Przedmiotem wynalazku jest sposób automaty¬ cznego sterowania wtryskiem topnika do naczy¬ nia stalowniczego, zwlaszcza do konwertora tle¬ nowego i urzadzenie do automatycznego sterowa¬ nia wtryskiem topnika do naczynia stalowniczego.W znanym procesie swiezenia stali z,a pomoca tlenu gaz tan doprowadza sie metalowa dyisza, tzw. lanca, nad powierzchnie surówki. Waida zna¬ nego rozwiazania jeist to, ze wymieszanie kapie¬ li jest niewystarczajace dla niektórych zastosowan, sltraty metalu sa stosunkowo duze i tylko czesc tlenu wdmuchiwanego przez lance jest wykorzy- . istywana. W ulepszonym procesie otrzymywania stali zastosowano Wdmuchiwanie tlenu przez dy- isze umieszczone pod powierzchnia roztopionego metalu,, dzieki czemu osiaga sie lepsze wymiesza¬ nie kapieli, wieksza sprawnosc procesu i mniej¬ sze zadymienie w stosunku do zwyklego sposobu otrzymywania stali.Konwertor zastosowany w tym ulepszonym sposobie jest konwertorem przechylnym z wylo¬ zeniem ogniotrwalym i dennica, w której umiesz¬ czone sa dysze. Kazda dysza obejmuje przewód wewnetrzny, przez który Wdmuchiwany jesit do wnetrza konwertora tlen, oraz rurowy przewód zewnetrzny, który sluzy do wprowadzania do kon¬ wertora paliwa gazowego. Dzieki temu erozja przewodu wewnetrznego dyszy postepulje z ta sa¬ ma szybkoscia oo erozja wylozenia ogniotrwalego.Gdy konwertor jest ustawiony w polozeniu prze¬ chylonym poidczas ladowania, pobierania próbek i poidczas spustu, poszczególne dysze sa chronio¬ ne przed zatopieniem przez ciekla sltal g!dyz Wdmuchiwane sa przez nie gazy o odipowiednim cisnieniu, np. przez przewody Wiewnetrzne moze byc wdmuchiwane sprezone powietrze, a przez przewody zewnetrzne azot. Gdy konwertor zosta¬ nie ustawiony w polozeniu pionowym, cisnienie gazu w dyszach musi zostac tak zwiekszone, alby roztopiona stal nie zalala ich wylotów. Sprezone powietrze w przewodach wewnetrznych moze zo¬ stac zastapione w tym etapie azotem.Po ustawieniu konwertora w polozeniu piono¬ wym i umieszczeniu go pod okapem oldpirowadza- jacyrn gazy przeprowadza sie swiezenie stali, przy czym w przewodzie wewnetrznym azot jest za¬ stepowany tlenem, a w przewodzie zewnetrznym azot jest zastepowany gazem paliwowym. Cisnie¬ nie gazów wdmuchiwanych podczas procesu swie- zenia stali musi byc wystarczajaco duze, aby za¬ bezpieczyc dysze.Podczas procesu swiezenia stali w strumien tle¬ niu wprowadzane sa odpowiednie topniki, stano¬ wiace podstawe calego procesu otrzymywania sta- Jli. Sa one stasowane w ilosciach zapewniajacych otrzymanie stali o pozadanych parametrach. W znanych procesach wytapiania stali przebiegajacych w piecach martenowskich, piecach elektrycznych i konwertorach tlenowych pozadana ilosc topni- ków zostaje odwazona i umieszczona w pojemni- 95 764tttt4 ku samowyladowczym. Nastepnie pojemnik ten zostaje otworzony i cala jego zawartosc zostaje zaladowana w jednej chwili do konwertora, je¬ zeli talki sposób dozowania topnika nie jest mozli¬ wy do przeprowadzenia, poszczególne topniki sa wtryskiwane do strumienia tleniu i w ten sposób zostaja one wprowadzone do konwertora, za po¬ srednictwem dysz.We wszystkich znanych ukladach dozowania topników reczna regulacja natezenia przeplywu to¬ pnika sprawia duze trudnosci w uzyskaniu poza¬ danego poziomu natezenia/ Operator moze nie zdazyc zareagowac lub tez moze przesterowac jwjoMrmflL ^ieffljjajfCfl sie w sposób ciagly. Ponad- toj &£h$J&$dfigtylcmei wymaga od operatora dLglego napiecia uwagi w celu utrzymania za- dynego natezenia prleplywu, przy zmianie rodza¬ ju 1WW^fcftfe#^Mofaka, przy przejsciu na inne nLfaframffl^S^^Jtf"fl™ika ( lUb przy Wyfconywa- miu pomiarów próbnych w przypadku zatkania przewodów, którymi jest dostarczany topnik.Celem wynalazku jest opracowanie sposobu au¬ tomatycznego sterowania wtryskiem topnika do naczynia stalowniczego. Dalszym celem wynalazku jest opracowanie urzadzenia do automatycznego skierowania wtryskiem topnika do naczynia sta¬ lowniczego, które wykorzystuje zasade utrzymy¬ wania stalego cisnienia w zbiorniku topnika i re¬ gulowania srednicy otworu wylotowego ze zbior¬ nika topnika* przez który topnik jest wprowadza¬ ny do przewodów doprowadzajacych sprezony gaz do konwertora.Cel wynalazku osiagniety zostal przez to, ze w zbiorniku topnika podlaczonym do przewodu do- 13 dzie, doprowadzajacym gaz ze zródla gazu do zbiornika topnika, dla sprezania zawartbosci zbior¬ nika topnika, otwieranie drugiego zaworu w tym samym pierwszym przewodzie dla utworzenia drogi przeplywu gazu do dyszy wtryskujacej gaz do konwertora, przy czym cisnienie gazu przeply¬ wajacego ta droga jest takie samo jak cisnienie we wnetrzu zbiornika, zamykanie trzeciego za¬ woru usytuowanego w drugim przewodzie, do¬ prowadzajacym gaz bezposrednio ze zródla gazu do. konwertora, bocznikujacym pierwszy przewód, otwieranie zaworu z regulowana kryza, umiesz¬ czonego miedzy wylotem zbiornika topnika a dy¬ sza doprowadzajaca gaz do konwertora dla wpro¬ wadzenia topnika w strumien gazu plynacy przez dysze, mierzenie chwilowej wartosci natezenia przeplywu topnika ze zbiornika do. strumienia ga¬ zu, porównywanie tej chwilowej wartosci nate¬ zenia przeplywu z wartoscia zadana i regulowanie kryzy zaworu z regulowana kryza zaleznie do róznicy miedzy zmierzonym natezeniem przeply¬ wu topnika a natezeniem pozadanym dla uzy¬ skani wyrównania wartosci chwilowej i zadanej przeplywu topnika.Celowym jest, gdy mierzy sie ciezar topnika w zbiorniku topnika, porównuje sie zmierzony cie¬ zar poczatkowy z biezacym ciezarem topnika, jaki pozostaje w zbiorniku topnika w miare wyply¬ wu topnika z tego zbiornika i blokuje sie wyplyw topnika ze zbiornika do strumienia gazu dopro¬ wadzanego do konwertora, gdy róznica pomiedzy zmierzonym ciezarem poczatkowym a ciezarem biezacym osiagnie zadana wartosc.Korzystne jest, jezeli operacja blokowania prze¬ prowadzajacego gaz do dyszy spreza sie zawar- 35 plywu topnika ze zbiornika do strumienia gazu tosc zbiornika az do zrównowazenia cisnienia we¬ wnatrz zbiornika i cisnienia gazu w przewodzie doprowadzajacym gaz do dyszy, oftwiera sie za¬ wór o regulowanej kryzie dla ustalenia przeplywu topnika ze zbiornika topnika do przewodu do¬ prowadzajacego gaz do dyszy,. mierzy sie chwilo¬ we natezenie wyplywu topnika ze zbiornika top¬ nika, porównuje sie aktuailne natezenie przeply¬ wu topnika z natezeniem odniesienia i reguluje sie kryze regulowanego zaworu w celu sterowania Chwilowym natezeniem przeplywu topnika przez. ten zawór w zaleznosci od wartosci róznicy po¬ miedzy natezeniem aktualnym a natezeniem od¬ niesienia.Korzystne jest, gdy ciezar topnika w zbiorniku mierzy sie w sposób ciagly, porównuje sie sygnal reprezentujacy zmiany ciezaru topnika w zbior¬ niku zmierzone podczas wtryskiwania topnika do gazu doprowadzanego do dyszy z sygnalem od¬ niesienia reprezentujacym pozadana szybkosc zmian i steruje sie, za pomoca sygnalu róznicowe¬ go reprezentujacego róznice pomiedzy zmierzona szybkoscia zmian ciezaru topnika w zbiorniku topnika a szybkoscia pozadana, ukladem nape¬ dowym polaczonym z zaworem z regulowana kry¬ za oftwierajacym lub zamykajacym regulowana kryze w zaleznosci od sygnalu róznicowego.Sposób automatycznego sterowania wtryskiem topnika obejmuje korzystnie otwieranie pierwsze- realizowana jest przez to, ze zamyka sie zawór z regulowana kryza dla powstrzymywania przeply¬ wu topnika przez ten zawór, otrwiera sie trzeci zawór dla utworzenia obiegu bocznikujacego przez przewód drugi i zamyka sie zawory pierwszy i drugi dla zablokowania przeplywu gazu przez pierwszy przewód do konwertora.Celowym jest, gdy trzeci zawór otwiera sie po uplywie okreslonego czasu od chwili zamkniecia zaworu z regulowana kryza, a zawory pierwszy i drugi zamyka sie po uplywie innego okreslonego czasu od chwili otwarcia trzeciego zaworu.Korzystnym jest, gdy mierzy sie cisnienie we wnetrzu zbiornika topnika, otwiera sie czwarty zajfrór w trzecim przewodzie dla polaczenia zbior¬ nika topnika z odpylaczem, gdy wartosc cisnie- nia zmierzonego w zbiorniku topnika lezy po¬ nizej ustalonego minimum i otwiera sie piaty zawór w czwartym przewodzie dla polaczenia 55 zbiornika topnika z ukladem napelniania zbior¬ nika topnikiem, który to uklad napelnia zbiornik topnikiem w pozadanej ilosci.Celowym jest, gdy zawory czwarty i piaty za¬ myka sie w momencie, gdy cisnienie zmierzone wewnatrz zbiornika topnika jest wieksze od uprzednio ustalonego makisimium i otwiera sie za¬ wór odprowadzajacy nadmiar gazu do atmosfery obnizajac w ten sposób cisnienie wewnatrz zbior¬ nika topnika. 45 50 60 go zaworu usytuowanego w pierwszym przeWo- w Cel wynalazku osiagniety zostal równiez przez95764 6 to, ze urzadzenie zawiera przewody doprowadza¬ jace gaz o okreslonym cisnieniu do konwertora, zbiornik topnika polaczony z przewodaimi dopro¬ wadzajacymi gaz o okreslonym cisnieniu do kon¬ wertora a przeznaczony do wtryskiwania topni¬ ka do gazu wprowadzanego do konwertora, ukla¬ dy do podtrzymywania cisnienia wewnetrznego w (zbiorniku topnika na zadanym poziomie, zawór umieszczony miedzy zbiornikiem topnika i przewo¬ dami doprowadzajacymi gaz o okreslonym cisnie¬ niu do konwertora wyposazony w kryze do regu¬ lacji natezenia wyplywu topnika ze zbiornika to¬ pnika do przewodów doprowadzajacych gaz o okreslonym cisnieniu do konwertora, uklady po¬ równawcze do porównywania rzeczywistego na¬ tezenia wyplywu tppnika ze zbiornika topnika do przewodów doprowadzajacych gaz do konwektora czone do ukladów porównawczych przeznaczone do sterowania otwarciem kryzy regulowanej w za¬ leznosci od róznicy miedzy rzeczywistym nateze¬ niem wyplywu topnika ze zbiornika topnika do przewodów doprowadzajacych gaz do konwerto¬ ra z zadana wartoscia natezenia.Korzystnym jest, gdy urzadzenie do sterowania wtryiskiem topnika do konwertora zawiera uklad do pomiaru ciezaru topnika w zbiorniku topnika uklad sygnalu róznicowego podlaczony do ukladu do pomiaru ciezaru topnika w zbiorniku topnika przeznaczony do wytwarzania sygnalu róznicowego reprezentujacego róznice miedzy ciezarem poczat¬ kowym topnika w zbiorniku topnika a ciezarem biezacym topnika doprowadzanego do przewodów doprowadzajacych gaz sprezony do konwertora, uklad podlaczony do ukladu sygnalu róznicowe¬ go przeznaczony do zamykania zaworu z regu- loiwana kryza w momencie, gdy róznilca miedzy ciezarem poczatkowym topnika w zbiorniku a cie¬ zarem biezacym topnika doprowadzanego do prze¬ wodów doprowadzajacych sprezony gaz do kon¬ wertora osiaga ustalona wartosc.Korzystnym jest, gdy zawór z regulowana kry¬ za jest wyposazony w napedzany elektrycznie uklad podlaczony do zaworu z regulowana kryza przeznaczony do dtwierania i zamykania kryzy pod wtplywem sygnalu wejsciowego, a uklad ste¬ rowania natezeniem przeplywu topnika zawiera uklad do pomiaru zmieniajacego sie ciezaru top¬ nika w zbiorniku podiczas operacji wtryskiwania i do wytwarzania sygnalu reprezentujacego aktu¬ alne natezenie wtrysku topnika do przewodów do¬ prowadzajacych gaz do konwertora, uklad sygna¬ lu natezenia przeplywal przeznaczony do wytwa¬ rzania sygnalu odniesienia reprezentujacego poza¬ dane natezenie wtrysku topnika do wspomnianych przewodów, uklad porównawczy, który porównu¬ je sygnal wyjsciowy ukladu do pomiaru ciezaru z sygnalem odniesienia oraz uklad, który laczy wspomniany uklad porównawczy z najpedzanym elektrycznie ukladem otwierajacym i zamykaja¬ cym zawór z regulowana kryza gidy aktualne na¬ tezenie witrysku topnika jest odpowiednio, wieksze lub mniejsze od natezenia pozadanego.Korzystne jest, gdy zbiornik topnika jest wy¬ posazony w uklad podtrzymywania cisnienia we- 45 50 55 wnetrznego w zbiorniku na ustalonym poziomie zawierajacy przewód doprowadzajacy topnik do zbiornika, drugi zawór zalaczony w przewód do¬ prowadzajacy topnik do zbiornika oraz -uklad la¬ czacy uklad do pomiaru cisnienia *wewnatrz zbior¬ nika z zaworem zalaczonym do przewodu dopro¬ wadzajacego topnik do zbiornika, a powodujacy otworzenie zaworu zalaczonego do przewodu' do- prowadzacego topnik do zbiornika w przypadku, gdy cisnienie mierzone wewnatrz zbiornika ma wartosc mniejsza od ustalonego minimum, luft) zamkniecie tego zaworu,. gdy cisnienie wewnatrz zbiornika topnika przekracza ustalone maksdmum.Korzystne jest, gdy zbiornik topnika wyposa¬ zony jest w uklad odpowietrzajacy podlaczony do ukladu do potrzymywania cisnienia wewnatrz zbiorniika topnika na ustalonym poziomie prze¬ znaczony do odpowietrzania zbiornika topnika dla zmniejszenia panujacego w nim cisnienia w przy¬ padku, gdy cisnienie zmierzone przekroczy ustalo¬ nemaksimum. , Korzystne jest, gdy zbiornik topnika oraz za¬ wór z regulowana kryza sa zbocznikowane prze¬ wodem bocznikujacym umozliwiajacym bezposred¬ nie doprowadzenie gazu sprezonego do konwerto¬ ra z pominieciem zbiornika topnika, do którego to przewodu bocznikujacego jest zalaczony zawór bo¬ cznikujacy przeznaczony do odcinania przeplywu gazu w przewodzie bocznikujacym w przypadku, gdy. topnik jest wtryskiwany do strumienia gazu w przewodzie, do którego jest podlaczony przewód z zaworem z regulowana kryza, uklad do pomiaru cisnienia gazu doprowadzanego do konwertora oraz uklad laczacy uklad do pomiaru cisnienia ga¬ zu doprowadzanego do konwertora z zaworem bo¬ cznikujacym, którego otwarcie nastepuje wówczas, gdy mierzona wartosc cisnienia gazu nie lezy W uprzednio ustalonym zakresie cisnienia.Korzystne jest, gdy przewód bocznilkujacy zbior¬ nik topnika i zawór z regulowana kryza jest po¬ laczony z przewodem doprowadzajacym do kon¬ wertora mieszanke gazu sprezonego i topnika w miejsicu lezacym ponizej miejsca podlaczenia za¬ woru z regulowana kryza, a uklad do pomiaru cisnienia gazu doprowadzanego do konwertora jest zalaczony ponizej punktu podlaczenia przewodu bocznikujacego do przewodu doprowadzajacego mieszanine gazu i topnika do konwertora i mie¬ rzy cisnienie gazu na odcinku przewodu ponizej miejsca polaczenia przewodu bocznikujacego z przewodem doprowadzajacym do konwertora mie¬ szanine gazu i topnika.Przedimiot wynalazku jest odtworzony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat polaczen ukladu wtrysku tcpnika, fig. 2 — schemat bloku sterujacego za¬ worami cisnieniowymi, fig. 3 — schemat obwodu pomiarowego z ogniwami obciaznikowymi, fig. 4 — schemat bloku kontrolujacego natezenie wy¬ plywu topnika, fig. 5 — schemat^ bloku kontrolu¬ jacego ilosc doprowadzanego topnika, fig. 6 — schemat ideowy bloku sterujacego kolejnoscia uruchamiania zaworów, fig. 7 — schemat ideowy ukladu sterujacego operacja napelniania zbiornika topnika, fig. 8 — zaleznosci czasowe zachodzacel podczas pracy ukladu wtrysku topnika, fig. 9 — konwerter Tlenowy z dmuchem dolnym, bocznym i górnym, przy czym dysze boczne maja wyloty usytuowane zarówno pod jak i nad powierzchnia cieklego metalu, w czesciowym przekroju poprze- 5 icznyim, fig. 10 — piec elektryczny wyposazony w uklad dysz analogiczny do ukladu dysz w kon¬ wertorze z fig. 9, fig. 11 — staly piec maitenow- ski wyposazony w uklad dysz analogiczny do aftlaidu dysz w konwertorze z fig. 9, fig. 12 — io przechylny piec maritenowski wyposazony w uklad dysz analogiczny do ukladu dysz w konwertorze z fig. 9, a fig. 13 — 'mieszalnik równiez wyposa¬ zony w uklad dysz analogiczny do ukladu dysz w konwertorze z fig.9. 15 Na fig. 1 przedstawiono dwa zbiorniki topnika, których wejscia, wyjscia i uklady sterujace po¬ laczone sa równolegle. Sproszkowany topntik z (tych zbiorników jest witryskiwany do strumieni tlenu doprowadzanego przez wewnetrzne przewody 20 rurpwe 213 dysz 212, 214, 215, 216 i 217 dmuchaw wspó^pracujacyoh z konwertorem 210, w którym przebiega proces tlenowego swiezenia stali. Ponie¬ waz w urzadzeniu wedlug wynalazku kolejne uklady dostarczania topnika stanowia proste po- 25 wtórzenie ukladu I dostarczania topnika z pierw¬ szego zbiornika, wiec elementy skladowe ukladu II dostarczania topnika z drugiego zbiornika zo¬ staly oznaczone na rysunku analogicznymi do pierwszego ukladu liczbowymi oznaczeniami od- 30 sylajacyimi z przecinkami. Z tego samego powodu w opisie omówiony zostanie tylko pierwszy uklad.Zawartosc zbiornika topnika uzupelniana jest poprzez przewód 10, w którym usytuowany jest zawór 12 sterujacy przeplywem topnika. Podcis- 35 nieniowy pochlaniacz pylu i zespól odpowietrza¬ jacy (nie pokazane na rys.) dolaczone sa do zbior¬ nika poprzez przewód 14, w którym usytuowany jest zawór blokujacy 18 uruchamiany jednoczes¬ nie z zaworem 12 w przewodzie napelniajacym 10. 40 Cisnienie panujace wewnatrz zbiornika kontrolo¬ wane jest za pomoca przelacznika 15 cisnieniowe¬ go, który otwiera sie wtedy, gdy cisnienie w zbiornikiu przekroczy ustalony poziom, a zamyka sie, gdy cisnienie w zbiorniku spadnie ponizej 45 tego poziomu. Przelacznik 15 cisnieniowy jest sprzezony elektrycznie, za posrednictwem bloku 20 sterujacego kolejnoscia uruchamiania zaworów, z zaworami 12 i 18.Tlen jest wprowadzany do urzadzenia wltrysku- 50 jacego topnik ze zródla 2 tlenu podlaczonego do przewodu 6. W przewód 6 wlaczony jest blok 54 mierzacy i regulujacy przeplyw tlenu i zawór 56 blokujacy.Blok 40 steruijacy zaworami cisnieniowymi jest 55 wlaczany w przewód 6 w celu ustalania i utrzy¬ mywania stalego spadku cisnienia wynoszacego okolo 1!23,9 kN/m2 podczas normalnej pracy stru¬ mienia tlenowego. Do wyjscia bloku 40 dolaczony jest za posrednictwem zaworu blokujacego 38 60 przewód 22, kitóry jest polaczony odgalezieniem 22a ze zbiornikiem topnika za posrednictwem za¬ woru 23 jednokierunkowego w celu niedopuszcze¬ nia do zwrotnego przeplywu gazów i w celu spre¬ zenia w zbiorniku tlenu dostarczanego poprzez r« S blok 40 ze zródla 2 tlenu. Do zbiornika topnika jest podlaczona linia 24 odpowietrzajaca, dzieki iczemu cisnienie panujace w tym zbiorniku moze byc regulowane za pomoca zaworu 26 odpowie¬ trzajacego wlaczonego w linie 24 odpowietrzajaca i uruchamianego przez blok 20 sterujacy kolej¬ noscia uruchamiania zaworów.W dnie zbiornika usytuowany jest otwór 28 wy¬ lotowy zamykany zaworem 30 uruchamianym przez silnik 32. Silnik 32, sterowany przez blok 34 kontrolujacy natezenie wyplywu topnika i blok sterowania zaworem 30, wymusza, np. za po¬ moca .przekladni slimakowej, zamykanie lub Otwieranie zaworu, a wiec i zmiany przeplywu topnika przez otwór 28 wylotowy. Wyjscie zawo¬ ru 30 jest polaczone z dysza, za posrednictwem której okreslona ilosc topnika jest wstrzykiwana do strumienia tlenu dostarczanego odgalezieniem 22b przewodu 22.Zbiornik topnika jest wyposazony w urzadzenie spulchniajace (nie pokazane na rys.), które usytu¬ owane jest w sasiedztwie otworu 28 wylotowego dla przeciwdzialania skawalaniu sie sproszkowa¬ nego topnika, co mogloby doprowadzic do zablo¬ kowania wyplywu topnika ze zbiornika. Odgalezie¬ niem 42a przewodu 42 doprowadzany jest tlen do urzadzenia spulchniajacego topnik. Drugie odga¬ lezienie 42b przewodu 42 jest polaczone z zawo¬ rem 30 i dostarcza strumien tlenu do urzadzenia spulchniajacego tqpnik (nie pokazane na rys.) umieszczanego w zaworze 30. Przewód 42 jest pod¬ laczony za posrednictwem zaworu 44 blokujacego uruchamianego przez blok 20 do glównego przewo¬ du 6 tlenowego po stronie wysokocisnieniowej blo¬ ku 40 sterujacego zaworami cisnieniowymi.Wylot dyszy 36 jest polaczony przewodem 4S z konwertorem 210 tlenowym za posrednictwem zaworu 48 wylotowego wlaczonego w przewód 46 i uruchamianego przez blok 20 sterowania kolej¬ noscia uruchamiania zaworów, oraz przewodu 53, do którego jest równiez dolaczony przewód 46' z ukladu II dostarczania topnika.Miedzy wysokocisnieniowa strone bloku 40 ste¬ rujacego zaworami cisnieniowymi a przewód 50, ponizej polaczenia tego przewodu z przewodem 46, wlaczone jest odgalezienie 6a przewodu 6 tle¬ nowego dla umozliwienia bezposredniego poda¬ wania tlenu do konwertora 210 tlenowego ze zró¬ dla 2 tlenu. Przeplywam tlenu przez odgalezienie 6a steruje zawór 52 blokujacy.W przewód 50 ponizej jego polaczenia z odga¬ lezieniem 6a, wlaczony jest blok 55 pomiarowy znanego typu wyposazony w znamy miernik prze¬ kazniko|wy reprezentowany na rysunku przez nor¬ malnie zwarte zestyki PR-1 i PR-2 przekaznika.Blok 55 pomiarowy wytwarza elektryczny sygnal wyjsciowy reprezentujacy cisnienie w przewodzie 50. Sygnal ten jest podawany do zaworu 52 blo¬ kujacego w odgalezieniu 6a i do bloku 20 stero¬ wania zaworami. Gdy wartosc mierzonego cisnie¬ nia przekroczy zadane granice blok 55 pomiaro¬ wy wytwarza sygnal wyjsciowy pobudzajacy przekaznik (nie pokazany na rys.), co powoduje rozwarcie zestyków PR-1 i PR-2, a wiec wstrzy-9 95764 manie wtrysku topnika i otworzenie zaworu 52 blokujacego.Bodiczas pracy ukladów I i II doprowadzania topnika konieczne jest dostarczanie tlenu do róz¬ nych czesci tych ukladów pod róznymi cisnienia¬ mi. Odgalezienia 22a i 22b przewodu 22 dostar¬ czaja do zbiornika topnika i do dyszy 36 tlenu o cisnieniu mniejszym niz cisnienie w odgalezie¬ niach 42a i 42b przewodu 42 doprowadzajacego tlen do urzadzen spulchniajacych. Ta róznica cis¬ nien jesit uzyskiwana za pomoca bloku 40 steru¬ jacego zaworami cisnieniowymi wlaczonego w przewód 6 doprowadzajacy tlen i wynosi okolo 124 kN/m2.Blok 40 jest wyposazony w zawór 40a steruja¬ cy wlaczony w przewó# 6 doprowadzajacy tlen.Zawór 40a jest polaczony i sterowany przez prze¬ twornik 40b prad/cisnienie. Miernik 40c róz¬ nicy cisnien jest polaczony przewodami 40d i 40e odpowiednio z wysokocisnieniowa i niskocisnienio- wa stroma zaworu 40a. Wyjscie miernika 40c do¬ laczone jest do wejscia komparatora 40f, którego drugie wejscie jest polaczone z suwakiem poten¬ cjometru 40g. Wyjscie 02 komparatora 40f jest po¬ laczone z wejsciem 13 przetwornika 40b prad/ci¬ snienie.W praktyce pozadana róznica cisnien pomiedzy wejsciem a wyjsciem bloku 40 sterujacego jest zadawana przez qperatora za pomoca potencjome¬ tru 40g. Elektryczny sygnal wyjsciowy miernika 40c doprowadzany na wejscie komparatora 40f, proporcjonalny do zmierzonej róznicy cisnien, jest porównywany z sygnalem reprezentujacym wiel¬ kosc zadana, doprowadzanym na drugie wejscie komparatora 40f. Sygnal pradowy na wyjsciu 02 komparatora 40f reprezentuje róznice pomiedzy zadana a zmierzona róznica cisnien i jest dopro¬ wadzany do przetwornika 40b prad/cisnienie w celu odpowiedniego otwarcia lulb przymkniecia za¬ woru 40a, co jest równoznaczne z regulacja na¬ tezenia przeplywu tleniu przez zawór 40a. Ze wzgledów bezpieczenstwa nie dopuszcza sie do wiekszego niz 50% zamkniecia zaworu 40a tak, atoy utrzymac przeplyw tlenu w przypadku jakiej¬ kolwiek awarii urzadzenia.Natezenie wyplywu topnika ze zbiornika przez otwór 28, zawór 30 i dysze 36 do strumienia tlenu i caikowita ilosc dostarczonego w ten sposób top¬ nika sa regulowane przez blok 34 kontroOlujacy na¬ tezenie przeplywu topnika i blok 33 kontrolujacy ilosc doprowadzanego topnika. Wejscia obydwu bloków 33 i 34 dolaczone sa do wyjscia pomiaro¬ wego obwodu 58 z ogniwami obciaznikowymi pel¬ niacymi role czujników dynamometrycznych okre¬ slajacych ciezar topnika w zbiorniku przed i pod¬ czas procesu wtryskiwania.Ofbfwód 58 obejmuje wiele ogniw obciazniko- wych 57 rozmieszczonych równomiernie na obwo¬ dzie zibiomika topnika. Kazde ogniwo 57 ofociaz- nikowe stanowi jedna galaz jednego z mositków 58a impedancyjmych polaczonych równolegle. Na fig. 3 przedstawiono przyklad wykorzystania dwu oigniw 57 obciaznikowych, ale liczba laczonych równolegle mostków 58a jest dowolna. Wyjscie 03 pomiarowego obwodu 58 ogniw pibciaznakowych jest polaczone z rejestratorem 58b, np. rejestra¬ torem kartowym, który ma za zadanie rejestrowa¬ nie w sposób ciagly przebiegu operacji wstrzy¬ kiwania.Wyjscie 03 pomiarowego obwodu 58 jest rów¬ niez polaczone z wejsciem bloku 34 fcontirolujace- go szybkosc doprowadzania topnika, z wejsciem 60a obwodu 60 sumujaco-odejmujaicego H z wej¬ sciem wtórnikowym 62a wzmacniacza calkujacego io 62. Oba obwody 60 i 62 sa dostepne w handlu w postaci scalonej. Wejscie calkujace 62b wzma¬ cniacza 62 jest polaczone z suwakiem 64a poten¬ cjometru 64 okreslajacego szybkosc doprowadza¬ nia topnika wlaczonego miedzy koncówki zródla napiecia stalego. Wejscie przelaczajace 62c wzma¬ cniacza 62 jest polaczone za posrednidfcwem nor¬ malnie zwartego zestyku R6-1 przekaznika R6 sterujacego szybkoscia doprowadzania topnika z dodatnim zaciskiem zródla stailoniapieciowego.Pirzy wylaczeniu przekaznika R6 sygmal wyjs¬ ciowy wzmacniacza 62 powtarza zmiany sygnalu reprezentujacego zmierzony ciezar, pojawiajacego sie na wejsciu 62a wltórnikowym. Zasilenie prze¬ kaznika R6 wymusza rozwarcie zestyku R6-1 zo- staja rozwarte i uklad 62 wchodzac w stan cal¬ kowania sprzega wejscie 62b z rxrtmcflomeltrem 64.Sygnal pojawiajacy sie na wejsciu 62a wltórniko¬ wym w chwila przelaczenia rodzaju pracy ukla¬ du 62 jest podtrzymywany i okresla warunek po- czatkojwy dla operacji calkowania. RegiuLacja po¬ lozenia suwaka 64a potencjometru 64 powoduje zmiany w funkcji calkowania ukladu 62. Szybkosc calkowania odpowiada pozadanemiu natezeniu przeplywu topnika zadanemu poprzez odpowied- nie ustawienie potencjometru 64. Tak wiec po¬ zadane natezenie przeplywu topnika ze zbiornika do strumienia tlenu moze byc zmieniane w zalez-; nosei od konkretnych warunków pracy urzadze¬ nia wedlug wynalazku. 40 Wyjscie ukladiu 62 jest polaczone z wejsciem 60b obwodu 60 jest polaczone z wejsciem 66a blo¬ ku 35 sterujacego zaworami. Sygnal pojawiajacy sie na wyjlsciu 60c ukladu 60, a wiec,i sygnal na wejisciu 66a bloku 35 reprezentuje róznice pomie- « dy zmierzonym natezeniem wtrysku topnika, a natezeniem zadanym przez operatora.Wyjscie 60c bloku 34 kontrolujacego szybkosc doprowadzania topnika jest polaczone za posred¬ nictwem normalnie rozwartego zestyku R8-2 prze- 50 kaznika R6 z wejisciem 66a komparatora 66 wcho¬ dzacego w sklad bloku 34 sterowania zaworami.Wejscie 66a jest równiez polaczone za posrednic¬ twem normalnie zwartego zestyku R6-1 z suwa¬ kiem 68a potencjometru 68. Inne wejscie 66b jest 55 polaczone z suwakiem potencjometru TO. Suwak 70c jest równiez polaczony z ukladem 32 napedo¬ wym dla dostarczania do tego ukladu odpowied¬ niego sygnalu napieciowego. Wyjscie 66c kompa¬ ratora 66 jest polaczone równolegle z diodami 60 72a i 72b polaczonymi przeciwsobnie. Miedzy ano¬ de diody 72a a ziemie jest wlaczone uzwojenie przekaznika R8, natomiast pomiedzy katode diody 72b a ziemie jest wlaczone uzwojenie przekazni¬ ka R9. 65 -Uklad napedowy 32 grupuje w jednym bloku95764 11 12 dostepnym w handlu dwie grupy styków przekaz¬ nikowych reprezentowane tu dla uproszczenia przez zestyki R8-1 i R9-1. Zestyki te, zwierane w przypadku pobudzenia odpowiednich przekaz¬ ników, lacza uklad 32 napedowy z trójfazowym zródlem napiecia zmiennego.Komparator 66 porównuje sygnal wyjsciowy bloku 34, który to sygnal moze sie zmieniac pod¬ czas procesu wtryskiwania topnika, lub tez odpo¬ wiadajacy mu sygnal ustawiony recznie w zalez¬ nosci od stanu przekaznika R6, z sygnalem re¬ prezentujacym napiecie robocze ukladu 32 nape¬ dowego, a zatem polozenie zaworu 30 z regulo¬ wana kryza. Gdy zmierzona szybkosc wtrysku topnika przekroczy pozadana wartosc ustawiona na potencjometrze 64,, wtedy na'wyjsciu 60c kom¬ paratora 66 pojawi sie sygnal dodatni, który wy¬ steruje przekaznik R8.Styki przekaznikowe R8-1 zwieraja sie powo¬ dujac obrót silnika 32 w kierunku do przodu, co z kolei powoduje zamkniecie zaworu 30 i zmniej¬ szenie natezenia wtrysku topnika do strumienia tlenu. Gdy na wyjsciu 66c komparatora 66 poja¬ wi sie sygnal ujemny, spowoduje to wysterowa¬ nie przekaznika R9, zwarcie zestyków R9-1 i obrót silnika 32 w kierunku Wstecznym, co z ko¬ lei spowoduje otwarcie zaworu 30 i zwiekszenie natezenia wtrysku topnika do strumienia tlenu do poziomu ustawionego na potencjometrze 64.Czesc ukladu sterujacego przedstawiona na fig. '5 ma za zadanie kontrolowanie calkowitej ilosci topnika wtryskiwanego ze zbiornika do strumie¬ nia tlenu przez sterowanie stanaimi przekazni¬ ka R7. Dzialanie tego ukladu sterujacego opiera sie na wykorzystaniu sygnalu wytwarzanego na wyjsciu 03 obwodu 58 pomiarowego okreslaja¬ cego ciezar topnika.Sygnal z wyjscia 03 obwodu 58 pomiarowego reprezentujacy ciezar topnika zgromadzonego w zbiorniku, jak równiez ciezar samego zbiornika, jest podawany na wejscie 74a wtórnikowe wzmac¬ niacza 74, jak równiez na wejscie 76a obwodu 76 sumujaco-adejimujacego. Wejscie 74b podtrzymu¬ jace jest polaczone za posrednictwem normalnie rozwartego styku R3—7 przekaznika R3 ze zród¬ lem napiecia dodatniego. Wyjscie 74c wzmacnia¬ cza 74 jest polaczone z wejsciem 76b obwodu 76 sumujaco-odejmujacego. Wyjscie 76c obwodu 76 jest z kolei polaczone z woltomierzem 78 cyfro¬ wym wyskaLowanym w jednostkach okreslajacych ilosci topnika, który opuscil zbiornik i zostal wpro¬ wadzony do strumienia tleniu. Wyjscie obwodu 76 jest równiez polaczone z wejsciem 80a kompara¬ tora 80. Uklady te sa dobrze znane i dostepne powszechnie w postaci scalonej. Odpowiednio wy- skalowany potencjometr 82 wzorcowy jest polaczo¬ ny suwakiem 82a z wejsciem 80b komparatora 80 w celu dostarczenia sygnalu reprezentujacego cal¬ kowity ciezar topnika, który ma zostac wprowa¬ dzony ze zbiornika do strumienia tlenu. W opi- isywanym przykladzie napiecia porównywane w komparatorze 80 maja rózne znaki, a znak ich sumy okresla ich wzajemna relacje. W chwili zmiany znaku tego sygnalu wzmacniacz operacyj¬ ny wchodzacy w gklad komparatora 80 zmienia napiecie na wyjsciu 80c od jednej wartosci ekstre¬ malnej do drugiej. Wyjscie 80c komparatora 80 jest polaczone z uzwojeniem przekaznika R7. Gdy sygnal pojawiajacy sie na wyjsciu 80c komparatora 89 wysteruje przekaznik R7, zawór 30 zostanie zamkniety.Przed rozpoczeciem operacji wtryskiwania wzma¬ cniacz 74 wtórujacy i podtrzymujacy praicuje jako wtórnik, a wiec sygnal na wyjsciu 74c tego wzmac- !0 niacz wtóruje zmianom sygnalów na wejsciach 74a i 74b. Sygnal na wejsciu 76c obwodu 76 sumujaco- -odejmujacego potwierdza zerowa róznice sygna¬ lów na wejsciach 76a i 76b, a sygnal na wyjsciu 80c komparatora 80 ma wartosc ekstremalna, która !5 nie pozwala na wysterowanie przekaznika R7, tj. sygnal wyjsciowy komparaltora 80 ma wartosc ujemna, dioda 84 jest spolaryzowana zaporowo i nie pozwala na przyplyw pradu pobudzajacego przez uzwojenie przekaznika R7.Po zapoczatkowaniu operacji wtryskiwania top¬ nika normalnie rozWarty zestyk R3—7 przekaznika R3 zwiera sie, przelaczajac w ten sposób wzmac¬ niacz 74 wtórujacy i podtrzymujacy w stan pod¬ trzymywania, w którym podtrzymuje on sygnal reprezentujacy ciezar zmierzony za pomoca ob¬ wodu 58 pomiarowego z ogniwalmi 57 obciazniko- wymi. Podczas wyplywu topnika ze zbiornika sygnal na wyjsciu 03 obwodu 58 pomiarowego zmienia sie proporcjonalnie do ciezaru wyplywaja- cego topnika. Powoduje to, ze sygnal na wyjsciu 76c obwodu 76 sum,u!jaco-odejimujacego zmienia- sie. proporcjonalnie od ilosci wstrzyknietego top¬ nika. Gdy sygnal na wyjsciu 76c obwodu 76 po¬ jawiajacy sie na wejsciu 80a komparatora 80 prze- kroczy wartosc sygnalu wyjsciowego potencjome¬ tru 82, który to sygnal pojawia sie na Wejsciu 80b tego komparatora i ma znak rózny od znaku syg¬ nalu na wejsciu 80a, wtedy sygnal na wyjsciu 80c komparatora 80 przelacza sie do innej wartosci 40 ekstremalnej, co powoduje spolaryzowanie diody 84 w kierunku przewodzenia i przeplyw pradu pobudzajacego przekaznik R7.Operacja wtryskiwania topnika zostaje zapo- •czatkowana w chwili ti gdy operator wcissnie przy- 45 cisk przelacznika PB-i umieszczony na pulpicie operatora w celu pobudzenia przekaznika Rl. Nor¬ malnie rozwarte zestyki Rl-1 przekaznika Rl sa (polaczone równolegle z szeregowym polaczeniem Iprzelacznika PB-1 i normalnie zwartymi zestyka- 50 Imi R10-2 przekaznika RIO. Zestyki Rl-1 zostaja zwarte po pobudzeniu przekaznika Rl dla pod¬ trzymania przeplywu pradu przez cewke prze¬ kaznika Rl.W tym samym czasie normalnie rozwarte ze- 55 styki Rl-2 zwieraja sie pobudzajac przekaznik R2.Przekaznik R2 czasowy, który przy pobudzeniu wflacza sie bezzwlocznie, natomiast po usunieciu napiecia pobudzajacego reaguje z pewnym opóz¬ nieniem wynoszacym np. 5s. Po wlaczeniu prze- 60 kaznika R2 normalnie rozwarte zestyki R2-1 zwie¬ raja sie pobudzajac przekazniki R38 i R44, które otwieraja zawory, odpowiednio, 38 i 44.Otworzenie zaworu 38 umozliwia sprezenie w zbio¬ rniku tlenu dostarczanego przewodem 22 i odgale- 65 zieniem. 22a z niskocisnieniowego wyjscia bloku95764 13 14 40 sterujacego zaworami cisnieniowymi. Otworze¬ nie zaworu 44 umozliwia dostarczenie tlenu do urzadzen spulchniajacych "(nie pokazane na rys.) iw zbiorniku topnika i w zaworze 30 za posred¬ nictwem odgalezien 42a i 42boraz przewodu 42 pod¬ laczonego do wysokocisnieniowej strony bloku 40.Po sprezeniu tlenu w zbiorniku operator w chwili t2 wciska "przycisk przelacznika PB-2 w celu pobudzenia przekaznika R3. Normalnie roz- iwante zestyki Rl-3 sa polaczone szeregowo z przelacznikiem PB-2 dla bezpieczenstwa, aby unie¬ mozliwic operatorowi przypadkowe pobudzenie przekaznika R3 przed pobudzeniem przekaznika Rl, który umozliwia sprezenie tlenu w zbiorniku top¬ nika. Normalnie rozwarte zestyki R3-1 poctazymu- jace sa dolaczone do szeregowego polaczenia prze¬ lacznika PB-2 i zestyków Rl-3. Po wlaczeniu przekaznika R3 — zestyki R3-1 podtrzymujace zwieraja sie podtrzymujac przekaznika R3 w sta¬ nie pobudzenia po zwolnieniu przez operatora przycisku przelacznika PB-2. W tym samym cza¬ sie normalnie zwarte zestyki R3-2 polaczone sze¬ regowo z. przekaznikiem Rl rozwieraja sie wyla- * czajac przekaznik Rl.Normalnie rozwarte zestyki R3-3, polaczone rów¬ nolegle z zestykami Rl-2, zwieraja sie wówczas w celu podtrzymywania przekaznika R2 w stanie wlaczenia, gdy zestyki Rl-2 rozwieraja sie w wyniku odlaczenia przekaznika Rl. Dzieki takie¬ mu rozwiazaniu jest utrzymywany przeplyw tle¬ nu do zbiornika topnika i urzadzen spulchniaja¬ cych (nie pokazane na rys.) podczas operacji wstrzykiwania topnika.Po wlaczeniu przekaznika R3 normalnie roz¬ warte zestyki R3-4 zwieralja sie, pobudzajac prze¬ kaznik R4. Przekaznik R4 wlacza sie bezzwlocznie, jednakze jego wylaczenie po rozwarciu zestyków R3-4 nastepuje po okreslonym czasie, np. po 4s.Normalnie Tozwarte zestyki R3-5 zwieraja sie po wlaczeniu przekaznika R3 w celu wlaczenia prze¬ kaznika R48, co powoduje otworzenie zaworu 48, który umozliwia polaczenie sie przewodu wyjscio¬ wego 46 z przewodem 50 i konwertorem 210.Po otworzeniu zaworu 48 obieg tlenu jest naste¬ pujacy: zródlo 2 tlenu, blok 54 mierzacy i regulu¬ jacy przeplyw tlenu, zawór 56, przewód 6, blok 40 sterujacy zaworami cisnieniowymi, przewody 22 i 22b, dysza 36, przewód wyjsciowy 46, przewód 50, blok 55 pomiarowy i konwertor 210,. Otworzenie zaworu 48 powoduje ponadto zwarcie przelaczni¬ ka SW-1 ograniczajacego. Przelacznik SW-1 ogra¬ niczajacy jest polaczony szeregowo z normalnie rozwartymi zestykami R4-1 i uzwojeniem przeka¬ znika R5. Po wlaczeniu przekaznika R5 normalnie rozwarte zestyki R5-1 zwieraja sie pobudzajac przekaznika R52, co wymusza zamkniecie otwarte¬ go zwykle zaworu 52 bocznikujacego, przy czym zawór ten pozostaje zamkniety przez caly czas wlaczenia przekaznika R52. Zestyki R'5-l przekaz¬ nika R'5, wchodzacego w sklad bloku 2(f sterowa¬ nia kolejnoscia w ukladzie II dostarczania topni¬ ka, sa polaczone równolegle z zestykami R5-1 przekaznika R5. Zaleznie od tego czy pracuje uklad I czy II przekaznik R52 uruchamiany jest przez zwarcie zestyków R5-1 albo R'5-l, Normalnie rozwarte zestyki R3-6 i R5-2 sa po¬ laczone szeregowo z uzwojeniem przekaznika R6.Po wlaczeniu przekazników R3 i R15 w sposób opisany wyzej zestyki R3-6 i R5-2 zwieraja sie 9 wlaczajac przekaznik R6 i inicjuja dzialanie blo¬ ku 34 kontrolujacego szybkosc doprowadzania top¬ nika. Po wlaczeniu przekaznika R6 normalnie zwarte zestyki R6-1 rozwieraja sie przelaczajac wzmacniacz 62 ze stanu wtórowania do stanu podtrzymywania. W tym samym czasie nommaOiiie rozwarte zestyki R6-2 zwieraja sie a normalnie zwarte zestyki R6-3 rozwieraja sie w celu dostar- / czenia na wejscie 66a komparatora 66 sygnalu odpowiadajacego róznicy pomiedzy zmierzonymi a zadanym natezeniem wtrysku topnika,, a nie syg¬ nalu reprezentujacego wartosc ustalona na pofosa- djometrze 68, która utrzymuje zawór 30 w stanie zamkniecia.Po wcisnieciu przez operatora przycisku prze- lacznika PB-2, oo wymusza rozpoczecie procesu wtryskiwania topnika i . uruchomienie bloku 34 kontrolujacego szybkosc doprowadzania topnika normalnie rozwarte zeJstyki R3-7 zwieraja sie prze¬ laczajac wzmacniacz 74 ze stanu wtórowania do stanu podtrzymywania w celu podtrzymanda ostat¬ niego odczytu uzyskanego z bloku 58 pomiarowego.Odczyt ten jest nastepnie porównywalny w suma¬ torze 76 z aktualnym sygnalem na wyjsciu OS reprezentujacym ciezar topnika wyplywajacego ze M zbiornika topnika zmierzony przez blok 58 po¬ miarowy.Gdy ogólna ilosc topnika wtrysnietego do stru¬ mienia tlenu za posreldnidtwem zaworu 30 i dyszy 36 osiagnie pozadana wartosc ustawiona przez ope- rattora na potencjometrze 82, zmienia sie stan wyjscia komparatora 80 pobudzajac w chwili ts przekaznik R7 i otwierajac normalnie zwarte ze¬ styki R7-1, co powoduje wylaczenie przekaznika R3. Po wylaczeniu przekaznika R3 zestyki R3-2 *o zwiera sie umozliwiajac operatorowi powtórzenie operacji wtryskiwania przez ponowne wcisniecie przycisku przelacznika PB-1. W tym samym cza¬ sie rozwieraja sie zestyki R3-3 wylaczajac po uplywie- 5s przekaznik R2 czasowy. 45 Zestyki R3-4 rozwieraja sie wylaczajac po upfywie 4s przekaznika R4. Zestyki R3-6 rozwieraja sie wylaczajac natychmiast przekaznik R6. Powoduje to zwarcie zestyków R6-1 i powrót ukladu 62 do stanu wtórowania, 50 a ponadto rozwarcie zestyków R6-2 i zwaircie zestyków R6-3. Ta ostatnia operacja powoduje, ze uklad 32 napedowy zamyka ponownie zawór 30.Zawór 30 jest zamykany w1 funkcji wyniku po¬ równania poziomu roboczego ustawionego na po- 55 tencjometrze 70 i poziomu ustawionego na poten¬ cjometrze 68. Róznica pomiedzy tytmi dwoma po¬ ziomami okreslona w komparatorze 66 powoduje wytworzenie sygnalu* który pobudza nraekaznika R8 zwierajacy zestyki R8-1, co z koled pojwoduje, 60 ze uklad 32 napedowy zamyka zawór 30.Szeregowe polaczenie normalnie zwartego zestyku Rl-4 i normalnie rozwartych zestyków R2-2 jest dolaczone równolegle do zestyków R3-5 w celu podtrzymania przekaznika R48 w stanie wlaczonym 65 przez czas 5s po wylaczeniu przekaznika R3, co95764 powoduje rozwarcie zestyków R3-5. Tak wiec prze¬ plyw tlenu odbywa sie przez przewód 46 przez krótki okres po zakonczeniu operacji-wtryskiwania, co ma na celu usuniecie topnika, kitóry mógl do¬ stac sie do strumienia tlenu podczas zamykania zaworu 30.Po uplywie 4s od wylaczenia przekaznika R3 w chwili t4 wylacza sie przekaznik R4, co wymu¬ sza wylaczenie przekaznika R5 i rozwarcie zesty¬ ków R5-1. Po rozwarciu zestyków R5-1 przekaznik R52 wylacza sie powodujac otworzenie zaworu 52 bocznikujacego, co sprawia, ze strumien tlenu wplywa z przewodu glównego 6 bezposrednio do konwertora 210.Pó uplywie 5s od wylaczenia przekaznika R3 i rozwarcia zestyków R3-3 przekaznik R2 w chwilli *5 wylacza sie, co powoduje rozwarcie zestyków R2-2 i wylaczenie przekaznika R48, który zamy¬ ka zawór 48 wyjsciowy. Tak wiec w ciagu ls wy¬ stepuje równoczesny przeplyw tlenu torem bocz¬ nikujacym i torem wstrzykiwania topnika, dzieki czemu nie wystepuja niepozadane spadki cisnie¬ nia w strumieniu tlenu, co mogloby doprowadzic do zniszczenia dysz 212 konwertora 210 podczas przelaczania strumienia z toru wtrysku do obiegu bocznikujacego.Po wylaczeniu -przekaznika R2 zestyki R2-1 roz¬ wieraja sie wylaczajac przekazniki R38 i R44, co powoduje zamkniecie zaworu 38 cisnieniowego i zaworu 44 urzadzenia spulchniajacego, a wiec odciecie doplywu sprezonego tlenu do zbiornika topnika i do urzadzen spulchniajacych i(nie poka¬ zane na rys.) w zbiorniku topnika i w zaworze 30.Zwarty zwykle przelacznik PB-3 jest polaczo¬ ny szeregowo z uzwojeniem przekaznika R3. Wcis¬ niecie przycisku przelacznika PB-3 jest wiec rów¬ noznaczne z pobudzeniem przekaznika R7 i roz¬ warciem zestyków R7-1, po czym nastepuja kolej¬ ne zwarcia.Zgodnie z tym co powiedziano wczesniej, blok 55 pomiarowy obejmuje znany przekaznik pomia¬ rowy (nie pokazany na rys.) reprezentowany tu przez normalnie zwarte zestyki PR-1 i PR-2. Prze¬ kaznik pomiarowy rozwiera zestyki PR-1 i PR-2 gdy wartosc cisnienia mieszaniny w przewodzie 50 zmierzonego przez blok 55 przekroczy ustalony zakres dopuszczalny, co sygnalizuje zablokowanie przewodu 50 powyzej lub ponizej bloku 55 po¬ miarowego. Zestyki PR-1 sa polaczone szeregowo z przekaznikiem R52, a zestyki PR-2 sa polaczone szeregowo z przekaznikiem R3. Gdy wartosc mie¬ rzonego cisnienia wykroczy poza zakres dopusz¬ czalny, zestyki PR-1 rozwieraja sie, co wymusza wylaczenie przekaznika R52 i otworzenie zawo¬ ru 52 bocznikujacego. W tym czasie rozwieraja sie zestyki PR-2 wylaczajac przekaznika R3 i blo¬ kujac tym samym w opisany wyzej sposób ope¬ racje wtryskiwania topnika.Urzadzenie wedlug wynalazku jest równiez wy¬ posazone w awaryjny uklad recznego sterowania zaworem bezpieczenstwa. Uklad ten jest urucha¬ miany za pomoca .blyskawicznego przelacznika PB-6 przyciskowego umieszczonego na pulpicie operatora. Po wcisnieciu przycisku przelacznika PB-6 nastepuje odlaczenie zasilania uzwojenia 16 40 45 50 55 00 przekaznika R52, a wiec otworzenie zaworu 52 bocznikujacego.Czesto zachodzi koniecznosc kolejneigo wtrysnie- cia do strumienia tlenu kilku róznych rodzajów topników przechowywanych w kilku zbiornikach.Operacja ta jest wykonywana w urzadzeniu wed¬ lug wynalazku za pomoca ukladu sterowania ko¬ lejnoscia, którego glówny element stanowi prze¬ lacznik SW-2. W opisywanym przykladzie przela¬ cznik SW-2 jest trzypozycyjnym przelacznikiem umieszczonym na pulpicie operatora, przy czym w polozeniu srodkowym przelacznik ten jest roz¬ warty. Pierwszy nieruchomy styk roboczy prze¬ lacznika SW-2 jest polaczony za posrednictwem szeregowego polaczenia normalnie rozwartych ze¬ styków Rl-5 i R'7-2 z uzwojeniem przekaznika R3.Zestyki R'7-2 sa normalnie rozwartymi zesty¬ kami przekaznika R'7 stanowiacego czesc bloku 33' kontralujaicego ilosc topnika wprowadzanego z drugiego zbiornika. Podobnie, drugi nieruchomy styk roboczy przelacznika SW-2 jest polaczony uzwojeniem przekaznika R'3 wchodzacym w sklad bloku 20 sterowania kolejnoscia uruchamiania za¬ worów w ukladzie wspólpracujacym z drugim zbiornikiem za posrednictwem szeregowego pola¬ czenia zestyków R'l-5 i R7-2.Kazdy z ukladów I i II dostarczania topnika wyposazony jest w oddzielne przyciski PB-1, PB-2 dtd. W celu dokonania wtrysku topników z kolej¬ nych zbiorników operator musi wcisnac oddziel¬ nie przyciski PB-1 lub PB-1' tak, aby sprezyc tlen w kazdym ze zbiorników oddzielnie. W opisywanym przekladzie wykonania kolejnosc wtryskiwania moze byc dowolna. Jezeli wtrysk topnika ma na¬ stapic najpierw z pierwszego zbiornika, a potem z drugiego przelacznik SW-2 zostaje ustafwiony w drugiej pozycji roboczej, a nastepnie wcisniety zastaje przycisk przylaicznika PB-2. Poniewaz uprzednio operator przycisnal oba przyciski PB-1, PB-1', zestyki Rl-5 i R'l-5 zostana zwarte. Po zakonczeniu qpisanej wyzej operacji wtryskiwania topnika z pierwszego zbiornika przekaznik R7 wlacza sie, zwierajac zestyki R7-2, które zamy¬ kaja obwód pobudzania przekaznika R'33 w dru¬ gim ukladzie dostarczania topnika. Uklad przyj¬ muje stan taki sam jak w przypadku nacisniecia przycisku PB-2 bloku 20' sterowania kolejnoscia urudhamiainia zaworów wspólpracujacych z dru¬ gim zbiornikiem topnika.Jezeli wtryisk topnika ma nastapic w odwrotnej kolejnosci przelacznik SW-2 zostaje ustawiony w pierwszej pozycji roboczej, a nastepnie operator wciska przycisk przelacznika PB-2'. Po zakoncze¬ niu operacji wtryskiwania topnika z drugiego zbiornika wlacza sie przekaznik R7, który zwiera zestyki R'7-2 i pobudza przekaznik R3. Wtryskiwa¬ nie topnika z drugiego zbiornika zostaje w ten sposób przerwane i rozpoczyna sie wtryskiwanie topnika z pierwszego zbiornika.Operacja napelniania zbiornika topnikiem prze¬ biega calkowicie niezaleznie od operacji wtryski¬ wania. Jednakze operacja wtryskiwania nie moze byc zapoczatkowana podczas trwania operacji na¬ pelniania. Po wcisnieciu przez operatora przycisku/ 17 95764 18 Zawór 26 odpowietrzajacy jest otwierany po wla¬ czeniu sie przekaznika R26 w celu odpowietrze¬ nia wnetrza zbiornika dla obnizenia panujacego w nim cisnienia. Uzwojenie przekaznika R26 jest polaczone ze zródlem napiecia za ipoarednictwem szeregowego polaczenia normalnie rozwartych ze- styfcóiw R10-5 i normalnie zwartych zesityków Rll-3. Tak wiec przez caly czas, gdy cisnienie w zbiorniku przekracza cisnienie umozliwiajace io zwarcie przelacznika PS-,15, przekaznik Rll pozo¬ staje wylaczony i zestyki Rll-3 sa zwarte, co umozliwia zasilanie uzwojenia przekaznika R26 a. wiec i utrzymywanie zaworu 26 odpowietrzajacego w stanie otwartym.Gdy cisnienie w zbiorniku obnizy sie wystarcza¬ jaco, pmelajcznik PS-15 zwiera sie, wlaczajac prze¬ kaznik Rll i rozwierajjac zestyki Rll-3. Powoduje to wylaczenie przekaznika R26 i wlaczenie prze¬ kazników R18 i R12, które, odpowiednio, zamykaja zawór 26 odpowietrzajacy i otwieraja zawory 18 i 12. Operacja odpowietrzania i napelniania jest kontynuowana w ten sposób do chwili, gdy ope- raltor przycisnie przycisk PB-5.Na fig. 9 przedstawiono urzadzenie wedlug wy- nalazku zastosowane do konwertora 210 z dmu¬ chem dolnym. Urzadzenie wedlug wynalazku moz¬ na rótwniez stosowac w elektrycznych piecach 210a lukowych Hedoulfa, co przedstawia fig. 10, stalych piecach 210b martenowskich, co przedstawia fig. 11, przechylnych piecach 210c imairtenowskich, co Iprzedsitawia fig. 12, i mieszalnikach 210d, co przed¬ stawia fig. 13. blyskawicznego przelacznika PB-4, pomiedzy zród¬ lem najpiejcia a uzwojeniem przekaznika RIO pow¬ staje obwód zamkniety, dzieki czemu wlacza sie przekaznik RIO. Zestyki R10-1 podtrzymujace do¬ laczone równolegle do przelacznika PB-4 zwieraja sie dla podtrzymania stanu wlaczenia przekaznika RIO gdy operator zwolni przycisk przelacznika PB-4.W tym samym czasie rozwieraja sie normalnie zwarte zestyki RIO-2 polaczone szeregowo z przyci¬ skiem PB-1, co zapobiega wlaczeniu przekaznika Rl w przypadku, gdyby operator przycisnal przy¬ cisk PB-1 przed zakonczeniem operacji napelnia¬ nia.Operacja napelniania steruje przelacznik cisnie¬ niowy PS-15, który uruchamiany jest odpojwied- nim cisnieniem panujacym wewnatrz pierwszego zbiornika. Jezeli cisnienie panujace w zbiorniku jest* wystarczajaco male, przelacznik PS-15, pola¬ czony szeregowo z normalnie rozwartymi zestyka- kami R10-3 i z uzwotjeniem przekaznika Rll, zo¬ staje zwarty. Gdy pod wplywem wlaczenia sie przekaznika RIO zeiwira sie zestyki R10-3, wtedy wlacza sie równiez przekaznik Rll.Po wlaczeniu sie przekazników RIO i Rll, nor¬ malnie rozwarte i polaczone szeregowo zestyki R10-4 i Rll-1 zwieraja sie i wlaczaja przekaznik R18, co powoduje otworzenie zaworu 18 odpowie¬ trzajacego i polaczenie pierwszego zbiornika linia 14 z podcisnieniowym pochlaniaczem pylu i zespo¬ lem odpowietrzajacym (nie pokazane na rys.). Za¬ wór 18 odpowietrzajacy jest polaczony z przelacz¬ nikiem SW-3 ograniczajacym, który zwiera sie, gdy zawór 18 zostanie otwarty. Przelacznik SW-3 jest polaiczony szeregowo z normalnie rozwartymi zestykami R10-4 i Rll-2 i z uzwojeniem przekaz¬ nika R12. Tak wiec po otworzeniu zaworu 18 przelacznik SW-3 zwiera sie, zamykajac obwód pobudzania przekaznika R12 i otwierajac zawór 12 napelniajacy. Po otworzeniu zaworu 12 topnik za¬ czyna wplywac przewodem 10 do pieifwszego zbior¬ nika.Operacja napelniania trwa do chwili, gdy ope¬ rator nacisnie przycisk blyskawicznego przelacz¬ nika PB-5, co spowoduje wylaczenie przekaznika RIO, lub do chwili wypelnienia zbiornika do po¬ ziomu okreslonego przelacznikiem SW-4 ograni- iczajacym umieszczonym na rejestratorze 58b. Osia¬ gniecie tego poziomu powoduje rozwalicie zesty¬ ków R10-3 i R10-4, wylaczenie przekazników R18 i R12 i zamkniecie zaworów 18 i 12. W tym samym czasie zostaja zwarte zestyki RIO-2, co umozliwia operatorowi rozpoczecie operacji wtrys¬ kiwania. Alternatywnie, operacja napelniania mo¬ ze zostac automatycznie wstrzymana, gdy rosna¬ ca ilosc topnika w zbiorniku spowoduje wzrost cisnienia wewnetrznego ponad ustalona wartosc, a wiec rozwarcie przelacznika PS-15 cisnieniowe¬ go, co z kolei spowoduje wylaczenie przekaznika R-ill i rozwarcie zestyków Rll-1 i Rll-2. Te ope¬ racje spowoduja z kolei wylaczenie przekazników R18 i R12 i zamkniecie zaworu 18 blokujacego przewód 14 i zaworu 12 sterujacego przeplywem topnika. Przekaznik RIO pozostaje jednakze wla- iczony do chwili przyd&nie;cia przycisku PB-5, PL