Przedmiotem wynalazku jest uklad zabezpiecze¬ nia nadnapieciowo-pradowego generatorów zwlasz¬ cza w pojazdach trakcyjnych, których uzwojenie wzbudzenia zasilane jest impulsowo.Znane uklady zabezpieczenia nadnapieciowo- pradowego generatorów posiadaja na ogól takie bloki funkcjonalne, jak: czlon progowy dzialajacy na zwyzke napiecia lub pradu, wzmacniacz mocy oraz lacznik uzwojenia wzbudzenia z regulatorem.Tak rozwiazane uklady zabezpieczenia nadnapie¬ ciowo-pradowego reaguja na przekroczenie okre¬ slonych wartosci napiecia lub pradu generatora, wyzszych od nastaw regulatora, przy czym nie rozrózniaja czy wzrost napiecia lub pradu ponad wartosc nastawiona spowodowany jest wadliwa praca regulatora, czy jest wynikiem laczen mani¬ pulacyjnych odbiorników.Trudnosci w okresleniu jednoczesnosci zadziala¬ nia poszczególnych aparatów laczeniowych w skom¬ plikowanych . ukladach zasilania powoduja, ze nie zawsze znane sa wartosci zwyzki napiecia lub pradu oraz czasy ich trwania.Dlatego nastawy zabezpieczenia nadnapieciowo- pradowego oraz opóznienie czasowe w jego za¬ dzialaniu nie moga byc optymalne. Stosowanie róz¬ nego rodzaju czlonów opózniajacych eliminuje za¬ dzialanie zabezpieczenia tylko przy krótkotrwalych zwyzkach napiecia lub pradu, poniewaz zwloka w opóznieniu zadzialania musi byc minimalna.Dlugi czas zwloki korzystny przy zwyzkach na- piecia lub pradu spowodowanych praca aparatów laczeniowych móglby w przypadku uszkodzenia sie regulatora doprowadzic do znacznego podwyzszenia napiecia na generatorze i uszkodzenia sie odbior¬ ników zanim zadzialaloby zabezpieczenie nadna- pieciowo-pradowe.Tak wiec wytyczonym celem wynalazku jest opracowanie ukladu zabezpieczenia nadnapieciowo- pradowego reagujacego na zwyzke napiecia lub pradu tylko w przypadku uszkodzenia sie impul¬ sowego regulatora napiecia i pradu generatora.Cel ten osiagnieto w ukladzie wedlug wynalazku wyposazonym w czlon logiczny sterujacy poprzez wzmacniacz impulsu lacznikiem odlaczajacym uzwojenie wzbudzenia od regulatora polaczony z wyjsciem impulsowego regulatora napiecia i pra¬ du generatora i z czlonem progowym dzialajacym na zwyzke napiecia lub pradu generatora.Taki uklad zabezpieczenia nadnapieciowo-prado¬ wego eliminuje niepotrzebne wylaczenia z pracy generatora, poniewaz przy sprawnym regulatorze nie reaguje na zaklócenia powstale w instalacji elektrycznej na skutek laczen manipulacyjnych odbiorników. Ma to duze znaczenie szczególnie w ukladach zasilania pracujacych buforowo z ba¬ teria akumulatorów, na przyklad w wagonach ko¬ lejowych, gdzie zbedne wylaczenie generatora po¬ woduje niekorzystne rozladowania baterii akumu¬ latorów.Przykladowe rozwiazanie ukladu zabezpieczenia 96 78996 789 3 nadnapieciowo-pradowego pokazano na rysunku, przedstawiajacym blokowy schemat ukladu regu¬ lacji napiecia i pradu generatora z zabezpiecze¬ niem nadnapieciowo-pradcwym.Impulsowy regulator napiecia i pradu R pola¬ czony jest z wyjsciem generatora G i poprzez lacz¬ nik A z jego uzwojeniem wzbudzenia. Uklad za¬ bezpieczenia nadnapieciowo-pradowego tworzy czlon progowy B dzialajacy na zwyzke napiecia lub pradu generatora G, polaczony z wejsciem 1 czlonu logicznego C, który poprzez wzmacniacz D steruje lacznikiem A. Czlon progowy B polaczony jest z wyjsciem generatora G, a wejscie 2 czlonu logicznego C polaczone jest z wyjsciem impulso¬ wego regulatora R.Dzialanie ukladu zabezpieczenia nadnapieciowo- pradowego jest nastepujace: W przypadku spraw¬ nego regulatora R pojawienie sie na wyjsciu ge¬ neratora G napiecia lub pradu przekraczajacego nie tylko nastawy regulatora R ale i nastawy ukladu zabezpieczenia nadnapieciowo-pradowego, regulator przestanie zasilac uzwojenie wzbudzenia generatora, co oznacza, ze na jego wyjsciu zanik¬ nie impuls napiecia. Zaniknie tez impuls na wejs¬ ciu 2 czlonu logicznego C, polaczonym z wyjsciem regulatora R i tym samym niemozliwe staje sie zadzialanie pozostalych elementów ukladu zabez¬ pieczenia nadnapieciowo-pradowego, to jest wzmac¬ niacza D i lacznika A pomimo, ze przekroczenie nastawy napiecia lub pradu w czlonie progowym B wymusza pojawienie sie na jego wyjsciu sygnalu sterujacego czlonem logicznym C.Natomiast w przypadku gdy uszkodzony regu¬ lator R nie zareaguje na wzrost napiecia lub pra¬ du generatora G przekraczajacy wielkosci jego nastaw i nie przestanie zasilac uzwojenia wzbu- dzenia, to przy dalszym wzroscie napiecia lub pradu generatora G na wyjsciu czlonu progowe¬ go B pojawi sie impuls sterujacy czlonem logicz¬ nym C. Poniewaz teraz na obu wejsciach czlonu logicznego C pojawily sie impulsy, przy czym na w wejsciu 1 impuls z czlonu progowego B a na wejsciu 2 impuls z wyjscia regulatora R pojawi sie równiez impuls na jego wyjsciu i wysteruje wzmacniacz D. Tym samym zostanie uruchomiony lacznik A przerywajacy obwód miedzy regulato- rem R i uzwojeniem wzbudzenia i nastepuje od- wzbudzenie sie generatora G. Ponowne wzbudze¬ nie sie generatora G mozliwe jest po sprowadze¬ niu do stanu wyjsciowego lacznika A. PL