Przedmiotem wynalazku jest asymetryczny tlumik tranzystorowy, szczególnie przy¬ datny w urzadzeniach glosnomówiacych. Tlumik ten eliminuje zaklócenia powstajace podczas skokowej zmiany tlumiennosci.Stan techniki. W znanych urzadzeniach glosnomówiacych stosowane sa tlumiki realizujace tlumienie w ukladzie symetrycznym lub tlumiki o asymetrycznym wejsciu i wyjsciu. W pierwszym przypadku konieczne jest stosowanie ukladów symetryzujacych na przyklad w postaci transformatorów. W przypadku stosowania tlumików o asymetrycznym wejsciu i wyjsciu przelaczanie wartosci tlumienia ma miejsce w znacznie wydluzo¬ nym czasie. Spowodowane jest to tym, ze do realizacji tlumienia wykorzystuje sie tranzystor, który jest na przemian raz w stanie przewodzenia, raz w stanie zatkania.Przechodzenie z jednego stanu w drugi powoduje wyslanie szkodliwego impulsu zaklócajacego, którego wartosc szczytowa zalezy od napiecia na rezystorze kolektorowym. W znanych ukladach aby usuwac ten zakló¬ cajacy impuls konieczne jest zwolnione przechodzenie z jednego stanu tranzystora w drugi. Realizuje sie to przez wprowadzenie do obwodu przelaczania duzej stalej czasowej, przewaznie przez wprowadzenie pojemnosci.Istota wynalazku. Zgodnie z wynalazkiem asymetryczny tlumik tranzystorowy ma dwa tranzystory, których bazy polaczone sa z dzielnikami napiecia. Dzielniki te utrzymuja potencjaly baz niezaleznie od stanu tranzystorów. Kolektory tranzystorów podane sa na wspólny rezystor, a emitery polaczone sa z ukladem steruja¬ cym. Uklad ten posiada zawsze na jednym z wyjsc stan bedacy negacja stanu wyjscia przeciwnego, przy czym sygnal wprowadzany jest na baze dowolnego tranzystora, a zbierany jest z rezystora, na który podane sa kolekto¬ ry tranzystorów.Takie rozwiazanie powoduje, ze ze wzgledu na symetryczna prace tranzystorów suma pradów plynacych przez wspólny rezystor kolektorowy jest zawsze stala, a to eliminuje zaklócenia powstajace podczas skokowej zmiany tlumiennosci, mimo, ze sygnal tlumiony zbierany jest asymetrycznie wzgledem masy ukladu. Nadto rozwiazanie to daje mozliwosc stosowania krótkich czasów przy zmianie tlumiennosci.2 95161 Objasnienie rysunku wynalazku. Wynalazek w przykladowym wykonaniu pokazano na rysunku, który przedstawia schemat ideowy asymetrycznego tlumika tranzystorowego.Przyklad realizacji wynalazku. Jak pokazano na rysunku, kolektory tranzystorów Ti i T3 podane sa na wspólny rezystor R3. W zaleznosci od stanu pracy tranzystorów z rezystora tego zbierany jest lub nie zbierany sygnal tlumiony. Bazy tranzystorów polaryzowane sa z dzielników napiecia skladajacych sie z odjJowiednio równych rezystorów Ri i R2. Emitery zas tranzystorów Tx i T2 polaczone sa z wyjsciami A i B ukladu sterujace¬ go US. Stan jednego z tych wyjsc jest zawsze negacja stanu wyjscia drugiego. W przypadku pojawienia sie na jednym wyjsciu A potencjalu niskiego i jednoczesnie na drugim wyjsciu B potencjalu wysokiego, tranzystor Ti znajduje sie wstanie przewodzenia, a tranzystor T2 jest zatkany. Przy podaniu sygnalu w tym przypadku na baze tranzystora Ti, na wyjsciu ukladu pojawi sie sygnal. Po zmianie stanów wyjsc A i B ukladu sterujacego US na przeciwne, tranzystor T! jest zatkany i sygnal na wyjsciu ukladu nie pojawi sie. Czas przelaczenia tlumika narzucony jest wiec przez szybkosc dzialania ukladu sterujacego US. PL