PL93477B2 - - Google Patents

Description

Opis patentowy opublikowano: 31.12.1977 93477 MKP C22d 1/00 Int. Cl2.

C25C 1/24 CZYTELNIA Urzedu Pcste*t»wego Twórcy wynalazku: Zbigniew Bojarski, Eugeniusz Lagiewka, Antoni Budniok Uprawniony z patentu tymczasowego: Uniwersytet Slaski, Katowice (Polska) Sposób elektrolitycznego otrzymywania stopu miedz-kadm Wynalazek dotyczy sposobu elektrolitycznego otrzymywania stopu miedz-kadm o podwyzszonej mikro- twardosci i grubosci umozliwiajacej jego obróbke mechaniczna.

Dotychczas znane sposoby elektrolitycznego otrzymywania stopu miedzi z kadmem z kapieli zawierajacych siarczan miedziowy i siarczan kadmowy nie zapewnialy otrzymania dobrych jakosciowo, drobnokrystalicznych warstw stopu o grubosci powyzej 30/im i naprezeniach wewnetrznych zapewniajacych dobre przyleganie do podloza.

Celem wynalazku jest usuniecie powyzszych niedogodnosci oraz uzyskanie warstw stopu o podwyzszonej mlkrotwardosci, dobrze przyczepnych do podloza i grubosci nadajacej sie do ich mechanicznej obróbki.

Istota wynalazku polega na tym, ze najpierw sporzadza sie rotwór wodny zawierajacy podstawowe sklad¬ niki kapieli w ilosci: siarczan miedziowy od 55 do 65 g/l siarczan kadmowy od 25 do 35 g/l siarczan amonowy od 70 do 80 g/l siarczan sodowy od 70 do 80 g/l, a nastepnie dodaje sie 50%-wego roztworu wodnego etylenodwuaminy w ilosci 110-130 g/l. Po wstepnym przepracowaniu kapieli ladunkiem 10 Ah/1 dodaje sie 2,4-dwuoksytiazolidyne w ilosci 0,1 g/l oraz butindiol w ilosci 0,1 g/L Tak sporzadzona kapiel poddaje sie nastepnie elektrolizie przy gestosci pradu 0,6-1,2 A/dm2, w temperaturze 18-25°C ipH od 8,0 do 9,3. Proces prowadzi sie ze zmiennymi anodami, przy czym anody miedziane pracuja 80%, a kadmowe 20% ogólnego czasu potrzebnego do otrzymania powloki o zadanej grubosci.

Stosunek powierzchni katody do anody wynosi 1:2.

Powyzszy sposób pozwala na otrzymanie warstwy stopu o strukturze drobnokrystalicznej, podwyzszonej mlkrotwardosci 300-380 HV, grubosci okolo 3000 jtim i naprezeniach wewnetrznych zapewniajacych dobre przyleganie do podloza. Kapiel charakteryzuje sie dobra wglebnoscia umozliwiajaca pokrywanie przedmiotów o sprofilowanej powierzchni. Kapiel moze pracowac bez dodatku 2,4-dwuoksytiazolidyny oraz butindiolu jednak granica grubosci powloki stopowej nie przekracza 20-30 /im. Otrzymane powloki stopowe Cu-Cd po wygladza-2 93 477 jacej obróbce mechanicznej wykazuja lepsza odpornosc na scieranie niz stosowane dotychczas materialy typu braz B-7 (wytarcia i zatarcia lepsze o srednio 100—400%).

Sposób wedlug wynalazku ilustruja ponizsze przyklady.

Przyklad I* Nalezy rozpuscic jednoczesnie w wodzie nastepujace siarczany: siarczan miedziowy 60 g/l, siarczan kadmowy 32 g/l, siarczan amonowy 70 g/l. Po rozpuszczeniu siarczanów nalezy dodac 50% wodny roztwór etylenodwuaminy w ilosci 120 g/ roztworu. Po wstepnym przepracowaniu kapieli nabojem Ah/1 dodaje sie 0,1 g/l 2,4-dwuoksytiazolidyny oraz 0,1 g/l butindiolu. Korekte pH na 8,0—9,3 przeprowadza sie 25% roztworem NH4OH. Z tak przygotowanej kapieli przy gestosci pradu 0,8 A/dm2, w temperaturze 22°C otrzymuje sie powloki stopu miedz-kadm zawierajace okolo 30% Cd, posiadajace mikrotwardosc 370 HV, Warstwy stopu sa koloru zóltosrebrzystego. Czas osadzania warstwy stopu o grubosci 250 /um wynosi 18 godzin.

Wydluzenie czasu elektrolizy pozwala otrzymac odpowiednio grubsze powloki, nadajace sie do obróbki mecha¬ nicznej.

Przyklad lir Nalezy rozpuscic w wodzie wszystkie siarczany jednoczesnie w tej samej ilosci co w przykladzie 1, nastepnie dodac 50% wodny roztwór etylenodwuaminy w ilosci 120 g/l. Po wstepnym przepraco¬ waniu kapieli nabojem 10 Ah/dm3, przeprowadza sie korekte pH na wartosc 8,0—9,3 przy pomocy 25% roztwo¬ ru NH4OH. Przy gestosci pradu 0,8 A/dm2 otrzymuje sie z tej kapieli warstwy stopu Cu—Cd koloru zólto-sreb- rzystego o zawartosci 30% Cd. Maksymalna grubosc warstw dobrze przyczepnych do podloza wynosi 20 jum, mikrotwardosc 360 HV, czas prowadzenia elektrolizy 100 min.

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób elektrolitycznego otrzymywania stopu miedz-kadm, przez uprzednie sporzadzenie kapieli zawieraja¬ cej skladniki elektrolitu, a nastepnie poddanie tej kapieli elektrolizie, znamienny tym, ze najp rw sporzadza sie wodny roztwór zawierajacy podstawowe skladniki kapieli w ilosci: siarczan miedzi od 55—65 g/l, siarczan kadmowy od 25-35 g/l, siarczan amonowy od 70—80 g/l i siarczan sodowy od 70—80 g/l, a nastepnie dodaje sie 50% wodnego roztworu etylenodwuaminy w ilosci od 110 do 130 g/l, po czym przepracowuje sie kapiel pradem 10 Ah/1 i dodaje 2,4-dwuoksytiazolidyny w ilosci 0,1 g/l oraz butindiolu w ilosci 0,1 g/l, a proces otrzymania powlok Cu—Cd prowadzi sie przy gestosci pradu od 0,6—1,2 A/dm2, w temperaturze 18—25°C i pH od 8,0 do 9,3. Prac. Poligraf. UP PRL naklad 120+18 Cena 10 zl