Przedmiotem wynalazku jest uklad zasilacza pradu stalego z dwoma obwodami stabilizacji pradowej, prze¬ znaczony zwlaszcza dla zasilaczy sredniej mocy o duzym pradzie wyjsciowym i niskim napieciu.Znane uklady zasilaczy pradu stalego posiadaja obwód regulacji napiecia zasilajacego oraz obwód regulacji pradu plynacego przez obciazenie, przy czym do regulacji napiecia stosuje sie pólprzewodnikowe prostowniki sterowane lub autotransformatory wyposazone w silnik do zmiany przekladni. Regulacje pradu realizuje sie bezposrednio w obwodzie wyjsciowym zasilacza. Ze wzgledu na duzy prad, koniecznejest tu stosowanie zespolu równolegle polaczonych tranzystorów. Tranzystory te nie sa w pelni wykorzystane napieciowo, a ponadto mu¬ sza byc wyposazone w dodatkowe zabezpieczenia i sygnalizacje od zaklócen przy pracy równoleglej.W rezultacie uklady takie sa bardzo skomplikowane, drogie, zajmuja duzo miejsca, oraz maja obnizony stopien niezawodnosci.Celem wynalazku jest uklad zasilacza nie posiadajacy tych wad lecz odznaczajacy sie prostszym schema¬ tem, mniejsza liczba tranzystorów i pelnym napieciowym ich wykorzystaniem, mniejszymi stratami wydzielany¬ mi w zasilaczu, a równoczesnie posiadajacy dobre wlasnosci stabilizacyjne.Cel ten zostal osiagniety przez zastosowanie dwóch niezaleznych obwodów stabilizacji pradu, a mianowicie stabilizacji zgrubnej pradu pierwotnego transformatora pradowego oraz stabilizacji dokladnej po stronie wtórnej tego transformatora. Czlon wykonawczy obwodu stabilizacji zgrubnej stanowia dwukierunkowe zawory sterowa¬ ne, które w kazdej fazie sa podlaczone równolegle do szeregowo polaczonych uzwojen pierwotnych transforma¬ tora pradowego i przekladnika pradowego. Natomiast czlon wykonawczy obwodu stabilizacji dokladnej, w po¬ staci zespolu równolegle polaczonych tranzystorów, jest podlaczony poprzez rezystor ograniczajacy i trójfazowy prostownik do dodatkowego wtórnego uzwojenia transformatora pradowego. Znajdujace sie w obwodzie stabili¬ zacji dokladnej tranzystory posiadaja ograniczniki maksymalnego i minimalnego wysterowania. Ponadto obwód ten zawiera czlon rózniczkujacy, polepszajacy jego wlasnosci dynamiczne.Przyklad wykonania wynalazku jest przedstawiony na rysunku, na którym uwidoczniono schemat ideowy zasilacza.2 94 288 Trójfazowe napiecie zasilajace jest doprowadzone poprzez przelacznik 1 zaczepów dlawików 2 do uzwoje¬ nia pierwotnego transformatora pradowego 3. Dwukierunkowe, pólprzewodnikowe zawory sterowane 4, które stanowia czlon wykonawczy obwodu zgrubnej stabilizacji pradowej, sa w kazdej z trzech faz podlaczone równo¬ legle do szeregowo polaczonych uzwojen pierwotnych transformatora pradowego 3 i przekladnika pradowego 5.Do wtórnych uzwojen transformatora pradowego 3 sa podlaczone zespoly prostownicze 6, których wyjscia, poprzez filtr wstepny 7, sa równolegle dolaczone do wejscia filtru wyjsciowego 8. Do dodatkowego wtórnego uzwojenia transformatora pradowego 3, poprzez trójfazowy prostownik 9 i ograniczajacy rezystor 10, jest podla¬ czony czlon wykonawczy drugiego obwodu stabilizacji pradowej w postaci zespolu równolegle polaczonych tranzystorów 11, przy czym w obwodzie kolektor-emiter kazdego tranzystora 11 jest wlaczony rezystor wyrównawczy 12. Laczny spadek napiecia na tranzystorach 11 i wyrównawczych rezystorach 12 jest doprowa¬ dzony do wejscia ogranicznika 13 maksymalnego wysterowania i do wejscia ogranicznika 14 minimalnego wyste¬ rowania tranzystorów 11. Natomiast spadki napiecia na rezystorach wyrównawczych 12 sa oddzielnie podane na wejscia ukladu kontrolnego 15, który sygnalizuje przekroczenie maksymalnego pradu przeplywajacego przez którykolwiek z tranzystorów 11. Elektrody sterujace tranzystorów 11 sa polaczone z wyjsciami ukladu 16 sterowania tranzystorami, którego wejscie sterujace jest polaczone z wyjsciem wzmacniacza stabilizacji dokladnej 17. Wejscia wzmacniacza stabilizacji dokladnej 17 sa polaczone z wyjsciem czlonu rózniczkujacego 18, z zaciska¬ mi pomiarowymi bocznika 19 mierzacego prad pobierany przez odbiornik 20, oraz z wzorcem pradu 21 poprzez nastawnik pradu 22 dla obwodu stabilizacji dokladnej.Wyjscie nastawnika pradu 23 dla obwodu stabilizacji zgrubnej, oraz wyjscie czlonu pomiarowego 24 stabili¬ zacji zgrubnej i wyjscia ograniczników 13 i 14 minimalnego i maksymalnego wysterowania tranzystorów 11, sa polaczone z wejsciami wzmacniacza 25 regulacji zgrubnej. Wyjscie wzmacniacza 25 jest polaczone wejsciem sterujacym ukladu zaplonowego 26, którego wyjscia sa polaczone z elektrodami sterujacymi pólprzewodniko¬ wych zaworów sterowanych 4. Napiecie zasilajace do ukladu zaplonowego 26 jest doprowadzone z zasilacza 27 ukladu zaplonowego.Dzialanie obwodu stabilizacji zgrubnej, oparte jest na porównywaniu pradu przeplywajacego przez uzwoje¬ nie pierwotne transformatora pradowego 3, mierzonego za posrednictwem przekladnika pradowego 5, z warto¬ scia zadana nastawnikiem pradu 23 dla obwodu stabilizacji zgrubnej. W zaleznosci od wielkosci róznicy tych wartosci, wytwarzany jest w wzmacniaczu regulacji zgrubnej 25 odpowiedni sygnal, który poprzez uklad zaplo¬ nowy 26 powoduje zmiane kata opóznienia zaplonu dwukierunkowych pólprzewodnikowych zaworów 4, bo¬ cznikujacych uzwojenie pierwotne transformatora pradowego 3. W przypadku wzrostu pradu przeplywajacego przez uzwojenie pierwotne transformatora pradowego 3, zwiekszony jest czas przewodzenia pólprzewodniko¬ wych zaworów 4, co prowadzi do zmniejszenia pradu przeplywajacego przez uzwojenie pierwotne transformatora pradowego 3.Stabilizacja dokladna pradu odbiornika 20 jest realizowana poprzez zmiane obciazenia dodatkowego wtórnego uzwojenia transformatora pradowego 3, przez co uzyskuje sie zmiane rozplywu amperozwojów pomie¬ dzy wtórnymi uzwojeniami transformatora pradowego 3. Do zmiany obciazenia dodatkowego wtórnego uzwoje¬ nia transformatora pradowego 3 sluzy zespól równolegle polaczonych tranzystorów 11, który do tego dodatko¬ wego uzwojenia jest podlaczony poprzez rezystor ograniczajacy 10 i trójfazowy prostownik 9. Stopien wystero¬ wania tranzystorów 11 jest uzalezniony od sygnalu regulacyjnego, wytwarzanego we wzmacniaczu stabilizacji dokladnej 17 w oparciu o prad mierzony przez bocznik pomiarowy 19 i zadana nastawnikiem 22 wartosc nomi¬ nalna tego pradu. Celem polepszenia dynamiki ukladu stabilizacji dokladnej, wytwarzany w wzmacniaczu 17 sygnal regulacyjny jest korygowany napieciem wyjsciowym czlonu rózniczkujacego 18, który jest zasilany stalym napieciem z wejscia filtru wyjsciowego 8 badz z wyjscia zespolów prostowniczych 6. Zadaniem ukladu kontrolnego 15 jest sygnalizacja zaburzen w równoleglej pracy tranzystorów 11. PL