Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do pierwotnego nawijania na drucie rdzeniowym wlókna zarowego z cienkiego drutu, zawierajacego podstawe, szpule z cienkim drutem, wydrazony trzpien osadzony wsporczo na podstawie z mozliwoscia obracania sie, niosacy na swym swobodnym koncu, te szpule i umieszczona u czola dysze, przez która przepuszcza sie drut rdzeniowy przechodzacy w procesie nawijania przez wydrazony trzpien, oraz oslone osadzona na podstawie koncentrycznie wobec szpuli.Znane jest urzadzenie do pierwotnego nawijania na drucie rdzeniowym wlókna zarowego, zawierajace szpule z nawinietym drutem wolframowym, osadzona nieruchomo na pustym trzpieniu i okladzine obejmujaca te szpule (patent USA nr 3 393 017). Okladzina ta sluzy do ograniczenia rozmiarów petli spiralizowanego drutu tworzacej sie pod wplywem sil dosrodkowych przy obracaniu szpuli. Sily dosrodkowe przy tym, powodujace tworzenie sie petli powoduje jej naciag, niezbedny dla realizacji procesu nawijania.W wyniku jednak niestabilnosci naciagu drutu wolframowego w miejscu jego zejscia ze szpuli (zaklinowanie pomiedzy zwojem, dotykanie szczotek szpuli i tym podobne) zmienia sie ksztalt i polozenie petli drutu wobec dyszy pomiedzy okladzina i drutem rdzeniowym, co prowadzi do zaklócenia skoku spirali. Przy uruchamianiu urzadzenia drut wolframowy moze nawijac sie na wystajace czesci szpuli, pustego trzpienia i dyszy co powoduje jego zrywanie. Prócz tego w tym urzadzeniu nie przewidziano elementów dla nagrzewania spiralizowanego prze¬ wodu bezposrednim przeplywem pradu elektrycznego i rejestracji zerwan drutu.Celem wynalazku jest opracowanie znanego, opisanego wyzej urzadzenia do pierwotnego nawijania na drucie rdzeniowym wlókna zarowego o podwyzszonej pewnosci dzialania i równomiernosci nawijania spiralizo¬ wanego drutu na drucie rdzeniowym z zadanym krokiem spirali.Zadanie techniczne wiodace do tego celu polega na opracowaniu urzadzenia do pierwotnego nawijania na drucie rdzeniowym wlókna zarowego z cienkiego drutu, które zapewnialoby stabilny naciag spiralizowanego drutu na odcinku podawanym na drut rdzeniowy i ustalenie petli, tworzonej na przewodzie pod wplywem sil dosrodkowych, co zabezpieczaloby okreslony jej ksztalt i polozenie odnosnie dyszy.Zadanie to wedlug wynalazku rozwiazano w ten sposób, ze w urzadzeniu do pierwotnego nawijania wlókna zarowego znajduje sie uchwyt ustalajacy, zabezpieczajacy utrzymanie pod zadanym katem odcinka spiralizowane-2 93 572 go cienkiego drutu podawanego na drut rdzeniowy, przy czyni uchwyt ten jest umocowany wewnatrz oslony*na jej podstawie, a sama oslona jest ustawiona na podstawie z mozliwoscia przesuwu wzdluznego wobec szpuli.Korzystne jest, aby w urzadzeniu wedlug wynalazku uchwyt ustalajacy byl wykonany z materialu przewo¬ dzacego prad elektryczny w postaci pierscienia umieszczonego w plaszczyznie prostopadlej do osi wydrazonego trzpienia koncentrycznie do tej osi i znajdujacego sie stale w bezposredniej stycznosci ze spiralizowanym cienkim drutem tworzac slizgowy styk elektryczny, wlaczajacy w obwód elektryczny odcinek spiralizowanego drutu podawany na drut rdzeniowy w celu nagrzewania tego odcinka pradem elektrycznym i kontroli jego ciaglosci.Korzystne jest równiez,aby w urzadzeniu wedlug wynalazku w obwód elektryczny w szereg z odcinkiem spiralizowanego drutu byl wlaczony przekaznik dla nadzorowania zerwania tego drutu.Urzadzenie do pierwotnego nawijania na drucie rdzeniowym wlókna zarowego wedlug wynalazku zape¬ wnia wysoka wydajnosc tego procesu siegajaca do 25 000 zwojów na minute, jest pewne w pracy, nieskompliko¬ wane w wykonaniu i latwe w obsludze. Dzieki obecnosci uchwytu ustalajacego mozna okreslic polozenie odcin¬ ka spiralizowanego przewodu podawanego na drut rdzeniowy pod zadanym katem i bezposrednio nagrzewac ten odcinek pradem elektrycznym, co pozwala na zmiennosc asortymentu spiralizowanego drutu.Przedmiot wynalazku uwidoczniono w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie wedlug wynalazku w przekroju podluznym, fig. 2 zas — schemat kinematyczny urzadzenia wedlug fig. 1.Na podstawie 1 urzadzenia znajduje sie szpula 2 z nawinietym cienkim drutem wolframowym 3 i wydrazo¬ ny trzpien 4 zawieszony wsporczo na dwóch lozyskach promieniowo-oporowyeh 5.Szpula 2 jest osadzona na swobodnym koncu 6 trzpienia 4 za pomoca gumowego pierscienia 7 o przekroju prostokatnym. Od strony czola swobodnego konca trzpienia 4 jest wstawiony w stozkowy otwór 8 cegowy zacisk 9 z dysza 10. Oslona 11 jest umieszczona koncentrycznie do szpuli 2 i osadzona w uchwycie 12 zamoco¬ wanym na pretach 13 osadzonych ruchomo we wtykach 14. Wtyki 14 sa osadzone nieruchomo na podstawie 1 i stanowia prowadzenie pretów 13. Swobodne konce 15 pretów 13 maja gwint, na którym znajduja sie nakretki 16 za pomoca których pret 13 a razem z nimi i oslona 11 moze przesuwac sie wzdluz trzpienia 4.Pomiedzy wtykiem 14 a uchwytem 12 na kazdym precie znajduje sie sprezyna 17. Nakretka 161 sprezyny 17 pozwalaja na ustalenie oslony 11 w potrzebnym polozeniu. Oslona 11 jest wyposazona w uchwyt ustalajacy 18, zabezpieczajacy podawanie odcinka 19 spiralizowanego drutu na drut rdzeniowy pod zadanym katem. Prócz tego ma cewki: odbierajaca 20 i zasilajaca 21, jak równiez wezel 22 nagrzewania pradem elektrycznym spiralizo¬ wanego drutu. Rdzen 23 jest nawiniety na cewce zasilajacej 21, a cewka odbierajaca 20 sluzy do nawijania spiralizowanego wlókna zarzenia.Wezel 22 nagrzewania pradem elektrycznym spiralizowanego drutu sklada sie z polaczonych szeregowo regulatora pradu 24, przekaznika nadzoru zerwania drutu 25, odcinka 19 spiralizowanego drutu i lampy sygnalo¬ wej26. .'¦""¦" Urzadzenie jest wyposazone w naped z silnikiem elektrycznym (nie uwidocznionym na rysunku) polaczo¬ nym przekladnia pasowa 27 z pasemplaskim poprzez kolo pasowe 28 z wydrazonym trzpieniem 4, przekladnie slimakowa 2°- zlozona ze slimaka 30 i slimacznicy 31 z walem napedowym 32, polaczonym poprzez przeklad¬ nie zebata 33 w postaci dwóch kól stozkowych 34 i 35 ze slimacznica 31 i napedzajacym ciagnacy dysk 36 przez przekladnie slimakowa 37 zlozona ze slimacznicy 38 i slimacznicy^ 39 oraz cewke odbierajaca 20 poprzez przekladnie slimakowa 40, zlozona ze slimaka 41 i slimacznicy 42. Odpowiedni naciag rdzenia zapewnia sie dobranym ruchem cewek zasilajacej 21 i odbierajacej .22 (cewki 21 przeciwnie, a cewki 20 zgodnie z kierunkiem strzalki na fig. 2). Ciagnacy dysk 36 i rola posrednia 43 objete kilkoma petlami drutu rdzeniowego ze spiralizo* wanym drutem wolframo#wym sa przeznaczone do regulacji skoku spirali.Cewka zasilajaca 21 jest wyposazona w hamulec (nie uwidoczniony na rysunku).Cewka odbierajaca jest polaczona poslizgowo z osia 44 (na rysunku nie uwidoczniona). Szpula 2 jest wykonana w postaci tulei 45 z dwiema szczekami 46 i 47. Powierzchnia zewnetrzna szczeki 47 ma ksztalt kulisty. Uchwyt ustalajacy 18 wykonany z mosiadzu stanowi element przewodzacy w postaci pierscienia usytuo¬ wanego w plaszczyznie prostopadlej do osi wydrazonego trzpienia 4 koncentrycznie do tej osi. Uchwyt ten jest w stalym styku bezposrednio ze spiralizowanym cienkim drutem tworzac elektryczny styk slizgowy 48. W ten sposób zamyka sie obwód elektryczny dla pradu plynacego odcinkiem 19 drutu, ogrzewajacego ten drut.Urzadzenie wedlug wynalazku dziala jak nastepuje. Przed uruchomieniem urzadzenia zaklada sie na odpo¬ wiednie osie cewke 21 z rdzeniem 23 i cewke odbierajaca 20, a na koniec wydrazonego trzpienia 4 - szpule 2 z drutem wolframowym 3. Wstawia sie równiez dysk ciagnacy srednicy odpowiedniej do skoku nawijania drutu wolframowego 3 na rdzen 23. Nastepnie reguluje sie naciag rdzenia 23 do wejscia do wydrazonego trzpienia 4 i przed cewka odbierajaca 20, oddzialywujac odpowiednio na cewki zasilajaca 21 i odbierajaca 20. Stopien93 572 3 naciagu sprawdza sie przy tym dynamometiem (nic uwidoczniony na rysunku). Nastepnie mocuje sie koniec drutu wolframowego 3. W tym celu odsuwa s*ie oslone 11 w lewo i wyprowadza koniec drutu ze szpuli nawijajac kilka zwoi na rdzeniu 23 za pomoca obracania recznego wydrazonego trzpienia 4 o 2-'- 3.obroty w kierunku strzalki. '¦¦./.Tworzy sie przy tym petla poczatkowa, ksztaltujaca sie dzieki kulistej powierzchni szczeki 27 szpuli 2.Takie tworzenie petli wstepnej uniemozliwia jej zaciskanie i zrywanie sie skutkiem tego drutu wolframowego przy rozruchu urzadzenia. Po zakonczeniu tych czynnosci oslone 11 przesuwa sie w polozenie poczatkowe i uruchamia urzadzenie wlaczajac nic uwidoczniony na rysunku silnik elektryczny. Wtedy pod dzialaniem sily odsrodkowej petla wydluza sie do zetkniecia z oslona, jak to uwidoczniono na fig. I i nastepnie powstaje naprezenie odcinka 19 spiralizowanego drutu, niezbedne do prawidlowego procesu nawijania.Obracajac nakretke 16 reguluje sie polozenie oslony 11, przesuwajac ja tak, aby odcinek 19 drutu wolfra¬ mowego 3 ukladal sie pod zadanym katem wzgledem osi wydrazonego trzpienia. Wielkosc tego kala zalezy od wlasnosci wytrzymalosciowych drutu wolframowego i mozna go ustawiac w granicach 60° — 80*. Za pomoca regulatora pradu 24 ustawia sie prad plynacy przez odcinek 19 drutu 3 w takiej wielkosci, przy której osiaga on temperature 600-800°C..Oszacowanie temperatury dokonuje sie wizualnie po kolorze drutu. Ustawione wedlug powyzszych wskazan urzadzenie jest zdolne do pracy.W przypadku zerwania drutu wolframowego przekaznik 25 zwalnia, wlaczajac stykami biernymi 251 lam¬ pe sygnalowa 26. Operator powinien wtedy wylaczyc urzadzenie. Moze byc takze zastosowane automatyczne odlaczenie druga.para styków przekaznika 25 (nie uwidocznione na rysunku).Uklad wedlug wynalazku w przedstawionym przykladzie wykonania byl sprawdzany w warunkach pro¬ dukcyjnych, w których spiralizowano druty wolframowe o srednicach 20- 120 mikronów na drutach rdzenio¬ wych i srednicach 80 - 500 mikronów z predkoscia 18000 - 25000 zwojów na minute.Blad skoku spiralizowanego na rdzeniu drutu wolframowego nie przewyzszal 10% jego srednicy. Dzieki obecnosci uchwytu ustalajacego podajacego drut na drut rdzeniowy pod zadanym katem i umozliwiajacego bezposrednie nagrzewanie drutu pradem elektrycznym w urzadzeniu wedlug wynalazku mozna spiralizowac róznorodny asortyment drutów w szerokim przedziale srednic i wlasnosci fizycznych. • • • tf '* -^-/ o nr,2 Prac. Poligraf. UP PRL naklad 120 + 18 Cena 10 zl PL