Przedmiotem wynalazku jest mechanizm nape¬ dowy urzadzenia do badania pobudliwosci narza¬ dów przedsionkowych, które jest przeznaczone do badan otolaryngologicznych.Znany mechanizm napedowy urzadzenia do ba¬ dania pobudliwosci narzadów przedsionkowych, zawiera fotel wahadlowy zawieszony na sprezy¬ stym drazku skretnym, który jest wykonany z ma¬ terialu o dobrych wlasnosciach sprezystych. Fotel wahadlowy, u dolu jest umocowany obrotowo.Znany jest równiez mechanizm napedowy, który ma fotel obrotowy napedzany za pomoca redukto¬ ra obrotów silnikiem pradu stalego, poprzez spe¬ cjalny regulator elektroniczny do utrzymywania amplitudy przespieszenia na stalym poziomie.Znany jest jeszcze inny mechanizm napedowy fotela wahadlowego do badan bledników, który jest polaczony z tuleja na której sa zamocowane tasmy napedowe, przesuwajace sie po swobodnie ulozy- skowanej rolce i przytwierdzone na stale do linia¬ lu przesuwnego. Linial jest polaczony przegubowo za pomoca lacznika z tarcza mechanizmu korbowo- dowego. Wewnatrz tarczy napedzanej silnikiem przez reduktor obrotów znajduja sie sanki, w osi prowadzenia których jest umieszczona sruba z ze¬ batym kolem stozkowym, napedzajacym, ulozysko- wanym czolowo w sankach. Zebate kolo stozkowe napedzane, którego osia obrotu jest przegub lacz¬ nika, ulozyskowane równiez w przesuwnych san¬ kach, moze byc niezalezne od ruchu lacznika, albo 2 tez moze byc z tym lacznikiem zwiazane na stale, za pomoca zatrzasku.Niedogodnoscia pierwszego mechanizmu napedo¬ wego jest ograniczona mozliwosc badania pobudli¬ wosci narzadów przedsionkowych, która sprowa¬ dza sie do badania tylko za pomoca przyspiesze¬ nia zmiennego, przy czym wartosc przyspieszenia zmienia sie w sposób zblizony do linii prostej tylko dla katów wychylenie fotela bliskich zeru.Niedogodnoscia drugiego mechanizmu napedo¬ wego jest równiez ograniczona mozliwosc badania bledników. Badanie to jest realizowane podczas obrotów fotela tylko w jednym kierunku i tylko ze stala wartoscia przyspieszenia, przy czym brak tu mozliwosci naglej zmiany obrotów i przyspie¬ szenia na przeciwne.Nastepna niedogodnoscia mechanizmu drugiego jest koniecznosc stosowania skomplikowanego i dro¬ giego ukladu elektronicznego, do utrzymywania wartosci przyspieszenia na stalym poziomie.Niedogodnoscia trzeciego mechanizmu napedowe¬ go jest takze ograniczona mozliwosc badania pobu¬ dliwosci narzadów przedsionkowych, a mianowicie tylko ze stala wartoscia przyspieszenia.Inna niedogodnoscia powyzszego mechanizmu7 jest bardzo zlozona budowa, która nie zapewnia dostatecznego stopnia niezawodnosci dzialania urza¬ dzenia, oraz powoduje znaczny wzrost kosztów jego wytwarzania.Wspólna niedogodnoscia pierwszego i trzeciego 95 67895 3 mechanizmu napedowego jest to, ze umozliwiaja one wychylenia fotela wahadlowego tylko o polo¬ we obrotu w kierunku trygonometrycznym i prze¬ ciwnym, liczac od polozenia równowagi. Uniemoz¬ liwia to dokonywanie szczególowego zapisu oczo¬ plasu wywolanego podczas wychylen fotela.Istota mechanizmu napedowego wedlug wynalaz¬ ku polega na tym, ze ma on dwa bebny napedowe, które sa polaczone z fotelem obrotowym za pomoca dwóch sprzegiel, przy czym mechanizm jest wypo¬ sazony w silnik do napedu ukladu audiokinetycz-' nego. Pierwszy beben napedowy jest polaczony za pomoca linki z obciaznikiem, zawieszonym pionowo na rolce i jest przeznaczony do wprawiania fotela w ruch obrotowy jedno i dwukierunkowy, o licz¬ bie obrotów wynoszacej co najmniej jeden obrót w kazda strone, ze stala wartoscia przyspieszenia.TDrugi beben napedowy jest polaczony za pomoca linki^i^MtelagOYra sprezyna srubowa i sluzy do wprawiania fotelsr w^ ruch obrotowy jedno i dwu¬ kierunkowy, o liczbie obrotów równej co najmniej jednemu obrotowi w kazda strone, ze zmieniajaca sie prostoliniowo podczas kazdego obrotu wartoscia przyspieszenia. Do silnika jest przymocowany uklad audiokinetyczny. Uklad ten sklada sie z ramienia na koncu którego jest umocowany glosnik, do na¬ dawania sygnalów akustycznych o okreslonej cze¬ stotliwosci i modulowanej amplitudzie.Zaleta mechanizmu napedowego wedlug wyna¬ lazku jest mozliwosc prowadzenia badan bledni¬ ków za pomoca fotela obracajacego sie w jednym lub dwóch kierunkach, przy liczbie obrotów rów¬ nej co najmniej jednemu obrotowi w kazda stro¬ ne, ze stala i zmieniajaca sie prostoliniowo w cza¬ sie kazdego obrotu wartoscia przyspieszenia. Do¬ datkowo moze byc wykorzystany w tym celu uklad audiokinetyczny, zgodny z wynalazkiem. Umozli¬ wia to znaczne rozszerzenie zakresu badan, co poz¬ wala na dokonywanie bardzo wszechstronnych i dokladnych badan pobudliwosci narzadów przed¬ sionkowych, przy wykorzystaniu tylko jednego urzadzenia.Nastepna zaleta powyzszego mechanizmu nape¬ dowego jest prosta budowa, która zapewnia duzy stopien niezawodnosci dzialania urzadzenia. Inna zaleta tego mechanizmu jest niski koszt jego wy¬ twarzania.Wynalazek zostanie blizej objasniony w przy¬ kladzie wykonania przedstawionym na rysunku, który przedstawia schemat mechanizmu napedo¬ wego i ukladu audiokinetycznego.Fotel 1 jest umocowany obrotowo w podstawie 2 i ma tarcze 3, która wspólpracuje z hamulcem 4.Tarcza 3 posiada odpowiednio dobrana mase, w której podczas ruchu fotela gromadzi sie duza ilosc energii kinetycznej. Fotel obrotowy 1 jest polaczo¬ ny za pomoca dwóch sprzegiel 5, 6 z dwoma beb¬ nami napedowymi 7, 8. Pierwszy beben napedowy 7 jest polaczony za pomoca linki 9 z obciaznikiem , zawieszonym pionowo na rolce 11. Drugi beben napedowy 8 jest polaczony za pomoca linki 12 z naciagowa sprezyna srubowa 13, której swobodny koniec jest przymocowany do czesci stalej urza¬ dzenia. Ponadto mechanizm napedowy jest wypo- 678 4 sazony w silnik 14, do napedu ukladu audiokinety¬ cznego. Uklad ten sklada sie z ramienia 15, na kon¬ cu którego jest umocowany glosnik 16.Mechanizm napedowy wedlug wynalazku dziala 8 w sposób nizejopisany. " W celu przygotowania fotela do obracania sie ze stala wartoscia przyspieszenia, nalezy sprzegnac fotel obrotowy 1 z pierwszym bebnem napedowym 7. Uzyskuje sie to przez polaczenie ze soba czesci stalej i ruchomej sprzegla 5, za pomoca specjalnej klamry, nie pokazanej na rysunku. Nastepnie na¬ lezy zwolnic hamulec 4 i obrócic recznie fotel 1 w kierunku ruchu wskazówek zegara. Linka 9 zaczy¬ na nawijac sie na pierwszy beben napedowy 7, co powoduje podnoszenie sie obciaznika 10 do góry.Obrót reczny fotela 1 nalezy zakonczyc w momen¬ cie, gdy obciaznik 10 znajdzie sie w swym górnym polozeniu. W tym samym czasie zaciskamy hamu¬ lec 4 na tarczy fotela 1, który jest przygotowany 80 do pracy ze stalym przyspieszeniem.Po zwolnieniu hamulca 4, fotel 1 zaczyna sie obracac w kierunku trygonometrycznym, wskutek opadania obciaznika 10, ze stala wartoscia przy¬ spieszenia. Po opadnieciu obciaznika 10 w dolne polozenie, fotel 1 nie zatrzymuje sie lecz obraca sie dalej w tym samym kierunku, pod dzialaniem energii kinetycznej zgromadzonej glównie w obra¬ cajacej sie tarczy 3. Dzieki temu obciaznik 10 za- czyna wedrowac do góry. W momencie gdy ener¬ gia potencjalna zgromadzona w podnoszonym do góry obciazniku 10, przekroczy wartosc energii ki¬ netycznej zawartej w tarczy 3, fotel 1 zaczyna sie obracac w kierunku ruchu wskazówek zegara, z ta |5 sama wartoscia przyspieszenia lecz w kierunku przeciwnym itd. az do calkowitego ustania ruchu fotela 1.Aby uzyskac ruch obrotowy fotela 1 ze zmiennym przyspieszeniem, nalezy polaczyc go za pomoca 40 sprzegla 6 z drugim bebnem napedowym 8. Potem nalezy zwolnic hamulec 4 i obracac równiez recz¬ nie fotel 1 w kierunku ruchu wskazówek zegara, az do momentu napiecia naciagowej sprezyny sru¬ bowej 13. W tym samym momencie zaciskamy ha- 45 mulec 4 i fotel 1 jest przygotowany do obrotów ze zmiennym przyspieszeniem.W celu uruchomienia go, zwalniamy hamulec 4 i fotel 1, wskutek energii potencjalnej zgromadzo¬ nej w napietej sprezynie 13, zaczyna sie obracac bo w kierunku trygonometrycznym, ze zmieniajacym sie prostoliniowo przyspieszeniem. W tym czasie naciagowa sprezyna srubowa 13 rozpreza sie. Gdy sprezyna ta osiagnie swa dlugosc poczatkowa, fo¬ tel 1 nie zatrzymuje sie lecz obraca sie dalej w tym 55 samym kierunku, poniewaz napedza go energia ki¬ netyczna w nim zgromadzona. Przyczynia sie to do powtórnego napiecia sprezyny 13. W momencie, gdy energia potencjalna nagromadzona w ponow¬ nie napietej sprezynie 13 osiagnie wartosc wieksza 60 od energii kinetycznej fotela 1, to zacznie sie on obracac w druga strone. Przyspieszenie równiez zmieni kierunek na przeciwny, lecz bedzie sie zmieniac w dalszym ciagu prostoliniowo, przy czym amplituda jego bedzie mniejsza. Sprezyna 13 roz- 65 preza sie, a nastepnie znów zostanie napieta i spo-95 678 woduje ruch fotela 1 w przeciwnym kierunku itd. az do wygasniecia jego ruchu. Sprezyna 13 pozwala uzyskac przyspieszenie o zmiennosci prostoliniowej, charakterystyce trójkatnej i malejacej amplitudzie.Ruch jednokierunkowy fotela obrotowego 1, w obu przypadkach, uzyskuje sie przez zacisniecie ha¬ mulca 4 na tarczy 3, w odpowiednim momencie.Mechanizm napedowy wedlug wynalazku moze byc wyposazony w wymienne bebny napedowe 7, 8, o róznej srednicy zewnetrznej. Dzieki temu fotel 1 moze posiadac rózna liczbe obrotów jednokierun¬ kowych, do pieciu wlacznie.Omawiany mechanizm napedowy posiada bebny o srednicy tak dobranej, aby fotel mógl "wykony- wac od jednego do dwóch obrotów w jedna strone, na poczatku swojego ruchu obrotowego.Zadana wartosc przyspieszenia uzyskuje sie przez dobór masy obciaznika 10, jak równiez przez dobór parametrów naciagowej sprezyny srubowej 13.Uklad audiokinetyczny dziala w ten sposób, ze silnik 14 za pomoca ramienia 15 wprawia w ruch obrotowy glosnik 16, który nadaje sygnaly aku¬ styczne o okreslonej czestotliwosci i modulowanej amplitudzie.Czlowiek poddany badaniam, siedzacy na nieru¬ chomym fotelu, po pewnym czasie ma wrazenie, ze zródlo dzwieków jest nieruchome, natomiast on sam obraca sie razem z fotelem, co wywoluje u nie¬ go oczoplas. 6 PL