Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do automatycznego sterowania koncówka wyrzutowa maszyny rolniczej, zwlaszcza sieczkarni zbierajacej polaczonej z przyczepa objetosciowa, umozliwiajace samoczynne od¬ wzorowanie kata skretu przyczepy wzgledem sieczkarni, mierzonego pomiedzy ich podluznymi osiami.Znane sieczkarnie zbierajace zaopatrzone sa w urzadzenia do recznego nastawiania kata skretu koncówki wylotowej za pomoca cylindra hydraulicznego, do którego ciecz robocza doprowadzana jest z ukladu hydrauliki zewnetrznej ciagnika lub od pompy zainstalowanej na sieczkarni. Sterowanie nastepuje w efekcie recznego wlaczenia przez obsluge, odpowiedniego rozdzielacza suwakowego. Koniecznosc kazdorazowego, recznego prze¬ sterowania koncówki na zakrecie jest uciazliwa, a poza tym okazalo sie, ze sterowanie takie jest malo precyzyj¬ ne. W zwiazku z tym urzadzenie nie jest zazwyczaj wykorzystywane, co podowuje, ze podczas wykonywania zakretów znaczna czesc zielonki wypada poza przyczepe objetosciowa.Znane sa równiez urzadzenia do automatycznego przesterowywariia koncówki wyrzutowej w funkcji kata skretu przyczepy wzgledem sieczkarni, które sa zaopatrzone w cylinder hydrauliczny laczacy dyszel przyczepy objetosciowej z rama sieczkarni zbierajacej. Cylinder ten polaczony jest przewodami hydraulicznymi z cylindrem przesterowania koncówki wyrzutowej. Urzadzenie stanowi zamkniety uklad hydrauliczny napelniony ciecza robocza. Podczas wykonywania zakretu nastepuje zmiana polozenia tloka cylindra znajdujacego sie przy dyszlu przyczepy, dzieki czemu ciecz robocza zostaje przetloczona do odpowiedniej komory cylindra sterujacego kon¬ cówka wyrzutowa sieczkarni i zmienia polozenie jej wylotu w kierunku na przyczepe. Z uwagi na wewnetrzne przecieki, urzadzenie wymaga okresowego uzupelnienia cieczy roboczej.Istota wynalazku polega na opracowaniu konstrukcji urzadzenia pozwalajacego na automatyczne przestero- wanie koncówki wyrzutowej maszyny rolniczej, zwlaszcza sieczkarni zbierajacej, w funkcji kata skretu przyczepy objetosciowej wzgledem sieczkarni. Do cylindra hydraulicznego sterujacego koncówka wyrzutowa, stanowiacego2 93 772 standardowe wyposazenie sieczkarni zbierajacej, zostal podlaczony przewodami hydraulicznymi proporcjonalny zawór obrotowy, na osi którego osadzone jest kolo zebate wspólpracujace z zebatka umieszczona przesuwnie w ramie sieczkarni. Do odpowiedniego konca zebatki przymocowany jest przegubowo pret, którego drugi koniec jest przymocowany równiez przegubowo do dyszla przyczepy. Proporcjonalny zawór obrotowy jest polaczony z pompa hydrauliczna poprzez dzielnik strumienia cieczy, którego drugie wyjscie odprowadza ciecz robocza do standardowych odbiorników sieczkarni.Urzadzenie wedlug wynalazku nie wymaga dodatkowej obslugi, poniewaz ewentualne ubytki cieczy sa uzupelniane przez pompe. Ponadto dzieki zastosowaniu dzielnika strumienia cieczy roboczej mozliwe jest podla¬ czenie urzadzenia do istniejacego ukladu hydraulicznego sieczkarni bez koniecznosci stosowania dodatkowej pompy.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, który przedstawia schemat hydrauliczny urzadzenia oraz uproszczona konstrukcje polaczenia sieczkarni zbierajacej z przyczepa objetoscio¬ wa oraz element sterujacy zaworem obrotowym w przekroju A—A.Pret 1 polaczony jest przegubowo zjednej strony z dyszlem 2 objetosciowej przyczepy 3, a z drugiej z zebatka 4 umieszczona przesuwnie w ramie 5 sieczkarni zbierajacej. Z zebatka 4 wspólpracuje zebate kolo 6 umocowane na wspólnej osi z proporcjonalnym obrotowym zaworem 7- Wejscia zaworu 7 polaczone sa hydrau¬ licznym przewodem 8 z pompa 9 poprzez dzielnik 10 strumienia cieczy roboczej oraz hydraulicznym przewo¬ dem 11 ze zbiornikiem 12 cieczy. Wyjscia obrotowego zaworu 7 polaczone sa hydraulicznymi przewodami 13 i 14 z odpowiednimi komorami hydraulicznego cylindra 15 sluzacego do przesterowania wyrzutowej koncówki 16 sieczkarni. Przelewowe zawory 17 i 18 zabezpieczaja hydrauliczny uklad sterowania koncówka 16 przed nadmiernym wzrostem cisnienia. Urzadzenie posiada suwakowy rozdzielacz 19 umozliwiajacy obsludze reczne sterowanie wyrzutowej koncówki 16 przy bocznym odbiorze zielonki.W przypadku gdy proporcjonalny obrotowy zawór 7 jest ustawiony w polozeniu neutralnym, co ma miejsce przy pracy sieczkarni po linii prostej, przewody 8 i 11 sa ze soba polaczone wspomnianym zaworem i pompa 9 tloczy ciecz robocza poprzez dzielnik 10 strumienia, przewód 8, zawór 7 i przewód 11, z powrotem do zbiornika 12. Podczas wykonywania zakretu pret 1 przesuwa wprzód lub w tyl zebatke 4, która obraca odpowiednio zebate kolo 6, a wraz z,nim osadzony na wspólnej osi proporcjonalny zawór 7. Nastepuje wówczas polaczenie hydraulicznego przewodu 8 z odpowiednim przewodem 13 lub 14, a drugi z przewodów 13 lub 14 polaczony zostaje z przewodem 11. W takim przypadku ciecz z pompy 9 zostaje skierowana do odpowiedniej komory cylindra 15, co powoduje przesterowanie wyrzutowej koncówki 16 w kierunku na przyczepe 3. Wielkosc kata przesterowania koncówki 16 zalezy od ilosci doprowadzonej cieczy roboczej do cylindra 15, co z kolei odpowiada proporcjonalnie katowi obrotu osi zaworu 7 wraz z umieszczonym na niej zebatym kolem 6. Kat obrotu kola 6 jest zalezny od przesuniecia zebatki 4, którego wielkosc jest proporcjonalna do kata skretu przyczepy 3 wzgledem ramy 5 sieczkarni. Po przepuszczeniu okreslonej ilosci cieczy roboczej, zawór 7 samoczyn¬ nie ustawia sie w polozenie neutralne, unieruchamiajac tlok cylindra 15 w zadanej pozycji, do chwili ponownej zmiany polozenia preta 1.Urzadzenie wedlug wynalazku moze znalezc zastosowanie oprócz podanego w przykladzie, równiez do innych maszyn rolniczych, w których nastepuje przeróbka zbieranych plodów, a poszczególne frakcje sa przerzu¬ cane bezposrednio do ciagnionej za maszyna przyczepy objetosciowej. W szczególnosci wynalazek mozna zastoso¬ wac do pras zbierajacych i kosiarek ladujacych. PL