Przedmiotem wynalazku jest zestaw prefabrykowanych elementów budowlanych, znajdujacy zastosowanie w budownictwie, szczególnie indywidualnym.Znane sa i powszechnie stosowane prefabrykowane pustaki do wznoszenia scian, jak Gamma, EF, XX, BSP oraz do konstruowania stropów i stropodachów, jak pustaki Akermana, KMK-2 i wiele innych. Znane sa betono¬ we prefabrykaty o potrójnej scianie i dwóch szeregach prózni, majace postac poszerzonej litery „F", wykonywa¬ ne w zaleznosci od stosowania w zewnetrznej lub wewnetiznej warstwie muru z róznych rodzajów betonu.Stosowane powszechnie w budownictwie prefabrykaty nie posiadaja takiej uniwersalnosci, azeby mozna bylo konstruowac z nich sciany, stropy oraz nadproza, podciagi i schody, a ograniczaja sie jedynie dp rozwiazy¬ wania albo samych tylko scian, albo stropów, wzglednie co najwyzej scian i stropów, lub tez innych elementów konstrukcji budynku. Stad minimalny zestaw prefabrykatów potrzebnych dla wzniesienia budynku jednorodzin¬ nego wstanie surowym wymaga od 14 do 20 róznych rodzajów elementów. Ciezar najczesciej uzywanych prefabrykatów malych o wadze od 45 do 50 kg nie pozwala na dlugotrwale ukladanie ich przez jedna osobe i wymaga dodatkowego sprzetu.Tradycyjne ukladanie scian z pustaków w zasadzie na spoinach poziomych, przechodzacych przez cala szerokosc sciany, stwarza wzdluz krótkich spoin mostki przemarzania i tym samym obniza ich wartosci termoi¬ zolacyjne.Inne znane dotychczas elementy prefabrykowane posiadaja rózne rozwiazania przegród w przekroju po¬ przecznym, celem obnizenia ich ciezaru i poprawienia izolacji termicznej i dzwiekowej, lecz nie spelniaja bardzo waznych wymogów stawianych przez nowoczesne budownictwo, a polegajacych na takim wykonaniu elementów prefabrykowanych, które obnizyloby ich ciezar, zapewnilo wysoka jakosc izolacji, a przede wszystkim ich wielorakie zastosowanie jako elementów konstrukcyjnych, co pozwoliloby zmniejszyc ilosc typów stosowanych elementów prefabrykowanych oraz spelnic wymogi wiazania mechanicznego ich ze soba, wzmocnionego zapra¬ wa.Dotychczas stosowane elementy prefabrykowane wymagaja dla wzniesienia budynku co najmniej 14 typo- rozmiarów. Uzywanie na wszystkich budowach innych elementów na stropy, sciany i pozostale elementy kon-2 93 508 strukcyjne, uniemozliwia przemyslowe rozwiniecie produkcji prefabrykatów w duzych seriach ograniczajac w ten sposób mozliwosc dalszego obnizenia kosztów budowy, jakie mozna byloby osiagnac przy wlasciwej organizacji masowej produkcji powtarzalnych elementów.Wznoszenie budynków z dotychczas produkowanych prefabrykatów oraz ich wytwarzanie ze wzgledu na zlozona technologie i montaz wymaga kwalifikowanych rzemieslników i odpowiedniego zaplecza sprzetowego.Stosowane dotychczas prefabrykaty scienne nie uwzgledniaja w dostatecznym stopniu mozliwosci wypel¬ niania ich konstrukcji materialami izolacyjnymi pochodzenia miejscowego, które wystepuja wszedzie w dowol¬ nych ilosciach. Dotyczy to kruszyw lekkich, zuzla, gruzu budowlanego, tlucznia z wapieni lekkich, piasku, gliny, trocin, pazdzierzy, wiórów drzewnych, slomy, trzciny miedlonej, torfu, pokruszonej kory drzewnej, igliwia lesnego, suszonych lisci, siana itp.Celem wynalazku jest usuniecie powyzszych niedogodnosci poprzez takie konstrukcyjne rozwiaza¬ nie elementu prefabrykowanego, który pozwalalby wzniesc budynek wraz ze wszystkimi elementami konstruk¬ cyjnymi' i oslonowymi przy pomocy jednego rodzaju prefabrykatu wykonanego w dwu do czterech typorozmia- rach, spelniajacego warunek dobrego laczenia oraz usuniecia mostków przemarzania poprzez znaczne wydluze¬ nie i zalamanie spoin, posiadajacego ciezar umozliwiajacy reczne podniesienie go na wysokosc montazowa, umozliwiajacego jego produkcje w oparciu o miejscowe surowce i proste formy, taniego i lekkiego, o sposobie laczenia na tyle prostym, by budynek mógl byc wznoszony rekami niewykwalifikowanych uzytkowników pod fachowym nadzorem.Cel ten zostal osiagniety przez skonstruowanie zestawu prefabrykowanych elementów budowlanych o ksztaltach prostopadloscianów, wewnatrz pustych, posiadajacych scianki i ramiona, skladajacego sie z poje¬ dynczego elementu podstawowego, któregojedna z dluzszych scianek posiada w srodkowej czesci pionowa szcze¬ line rozdzielajaca dwa ramiona skierowane do wewnatrz, zas jedna z krótszych scianek posiada uformowana do srodka elementu pólke,równolegla do ramienia i tworzaca wraz z nim zaczep dla ramienia innego elementu, z prefabrykatu podwójnego, który posiada na jednej z dluzszych scianek dwie pionowe szczeliny rozdzielone wewnetrzna scianka zakonczona dwoma skierowanymi do wewnatrz ramionami i dwie zewnetrzne krótsze scian¬ ki, z których kazda wyposazona jest w pólke, ramie i zaczep, oraz z prefabrykatu stanowiacego póltorakrotnosc dlugosci pojedynczego elementu podstawowego, który uksztaltowany jest w ten sposób, ze jeden z elementów podstawowych prefabrykatu podwójnego obciety jest w polowie dlugosci swojej dluzszej scianki i zakonczony w tym miejscu uformowanym, skierowanym do srodka ramieniem.Zestaw prefabrykowanych elementów budowlanych wedlug wynalazku zostal uwidoczniony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia pojedynczy element podstawowy w rysunku aksonometrycznym, fig. 2 - taki sam element o polowie wysokosci, fig. 3 - prefabrykat podwójny w rysunku aksonometrycznym, fig. 4 taki sam prefabrykat o polowic wysokosci, fig. 5 — prefabrykat o dlugosci póltora elementu podstawowego w rysunku aksonometrycznym, fig. 6 - taki sam prefabrykat o polowie wysokosci, fig. 7 — prefabrykat o kilkukrotnej dlu¬ gosci elementu podstawowego w rysunku aksonometrycznym, fig. 8 - sciane zewnetrzna z pojedynczych ele¬ mentów podstawowych w przekroju poziomym, z pokazanym otworem wentylacyjnym i wneka instalacyjna, fig. 9 — taka sama sciane w przekroju pionowym, fig. 10 - scianke wewnetrzna z pojedynczych elementów podsta¬ wowych w przekroju poziomym, fig. 11 - sciane zewnetrzna z prefabrykatów podwójnych w przekroju pozio¬ mym z narozem z prefabrykatów o dlugosci póltora elementu podstawowego, fig.12-strop lub stropodach z pojedynczych elementów podstawowych w przekroju pionowym, fig. 13 - przykladowa beleczke zelbetowa stropu lub stropodachu w przekroju pionowym, fig. 14 - podciag w przekroju pionowym, fig. 15 —nadproze w przekroju pionowym, fig. 16-slup konstrukcyjny w przekroju poziomym, a fig. 17 - schody w przekroju pionowym.Prefabrykowane elementy budowlane wedlug wynalazku posiadaja ksztalt wewnatrz pustego prostopadlo¬ scianu o scianach bocznych kwadratowych o wymiarach modulu budowlanego, najkorzystniej 30 x 30 cm. Poje¬ dynczy element podstawowy posiada jedna z dluzszych scianek podzielona na trzy czesci, z których srodkowa jest pionowa szczelina 1, a boczne stanowia ramiona 2 i 3 rozdzielone szczelina 1 zas na jednej z krótszych scianek 4 posiada uformowana do srodka elementu pólke 5. Pólka 5 jest równolegla do ramienia 2 i tworzy wraz z nim zaczep 6 dla ramion 2 lub 3 innego elementu.Zestaw prefabrykatów wedlug wynalazku stanowi opisany element podstawowy wystepujacy jako poje¬ dynczy lub jako podwójny, póltorakrotny i n-krotny, w szczególnosci o pieciokrotnej dlugosci elementu podsta¬ wowego.Prefabrykat podwójny stanowia dwa elementy podstawowe polaczone wspólna druga krótsza scianka 7.Scianka 7 zakonczona jest stopka, uformowana z dwu skierowanych na zewnatrz ramion 3. Scianka 7 zakonczona ramionami 3 rozdziela dwie pionowe szczeliny 1 na dluzszej sciance prefabrykatu. Kazda z obu krótszych scianek93 508 3 4 wyposazona jest w pólke 5,.ramie 2 i zaczep 6. Jeden element podstawowy prefabrykatu podwójnego moze byc obciety w polowie dlugosci swojej dluzszej scianki i zakonczony w tym miejscu uformowanym, skierowa¬ nym do srodka ramieniem 8 tworzac prefabrykat póltorakrotny.Prefabrykat n-krotny jest elementem podstawowym o dluzszych sciankach kilkakrotnie wydluzonych.Otwarty obwód pustego prostopadloscianu pozwala na uniwersalne zastosowanie elementu podstawowego zarówno do konstruowania scian zewnetrznych i wewnetrznych, jak stropów, slupów, podciagów, nadprozy i schodów.Prefabrykat podwójny stosowany jest do bardziej ekonomicznego w robociznie wznoszenia scian wewne¬ trznych i zewnetrznych, ideowo identycznego z wykonywaniem ich przy pomocy pojedynczych elementów pod¬ stawowych. Prefabrykat póltorakrotny sluzy do przewiazania spoin pionowych przy zakonczeniu scian przy otworach i wykonywaniu narozników scian.Prefabrykat n-krotny sluzy do wykonywania cienkich scian nieocieplonych, w garazach, magazynach lub do wykonywania ogrodzen.Pojedynczy element podstawowy, prefabrykat podwójny i póltorakrotny posiadaja wysokosc modularna, najkorzystniej 30 cm lub polowe tej wysokosci dla przewiazania spoin poziomych przy wznoszeniu scian.Sciany zewnetrzne z pojedynczych elementów podstawowych wznosi sie z dwu rzedów elementów skiero¬ wanych do siebie szczelinami 1 a na zewnatrz sciankami pelnymi, wsuwajac ramiona 2 i 3 w zaczepy naprzeciw¬ leglych elementów, jak pokazano na fig. 8. Przewiazanie poziomych szczelin 9 uzyskuje sie przez zastosowanie jednej warstwy prefabrykatów o polowie wysokosci, jak pokazano na fig. 9. Prefabrykaty wiaze sie chuda zaprawa. Puste przestrzenie pionowe napelnia sie izolacyjnym materialem 10. Niektóre pionowe otwory mozna zbroic i zalewac betonem, tworzac slupy usztywniajace konstrukcje lub pozostawiac puste jako otwory wentyla¬ cyjne 11 lub zmniejszac grubosc sciany na szerokosc jednego elementu, tworzac wneki 12 do prowadzenia instalacji, jak pokazano na fig. 8. Z elementów wedlug wynalazku mozna wznosic sciany dostosowane do wymo¬ gów klimatycznych o grubosci 20-40 cm.Sciany wewnetrzne z pojedynczych elementów podstawowych wznosi sie ustawiajac analogicznie dwa rzedy elementów, lecz pomijajac zaczepy 6 styka sie ramiona 2 i 3 z wewnetrznymi sciankami naprzeciwleglych elementów, jak pokazano na fig. 10. Przestrzenie puste wypelnia sie izolacyjnym materialem 11.Sciany zewnetrzne i wewnetrzne z prefabrykatów podwójnych wznosi sie analogicznie jak z pojedynczych elementów podstawowych. Przewiazania pionowych szczelin 13 zapewnia sie przez stosowanie prefabrykatów póltorakrotnych przy otworach i naroznikach, co daje przesuniecie o pól elementu pojedynczego. Wznoszenie scian zewnetrznych z prefabrykatów podwójnych pokazano na fig.ll. Mozliwosci formowania slupów, przewo¬ dów wentylacyjnych i wnek instalacyjnych z przestrzeni pustych sa analogiczne jak w przypadku uzycia elemen¬ tów podstawowych.Stropy i stropodachy wykonuje sie z pojedynczych elementów podstawowych, nakladanych szczelinami 1 na zbrojone beleczki 14 o malej wysokosci lub inne belki prefabrykowane lub ksztaltowniki, przy czym stopke beleczki laczy sie z ramionami 2 i 3 zaprawa 15, jak pokazano na fig.12. Profil przykladowo uzytej typowej beleczki stropowej ze zbrojeniem 16 pokazano na fig.13. W przypadku koniecznosci zapewnienia stropom lub stropodachom wiekszej izolacji termicznej lub dzwiekowej uklada sie na nich nadbeton 17 lub plyty izolacyjne.Podciagi konstruuje sie przez zalewanie betonem 18 pustych przestrzeni rzedu elementów podstawowych, w razie potrzeby uzywajac zbrojenia 16, jak pokazano na fig. 14. Analogicznie konstruuje sie nadproza, jak pokazano na fig. 15.Slupy konstrukcyjne wykonuje sie z pojedynczych elementów podstawowych zwróconych do siebie szcze¬ linami 1 i ramionami 2 i 3, zalewanych betonem 18 i zbrojonych pretami 16, jak pokazano na fig. 16.Schody konstruuje sie z pojedynczych elementów podstawowych zalewanych betonem 18 i zbrojonych pretami 16 w pustych przestrzeniach jak pokazano na fig. 17.Z zestawu prefabrykowanych elementów budowlanych wedlug wynalazku mozna konstruowac wszystkie elementy konstrukcyjne i oslonowe budynku. Caly budynek wstanie surowym mozna wykonac z minimalnej ilosci typorozmiarów, ograniczanej w zaleznosci od funkcji obiektu jedynie do 2 lub 4 rodzajów elementów.Laczenie elementów systemem zaczepowym zapewnia mocne ich zwiazanie i sztywnosc konstrukcji nawet przy mniej dokladnym montazu przez uzytkownika. Ciezar modularnych elementów waha sie od 8 do 30 kg, co umozliwia sprawne ich montowanie przezjedna osobe bez specjalnego sprzetu.Zasada ukladania scian z elementów przesunietych w stosunku do siebie w pionie o pól wysokosci wzajem¬ nie zaczepiajacych sie w poziomie ogranicza przechodzenie spoin poziomych i pionowych jedynie do polowy grubosci sciany, przerywajac jednoczesnie istniejacy wzdluz spoin mostek przemarzania i podnoszac wartosci termoizolacyjne scian.4 93 508 W zaleznosci od warunków terenowych jako materialu izolacyjnego wypelniajacego puste przestrzenie mozna uzywac zuzla, gruzu budowlanego, tlucznia z wapieni lekkich, piasku, gliny, trocin, pazdzierzy, wiórów drzewnych, slomy, trzciny mielonej, torfu, pokruszonej kory drzewnej, igliwia lesnego, suszonych lisci, siana itp.Z prefabrykowanych elementów budowlanych wedlug wynalazku mozna ze wzgledów wytrzymaloscio¬ wych, wznosic budynki o wysokosci do trzech kondygnacji. Wspólczynnik przewodnosci cieplnej ,,K" przy stosowaniu materialów izolacyjnych podanych w opisie utrzymuje sie w granicach normy.Budynki z prefabrykowanych elementów budowlanych wedlug wynalazku moga byc wznoszone malym kosztem pod nadzorem fachowym przez samych uzytkowników i nie wymagaja angazowania sprzetu.Prefabrykowane elementy budowlane mozna wykonac z róznych materialów, w szczególnosci z betonu, gipsu, masy wapienno-piaskowej i jako elementy ceramiczne. Moga one posiadac wkladki zwiekszajace wytrzymalosc z róznych materialów./ / Fi9- 43 A $ 8 i AB 3 4ft Prac. Poligraf. UP PRL naklad 120+18 Cena 10 zl PL