PL96180B1 - Uklad logiczny z plynowych elementow strumieniowych - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest uklad logiczny z plynowych elementów strumieniowych, zwlaszcza do realizacji funkcji logicznych wyzszych rzedów.

Znane sa wielowejsciowe uklady logiczne zlozone z biernych elementów strumieniowych, które realizuja funkcje logiczne wyzszych rzedów za pomoca kaskadowego polaczenia biernych elementów kombinacyjnych realizujacych funkcje koniunkcji, alternatywy lub zakazu, przy czym dysze tych elementów maja przekroje kwadratowe (wykonanie plaskie), jak np. w ukladach znanych z opisów patentowych DT-AS 1449, 493, US 3224 674,lub kolowe, w ukladach znanych np. z opisu patentowego US 3 250 471.

Elementy kombinacyjne skladaja sie najczesciej z dwóch ustawionych zwykle pod katem 90° wzgledem siebie dysz sterujacych, z których wyplywajace strumienie odchylaja sie wzgledem siebie w wyniku wzajemnego oddzialywania. W elemencie koniunkcji tworzacy sie strumien wypadkowy wychwytywany jest przez dysze koncowa, usytuowana wzgledem obu dysz sterujacych symetrycznie pod katem 135Q. Przy braku jednego z sygnalów wejsciowych strumien wytwarzany przez inny sygnal wejsciowy przeplywa obok dyszy koncowej i jest odprowadzany do otoczenia elementu (do atmosfery w przypadku elementów pneumatycznych) przez kanaly znajdujace sie w osi danej dyszy.

W elemencie zakazu dysza koncowa usytuowana jest wzdluz osi jednej z dysz sterujacych. Wykorzystuje sie tu tylko sygnal pochodzacy z tej dyszy. Po podaniu drugiego sygnalu strumien wypadkowy przeplywa obok dyszy koncowej.Do realizacji funkcji alterantywy wykorzystuje sie dwie lub wiecej dysz skierowanych do jednego kanalu pod katem mniejszym od 90°, lub usytuowanych podobnie jak w elemencie koniunkcji naprzeciw dyszy koncowej. W pierwszym przypadku, przy skierowaniu kanalowym, przewiduje sie czesto kanal odprowadzajacy.

Sygnal powstajacy na wyjsciu takiego ukladu kaskadowego moze byc wykorzystany do dalszego przetwarzania, ale bez wzmocnienia. Dlatego poziom sygnalowy musi byc w tym przypadku najczesciej podniesiony przez wlaczony w szereg wzmacniacz. Wzrasta przez to liczba elementów jak tez czas przetwarzania sygnalów.

Z opisu patentowego DL-WP 71396 znane sa bierne, dwuwejsciowe elementy kombinacyjne typu I - LUB, w których w jednym stopniu dwa sygnaly realizuja funkcje koniunkcji, a dalszy — funkcje alternatywy. Ze wzgledów konstrukcyjnych wejscie LUB w tych elementach obciaza wlaczony na wejsciu element sterujacy bardziej niz wejscia I, co zmniejsza ich wzmocnienie sygnalowe.2 96 180 Z opisów patentowych DT-ASi 300 445, DT-OS i 523 491, DT-OS 1 523 582 oraz Stanów Zjednoczo¬ nych nr 3 350 011 znane sa ponadto wielowejsciowe bierne elementy strumieniowe do realizacji funkcji koniunkcji wzglednie alternatywy, jak tez elementy czynne, w których dysze ustawione sa na kiliai poziomach.

W tych elementach czynnych, dla przykladu dwa wejscia elementu kombinacyjnego ZAKAZ znajduja sie w plaszczyznie strumienia glównego, a wejscie koniunkcji usytuowane jest prostopadle do nich . W rozwiaza¬ niach znanych z opisów patentowych DT-AS 1 303 246 i US 3 174 497. Szereg wejsc takiego elementu znajduje sie na dwóch poziomach.

W znanych np. z opisu patentowego DT-GM 1 901 204 elementach czynnych dwa strumienie sterujace odchylaja sie oddzialywujac na siebie, a strumien wypadkowy oddzialywuje na trzeci strumien realizujac funkcje alternatywy, a w elementach znanych z opisu patentowego Stanów Zjednoczonych nr 3 139 895 strumienie sterujace oddzialywuja na strumien glówny w jednej plaszczyznie, przy czym wyjscia sa do niej prostopadle.

Elementy te nie nadaja sie wprost do realizacji wieloargumentowych funkqi koniunkcji wzglednie alternatywy, Obok trudnosci techologicznych przy ich wytwarzaniu, ujawniaja sie tez wady konstrukcyjne przy ich zastosowaniu w zlozonych ukladach logicznych.

Z opisów patentowych DT-AS 1 523 449, DT^OS 1 523 645, US 3 240 220, US 3 366 130 oraz SU 226 245 i SU 240 329 znane sa plaskie, bierne elementy strumieniowe z dwoma lub wiecej w jstiami i dwoma lub wiecej wyjsciami, za pomoca których mozna realizowac funkcje koniunkcji, alternatywy, zakazu i inne. Takie elementy, uniwersalne w zastosowaniu, mozna tez laczyc szeregowo. Rozwiazanie takie znane jest np.zopi*ów patentowych DT-AS 1 424 683 i US 3 107 850. Korzystajac jednak z elementów o takiej budowie uzyskuje sie wieksze straty sygnalowe niz mozna by sie spodziewac w przypadku elementów biernych wytwarzanych specjalnie do realizacji funkcji koniunkcji, alternatywy wzglednie zakazu, przez co silniej ujawnia sie wymieniona juz wada elementów biernych podawania nie wzmocnionych sygnalów wyjsciowych. Równiez w znanych % opisu patentowego DT-OS 1 350 035 biernych elementach strumieniowych, w których do realizacji funkcji altema* tywy sprzezone sa 4 wejscia w dwóch stopniach, sygnaly wyjsciowe nie sa wzmacniane.

Znane sa uklady, które realizuja funkcje koniunkcji, a takze wieloparametrowe funkcje koniunkcji przez szeregowe polaczenie czynnych elementów strumieniowych, np. wedlug patentu US 3 266 507, wzglednie DL—WP 72 032, lub przez szeregowe polaczenie szeregu zespolów zlozonych kazdorazowo z czynnego i biernego elementu strumieniowego, jak np. US 3 191 611. Z opisów patentowych DT-AS 1.247083, US 3 362 421, DT-OS 1 600 420, US 3 519 007 znane sa elementy czynne realizujace funkcje zakazu wzglednie elternatywy, w których strumien glówny odchylany jest przez dysze znajdujace sie z lewej i prawej jego strony.

Wada tych ukladów jest duze zuzycie plynu zasilajacego, duze rozmiary, znaczne naklady ukladowe i zwiazane z tym dlugie czasy dzialania.

Z opisów patentowych DT-AS 1 523 446 US 3 240 219 znane sa elementy czynne z wlaczonymi na wejsciu biernymi elementami kombinacyjnymi alternatywy, które przez podwyzszenie cisnienia zasilajacego lub przez okreslone upusty dlawiace wylotów wejsc do otoczenia moga realizowac równiez funkcje koniunkcji.

Zasada' dzialania tych elementów zalezy w znacznym stopniu od poziomu podawanych sygnalów, oo przy przelaczaniu elementów stanowi istotna wade.

Z opisów patentowych DT-US 1 272 607, DT-OS 1 917 766, US 3 375 840 lub US 3 508 563 znane sa komory wirowe i sumujace jako samodzielne bierne elementy kombinacyjne albo w polaczeniu z elementami czynnymi. W elementach tych wystepuje silne wzajemne oddzialywanie wejsc. To samo dotyczy elementów kombinacyjnych koniunkcji typu impact, znanych z opisów patentowych DT-AS 1 256 458 i US 3 250 470.

Znane sa ponadto elementy realizujace wielostopniowo funcje koniunkcji i alternatywy, w których wykorzystuje sie wielostopniowe podstawowe elementy bierne koniunkcji lub alternatywy i ich kombinacje wlaczone przed czynnym elementem strumieniowym. W ukladach tych strumien sterujacy nie oddzialywuje na strumien glówny bezposrednio, a tylko przez zmiane cisnienia w kanale laczacym miedzy wielostopniowym elementem biernem i elementem czynnym. Takazmiana cisnienia powodowana jest „dzialaniem kurtynowym" (patenty DT-AS 1 804 298; US 3 589 381) lub „dzialaniem wtryskowym". Wlasnosci fizyczne lezace u podstaw obu tych efektów powoduja jednak stosunkowo duze zuzycie plynu sterujacego do wysterowania elementu czynnego.

Z opisów patentowych DT-OS 1 523 458 i US 3 411 520 znane sa urzadzenia selekcyjne na maksymalne cisnienia, w których dwie dys?e sterujace usytuowane sa symetrycznie do dyszy koncowej. Prócz tego znane sa elementy, w których kilka strumieni sterujacych doprowadzone jest przez scianke kierujaca do „obszaru dzialania" czynnego elementu strumieniowego, gdzie oddzialywuja bezposredno n% strumien glówny, np. z opisu patentowego DL—WP 99 641. Urzadzenia te nie sajuz z istoty swego dzialania przeznaczone do realizacji funkcji logicznych wyzszych rzedów przy dowolnej kolejnosci dzialan koniunkcji, alternatywy wzglednie zakazu.96180 3 Celem wynalazku jest opracowanie ukladu realizujacego funkge logiczne wyzszych rzedów, zlozonego, z elementów strumieniowych o wysokim stopniu integracji i jednoczesnie prostej konstrukcji, zapewniajacego male zuzycie plynu i eliminujacego niekorzystne wzmacnianie sygnalów.

Cel ten zostal osiagniety przez to, ze bierne elementy strumieniowe sa zestawiane szeregowo w dowolnej kolejnosci i sprzegane bezposrednio zarówno miedzy soba, jak tez z czynnym elementem strumieniowym przez co najmniej jeden zestaw dysz koncowej i sterujacej, przy czym przekrój Al przeplywu dyszy koncowej jednego elementu do przekroju A2 przeplywu dyszy sterujacej elementu nastepnego w kierunku przeplywu tworzy stosunek A1/A2 = 4/3. Laczna dlugosc 1 zestawu dysz koncowej i sterujacej zawiera sie w stosunku do hydraulicznej srednicy dhl dyszy koncowej w granicach 5 przeplywu A3 dalszych dysz; sterujacych nie nalezacych do zestawu dysza koncowa — dysza sterujaca w stosunku do przekroju przeplywu Al dyszy koncowej tego samego biernego elementu strumieniowego musi spelniac warunek A3/A1 < 1A/2'. Te dalsze dysze sterujace sluza do wprowadzenia zewnetrznych sygnalów.

Kontury elementu sa tworzone w znany sposób przez mostki wykonane miedzy plyta spodnia i plyta wierzchnia.

Zaleta wynalazku polega na mozliwosci latwego zestawiania ukladu do realizacji funkcji koniunkcji, alternatywy lub zakazu i ma mozliwosci zmiany liczby wejsc. Wynalazek zapewnia dostosowana do dowolnego zadania integracje biernych elementów konstrukcyjnych i czynnego elementu strumieniowego, np, elementu z przylegajacym strumieniem, w jeden uklad. Przez to mniejsze staja sie naklady ukladowe, czasy przetwarzania sygnalów, zuzycie plynu zasilajacego i zajmowane miejsce. Ze wzgledu na male straty przy przeprowadzaniu sygnalów, co zapewnia ;peqalne uksztaltowanie zespolów dyszy sterujacej i koncowej, cale uklady maja byc budowane z duza wydajnoscia logiczna w malych gabarytach.

Budowe ukladów wedlug wynalazku ulatwia prosta technologia wynikajaca z nieskomplikowanego uksztaltowania geometrycznego biernych elementów podstawowych i ich zestawów. Zbedny staje sie wiec empiryczny dobór najkorzystniejszego ukladu.

Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedsta¬ wia uklad bezposredniego sprzezenia dwóch strumieniowych elementów logicznych, fig. 2- przyklady wykona¬ nia biernych elementów kombinacyjnych fig. 3 - przyklad wykonania ukladu logicznego zlozonego z kombina¬ cyjnych elementów biernych i jednego elementu czynnego z przylegajacym strumieniem, fig. 4 —uklad logiczny zlozony z kombinacyjnych elementów biernych i jednego wzmacniacza turbulentnego.

Fig. 1 przedstawia bezposrednie sprzezenie dwóch kombinacyjnych biernych elementów strumieniowych realizujacych funkcje koniunkcji, które pracuja na znanej zasadzie odchylania strumienia glównego. Dostarczany plyn doprowadzony jest do dyszy 6 zasilania o prostokatnym w przyblizeniu przekroju przeplywu, który ograniczony jest przez mostki 3 o wysokosci h, plyte 4 spodnia i plyte 5 wierzchnia. Dysze 7 sterujace natomiast, majace przekrój przeplywu, A3 = b3 • h, odbieraja sygnaly wejsciowe xx, *f2, x3 i przekazuja je dalej. Bierne elementy 1 i 2 utworzone sa przez zestaw dyszy 8 wyjsciowej, o przekroju przeplywu Ai m bi #h i dlugosci 11 z dysza 9 sterujaca o przekroju przeplywu A2 = b2 • h i dlugosci 12 • Celem wyjasnienia zasady dzialania sprzezonych elementów podstawowych omówiono dalej przenoszenie impulsów przeplywu wywolanych przez sygnaly wejsciowe Xi, x2. Impuls I wytworzony przez sygnal wejsciowy X! lub x2 oblicza sie wychodzac ze sredniej predkosci w równomiernie rozlozonej na calym przekroju przeplywu A3, skad: I = p-Q-w = p*w2 gdzie p- gestosc, Q — natezenie przeplywu.

Impuls I okreslony jest tym samym przez przekrój przeplywu A3 i predkosc ft przeplywu, która zalezy od poziomu cisnienia sygnalu wejsciowego.

Chcac dojsc do okreslenia zaleznosci przekrojów przeplywu dyszy 8 wyjsciowej i dyszy 7 sterujacej, nalezy zauwazyc, ze na przyklad w elemencie 1 kombinacyjnym impulsy Ix i I2 wytwarzane przez sygnaly wejsciowe Xi i x2 sumuja sie wektorowo dajac impuls wypadkowy Is. Tylko w przypadku jednakowych poziomów cisnieniowych sygnalów, wejsciowych xx i x2 impuls lt, dzialajacy wzdluz osi dyszy 8 wyjsciowej, ma wartosc * równa Is. Aby doprowdzic do jak najmniejszych strat impulsów, przekrój przeplywu Ai = ^ • h dyszy 8 koncowej musi byc co najmniej równy wartosci lacznego przekroju przeplywu A4 = b4 • h dyszy 7 sterujacej.

Dla nie zaokraglonych wylotów sterujacych (mostek 3) z zaleznosci geometrycznej b4 = s/2-b3 wynika stosunek powierzchni przekroju przeplywu dyszy 7 sterujacej do powierzchni przekroju przeplywu dyszy 8 wyjsciowej A3/Ai ^ l/\/2. Dla zaokraglonych mostków 3, przy bs ** 1,8 • b3 stosunek ten wynosi A3/A1 « 0,45.4 96 180 Dla okreslenia odstepu miedzy dysza 7 sterujaca i dysza 8 koncowa wychodzi sie z tego, ze predkosc przeplywu w elemencie plaskim ze swobodnymi strumieniami zmniejsza arie odwrotnie proporcjonalnie do odstepu r, od wylotu dyszy 7 sterujacej. Dlatego odstep miedzy dysza sterujaca i dysza koncowa powinien by<5 mozliwie jak najmniejszy.

Poniewaz w strumieniowym elemencie koniunkcji nieodchylony strumien z jednej z dysz 7 sterujacych powinien za kazdym razem przeplywac mozliwie bez przeszkód obok krawedzi dyszy 8 koncowej, nie mozna zmniejszyc odstepu 1, miedzy dysza 7 sterujaca i dysza 8 koncowa ponizej okreslonej wartosci minimalnej.

Impuls I. przechwytywany przez dysze 8 koncowa jest odprowadzany dalej przez pokazana na fig. 1 kombinaqe dyszy 8 koncowej I dyszy 9 sterujacej w elemencie 2 podstawowym. Jesli stosunek przekrojów A* i A2 przeplywu dyszy 8 koncowej i dyszy 9 sterujacej wynosi Ai/A2 * 1,'to przeplyw w zestawie dyszy 8 koncowej i dyszy 9 sterujacej mozna w przyblizeniu traktowac jako strumien swobodny. Dla dlugosci l^na której ma byc przenoszony impuls 1^ istnieje przyblizona zaleznosc 1.» U + U + l2. Jesli jednak obrac stosunek Ai/A> >1> to impuls l{ wytwarza w dys2y 8 koncowej cisnienie doprowadzajace do dalszego impulsu Ik w dyszy 9 sterujacej. Dla dlugosci L istnieje w przyblizeniu zaleznosc l{«14 gdyz przeplyw w zestawie dyszy 8 koncowej i dyszy 9 sterujacej moze byc wtedy traktowany jako przeplyw w kanale. W ten sposób impuls I. przenoszony jest z minimalnymi stratami do nastepnego elementu kombinacyjnego, przy czym zachodzi korzystny stosunek przekrojów przeplywów Ai/A2^4/3.

Ten korzystny stosunek jest tez jeszcze wtedy skuteczny, kiedy przy sprzezeniu w zwarty sposób dwóch elementów kombinacyjnych za pomoca podanego zestawu dyszy 8 koncowej i dyszy 9 sterujacej laczna dlugosc 1 * li * la wynosi zaledwie 1 * (5 -r 8)dhl. Wielkosc dhl okresla srednice hydrauliczna przekroju przeplywu A* dyszy 8 koncowej.

Fig. 2 przedstawia przyklady rozwiazan konstrukcyjnych biernych elementów laczeniowych wykorzystuja¬ cych wyprowadzanie sygnalów w zestawach z dyszy 8 koncowej i dyszy 9 sterujacej w ukladzie bedacym przedmiotem wynalazku. Kontury schematów obrazuja mostki 3 z fig. i.

Fig. 2.1 do 2.3 przedstawiaja bierne elementy kombinacyjne realizujace funkcje koniunkcji. Bierne elementy kombinacyjne, wedlug fig. 2.4 do 2.6 realizuja funkcje alternatywy, a elementy wedlug fig. 2.7 do 2.9 funkcje zakazu. Elementy z fig. 2.1, 2.4 i 2.7 przeksztalcaja przy tym dwa sygnaly Xj, elementy z fig. 2.2, 2.5 i 2.8 przetwarzaja sygnal Xj i sygnal wejsciowy xe, natomiast elementy kombinacyjne z fig. 2.3, 2.6 i 2.9 przeksztalcaja dwa sygnaly wejsciowe xe. Oznacza to, ze elementy z fig. 2.1, 2.4, 2.7 zestawione sa w oparciu o dwa zestawy z dyszy 8 koncowej i dyszy 9 i wspólpracuja z dwoma kombinacyjnymi elementami wejsciowymi.

Elementy kombinacyjne z fig. 2.2., 2.5., 2.8 pozwalaja na sprzezenie z jednym wejsciowym elementem kombina¬ cyjnym.

Wszystkie przedstawione na fig. 2 elementy logiczne zaopatrzone sa dla odprowadzania sygnalu Xj + ^ w dysze 8 koncowa, dzieki czemu mozliwe jest ich sprzezenie z wlaczonymi za nimi elementami czynnymi lub biernymi.

Element kombinacyjny z fig. 2.1 przeksztalca na przyklad dwa sygnaly x4 doprowadzane za kazdym razem v przez zestaw dyszy 8 koncowej i dyszy 9 sterujacej. Sygnal wyjsciowy Xj + j wyprowadzony jest równiez przez dysze 8 koncowa. Poniewaz przekroje przeplywu dyszy 8 koncowych sa wszystkie równe sobie, mozliwe jest sprzeganie elementów kombinacyjnych tego typu przez ich laczenie szeregowe. Kazdy element kombinacyjny odciety jest od otoczenia przez mostek tak, ze przy szeregowym polaczeniu elementów nie zachodza zadne szkodliwe wzajemne oddzialywania. Oddzialywaniu obu sygnalów \i wewnatrz elementu kombinacyjnego zapobiega sie na przyklad przez zastosowanie kanalu 11 odpowietrzajacego, jaki mozna wykonac w plycie 5 oslaniajacej lub w plycie 4 spodniej z fig. 1.

Na fig. 2.2 pokazano element kombinacyjny, w którym wystepuje tylko jeden zestaw dyszy 8 koncowej i dyszy 9 sterujacej, tj. wyprowadzony moze byc dalej tylko sygnal x4: Sygnal wejsciowy xe doprowadzony jest do elementu z zewnatrz. Sygnal ten przekazywany jest przez otwór w plycie 5 wierzchniej lub w plycie 4 spodniej w komorze 10 wejsciowej i jest wyprowadzony dalej przez dysze 7 sterujaca.

Przedstawiony na fig. 2.3 element kombinacyjny umozliwia przetwarzanie dwóch sygnalów wejsciowych xe.

Z zestawu dyszy 8 koncowej i dyszy 9 sterujacej pozostala tu tylko dysza 8 koncowa, Na fig. 3 i fig. 4 podane sa przyklady zastosowania rozwiazan konstrukcyjnych wedlug wynalazku. Na fig. 3 w ukladzie 12 sprzezone sa trzy bierne elementy 13, 14, 15 kombinacyjne i jeden czynny element 16 z przylegajacym strumieniem. Element 13 realizuje funkcje koniunkcii, element 14 funkcje zakazu, a element —funkcje alternatywy. Niezaleznie od rodzaju elementu 16 z przylegajacym strumieniem, który miec moze jeden lub wiecej stopni swobody i moze bezposrednio przetwarzac dalsze sygnaly wejsciowe, uklad 12 ma co najmniej zdolnosc realizacji funkcji logicznej:96180 5 y = (x7Ux8)x5x6, co pokazano na schemacie przebiegu sygnalów.

Przedstawiony na fig. 4 uklad 12 zawiera szesc biernych elementów 17,18,19,20,21,22 kombinacyjnych i element czynny w postaci wzmacniacza 23 turbulentnego. Sprzezenie biernych elementów 17 do 22 kombina¬ cyjnych miedzy soba oraz biernego elementu 17 kombinacyjnego ze wzmacniaczem 23 turbulentnym nastepuje znów poprzez zespól dyszy 8 koncowej i dyszy 9 sterujacej. W,wyniku wybranego w ukladzie 12 polaczenia szeregowego biernych elementów 17 do 22 kombinacyjnych uklad ten realizuje niezaleznie od zdolnosci logicznej wzmacniacza 23 turbulentnego funkcje logiczna: y = x9x1oXi5(x1iUx12)'(x13Uxi4) Przy wykorzystaniu rozwiazania wedlug wynalazku mozna w ukladzie 12 uzyskac stosunkowo duza gestosc upakowania.

W celu wiekszej przejrzystosci poniechano na fig. 2, jak tez na fig. 3 i fig. 4 zaznaczania kanalów 11 odpowietrzajacych. przeplywu dyszy sterujacej elementu wlaczonego za danym elementem w kierunku przeplywu sygnalów wynosi A1/A2^4/3, stosunek dlugosci lacznej 1 zestawu dyszy koncowej i sterujacej do srednicy hydraulicznej dhl dyszy koncowej zawiera sie w granicach 5 koncowej i sterujacej dalszych dysz sterujacych biernego elementu strumieniowego, jakie obciazone sa zewnetrz¬ nymi sygnalami sterujacymi, do przekroju przeplywu Ai dyszy koncowej tegoz elementu wynosi A,/Ai/2.96 180 Fig-f 11 9 fi 3 8 11 9 d 3 8 11 7 10 3 ' - - - II to 7 --, 21 a ,0 728 Fig.296 180 16- V~~\ i—7 \ ii-/ \ i i / \ / ._ 1 L /_J 13 e a r-i L~'" i—i i i L-J 13 ._i 16 13 Vi & ¦x5 -x7 ¦xe Fig. 3 --12 23 17 22 18 21 ig 20 IX., r-—KIO i Xli x 15 4 Fig

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Uklad logiczny z plynowych elementów strumieniowych, zlozony z jednego lub wiecej elementów strumieniowych czynnych i szeregu elementów strumieniowych biernych, realizujacych funkcje logiczne ko- niunkcjji, alternatywy lub zakazu, znamienny tym, ze bierne elementy strumieniowe sa zestawiane szeregowo w dowolnej kolejnosci i sprzegane bezposrednio zarówno miedzy sobaJak tez z czynnym elementem strumieniowym, z zastosowaniem co najmniej jednego zestawu dyszy koncowej i sterujacej, przy czym stosunek przekroju Ai przeplywu dyszy koncowej elementu do przekroju A*