Przedmiotem wynalazku jest elektroniczny uklad do pomiaru wielkosci i katowego polozenia niewywazenia, zwlaszcza kola samochodowego. Wielkosc niewywazenia okresla sie na podstawie pomierzonych naprezen charakterystycznych dla tych niewywazen wystepujacych w podporach lozysk walu wywazarki.Dotychczas znane uklady przeznaczone do pomiaru wielkosci niewywazenia przedmiotu wymagaja koniecznosci przeliczania niewywazenia przedmiotu badanego pomierzonego w dwu plaszczyznach pomiarowych lub plaszczyznach lozyskowania, na wielkosc niewywazenia dla dwu innych plaszczyzn korekcji. Przeliczenia tego rodzaju dokonywane sa przy pomocy tak zwanej ramy elektrycznej. Przy wykonywaniu tych przeliczen konieczne jest wykonanie kilku próbnych pomiarów, które wymagaja stosunkowo duzej straty czasu. Rama elektryczna oprócz dlugiego czasu potrzebnego na wykonanie przeliczenia niewywazenia, nie zapewnia równiez bezposredniego pomiaru zwiazanego z przeliczeniem wartosci niewywazenia okreslonej dla dwu plaszczyzn korekcji na dwie inne plaszczyzny. Problem techniczny takiego przeliczenia wystepuje szczególnie w przypadku pomiaru wielkosci niewywazenia kól samochodowych^ gdzie plaszczyzny korekcji uzaleznione sa od szerokosci kola.Znany jest równiez uklad do pomiaru wielkosci i katowego polozenia niewywazenia z niemieckiego opisu patentowego nr 1267881. Uklad ten umozliwia jednak tylko pomiar niewywazenia przedmiotu umieszczonego pomiedzy podporami, w których znajduja sie czujniki. Ponadto w ukladzie tym na wejsciach wzmacniaczy znajduja sie dzielniki napiecia, przez co sygnaly z czujników podawane sa poprzez zmienna opornosc powodujac tym samym powstanie stosunkowo duzych bledów pomiarowych.Celem wynalazku jest usuniecie podanych niedogodnosci przez opracowanie ukladu, który umozliwia dokonywanie pomiarów niewywazenia przedmiotu umieszczonego na zewnatrz podpór lozyskowych, ponadto uklad ten zapewnia bezposredni pomiar wielkosci i katowego polozenia niewywazenia umozliwiajac przy tym2 93 6S2 jednoczesny pomiar w dwóch plaszczyznach korekcji w czasie jednego przebiegu pomiarowego, Cel ten osiagnieto przez zastosowanie elektronicznego ukladu do pomiaru wielkc~4* i I katowego polozenia niewywazenia przedmiotu, który zawiera odpowiednio polaczone wzmacniacze ora* czujniki wynurzajace sygnaly proporcjonalne do wielkosci niewywazenia przedmiotu w plaszczyznie korekcji, W ukladzie tym, jbden ze wzmacniaczy ma w obwodzie sprzezenia dwa nastawne oporniki, z których jeden posiada wartosc proporcjonalna do odleglosci pomiedzy jedna z podpór, w której jest umieszczony cz^jn:* pomiarowy, a j.dna z plaszczyzn korekcji, natomiast drugi opornik ma wartosc proporcjonalna do odleglosci pomiedzy dwoma plaszczyznami korekcji. Drugi ze wzmacniaczy ukladu ma w obwodzie $przeieni3 zwrotnego opornik o wartosci proporcjonalnej do odleglosci pomiedzy podporami lozysk, w których sa umieszczone czujniki, a trzeci wzmacniacz ukladu ma na wejsciu nastawny opornik o wartosci proporcjonalnej do odleglosci pomiedzy plaszczyznami korekcji. Do wejscia jednego ze wzmacniaczy ukladu doprowadzany jest sygnal tylko z jednego czujnika pomiarowego, natomiast do drugiega wzmacniacza doprowadza sie sygnaly z obu czujników.Doprowadzone sygnaly z obu czujników sa sumowane i nastepnie wzmacniane w odpowiednim stosunku w zaleznosci od tego, dla której plaszczyzny korekcji mierzona jest wielkosc niewywazenia. Sygnaly wyjsciowe obu wymienionych wzmacniaczy sa sumowane w trzecim wzmacniaczu, którego wzmocnienia jest proporcjonalne do odleglosci pomiedzy plaszczyznami korekcji.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wyko^nia na rysunku, na którym fic?. 1 przedstawia wywazany przedmiot zamocowany na osi ulozyskowanej w dwóch punktach, a fig, 2, schemat ideowy elektronicznego ukladu pomiarowego. Kazdy niewywazony przedmiot BR wirujacy wokól okreslonej osi O mozna wywazyc statycznie i dynamicznie przez dodanie mas korekcyjnych w dwóch dowolnych plaszczyznach korekcji. Wielkosc niewywazenia FI w plaszczyznie 1 korekcji wirujacego przedmiotu BR z dwoma podparciami lozyskowymi, wywoluje reakcje w obydwu plaszczyznach lozysk, w których umieszczone sa czujniki A i B. Podobna reakcja wystepuje od niewywazenia F2 w drugiej plaszczyznie 2 korekcji. Tak wiec na wartosc reakcji RA i RB wystepujacych w lozyskach, sklada sie suma oddzialywania niewywazenia F1 i F2 w plaszczyznach 1 i 2 korekcji. Wartosc tych reakcji RA i RB mozna wyliczyc z nastepujacych równari: RA ~ au ' F1 + ai2 * p2 Rb * a2i # F1 + a22" F2 gdzie: a j x; a12; a21 ia22 sa. wspólczynnikami okreslajacymi oddzialywanie wielkosci niewywazenia F1 i F2 na lozyska, przy czym wartosci tych wspólczynników sa uzaleznione od wielkosci odleglosci a pomiedzy podporami lozyskowymi oraz od wielkosci odleglosci b pomiedzy pokrywa, w której jest umieszczony czujnik A i plaszczyzna 2 korekcji i od wielkosci odleglosci c pomiedzy plaszczyznami 1 i 2 korekcji. Wielkosc reakcji powstalej w lozysku jest powtarzana na proporcjonalne sygnaly elektryczne. Nastepnie te sygnaly sa przetwa r*ane przez pomiarowy uklad elektroniczny w. taki sposób^ze w jednym przebiegu pomiarowym otrzymuje sie pomiar wielkosci i polozenia katowego niewywazenia w dwóch plaszczyznach korekcyjnych. Dla okreslenia wielkosci niewywazenia F1 i F2 nalezy wykonac nastepujace przeksztalcenia sygnalów UA i Ub wytwarzanych przez czujniki A i B.F1 = (p-UA +Pi • UB)*P3 F2- (p- UA + pa-« UB)*P4 gdzie: p, px, p2 p3 i p4 sa wspólczynnikami uzaleznionymi od poszczególnych odleglosci a, b, i c,przy czym p « cónst; P! * f(a,b); p2 = f(a,b,c); p3 = f(b,c);p4 « f(b,c) Podane powyzej funkcje sa realizowane przez elektroniczny uMad pomiarowy stanowiacy przedmiot wynalazku. Sygnaly UA j UB z czujników A i B doprowadzane sa poprzez stale oporniki R1 do wejsc dwóch wzmacniaczy W1 iW2. Wzmacniac? W2 ma stale wzmocnienie K3, natomiast wzmacniacz W1 rna nastawiane wzmocnienie K1 lub K2 w zaleznosci od tego, dla której plaszczyzny dokonywany jest pomiar wartosci niewywazenia. Wybrania jednego z tych dwóch wzmocnien dokonuje sie poprzez zmiane polozenia przelacznika Pz. Na wejscie wzmacniacza W2 podawany jest poprzez opornik R1 sygnal U^ z czujnika B« natomiast na wejscie wzmacniacza W1 podawane sa poprzez oporniki R1 sygnaly UA i UB z czujników A \ B. Sygnaly te sumowane sa na wejsciu wzmacniacza W1, a otrzymany w wynika tego sygnal sumacyjny jest wzmacniany w stosunku KI lub K2 w zaleznosci od tego, wedlug której plaszczyzny korekcji dokonywany jast pomiar. Sygnaly te sumowane sa wzmacniaczy W1 \ W2 podawane sa poprzez oporniki R5 dc ^stawnego opornika R6, który znajduje sie na wejsciu wzmacniacza W3, gdzie nastepuje cumowanie tych sygnalów- Ha wyjsciu wzmacniacza W3 posiadajacego wzmocnienie K4, otrzymuje sie sygnal Ut fazowo zgodny i proporcjonalny do wielkosci niewywazenia F1 w plaszczyznie 1 korekcji lub uzyskuje sie sygnal U2 fazowo zgodny * proporcjonalny do wielkosci niewywazenia F2 w plaszczyznie 2 korekcji'.93652 3 W obwodzie sprezenia zwrotnego wzmacniacza W1 znajduja sie nastawne oporniki R3 i R4,a w obwodach sprzezenia zwrotnego wzmacniaczy W2 i W3 oporniki R2 i R7.Elektroniczny uklad wedlug wynalazku zapewnia prace czujników na jednakowa opornosc wejsciowa, co jest bardzo korzystne w porównaniu z dotychczas znanymi ukladami. Ponadto zastosowanie w ukladzie dwóch wzmacniaczy W1 i W2 umozliwia dokladne dopasowanie wzmocnien do rzeczywistych proporcji sygnalów wystepujacych w ukladzie. Dzieki zastosowaniu dwukrotnego sumowania przebiegów, parametry odleglosci a i b sa wprowadzana do ukladu tylko raz pomimo, ze w równaniach okreslajacych wielkosci niewywazania F1 i F2 wystepuja one dwukrotnie. PL