Przedmiotem wynalazku jesit sposób rejestracji przebiegów analogowych za pomoca przetwarzania ich na wartosci cyfrowe i uklad do odtwarzania przebiegów analogowych szczególnie przydatny w technice rejestracji niektórych przebiegów na przy¬ klad przebiegów akustycznych.Znane sposoby rejestracji przebiegów analogo¬ wych polegaja na przetwairzaniiu sygmalu analogo¬ wego na cyfrowy i zapisaniu w postaci cyfrowej kolejnych chwilowych wairtosci przebiegu czaso¬ wego jako wartosci bezwzglednych. Inny sposób polega na rejestrowaniu róznicy miedzy kolejny¬ mi wartosciami chwilowymi próbkowanego sygnalu.W efekcie odtwarzania tak zarejestrowanych syg¬ nalów za pomoca przetwornika cyfrowo-analogo- wego uzyskuje sie przebieg o ksztalcie schodko¬ wym ulozonym wzdluz krzywej zblizonej do pier¬ wotnego przebiegu analogowego.Do odtwarzania stosuje sie rózne znane przetwor¬ niki cyfrowo-analogowe, jednakze skokowa zmiana kolejnych zarejestrowanych wartosci podczas od¬ twarzania powoduje powstanie w nich zaklócen znanych pod nazwa' szumów kwantyzacji, które wymagaja tlumienia w oddzielnych, niejednokrot¬ nie skomplikowanych ukladach filtrujacych, po¬ nadto w niektórych przyjpadkach powoduja one zwezenie pasma przenoszonego, co stanowi istotna niedogodnosc tych sposobów.Znane sa uklady do odtwarzania przebiegów a- naiogjowych zarejestrowanych w postaci cyfrowej zawierajace elektronowe przelaczniki szeregowo po¬ laczone z rezystorami, których drugie konce po¬ laczone sa ze soba i z rezystorem zbiorczym, przy czym zródlo napiecia stalego dolaczone jest z jed- nej strony do rezystora zbiorczego, a z drugiej do przelaczników elektronowych. Przelaczniki ele¬ ktronowe sa sterowane z rejestrów odpowiadaja¬ cych kolejnym pozycjom bitów w sygnale cyfro¬ wym. W tych ukladach dla unikniecia zaklócen, io sygnal analogowy pobierany jest z wyjscia filtru zwykle dolnoprzepusitowego sterowanego sygnalem uzyskiwanym z rezystora zbiorczego.Celem wynalazku jest unikniecie niedogodnosci wynikajacych z powstawania szumów kwantyzacji i koniecznosci stosowania ukladów filtrujacych oraz uzyskanie za poinoca nieskomplikowanego u- kladu mozliwie duzej dokladnosci odtwarzania przebiegu analogowego zarejestrowanego w postaci cyfrowej.Cel ten osiagnieto przez opracowanie sposobu rejestracji przebiegów analogowych, w których ustala sie przedzialy czasu, a nastepnie w tych przedzialach poddaje sie przebieg analogowy kwan¬ tyzacji w skali czasu, po czym elementy przebiegu wystepujace w kolejnych przedzialach czasu róz¬ niczkuje sie, a uzyskane rózniczki stanowia war¬ tosci próbek, którym przyporzadkowuje sie war¬ tosci cyfrowe okreslajace liczbowa wartosc bez¬ wzgledna i znak nachylenia krzywej laimanej, któ- ra zastepuje sie przebieg analogowy. 938083 W odróznieniu od znanych sposobów, w sposo¬ bie wedlug wynalazku wartosci cyfrowe przypo¬ rzadkowuje sie sredniim nachyleniom elementar¬ nych przebiegów w przedzialach czasowych okres¬ lonych przez kwantyzacje. Bo odtworzeniu krzywa przebiegu analogowego zostaje zamieniona na krzy¬ wa o ksztalcie lamanym, co umozliwia unikniecie skokowych zmian kolejnych próbek, którym przy¬ porzadkowuje sie wartosci cytfrowe. Przy wyzna¬ czeniu chwilowych wartosci w dostatecznie malych odstepach czasu, przebieg o ksztalcie lamanym pozwala na odtworzenie krzywej analogowej z du¬ za dokladnoscia. Uklad do odtwarzania cyfrowo analogowego wedlug tego sposobu sklada sie z dwóch równoleglych zespolów zawierajacych re¬ zystory polaczone jednytmi koncami ze soba a dinu- gimi koncami dolaczone do zacisków zródla na¬ piecia stalego przez elektroniczne przelaczniki ste¬ rowane z dekodera, przy czym równolegle do jed¬ nego zespolu rezystorów jest wlaczony kondensa¬ tor, a ponadto do zacisków zródla napiecia stalego jest dolaczony dzielnik napiecia zlozony z dwóch rezystorów, z których jeden jest wlaczony równo¬ legle do kondensatora. Podczas odtwarzania prze¬ biegu,, proparcjionailnie do wartosci cyfrowych prób¬ ki na kondensatorze powstaje liniowa zmiana na¬ piecia w czasie, przy czym kierunek tych zmian, a wiec kierunek nachylenia zalezny jest od okre¬ slonego uprzednio znaku.Przyklad stosowania sposobu wedlug wynalazku wyjasniono na przykladzie kwantyzacji przedsta¬ wionym na fig. 1, a budowe ukladu wedlug wyna¬ lazku przedstawiono na fig. 2.Przebieg analogowy, oznaczony litera „a", który ma byc zarejestrowany zostaje poddany kwanty¬ zacji czasowej At, przy czym dla kazdego momen¬ tu próbkowania zostaje okreslona wartosc pochod¬ nej ~ wzgledem czasu. W celu okreslenia po¬ chodnej przebieg zostaje zrózniczkowany w znany sposób na przyklad za pomoca ukladu RC o wlas¬ ciwie dobranej stalej czasowej, a nastepnie tak przetworzony sygnal zostaje przeksztalcony na ciag wartosci cyfrowych w znanym ukladzie przetwor¬ nika analogawo-cyfrowego, lub tez wpierw doko¬ nuje sie w znany sposób przetworzenie analogiowo- Hcyfrowe, a nastepnie wyznacza sie równiez zna¬ nym sposobem przyrosty, które w przypadku sta¬ lej wartosci okresu próbkowania At, beda odpo¬ wiadaly wartosci pochodnej przebiegu analogowe¬ go. W celu odtworzenia wytwarza sie w ukladzie liniowe zmiany napiecia proporcjonalne do zareje¬ strowanych wartosci cyfrowych na skutek czego odtworzony przebieg sklada sie z linfiiowych odcin¬ ków o róznym nachylenfou, które razem stanowia Me „b" lamana przy czym ogólny jej ksztalt jest zblizony do pierwotnego przebiegu analogowego.Przedstawiiony na fig. 2 przyklad rozwiazania ukladu do odtwarzania przebiegów ma dwa ze¬ spoly rezystorów, jeden zawierajacy rezystory Ru, Ru,... Rln i drugi zespól zawierajacy rezystory Zespól Rn, R^ ... Rm przez elektroniczne prze- 93808 4 laczniki llf 12 i ln jest dolajczony do dodatniego bieguna zródla napiecia a zespól rezystorów Ru, R22 ... R2n przez elektroniczne przelaczniki 2U 22 ... 2n jest dolaczony do ujemnego bieguna zródla na- piecia przy czym wszystkie elektroniczne przelacz¬ niki sa dolaczone i sterowane z dekodera 3 a po¬ nadto równolegle do zespolu rezystorów R^, R^ ...R2n jest wlaczony kondensator ca do zacisków zródla napiecia jest dolajczony dzielinik napiecia zlozony z rezystorów R3 i R4 przy czym rezystor R4 jest wlaczony równoleglle dlo kondensatora C.Dzialanie ukladu jest nastepujace.Sygnal z dekodera 3 powoduje zadzialanie okre¬ slonego elektronicznego przelajcznika z zespolu li, 12 ... ln lub z zespolu 2i, 22 ... 2n albo kilku prze¬ laczników z tego samego zespolu wskutek czego zmienia sie napiecie na zaciskach kondensatora C, a za tym i jego ladunek. Przy dostatecznie duzej pojemnosci kondensatora C w przypadku krzywej narastajacej jest on kolejno doladowywany przez okreslone rezystory z zespolu Ru, R^ ... Rln, przy czym przyrost napiecia na kondensatorze zalezy od wartosci rezystora i od czasu otwarcia przelacz¬ nika, to jest od czasu trwania próbki. Przy pra- widlowo dobranych wartosciach rezystorów przy¬ rost napiecia na kondensatiorze jest proporcjonal¬ ny do przyrostu przebiegu podawanego na wejscie dekodera 3.¦W przypadku krzywej opadajacej, z dekodera 3 3o zostaja uruchomione elektroniczne przelaczniki z zespolu 2lt 22 ... 2n i kondensator C rozladowuje sie przez rezystory przynalezne do zespolu Ru, K^ ... R2n przy czym spadek napiecia na zaciskach kondensatora C jest proporcjonalny do ujemnego 55 przyrostu zarejestrowanego przebiegu. Dzielnik na¬ piecia zlozony z rezystorów R3 i R4 ustala napie¬ cie na kondensatorze w stanie jalowym. 40 PL