Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do ryglowania obrotowej glowicy narzedziowej pras do tloczenia wyrobów metalowych, zamocowanych na równoleglym do osi tloczenia wale, ulozyskowanym w przeciwdzwi- garze prasy i majacej w swoich widlastych koncach osadzone matryce wraz z ich uchwytami, z tym, ze ryglowanie obrotowej glowicy narzedziowej nastepuje za pomoca sworzni ryglujacych osadzonych w nieruchomym kozle przeciwdzwigara prasy, ponadto na przeciw dzwigarze prasy zamontowane jest urzadzenie do odcinania wytlo- czek a suwak prasy wraz z zamocowanymi do niego stemplami jest poosiowo przesuwny.Znane jest z opisu patentowego RFN nr 1 128 827 oraz z brytyjskiego opisu patentowego nr 946 756 urzadzenie do ryglowania obrotowej glowicy narzedziowej pras tloczacych, które stanowi masywny widlasty rygiel osadzony w przeciwdzwigarze prasy, przy czym rygiel ten jest hydraulicznie przesuwny w kierunku prosto¬ padlym do osi tloczenia w prowadnicach przymocowanych do przeciwdzwigara i obejmuje wystajacy ze srodka prasy koniec ramienia glowicy wraz z matryca i jej uchwytem dla zapobiegniecia ruchom obrotowym i przesuw¬ nym tej glowicy. Rygiel ten jest zbyt masywny w swym wykonaniu i wymaga odpowiednio masywnej prowadni¬ cy saniowej, która musi przenosic duze sily. Wskutek tego urzadzenie to jest uciazliwe w obsludze, stosunkowo drogie i zajmuje duzo miejsca.Inne znane z opisu patentowego RFN nr 1 909 654 oraz brytyjskiego opisu patentowego nr 1 282 543 urzadzenie do ryglowania obrotowej glowicy narzedziowej pras jest zbudowane tak, ze w przeciwdzwigarze równolegle do osi tloczenia, sa osadzone dwa waly, które swoimi wykorbionymi ramionami-dzwigarami chwyta¬ ja wyjecia glowicy matrycowej i przy tym powoduja blokade obrotowej glowicy zarówno przeciwko przekreca¬ niu sie jak tez przeciwko podnoszeniu sie.Jednakze, ramiona-dzwignie walów, aby móc przeniesc sily odrywajace, na przyklad przy zastosowaniu matryc mostkowych, sa uksztaltowane tak obszernie, ze nie dawalyby sie umiescic z powodu zajmowanej przestrzeni. Ponadto wykonanie tych specjalnych ramion-dzwigni wymagaloby wielkiego nakladu materialu i kosztów.Nadto, znane jest z brytyjskiego opisu patentowego nr 1 160 727 urzadzenie do ryglowania obrotowej glowicy narzedziowej pras, w którym dwuramienna obrotowa glowica narzedziowa jest przytrzymywana za2 93 565 pomoca dwóch elementów ryglujacych. Przy tym, klinowo uksztaltowane szczeki zaciskowe, prowadzone na przeciwdzwigarze prasy, sa hydraulicznie naciskane na wkladki umieszczone na koncach dlugich boków ramion.Zostaje tym samym osiagniete ryglowanie tylko przeciwko przekreceniu sie obrotowej glowicy narzedziowej. To ryglowanie za pomoca powierzchni klinowych przeciwko przekreceniu sie jest o tyle niekorzystne, ze przy przebiegu tloczenia goraca wytloczka poprzez matryce, uchwyt matrycowy i obrotowa glowice narzedziowa nagrzewa silnie równiez wkladki. Na skutek tego powstaje niebezpieczenstwo zakleszczenia, tak ze urzadzenie zluzniajace kliny szczek zaciskowych musialoby byc ciezkie. Dla podparcia obrotowej glowicy narzedziowej przeciwko osiowo dzialajacym silom odrywajacym, na przyklad przy zastosowaniu matryc mostkowych do wtlaczanego laczenia rur aluminiowych, przewidziane sa dajace sie zdejmowac jarzma przymocowane do podpar¬ cia, które obejmuja oba widlaste konce ramienia.Zadaniem wynalazku jest opracowanie takiego urzadzenia do ryglowania obrotowej glowicy narzedziowej pras, które bedzie posiadalo male gabaryty, bedzie proste w budowie oraz bedzie skuteczne i niezawodne ^^^w-dzialarjiiy.*J Zgpdni§ z wynalazkiem zadanie to zostalo osiagniete dzieki temu, ze skonstruowano urzadzenie do ryglo¬ wania obrotowej glowicy narzedziowej pras, które sklada sie z dwóch sworzni hydraulicznie napedzanych, •~ tefaychjfpnce maja plaskie i równolegle do swych osi powierzchnie przyporu, odpowiadajace powierzchniom scianek wyciec znajdujacych sie na zewnetrznych stronach rozwidlonych konców obrotowej glowicy narzedzio¬ wej dla przenoszenia stycznych i osiowych sil reakcji, przy czym oba sworznie sa uruchamiane niezaleznie od siebie.Sworznie ryglujace, z których kazdy spelnia podwójna funkcje, mianowicie blokowanie w kierunku stycznym i osiowym, i w tym celu chwytaja za odpowiednie wyciecia w widlastych koncach obrotowej glowicy narzedziowej, moga byc utrzymane w stosunkowo malych wymiarach, gdyz musza one przenosic calkowicie tylko sile tnaca.Stary koziol, w którym osadzone sa sworznie, jest w dalszym uksztaltowaniu wynalazku przymocowany do przeciwdzwigara. Jednakze tak samo dobrze moze on stanowic calosc w przeciwdzwigarze.Korzystniej jest, zwlaszcza przy zastosowaniu matryc mostkowych lub komorowych, aby wystepujace przy tym sily reakcji przy odrywaniu wytloczki od matrycy, skierowane przeciwnie do kierunku tloczenia na skutek osiowego przesuniecia uchwytu kozla, mogly byc przenoszone nie tylko przez przesuwne elementy konstrukcyjne jak sworznie ryglujace, lecz równiez przez stale elementy konstrukcyjne.Jest przy tym korzystniej aby byla umieszczona na kozle plyta przytrzymujaca, która podczas przebiegu odrywania wspólpracuje z pewnym obszarem uchwytu matrycowego znajdujacego sie w obrotowej glowicy na¬ rzedziowej.Sily odrywajace jako takie sa wieksze niz sily tnace. Poniewaz jednak sworznie ryglujace potrzebuja przenosic tylko jakas czesc sil odrywajacych oprócz sil tnacych, to moga one, jak wyzej wspomniano, byc utrzymane w stosunkowo malych wymiarach, poniewaz sily tnace i odrywajace nie wystepuja tu jednoczesnie.Na skutek tego zostaje równiez zmniejszone zapotrzebowanie na miejsce dla pracy w obszarze przeciwdzwigara.Dalsza czesc sil odrywajacych zostaje przeniesiona przez ramie obrotowe i wal przy przeciwdzwigarze.W dalszym uksztaltowaniu wynalazku sworznie ryglujace sa splaszczone na swych bokach przenoszacych styczne i osiowe sily reakcji. Dzieki temu moga one wyrównac wydluzenie materialu wystepujace przy przebie¬ gu tloczenia wskutek róznic temperatur, a to dzieki odpowiedniemu luzowi w miejscach przylegania w obrotowej glowicy narzedziowej, które tutaj sa równiez splaszczone. Na skutek tego unika sie zakleszczen pomiedzy ryglujacymi sworzniami i obrotowa glowica narzedziowa.Korzystnie jest aby sworznie ryglujace dawaly sie niezaleznie jeden od drugiego napedzac mechanicznie.Sluza tutaj, na przyklad, hydrauliczne silowniki tlokowe.Przedmiot wynalazku jest dokladniej wyjasniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig, 1 przedstawia wewnetrzna strone przeciwdzwigara prasy tloczacej z obrotowa glowica narzedziowa, w widoku z góry i czesciowo w przekroju, fig. 2 - przeciwdzwigar i czesc uchwytu kozla prasy w przekroju podluznym, wedlug linii 11-11 na fig. 1, a fig. 3 -przeciwdzwigar z obrotowa glowica narzedziowa, w powiekszonej skali, w widoku z góry.Przeciwdzwigar 1 tloczacej prasy do metali jest polaczony poprzez kolumny 2 z nieprzedstawionym dzwi¬ garem cylindrowym. Uchwyt 3 kozla daje sie przesuwac w stosunku do przeciwdzwigara 1 za pomoca nie przedstawionych mechanizmów. Na wale 4, który jest ulozyskowany w przeciwdzwigarze 1 równolegle do osi tloczenia, jest przymocowana obrotowo glowica narzedziowa 5. Obrotowa glowica narzedziowa Sjest wykona¬ na jako dwuramienna i utrzymuje w kazdym ze swoich widlastych konców 6 po jednym uchwycie matrycowym 7 z matryca 8. Wal 4 jest napedzany przez blizej nie przedstawiony zebnik i zebatke.93565 3 Koziol 9 jest przymocowany po wewnetrznej stronie przeciwdzwigara 1 diametralnie w stosunku do walu 4 obrotowej glowicy narzedziowej 5 za pomoca srub 10. W kazdym z otworów 11 kozla 9 ulozyskowany jest przesuwnie w tulejach 13 sworzen ryglujacy 12. Sworzmie te swoja glówka 14, która jest splaszczona na swoich o 90° przestawionych bokach podluznych, chwytaja za odpowiednie wyjecia 15 w widlastych koncach 6 obroto¬ wej glowicy narzedziowej 5. Dla unikniecia przekrecenia sie sworzni ryglujacych 12 w ich prowadnicach kozla 9 sworznie te sa zaopatrzone w kolek prowadzacy 16, który jest prowadzony w szczelinie 17 kozla 9.Naped sworznia ryglujacego 12 nastepuje przez hydrauliczne silowniki 18, które sa umieszczone na kozle, i które sa polaczone ze sworzniem ryglujacym kazda przez jeden drazek 19.Dla dalszego przejecia sil reakcyjnych podczas odrywania wytloczki, na przyklad przy zastosowaniu matryc mostkowych, na stalym kozle 9 jest przymocowana plyta przytrzymujaca 20 za pomoca srub 21. Plyta ta przytrzymuje czesciowo uchwyt matrycowy 7 znajdujacego sie w obrotowej glowicy narzedziowej 5. Na górnej czesci przeciwdzwigara 1 znajduje sie urzadzenie 23, fig. 2, z nozem tnacym 22 dla odcinania wytloczki, pomiedzy matryca 8 i uchwytem 3 bloku. PL