Opis patentowy opublikowano: 15.03.1979 95905 MKP E21b7/02 Int. Cl2. E21B7/02 CZY (ELNIA UrTedtf Paie*l©wego Twórcywynalazku: Jan Kruczek, Józef Zuzak, Jan Harmata, Stanislaw Chrzanowski, Jan Kluz Uprawniony z patentu : Przedsiebiorstwo Górnictwa Nafty i Gazu w Sanoku Zaklad Górnictwa Nafty i Gazu, Krosno (Po!ska) Maszt wydobywczy Maszt wydobywczy ma zastosowanie w odwiertach eksploatacyjnych o mniejszej glebokosci przy pracach zwiazanych z obróbka odwiertów i zabiegami intensyfikacji zlóz ropy i gazu.Stosowane dotychczas maszty wydobywcze do robót eksploatacyjnych o konstrukcji kratowej skladanej lub nie, albo teleskopowej, typu przewoznego, nabudowywane byly bezposrednio na windy wyciagowe lub na platformy sanicowe albo na podwozia kolowe. Podwozia kolowe w tych masztach byly przeznaczone glównie do celów transportowych, a podnoszenie i opuszczanie masztów dokonywane bylo przy pomocy dodatkowych systemów olinowania w których sila naciagu liny przykladana byla do stopy masztu — w przypadku gdy punkt podparcia masztu znajdowal sie nie u jego nasady, lub do korony masztu — gdy stopa masztu oparta byla bezposrednio w wyzlobieniu fundamentu.Stosowanie odrebnych ukladów do transportu i podnoszenia masztu utrudnialo sprawne i szybkie przemieszczanie masztów Wydobywczych do prac w kolejnych punktach odwiertowych, co szczególnie nieko¬ rzystnie wydluzalo czas obróbki plytkich odwiertów eksploatacyjnych. Niekorzystne bylo równiez ustalanie wstepnego nachylenia masztu tylko przy pomocy odciagów — stwarzalo to bowiem nieraz zagrozenie bezpieczen¬ stwa dla zalogi obslugujacej.Maszt wydobywczy wedlug wynalazku polega na tym, ze przystawka kolowa ma dzwignie zakonczone na obu koncach piastami oraz ze ma ogranicznik korzystnie w postaci prostego odcinka rury o regulowanej dlugosci, przy czym dzwignie z zastawem kolowym sa dosuwane do stopy masztu, a wstepne nachylenie masztu jest regulowane sruba regulacyjna osadzona w wysiegniku stopy masztu.Maszt wydobywczy w odwiertach o mniejszej glebokosci wedlug wynalazku jest bardziej prosty w wyko¬ naniu, latwiejszy w stawianiu i opuszczaniu oraz transporcie. Posiada mniejszy ciezar masy konstrukcyjnej, oraz jest bezpieczny dla obslugi.Maszt wydobywczy zwlaszcza do odwiertów o mniejszej glebokosci jest przedstawiony na zalaczonym rysunku na którym fig. 1 przedstawia maszt wraz z ciagnikiem w widoku z boku, fig. 2 — czesc masztu w pozycji zlozonej do transportu, fig. 3 — przystawke kolowa w widoku z góry.Maszt wydobywczy stosowany zwlaszcza do odwiertów o mniejszej glebokosci sklada sie z masztu2 95 905 zasadniczego 2 oraz z czesci skladanej 2a polaczonych ze soba zawiasowo i wykonanych w postaci kratownicy ze stali profilowej. W koronie masztu jest umieszczony wielokrazek górny 1 oraz uchwyty do czterech odciagów.Dolna czesc masztu zasadniczego jest zakonczona stopa 12 z wysiegnikiem 12b i dwoma wspornikami 12a. Do stopy 12 jest zamocowany krazek kierunkowy 7 oraz ogranicznik 14 najkorzystniej w postaci rury o odpowied¬ nio regulowanej dlugosci. Do wysiegnika 12b jest wkrecona sruba regulacyjna 11. Maszt zasadniczy 2 na wysokosci powyzej stopy 12 jest polaczony w sposób obrotowy z przystawka kolowa, która posiada dwie dzwignie 6 wykonane najkorzystniej z rury i zakonczone od strony polaczenia z masztem 2 piastami 6a, a od strony przeciwnej zakonczona piastami 6b do polaczenia z zestawem kolowym 6. Maszt posiada system olinowania wyposazony w line robocza 4 nawinieta na beben 15 windy wyciagowej nabudowanej na ciagniku 16 oraz w uklad krazków linowych jak krazka kierunkowego 7, krazka zwrotnego 17 wielokrazka stalego 1 i krazka ruchomego 5. Maszt mocowany jest stopa 2 do wsporników 13 fundamentu 10.Stawianie masztu odbywa sie w ten sposób, ze podwieziony maszt na stanowisko robocze do odwiertu 9 ciagnikiem 16 i na przystawce kolowej, zostaje odlaczony od zaczepu transportowego ciagnika. Nastepnie rozklada sie czesc skladana masztu 2a na polaczeniu zawiasowym, po czym mocuje sie wsporniki 12a stopy 12 na wspornikach 13 fundamentu 10 w sposób obrotowy przy pomocy polaczenia sworzniowego. Z kolei maszt olinowuje sie lina 4. Jeden koniec tej liny zaczepia sie do bebna 15, a drugi koniec liny prowadzony jest przez uklad krazków linowych kolejno — przez krazek kierunkowy 7, po czym przez wielokrazek górny staly 1 i krazek dolny ruchomy 5. Nastepnie line 4 podlacza sie do stopy 12 masztu 2 poprzez typowy uklad pomiarowo-rejestracyjny po czym maszt zasadniczy 2 podnosi sie stopniowo do góry przy pomocy przystawki kolowej, której dzwignie 6 wraz z zestawem kolowym 8 sa dosuwane w kierunku stopy 12 naciagiem liny 4 przez beben wyciagowy 15 na ciagniku 16 i przeciagnietej przez krazek 17 przystawki. Wstepne nachylenie masztu podczas stawiania reguluje sie sruba regulacyjna 11 umieszczona w wysiegniku 12b, która po zakotwicze¬ niu masztu luzuje sie.Robocze usytuowanie masztu 2, 2a w pozycji niewielkiego przechylenia w stosunku do pionu, ustala sie przy pomocy ogranicznika 14 o regulowanej dlugosci uzaleznionej od odleglosci ustawienia kól 8 przystawki i stopnia nachylenia dzwigni 6. < System olinowania stosowany przy stawianiu masztu jest równoczesnie olinowaniem roboczym w czasie prowadzenia prac gazowych na odwiercie. < Opuszczanie masztu przebiega w odwrotnej kolejnosci jak przy stawianiu, z ta zmiana, ze wstepne, odwrotne przechylenie masztu dokonuje sie przy pomocy jednego z odciagów 3. < Maszt wedlug wynalazku w swoim pierwszym przeznaczeniu wykonywany jest o udzwigu nominalnym 6,31 oraz o wysokosci masztu 11 m, i z przeznaczeniem do odwiertów o glebokosci 400 m. Wysokosc masztu moze byc przystosowana do 18 m, a zakres glebokosci obrabianych odwiertów eksploatacyjnych do 800 m- PL