PL96177B1 - Elektroniczny uklad poziomego odchylania lampy oscyloskopowej,zwlaszcza w urzadzeniach ultradzwiekowych - Google Patents

Description

Opis patentowy opublikowano: 15.12.1978 96177 MKP G01r 13/24 Int. Cl2. GOI R 13/242 96177 wytwarzaniem impulsów wygaszajacych powrót plamki oraz plynnej regulacji opóznienia startu podstawy czasu, w której zmiana czestotliwosci powtarzania pracy ukladu odchylania nastepuje plynnie i w sposób automatyc?- ny. Konstrukcja ta musi byc prosta, wykonana z niewielkiej ilosci elementów czynnych, pobierajaca stosunkowo niewielka ilosc mocy.

Cel ten zostal osiagniety za pomoca ukladu elektronicznego, w którym wedlug wynalazku generator liniowo narastajacego napiecia polaczony jest za pomoca kondensatora, decydujacego o czasie trwania podstawy czasu oraz rezystora realizujacego sprzezenie zwrotne z dwustopniowym ukladem tranzystorowym w ten sposób, ze wytwarza sie samoistne podtrzymanie pracy generatora, przy czym jego sterowanie nastepuje poprzez kondensator impulsem szpilkowym z ukladu opóznienia startu podstawy czasu, natomiast multiwibrator czestotliwosci powtarzania pracy ukladu sterowany jest tranzystorowym elementem sumujacym, który polaczo¬ ny jest poprzez rezystor z generatorem liniowo narastajacego napiecia a poprzez diode i rezystor z ukladem opóznienia startu podstawy czasu.

Przyklad wykonania wynalazku jest przedstawiony na rysunku, który przedstawia schemat ideowy ukladu odchylania lampy oscyloskopowej.

Uklad wedlug wynalazku sklada sie z generatora liniowo narastajacego napiecia 1, dwustopniowego ukladu tranzystorowego 2, ukladu opóznienia startu podstawy czasu 3, multiwibratora czestotliwosci powtarza¬ nia pracy ukladu 4, elementu sumujacego 5.

Dzialanie ukladu podanego na schemacie jest nastepujace. Multiwibrator czestotliwosci powtarzania pracy ukladu 4 zbudowany jest na tranzystorach T8 i T9. Z kolektora tranzystora T8 poprzez rezystor R4 I kondensator C3 wyzwalany jest uklad opóznienia startu podstawy czasu 3 wykonany na tranzystorach T6 i T7 a opóznienie to regulowane jest potencjometrem P1. Jest to przerzutnik jednostabilny, wytwarzajacy impuls, którego tylne zbocze, po zrózniczkowaniu na kondensatorze C2 i rezystorze R2, wyzwala generator liniowo narastajacego napiecia 1 pracujacego na tranzystorach T1, T2 i T3. Ujemny impuls szpilkowy z ukladu opóznienia startu podstawy czasu 3 daje chwilowe zatkanie tranzystora T1 co powoduje rozpoczecie cyklu ladowania kondensatora C1 z napiecia U1 poprzez zlacza baza-emiter tranzystorów T4 i T5. Uzyskany w ten sposób spadek napiecia na tranzystorze T5 przenosi sie przez rezystor R2 na baze tranzystora T1 podtrzymujac generacje napiecia narastajacego liniowo az do calkowitego naladowania kondensatora C1. W chwili zakonczenia ladowania, wzrasta napiecie na kolektorze tranzystora T5, które polaryzuje tranzystor T1 i powoduje rozladowa¬ nie kondensatora C1 poprzez tranzystor T1 i diode D1. Prad ladowania kondensatora C1 polaryzuje tranzystor T4 i wytwarza na jego kolektorze ujemny impuls, którego szerokosc odpowiada scisle czasowi wytwarzanego napiecia narastajacego liniowo. Ze wzgledu na osobne zasilanie tego tranzystora z napiecia U2 impuls ten ma amplitude wystarczajaca do wygaszania lampy oscyloskopowej.

W czasie wytwarzania napiecia narastajacego liniowo podawane jest ono poprzez rezystor R1 na baze tranzystora T10. Podobnie w czasie generacji ukladu opóznienia startu podstawy czasu 3 na baze tego tranzystora, podawane jest napiecie z kolektora tranzystora T6 poprzez rezystor R3 i diode D2. W rezultacie tranzystor T10, sumujac oba napiecia, blokuje poprzez rezystor R5, prace multiwibratora napiecia powtarzania 4, na czas pracy generatora liniowego narastajacego napiecia 1 i ukladu opóznienia startu podstawy czasu 3.

Z powyzszego wynika, ze w ukladzie wedlug wynalazku czestotliwosc powtarzania pracy calego ukladu jest suma czasów generacji napiecia liniowego, pracy ukladu opóznienia i repetyeji multiwibratora a zatem zmiana któregokolwiek z tych czasów zmienia w sposób plynny i automatyczny czestotliwosc powtarzania pracy calego ukladu, dajac jednakowa jasnosc swiecenia przebiegów w lampie oscyloskopowej i likwidujac koniecznosc stosowania do tego celu malo skutecznego przelacznika recznego.

Uklad wedlug wynalazku daje mozliwosc wyzwalania generatora napiecia narastajacego liniowo krótkim impulsem bez koniecznosci stosowania ukladów formujacych ten impuls, jak równiez dobierania skokowo stalej czasu, ustalajacej szerokosc tego impulsu do czestotliwosci powtarzania. Dzieje sie to dzieki polaczeniu dajacym mozliwosc przeplywu pradu ladowania kondensatora C1 przez tranzystory T4 i T5 oraz zastosowania sprzezenia zwrotnego pomiedzy tranzystorem T1 i T5. Jednoczesnie wykorzystujac przeplyw pradu ladowania przez tranzystorT4 wykonano na jednym tranzystorze uklad wygaszania plamki powrotnej w lampie oscyloskopowej.

Wszystkie wymagane od ukladu funkcje odchylania, opózniania i wygaszania plamki, jak równiez generacje czestotliwosci powtarzania oraz uzyskania wlasciwej jasnosci lampy oscyloskopowej w calym zakresie podstawy czasu i kazdym polozeniu opóznienia, spelnione sa w ukladzie wedlug wynalazku w sposób prosty, na niewielkiej liczbie tranzystorów, srednio o polowe mniejszej niz w ukladach znanych, co w sposób zdecydowany wplywa korzystnie na maly pobór mocy, niezawodnosc, czas pracy, gabaryty i cene calego urzadzenia. /96 177 3

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Elektroniczny uklad poziomego odchylania lampy oscyloskopowej, zwlaszcza w urzadzeniach ultradzwie¬ kowych zawierajacy generator liniowo narastajacego napiecia pracujacy na zasadzie ladowania i rozladowania kondensatora, znamienny tym, ze ladowanie kondensatora (CD nastepuje poprzez zlacze baza-emiter tranzystora (T4) i tranzystora (T5), którego kolektor sprzegniety jest z baza tranzystora (T1) poprzez rezystor (R2) i kolektorem tranzystora (T6) poprzez kondensator (C2) a jednoczesnie baza tranzystora (T9) za posrednict¬ wem rezystora (R5) i zlacza kolektor - baza tranzystora (T10) polaczona jest poprzez rezystor (R1) z kolekto¬ rem tranzystora (T3) i poprzez diode (D2) i rezystor (R3) z kolektorem tranzystora (T6). _j