PL93251B2 - - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób eksploatacji mineralów, zwlaszcza zlóz solnych, znajdujacy zastosowanie w górnictwie podziemnym.Znane sa systemy eksploatacji komorowej z pozostawianiem filarów pomiedzy komorami oraz pólek pomiedzy poszczególnymi poziomami. W systemach komór pionowych lub ukosnych eksploatacja zloza poleca na wybieraniu mineralów warstwami w obrebie komór, sposobem schodowo-stropowym lub schodowo-spagowym. Mineraly w zlozu urabia sie za pomoca materialów wybuchowych, umieszczonych w krótkich otworach strzalowych skutkiem czego nastepuje odspajanie calizny waskimi zabiorami, kolejno po sobie nastepujacymi.Stosuje sie równiez wybieranie warstwami przy stropie i przy spagu, a nastepnie przestrzeliwanie pólki dlugimi otworami. Otwory wierci sie pionowo w dól, kolejno równoleglymi rzedami a po ich zaladowaniu materialami wybuchowymi odpala sie kolejno, odspajajac calizne równiez waskimi zabiorami. Uzyskany urobek zgarnia sie ladowarkami zgarniakowymi do otworów zsypowych, a nastepnie do wozów wzglednie laduje sie bezposrednio do wozów np. ladowarkami czerpakowymi lub zasierzutnymi. Z uwagi na ograniczona wydajnosc zgarniarek i ladowarek oraz duza pracochlonnosc zwiazana z ich obsluga te znane sposoby sa stosunkowo malo wydajne a przez to kosztowne, przy czym wymagaja duzej ilosci czynnego frontu eksploatacyjnego i robót przygotowawczych.Znany jest ponadto sposób eksploatacji zlóz solnych, który polega na zastosowaniu okreslonego ukladu filarów wielobocznych, osmiokatnych lub szesciokatnych, o osiach pionowych w ich srodkach geometrycznych, rozmieszczonych regularnie (patent polski nr 49548).Sposób eksploatacji mineralów, zwlaszcza zlóz solnych wedlug wynalazku, w którym wykorzystuje sie znane systemy komór pionowych i komór ukosnych polega na tym, ze zloze urabia sie stopniowo calymi warstwami, z dolu do góry przy pomocy robót strzalowych. Roboty strzalowe wykonuje sie bezposrednio z poprzecznych przecinek udostepniajacych, drazonych z chodników eKsploatacyjnych, równoczesnie na calym przekroju komory. Urobek gromadzi sie wewnatrz komory, przy czym w miare posuwu przodka do góry2 93 251 opróznia sie komore z urobku czesciowo na tyle, aby oprózniona przestrzen równala sie przyrostowi objetosci masy mineralu z kolejno urabianych warstw. Dla osiagniecia odpowiedniego rozdrob ienia urobku, odstrzeliwanie calizny materialem wybuchowym nastepuje w wypelnionej urobkiem komorze.Otwory strzalowe o róznych dlugosciach wierci sie promieniowo w rzedach, w kierunku spagu, ociosów i stropu a po ich zaladowaniu materialem wybuchowym odpala sie je jednorazowo i równoczesnie, stosujac zapalniki czasowe.W przypadku stosowania systemu komór pionowych w grubych zlozach drazy sie dla dwóch sasiadujacych rzedów komór jeden wspólny chodnik eksploatacyjny, z którego wykonuje sie poprzecznie przecinki udostepniajace komory w obu rzedach. W komorach ukosnych wierci sie z przecinek udostepniajacych, kaskadowo przesuniete pionowe otwory wielkosrednicowe, pomiedzy poszczególnymi pietrami. Pozwala to na uzyskanie polaczenia wentylacyjnego na calej wysokosci komory.Sposób wedlug wynalazku ma te zalete, ze odstrzelony urobek, przejsciowo gromadzony w calej objetosci komory jest nastepnie samoczynnie ladowany do wozów kopalnianych w dowolnych okresach czcsu.Samoczynne ladowanie urobku eliminuje stosowanie róznych urzadzen mechanicznych do zgarniania i ladowania. Dzieki temu wydobycie koncentruje sie na malej przestrzeni w kopalni, co upraszcza siec wyrobisk dolowych oraz organizacje transportu dolowego. Ponadto uzyskuje sie kilkakrotny wzrost wydajnosci pracy.Z kolei udostepnienie dwóch rzedów komór na poszczególnych pietrach z jednego wspólnego chodnika pietrowego umozliwia zmniejszenie ilosci malo wydajnych i kosztownych wyrobisk chodnikowych.W konsekwencji przynosi to znaczna obnizke kosztów eksploatacji zlóz.Sposób eksploatacji mineralów, zwlaszcza zlóz solnych wedlug wynalazku zostanie blizej objasniony na przykladzie wykonania uwidocznionym na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój pionowy przez komore pionowa, fig. 2- przekrój w plaszczyznie A—A komory pionowej, poprzecznie do przecinki udostepniajacej, fig. 3 — przekrój w plaszczyznie B—B komory pionowej, poziomo w plaszczyznie przecinki udostepniajacej, fig. 4 — przekrój pionowy przez komore ukosna, a fig. 5 — przekrój poziomy dwóch rzedów komór, udostepnionych z jednego chodnik, pietrowego.Komory pionowe zaklada sie w ten sposób, ze po udostepnieniu pola eksploatacyjnego cfodnikiem glównym 3 i chodnikiem wentylacyjnym 11 t\ó ustalonych uprzednio wysokosciach wykonuje sie po rozciaglosci zloza, znanym sposobem chodniki pietrowe 1, z których nastepnie drazy sie prostopadle w obu kierunkach i w odstepach przypadajacych na osie komór, przecinki udostepniajace 2 (fig. 1). Z chodnika glównego przewozowego 3 wykonuje sie przy pomocy robót strzelniczych lej zsypowy 4 oraz przecinki dojsciowe 5. Wylot leja zsypowego 4 zamyka sie w znany sposób, na przyklad zasuwa upustowa 6.Z poziomej czesci przecinki dojsciowej 5 wierci sie otwór 7 w osi komory az do przebicia z przecinka udostepniajaca 10 na poziomie wentylacyjnym 11. Natomiast w przypadku komór ukosnych wierci sie kolejno otwory pomiedzy poszczególnymi przecinkami udostepniajacymi az do przebicia z przecinka udostepniajaca 10 na poziomie wentylacyjnym 11 (fig. 4). Z kolei poszerza sie znanymi sposobami otwór 7 wzglednie otwór 12 do wymaganej srednicy, na przyklad do okolo 1000 mm. Po wykonaniu tych czynnosci wykonuje sie z tej samej poziomej czesci przecinki dojsciowe 5 i dno 8 komory, najkorzystniej w ksztalcie ostroslupa, zabezpieczajac równoczesnie wylot przecinki do komory odpowiednim zamknieciem (fig. 1 i fig. 4). Dostep do komory z przecinki umozliwi interwencje w przypadku zahamowania oprózniania komory z urobku.Nastepnie z pierwszej przecinki udostepniajacej 2 wierci sie promieniowo w rzedach, w kierunku spagu; ociosów i stropu otwory strzalowe 9 (fig. 2 i fig. 3), o odpowiednio zróznicowanych dlugosciach, a po ich zaladowaniu materialem wybuchowym odpala sie je jednorazowo i równoczesnie, na przyklad przy pomocy zapalników milizwlocznych. Po odstrzeleniu pierwszej warstwy w komorze uzyskuje sie wymagany ksztalt i wymiary w calym jej przekroju, przy czym odstrzelona czesc urobku gromadzi sie na dnie 8 komory, z której kolejno jest usuwana czesciowo i samoczynnie do podstawionych wozów kopalnianych. Oprózniona przestrzen powinna równac sie przyrostowi objetosci masy mineralu z kolejno urabianych warstw. Dla osiagniecia odpowiedniego rozdrobnienia urobku, odstrzeliwanie calizny materialem wybuchowym nastepuje w wypelnionej urobkiem komorze. Dalsze urabianie warstw postepuje w ten sam sposób to jest od dolu do góry.W przypadku gdy komory pionowe znajduja sie w grubszych zlozach, gdzie istnieje mozliwosc prowadzenia wiecej anizeli jednego rzedu komór, wówczas dla dwóch sasiadujacych rzedów komór wykonuje sie jeden wspólny chodnik eksploatacyjny 1, z którego wykonuje sie w znany sposób przecinki udostepniajace 2 komory w obu rzedach (fig. 5).W komorach ukosnych, dla uzyskania polaczenia wentylacyjnego, wierci sie kaskadowo przesuniete pionowe otwory wielkosrednicowe 12 pomiedzy poszczególnymi pietrami, bezposrednio z przecinek udostepniajacych 2 (fig. 4).93 251 3 PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób eksploatacji mineralów, zwlaszcza zlóz solnych systemem komór pionowych lub ukosnych, w którym po uc.ostepnieniu pola eksploatacyjnego chodnikiem glównym i chodnikiem wentylacyjnym, na ustalonych uprzednio wysokosciach, wykonuje sie po rozciaglosci zloza chodniki pietrowe, z których nastepnie drazy sie prostopadle w obu kierunkach i w odstepach przypadajacych na osie komór, przecinki, udostepniajace, znamienny tym, ze zloze urabia sie stopniowo calymi warstwami od dolu do góry przy pomocy robót strzalowych, które wykonuje sie równoczesnie na calym przekroju komory bezposrednio z przecinek udostepniajacych (2), drazonych z chodników eksploatacyjnych (1), urobek zas gromadzi sie wewnatrz komory.

2. Sposób, wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze otwory strz; lowe (9), o róznych dlugosciach wierci sie promieniowo w rzedach w kierunku spagu, ociosów i stropu, a po zaladowaniu ich materialem wybuchowym odpala sie jednorazowo i równoczesnie.

3. Sposób, wedlug zastrz. 2; znamienny tym, ze odstrzeliwanie calizny nastepuje w komorze wypelnionej urobkiem. < 4. Sposób, wedlug zastrz. 1,znamienny tym, ze w komorach pionowych w grubych zlozach drazy sie dla dwóch sasiadujacych rzedów komór jeden wspólny chodnik eksploatacyjny (1), z którego wykonuje sie poprzecznie przecinki udostepniajace (2) komory w obu rzedach. 6. Sposób, wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze w komorach ukosnych wierci sie z przecinek udostepniajacych (2) kaskadowo przesuniete pionowe otwory wielkosrednicowe (12), pomiedzy poszczególnymi pietrami.93 25193 251 Przekrój A-A Kd ^±- I JIM. N Przekrój B-B f,o2 f,9 3 |f / '\2\il nt r\fc ^¦^"-w;v /W93 251 Z^*' ft(j 5 Prac. Poligraf. UP PRL naklad 120+18 Cena 10 zl PL