Przedmiotem wynalazku jest wielofunkcyjny, dwustrumieniowy element logiczny do wykorzy¬ stania w logicznych ukladach automatyki.Znane sa strumieniowe elementy logiczne takie, jak na przyklad ezteroargumenitowy element NOR, wyposazone w dysze zasilajaca, dysze zbiorcza i sterujaca o skomplikowanych konfiguracjach ukla¬ du polaczen, które ograniczone sa zyskiem logicz¬ nym rzedu 3 do 5, co pozwala na podlaczanie do ich wyjsc tej samej ograniczonej liczby elementów.W przypadku koniecznosci przesterowania wiek¬ szej (liczby elementów zachodzi koniecznosc stoso¬ wania wiekszej ich ilosci. Powyzsza wada utru¬ dnia i komplikuje % budowe ukladów automatyki, przy czym elementy te realizuja tylko jedna fun¬ kcje logiczna.Celem wynalazku jest skonstruowanie wielofun¬ kcyjnego dwustrumieniowego elementu logicznego, przystosowanego do realizacji kilku operacji lo¬ gicznych, zwlaszcza funktora NOR i modulatora, pozbawionego wymienionych wyzej wad znanych tego typu jednofunkcyjnych elementów. Cel ten zostal osiagniety zgodnie z wynalazkiem, który stanowi element geometrycznie symetryczny o osi symetrii przechodzacej przez wyloty kanalów doprowadzajacego i odprowadzajacego. Kanaly" te sprzezone sa ze sioba za posrednictwem ukladu zlozonego z polaczonych równolegle z kanalem do¬ prowadzajacym dwu dysz zasilajacych, których 19 wyloty zbiegaja sie w komorach oddzialywania z odpowiadajacymi im co najmniej dwoma dyszami sterujacymi oraz z kanalami splywowymi o za¬ krzywionych sciankach ograniczajacych, rozchyla¬ jacych sie w miare oddalania sie od komory od¬ dzialywania.Do wylotów tych kanalów wprowadzone sa no¬ ze rozdzielcze*, które oddzialyiwuja dodatkowo w komorach oddzialywania na ksztalt strumieni wplywajacych do kazdego z kanalów zbiorczych, polaczonych równolegle do kanalu odprowadzaja¬ cego. Wloty tych kanalów znajduja sie na przedlu¬ zeniu osi dysz zasilajacych. Osie kanalów zbior¬ czych stanowia wycinek krzywej, korzystnie o ksztalcie kolowym lub parabolicznym.Scianki kanalów splywowych sa tak uksztalto¬ wane, ze ijedna z nich, graniczaca ze scianka wy¬ lotu odpowiadajacej mu dyszy zasilajacej, stanowi krzywa, której pierwszy odcinek tworzy z osia dyszy zasilajacej kat zawarty w granicach okolo 9° dc 30°. Odcinek ten odpowiada przeciwprosto- katnej trójkata o jednej przyprostokatnej wyzna¬ czonej przez dlugosc komory oddzialywania, two¬ rzacej kat prosty z odcinkiem prostej przecina- ijacej sie z przeciwprostokatna w punkcie przegie¬ cia tej scianki kanalu. Drugi odcinek scianki na¬ chylony Jest pod katem wiekszym od kata nachy¬ lenia pierwszego odcinka, mniejszym od 60°. Dru¬ ga scianka ograniczajaca, graniczaca ze scianka 95 2273 95227 4 wylotu odpowiadajacego mu kanalu zbiorczego, tworzy z nia kat wyznaczony odlegloscia obydwu scianek kanalów splywowych w ich przekroju pionowym w punkcie przegiecia scianki pierwszej, co najmniej równa polowie dlugosci komory od¬ dzialywania.Element wykonany wedlug wynalazku zostanie dokladniej omówiony w oparciu o rysunek, na którym fig. 1 ilustruje przyklad wykonania jego ukladu polaczen, fig. 2 A, fig. 2 B podaje przy¬ klady przebiegu sygnalów wprowadzonych do dysz sterujacych, fig. 2 C — przebieg sygnalu wyjscio¬ wego z ukladu w przypadku pracy, tego elementu jako modulatora wejsciowych sygnalów pneu¬ matycznych.Strumieniowy element logiczny wedlug fig. 1, moze byc wykorzystany jako modulator i funktor NOR. v Dzialanie elementu jako modulatora sygnalów pneumatycznych jest nastepujace: w zaleznosci od ksztaltu sygnalów sterujacych doprowadzonych do dysz 7, 8, na przyklad dla przebiegów pokazanych na fig. 2 A, 2 B, sygnal cisnieniowy w kanale odprowadzajacym 6 ma ksztalt pokazany na ry¬ sunku na fig. 2 C. Strumien sterujacy, po wydo¬ staniu sie z dyszy sterujacej oddzialywuje na strumien mocy w komorze oddzialywania A lub B i jako sygnal wzmocniony przeplywa do odpowia¬ dajacego mu kanalu zbiorczego 4 lub 5 po uprzed- nliim obcieciu przez noze rozdzielcze tej czesci stru¬ mienia^ która niesie najmniejsza energie. Ksztalt kanalu zbiorczego jest tak dobrany, zgodnie z wy¬ nalazkiem, aby zapewnial utrzymanie sie sygnalu ciisniieniowego o wartosci najmniejszej.Element wedlug wynalazku moze równiez pra¬ cowac jako element NOR, przy czyim jego dziala¬ nie okreslaja wartosci podawanych do dysz 7, 8 sygnalów sterujacych. W przypadku pierwszym, gdy sygnalów tych nie ma, strumien zasilajacy wprowadzony przez koncówke doprowadzajaca 1 rozplywa sie poprzez dysze 2 i 3 i wplywa przez kanaly zbiorcze 4, 5 6.6 kanalu odprowadzajacego 6, gdzie uzyskuje sie sygnal wyjsciowy o wartosci lo¬ gicznej „1".W drugim przypadku, gdy w jednej z dysz ste¬ rujacych 7, 8 pojawia sie' sygnal, wówczas stru¬ mien wyplywajacy z polaczonej z nim dyszy zasi¬ lajacej 2 lub 3 zostaje odchylony lub sturbulizo- wariy przez strumien wyplywajacy z tej dyszy ste¬ rujacej 7 lub 8 w wycieciu ksztaltowym 9 lub 10.Strumien wyplywajacy z dyszy zasilajacej 3 lub 2 symetrycznie polozonej w stosunku do dyszy, w której zostal on odchylony, przeplywa polaczonymi z ta dysza kanalami zbiorczymi 4 i 5 lub 5 i 4, i wyplywa do odpowiadajacego im wyciecia ksztal¬ towego^ lul? 10. Wartosc sygnalu w* kanale odpro¬ wadzajacym 6 odpowiada wówczas wartosci logi¬ cznej „0". W trzecim przypadku, gdy w dyszach sterujacych 7, 8 pojawia sie sygnaly, wówczas stru¬ mien wyplywajacy'z odpowiadajacych im dysz za¬ silajacych 2 i 3 zostaje odchylony lub sturbulizo- wany, przez strumienie wyplywajace z dysz steru¬ jacych 7 i 8 w wycieciach ksztaltowych 9 i 10, co powoduje, iz wartosc logiczna sygnalu w kanalach zbiorczych 4 i 5 oraz w koncówce odprowadzajacej 6 wynosi „0".Noze rozdzielcze 13 i 14 obcinaja przed wlotem do ,kanalów zbiorczych 4 i 5 te czesci strumieni, które niosa najmniejsza energie. Celowo uformo¬ wane wedlug wynalazku, sciany splywowe 11 i 12 zapewniaja zupelne odciecie kanalów zbiorczych 4 i 5 od wirów strumienia rozproszonego. Jak wy¬ nika z powyzszego, wielofunkcyjny element stru¬ mieniowy, prosty w.wykonaniu, o optymalnie do¬ branej symetrii ukladu, moze realizowac szereg funkcji logicznych, w tym pelni funkcje modula¬ tora i funktora NOR, co znacznie rozszerza za¬ kres jego zastosowan w systemach logicznych au¬ tomatyki. PL