniu przekaznika torowego 6 jest znacznie ogra¬ niczona. PL