Przedmiotem wynalazku jest masa formierska, znajdujaca zastosowanie w przemysle odlewniczym do wykonywania form na odlewy metalowe. Najczesciej w odlewnictwie do wykonywania form, zwlaszcza odlewów ciezkich, stosowane sa masy formierskie, zawierajace w swym skladzie ziarnista osnowe ogniotrwala, na przyklad piasek kwarcowy, lepiszcze w postaci bentonitu lub gliny, oraz organiczne dodatki uszlachetniajace takie jak pyl wegla kamiennego, granulowany pak lub inne skladniki organiczne, wprowadzane celem zmniejszenia sklonnosci mas do tworzenia wad powierzchniowych to jest przypalenia, chropowatosc itp.Dodatki powyzsze dobrze spelniaja swe zadanie, jednakze stosowanie ich do sporzadzania mas jest uciazliwe, ze wzgledu na znaczne pogorszenie warunków pracy w odlewni przy sporzadzaniu i odswiezaniu mas. Dodatkowa wada mas, zawierajacych w swym skladzie pyl weglowy, jest to, ze magazyny pylu weglowego narazone sa na niebezpieczenstwo samozaplonu wegla lub tez jego wybuch w mieszaninie z powietrzem. Celem wynalazku jest opracowanie takiej masy formierskiej, która pozwalalaby na otrzymanie odlewów bez wad powierzchniowych, a,sporzadzenie jej byloby latwe i bezpieczne. Istota wynalazku polega na tym, ze masa formierska zawiera jako organiczny dodatek uszlachetniajacy, pyl tytoniowy w ilosci do 30% ciezarowych. Korzystnym jest stosowac produkt odpadowyz urzadzen odpylajacych zakladów przetwórczych tytoniu. Pyl tytoniowy zawiera 65—70% ciezarowych zwiazków organicznych, reszte zas stanowia substancje nieorganiczne. Pyl tytoniowy nie wykazuje sklonnosci do samozaplonu przy jego magazynowaniu. , Zaleta masy formierskiej, wedlug wynalazku jest podwyzszenie jakosci odlewów, znaczna poprawa warunków pracy w odlewniach oraz nizszy koszt wytwarzania mas w porównaniu z dotychczas znanymi masami. Ponadto wykorzystane zostaja bezuzyteczne odpady produkcyjne, które dotad stanowily dla zakladów przetwórczych tytoniu klopotliwy balast. Przyklad. Masa formierska, zawierajaca nastepujace skladniki, podane w procentach ciezarowych: piasek kwarcowy — 86,7% bentonit - 8,0% pyl tytoniowy — 5,0% dekstryne - 0,3% s2 93 349 po dodaniu 5 czesci ciezarowych wodyna 100 czesci ciezarowych masy, wykazuje dobra formowalnosc, mala sklonnosc do obsychania wstanie spulchnionym oraz dobra wybijalnosc. Ksztaltki standardowe o wymiarach: 0 « 50 mm, h = 50 mm, wykonane z tej masy, posiadaja nastepujace parametry technologiczne: wytrzymalosc na sciskanie przy wilgotnosci wynoszacej 5% ciezarowych, Rw - 0,65-0,7 kG/cm2, przepuszczalnosc na wilgotno Pw = 55 jednostek. Ksztaltki po wysuszeniu w temperaturze 150°C przez okres 3 godzin wykazuja: wytrzymalosc na sciskanie w stanie wysuszonym R* = 3 kG/cm2, przepuszczalnosc po wysuszeniu Ps = 180-190 jednostek. PL