Przedmiotem wynalazku jest zawór przeznaczony do odcinania przeplywu czynnika hydraulicznego podczas spadku cisnienia w roboczym obwodzie ukladu hydraulicz¬ nego zwlaszcza urzadzen dzwigowych takich jak maszty podnoszace i zurawie.Znane sa zawory do odcinania przeplywu czynnika hydraulicznego skladajace sie z korpusu z umieszczo¬ nym wewnatrz suwakiem odcinajacym. Wewnatrz su¬ waka znajduje sie zawór zwrotny w postaci grzybka do¬ ciskanego sprezyna. Obwodowa cylindryczna powierz¬ chnia odcinajaca suwaka posiada promieniowe otwory sluzace do odprowadzania czynnika hydraulicznego z ko¬ mory laczacej zawór z odbiornikiem do zbiornika zle¬ wowego podczas zamierzonego ruchu odbiornika zgod¬ nego z kierunkiem dzialania obciazenia.Wada znanych zaworów sa nieszczelnosci na powierz¬ chni styku obwodowej powierzchni odcinajacej z kor¬ pusem w pozycji odcinania ukladu przez zawór. Powo¬ duje to ubytki czynnika hydraulicznego i niepozadany ruch odbiornika. Ponadto przejscie suwaka w pozycje zamierzonego ruchu odbiornika powoduje skokowe wla¬ czanie odplywu czynnika z odbiornika^ co powoduje nie¬ równomierna prace odbiornika i' brak plynnosci w ru¬ chu urzadzenia. Ponadto zawór nie posiada mozliwosci regulacji cisnienia otwarcia zaworu, przez co jest malo uniwersalny w stosowaniu.Celem wynalazku jest usuniecie tych wad. Cel ten zrealizowano poprzez skonstruowanie zaworu odcina¬ jacego o plynnej charakterystyce pracy.Zawór wedlug wynalazku sklada sie z korpusu z u- mieszczonym wewnatrz suwakiem odcinajacym. Wew¬ natrz suwaka znajduje sie zawór zwrotny. Obwodowa powierzchnia odcinajaca suwaka posiada wzdluzne row¬ ki o zmiennym przekroju. Glówna powierzchnia odci¬ najaca uksztaltowana jest w postaci stozka. Gniazdo su¬ waka jest tulejka osadzona w korpusie i ustalona sprzeglem kulkowym. Zawór posiada element regulacyjny do zmia¬ ny cisnienia otwarcia zaworu droga zmiany napiecia spre¬ zyny.W wyniku zastosowania zaworu wedlug wynalazku uzyskuje sie wyeliminowanie ubytku czynnikahydraulicz¬ nego w pozycji odcinania i zapobiega sie niepozadanemu ruchowi odbiornika. Przejscie suwaka w pozycje zamie¬ rzonego ruchu odbiornika odbywa sie plynnie. Plynna jest przez to praca urzadzenia a odcinanie w pelni sku¬ teczne. Jest to bardzo wazne zwlaszcza w urzadzeniach podnosnikowych w postaci masztów podnoszacych slu¬ zacych do transportu pracowników wykonujacych prace na znacznych wysokosciach, zapewniajac bezpieczny transport i dobre samopoczucie pracownika podczas zmian w ruchu pojemnika.Zawór w przykladzie wykonania pokazany zostal na zalaczonym rysunku, na którym fig. 1 przedstawia zawór w przekroju wzdluznym, a fig. 2 — przekrój poprzeczny obwodowej powierzchni odcinajacej. Przekrój wzdluzny pokazano wraz ze schematem polaczenia zaworu do ukla¬ du silownika hydraulicznego napedzajacego wysiegnik podnosnika montazowego. W korpusie 1 znajduje sie 93 45193 451 3 *uwak 2 dociskany do gniazda 3 ustalonego sprzeglem kulkowym 4 sprezyna 5. W suwaku 2 znajduje sie zawór zwrotny w postaci grzybka 6 z otworem osiowym 7 i ot¬ worami promieniowymi 8. Grzybek 6 dociskany jest do gniazda w suwaku 2 sprezyna9. 5 Suwak 2 sklada sie z pierwszej czesci prowadzacej 10, szyjki 11 z otworem osiowym 12 i otworami promienio¬ wymi 13, czesciodcinajacej 14, drugiej czesciprowadzacej 15 oraz trzpienia 16. Czesc odcinajaca 14 posiada glówna stozkowa powierzchnie odcinajaca 14a dociskana do io gniazda 3 i obwodowa cylindryczna powierzchnie od¬ cinajaca 14b. Korpus 1 posiada komore 17, do której otworem 1S doprowadzany jest czynnik hydrauliczny przewodem 19. Szyjka 11 tworzy komore 20, z której otworem 21 i przewodem 22 czynnik hydrauliczny jest 15 odprowadzany "do zbiornika 23 w pozycji otwarcia za¬ woru.Obwodowa powierzchnia 14b zawiera wzdluzne row¬ ki 24 o zmiennym przekroju zwiekszajac przeplyw czyn¬ nika do komory 20 w miare otwierania zaworu. Na wy- 20 sokosci zaworu zwrotnego znajduje sie komora 25 po¬ laczona poprzez otwór 26 i przewód 27 z odbiornikiem.W suwaku 2 na wysokosci otworów promieniowych 8 grzybka 6 zaworu zwrotnego znajduja sie otwory pro¬ mieniowe 28. Korpus 1 od strony trzpienia 16 zabezpie- 25 czony jest nakretka z otworem 30. Trzpien 16 posiada gwintowany otwór osiowy 31.Nakretka 29 stanowi element regulacyjny do ustala¬ nia cisnienia otwarcia zaworu.Odbiornik stanowi silownik 32 napedzajacy niepokazany 30 na rysunku wysiegnik podnosnika. W celu podnoszenia wysiegnika czynnik hydrauliczny jest doprowadzany pod tlok 33 przewodem 27. Dla jego opuszczenia natomiast przewodem 19 w obszar nad tlok 33.Dzialanie zaworu jest nastepujace. Podczas podnosze- 35 nia wysiegnika czynnik hydrauliczny jest doprowadza¬ ny otworem 21 do komory 20, skad otworami promie¬ niowymi. 13 przechodzi do otworu osiowego 12 suwaka 2 i otwierajac zawór zwrotny 6 przeplywa dalej do komory . Z komory 25 czynnik otworem 26 i przewodem 27 40 4 przeplywa do silownika 32 w obszar roboczy pod tlok 33, który wykonuje prace podnoszenia wysiegnika. Z chwila zaniku lub spadku cisnienia w komorze 20 za¬ wór zwrotny 6 zamyka sie odcinajac doplyw i odplyw czynnika hydraulicznego spod tloka 33 powodujac unie¬ ruchomienie silownika 32.Podczas opuszczania wysiegnika suwak 2 pod wplywem cisnienia czynnika hydraulicznego doprowadzanego prze¬ wodem 19 i otworem 18 do komory 17 przesuwa sie, ot¬ wierajac przeplyw miedzy gniazdem 3 a powierzchnia odcinajaca 14a oraz przeplyw kanalami wzdluznymi 24, przez co narastajaco i jednoczesnie plynnie otwiera sie odplyw czynnika z silownika 32 poprzez przewód 27, otwór 26, rowki 24, komore 20 i przewód 22 do zbior¬ nika 23. W wypadku zaniku cisnienia w komorze 17 spre¬ zyna 5 przesuwa suwak w pozycje odcinania zatrzymujac ruch tloka 33 silownika 32 i uniemozliwiajac dalszy ruch wysiegnika. Pewne i szczelne przyleganie powierzchni 14a do korpusu zapewnia pewne blokowanie.W wypadku awarii pompy lub innego elementu dopro¬ wadzajacego czynnik hydrauliczny zawór z pozycji od¬ cinania moze byc otwierany recznie przez wkrecenie sru¬ by w~trzpien 16 i przesuniecie suwaka w pozycje otwar¬ ta, umozliwiajac lagodne opuszczenie wysiegnika. PL