PL93537B1 - - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest srodek chwastobój¬ czy zawierajacy jako substancje czynna nowa podstawiona pochodna 2,6-dwunitroaniliny o ogól¬ nym wzorze 1, w którym R oznacza grupe 1-aty- lobutylowa, 1-etylopropylowa, 1-metylopropylowa lub l^metyloibutylowa.Sposoby zwalczania chwastów polegaja ma wpro¬ wadzeniu do gleby zawierajacej nasiona rosliny niepozadanego gatunku, skutecznej chwastobójczo ilosci jednego lub kilku zwiazków o ogólnym wzo¬ rze 1. Srodek chwastobójczy wedlug wynalazku zawierajacy iskuteczna dawke jednej lub kilku po¬ chodnych 2,6-dwunitroaniliny o ogólnym wzorze 1, oraz obojetny nosnik lub jakikolwiek inny ty¬ powy rozcienczalnik stosuje sie w postaci stalej lub cieklej.Wytwarzanie srodka polega na zmieszaniu sku¬ tecznej dawki czynnika chwastobójczego z rozcien¬ czalnikiem.Stosowanie srodka polega na wprowadzeniu sku¬ tecznosci dawki substancji czynnej do gleby za¬ wierajacej nasiona badanych roslin.Typowe srodki wedlug wynalazku wytwarza sie w postaci pylów, stezonych pylów, zwilzalnych proszków, zawiesinowych granulatów itp. Stosuje sie je w typowy sposób, przy pomocy typowych urzadzen, w ilosci od dkolo 0,057 kg na 40,47 arów do okolo 9,080 k\g na 40,47 arów, a korzstnle od 0,104 kg do 3,632 kg na 40,47 arów substancji ak¬ tywnej.Pyly wytwarza sie zwykle poprzez wspólne mie¬ lenie aktywnej chwastobójczo substancji, w ilosci od okolo 1% do 15% wagowych, ze stalym rozcien¬ czalnikiem, takim jak Aittaclay, kaolin, ziemia okrzemkowa, ziemia foluszowa, talk, pumeks itp.Pyly stezone wytwarza sie w podobny 'sposób jak pyly, z ta róznica, ze substancja aktywna stanowi od okolo 15°/o do okolo 95% wagowych mieszan¬ ki. Postac zgiranulowana mieszanki uzyskuje sie w ten sposób, ze miesza sie ciekly roztwór sub¬ stancji czynnej z sorbujacymd, zgranulowanymi nosnikami, takimi jak Attaclay, kaolin lub granul¬ ki ziemi okrzemkowej. Granulat mozma uzyskiwac równiez w ten sposób, ze substancje czynne mie¬ sza si^ z obojetnymi nosnikami i oblepia nim nie- sorbujace granulki, takie jak piasek lob wapien.Zwilzalne proszki zawiesinowe uzyskuje sie przez mielenie skladnika aktywnego ze stalym nosni¬ kiem, takim, jak nosnik uzywany do wytwarza¬ nia pylu. Zwykle stosuje sie mieszanke okolo 25% do 75% wagowych substancji aktywnej ze stalym nosnikiem wzietym w ilosci od okolo 73% do 25% wagowych. Ponadto, dodaje sie zwykle od okolo 1% do 5% wagowych srodka dyspergujacego, ta¬ kiego jak sole metali alkalicznych kwasu naffcale- nosiarkowego i mieszanki anionowo-niezjonizowa- ne, oraz od okolo 1% do 5% wagowych srodków powierzchniowo-czynnych, takich jak poliglikol, alkohole, kwasy, addukty, estry sorbitowe oraz sorbiitanowe estry kwasów tluszczowych. 9353793537 •¦ •' - 3 Ponizej podano sklady /w procentach wagowych/ typowych .mieszanek.Tablica I Typowe1 .receptury proszku zawiesinowego A % 66% ' % ±. - - -¦ 33% 59% % 3% Skladniki 3,4-dwumetylo-2,6-dwunitro-N-3- -pentyloanilina Attaclay Lignosulfpnian sodowy $ó} goglewa kwasu N-metylo-N-olei-' notauryndwego ~- '•*•¦ Skladniki N-/lHnetylopropylo/-3,4-dwumetylo- J ¦ ^2,6-dwunitroanilina Attaclay Lignosulfonian sodowy Alkilofenoksypolioksyetylenoetanol (20 Proszki zawiesinowe zwykle dysperguje sie w wodzie i rozpyla w postaci cieczy, na obszairze lub w miejscu gdzie pozadane jest kontrolowanie wzrostu niepozadanych gatunków rosliny. Proszki do opylania lub rozpylane ciecze zawierajace ak¬ tywna substancje chwastobójcza, mozna stosowac juz w niedlugim czasie po wysianiu lub mozna je wprowadzac do gleby przed siewem.Ponizej podano sposoby wytwarzania substancji czynnej. • - - - Pochodne 2,6-dwunitroaniliny wytwarza sie na drodze nukleofilowego podstawienia w miejsce podstawnika — 1 w pozycji —1, takiego jak,,atom chloru, odpowiednio podstawionej aminy. Najko¬ rzystniejszym podstawnikiem jest chlor sposród in¬ nych, typowych, .równocennych podstawników, ta¬ kich jak brom lub jod. Podstawienie przeprowa¬ dza sie w; rozpuszczalniku organicznym, takim jak toluen, benzen lufo korzystnie ksylen lub bez roz¬ puszczalnika.Reakcje, wedlug schematu 1 prowadzi sie, ogrze¬ wajac reagenty w temperaturze 50°C—150°C.Zwiazki chlorobenzenowe sluzace do wytwarza¬ nia zwiazków p wzorze 1, w którym R ma wyzej podane znaczenie wytwarza sie na drodze reakcji odpowiednio podstawionej aniliny z chloromrów- czanem etylu, w benzenie, w temperaturze okolo °C—50°C, uzyskujac odpowiednio podstawiona N-/etoksykarbonyio/-3,4-podsitawiona aniline. Uzy¬ skany produkt poddaje sie reakcji z zimnym roz¬ tworem kwasu siarkowego i azotowego, w tempe¬ raturze okolo 0°C—20°C. Uzyskuje sie N-/etoksy- karbonylo/-S,4-dwupodstawiona-2,6-dwunitroaniline.Produkt ten -poddaje sie reakcji z kwasem siarko¬ wym w podwyzszonej temperaturze, korzystnie okelo 100°C—150°C, przeprowadzajac pochodna N- 40 45 50 55 60 -/etoksykarbonylowa/ w 3,4-dwupodsitawiona-2,6- -dwunitroaniline.Grupe aminowa zastepuje sie atomem chloru, najpierw przez podgrzanie pochodnej z lodowatym kwasem octowym, nastepnie dwuazowanie aminy mieszanina azotynu sodowego w kwasie siarko¬ wym. Po dodaniu chlorku miedziawego w kwasie solnym mieszanine ogrzewa sie do temperatury okolo 40°C—80°C, uzyskujac, chlorowco-pochodna.Chlorowcopochodne zwiazki posrednie mozna otrzymywac równiez na drodze reakcji mieszani¬ ny dymiacego kiwasu siarkowego i dymiacego kwa¬ su azotowego z 4-chloro-s-ksylenem, w temperatu¬ rze okolo 10°C^60°C. Po zakonczeniu reakcji mie¬ szanine wylewa sie na lód i oddziela wytracony osad. Po przekrystalizowaniu z metanolu lub in¬ nego alkanolu o 1—i atomach wegla w* czasteczce, uzyskuje sie produkt o wysokiej czystosci.Podane nizej przyklady ilustruja wynalazek, przy czym przyklady I—VII dotycza sposobu wy¬ twarzania substancji czynnej a przyklady od VIII—XI ilustruja dzialanie chwastobójcze srodka wedlug wynalazku.Przyklad I. Wytwarzanie 3,4-dwumetylo-2,6- -dwunitrochlorobenzenu. 2 g 3,4-dwumetylo-2,6- -dwunitiroaniliny /Chemical Abstraets 44: 4447 (1950)/ rozpuszcza sie w 40 ml cieplego lodowatego kwasu octowego. Roztwór schladza sie do tempe¬ ratury pokojowej i dodaje bardzo wolno mieszani¬ ne 0,9 azotynu sodu w 7 ml stezonego kwasu siar¬ kowego, pozostawiajac w mieszaninie nierozpusz- czona substancje. Nastepnie mieszanine dodaje sie do roztworu chlorku miedziawego w stezonym kwasie solnym. Roztwór chlorku miedziawego przygotowuje sie w ten sposób, ze rozpuszcza sie 3,24 g CuS04*5H*0 w wodzie i do cieplego roz¬ tworu dodaje sie Nad. Do blekitnego roztworu utrzymanego w lazni lodowej dodaje, sie roztwór 1,24 g meta-siarczynu sodowego i 0,62 g NaOH w 12 ml wody. Wytracony bialy osad rozpuszcza sie w 12 ml stezonego kwasu solnego. Nastepnie, mie¬ szanine soli dwuazoniowych ogrzewa sie i przesa¬ cza. Osad zbiera sie i przekrystalizowuje z cyklo¬ heksanu. Uzyskany produkt topi sia w tempera&K rze 109°—111°C. Procedure te powtarza sie, biorac 16 g pochodnej aminowej. Uzyskuje sie 11 g pro¬ duktu o temperaturze topnienia 111°—113°C.Przyklad II. Wytwarzanie 3,4-dwumetylo- ^2,6-dwunitrochlorobenzenu 750 ml 23% roztworu dymiacego kwasu siarkowego oraz 240 ml ft0°/o roztworu dymiacego kwasu azotowego miesza sie w temperaturze od 0°C do 45°C, a nastepnie do¬ daje 270 g to jest 1,93'mola 4-ch'loro-o-ksylenu w temperaturze od 10°C do 60°C. Po dodaniu calej ilosci 4-chloro-o-ksylenu mieszanine wylewa sie do wody z lodem /8000 ml lodu i 4000 ml wody/ i odsacza. Pozostalosc na saczku przemywa sie 4000 ml wody, 500 ml metanolu, 500 ml eteru naftowego, po czym dwukrotnie rozrabia na pap¬ ke z 200 ml ksylenu i odsacza. Osad przemywa sie 50 ml zimnego ksylenu i 300 ml metanolu w tr-m-5 93537 6 peraturze 50°C, a nastepnie przekrystalizowuje z 2500 ml metanolu i przemywa 2,X 0,473 1 eteru naftowego. Uzyskuje sie 120 g bialego osadu o temperaturze topnienia 112°^113°C.Przyklad III. Wytwarzanie N-/l-metylopro- 5 pylo/-3,4-dwumetylo-2,6-dwunitroaniliny. Miesza¬ nine 140 g, to jest 0,61 mola 4-chloro-3,5-dwuni- tro-o-ksylenu, 184 ml to jest 1,82 mola mono-/l- -metylopropylo/-aminy i 1400 ml ksylenu ogrzewa sie pod chlodnica zwrotna w ciagu nocy, a nastep- 10 nie schladza sie i saczy. Osad przemywa sie ete¬ rem naftowym. Przesacz i uzyty do przemywania eter laczy sie ze soba, przemywa 500 ml 10% roz¬ tworu kwasu solnego, a nastepnie 2 1 wody. Od¬ dziela sie warstwe organiczna i suszy. Po usunie- 15 ciu substancji suszacej i odpedzeniu rozpuszczal¬ nika pozostaje pomaranczowy olej, który krystali¬ zuje po dodaniu eteru naftowego. Uzyskuje sie 150,6 g zóltopomaranczowego, krystalicznego osadu o temperaturze topnienia 42°—43°C. Wydajnosc 20 86,5Vo.Przyklady IV do VII. Postepujac zgodnie z ogólnymi sposobami podanymi w przykladzie III i podstawiajac odpowiednia amine w miejsce amin stosowanych w tych przykladach, uzy¬ skuje sie produkty o ogólnym wzorze 4 i wla¬ snosciach zgodnych z podanymi w tablicy II. naczyniach nasycenie od okolo 113,5 g do 1816 g badanego zwiazku na okolo 0,4 ha. Nastepnie na¬ czynie umieszcza sie na pólkach w cieplarni, pod¬ lewa i pielegnuje w typowy przyjety w cieplar¬ niach sposób. W trzy lub cztery tygodnie pózniej próby przerywa sie i kazde naczynie poddaje sie badaniom i ocenom zgodnie z podanym ponizej systemem ocen. Z podanych w ponizszej tablicy wyników badan wyraznie widac skutecznosc chwa¬ stobójcza aktywnych zwiazków stosowanych w srodku wedlug wynalazku.System ocen Skala ocen 0 — bez skutku 1 — znikomy skutek 2 — niewielki skutek 3 — umiarkowany skutek 4 — nieprawidlowy wzrost to jest wyrazne fizjologiczne znie¬ ksztalcenie lecz ze skutkiem mimo wszystko mniejszym niz przy ocenie 5 na skali ocen — wyrazne zniszczenie 6 —efekt chwastobójczy 7 — dobry efekt chwastobójczy 8 — prawie calkowite zniszczenie | 9 — calkowite zniszczenie | % róznica we wzroscie 0 1—10 11—25 26—*0 41—60 61—75 76—00 01—00 100 1 Oparto sie na wizualnej ocenie wzrostu, rozmia¬ ru, sily, blednicy, wzrostu znieksztalconego oraz ogólnego wygladu rosliny.Skrócone nazwy roslin CR VEL PI LA COR WO BA FOX MG COT SB SOY — palusznik krwawy — slaz indianski — lebioda — komosa biala — kukurydza — owies gluchy — chwastnica jednostronna — wyczyniec lakowy — jednoroczny powój — bawelna — burak cukrowy — soja ac_L^f 2 A WZÓR 2 WZÓR 3 SCHEMAT WZÓR U Drukarnia Narodowa Zaklad Nr 6, zam. 581/77 Cena 10 zl PL

Claims (2)

1. Zastrzezenie patentowe Srodek chwastobójczy zawierajacy substancje czynna oraz staly lub ciekly nosnik, znamienny tym, ze jako substancje czynna zawiera zwiazek o ogólnym wzorze 1, w którym R oznacza grupe 1-etylobutylowa, 1-etylopropylowa, 1-metylopropy- lowa lub lnnetylobutylowa. 30 Tablica II numer IV V VI VII Podstawnik R CH—Oft—n 1 C2H5 CHC2H5 1 CH3 CH/CA/t CxiCIl2CIl2^1l3 1 CH3 Tempe¬ ratura topnie¬ nia °C 40-r42 43^4 56—57 4i2—43 Rozpusz¬ czalnik do krysta¬ lizacji heksan metanol metanol Przyklady VII do XI. Podane nizej wyniki przeprowadzonych badan sluza jako ilustracja skutecznosci selektywnych, chwastobójczych wlas- 55 nosci srodka wedlug wynalazku. Badania przepro¬ wadza sie w nastepujacy sposób: nasiona róznych roslin, jednolisciennych i dwulisciennych, miesza sie oddzielnie z dowolna gleba i wysiewa na wierzch 2,5 cm, w przyblizeniu warstwy ziemi ulo- 60 zonej w oddzielnych naczyniach o pojemnosci 0,473 1 kazde .Nastepnie, naczynia spryskuje sie wybranym, wodno-acetonowym roztworem zawie¬ rajacym badany zwiazek. Naczynia spryskuje sie odpowiednia iloscia roztworu tak, by uzyskac w w bez skutku I 0 znikomy skutek 1—10 niewielki skutek 11—25 umiarkowany skutek I 26—40 nieprawidlowy wzrost to jest wyrazne fizjologiczne znie¬ ksztalcenie lecz ze skutkiem mimo wszystko mniejszym niz przy ocenie 5 na skali ocen wyrazne zniszczenie I 4,1—60 efekt chwastobójczy 61—75 dobry efekt chwastobójczy 76—00 prawie calkowite zniszczenie l 01—00 calkowite zniszczenie 100 20 25 to93537 Tablica III Przy¬ klad Numer VIII IX X XI R C2H.gCHCH2CH2C.H3 CH3CH—CH2CH3 C2H5CHC2H5 CH3CHC3H7 wskaznik zuzycia srodka chwasto¬ bójczego kg/ha 4,48 2,24 9,12 0,5 0,15 4,48 12,24 1,12 0,5 0,25 4,48 2,24 1,12 0,5 0,25 4,48 2,24 1,12 0,5 0,25 CR 9 9 9 9 8 9 9 9 9 8 9 9 9 9 9 9 9 9 9 9 VEL 7 7 5 2 0 8 8 5 0 0 7 7 6 5 5 7 2 2 0 1 Gatunek — PI 9 8 8 6 5 8 8 7 3 0 8 8 7 6 6 8 8 8 5 2 LA 8 8 8 8 7 8 8 8 7 5 8 8 8 8 7 8 8 8 7 6 COR 5 0 0 0 0 3 3 0 0 0 7 6 2 1 — 8 2 0 0 0 ziemia cieplarniana WO 5 3 1 1 0 2 0 0 0 0 5 2 0 0 0 3 2 0 0 0 BA 9 8 8 6 5 9 9 9 7 5 9 9 7 8 5 9 9 8 3 2 FOX 9 9 9 8 6 9 9 9 9 5 9 9 9 9 9 9 9 9 8 5 MG 6 2 0 0 0 2 0 0 0 0 7 7 6 3 1 5 6 5 2 0 COT 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 5 2 1 0 0 0 0 9 0 0 SB 8 8 6 2 0 8 8 7 0 0 5 5 2 1 0 6 5 2 0 0 SOY 0 0 0 0 0 3 0 0 0 0 3 2 0 0 0 0 0 0 0 0 NO OJSLJL JKL

2. „„,,, ktyl.n 7 r^V^ 2 + RNu * PL