Przedmiotem wynalazku jest sposób wykrawania dokladnego detali z blach o róznych grubosciach i ksztal¬ tach oraz wykrojnik do ciecia blach.Znane sposoby wykrawania dokladnego polegaja na stosowaniu wykrojników o specjalnej konstrukcji, która umozliwia uzyskanie metodami mechanicznymi warunków sprzyjajacych wykrawaniu detali o duzej do¬ kladnosci. Do wykrawania dokladnego wykorzystuje sie równiez podgrzewanie materialu wykrawanego, które przeprowadza sie poza wykrojnikiem albo za pomoca grzalki wmontowanej w matryce tnaca. Znany jest równiez z opisu patentowego 36795 sposób wykrawania blach, w których tworzywo wykrawane ogrzewa sie wzdluz waskiego pasma konca stempla dotykajacego obrabianej blachy.Opisane sposoby charakteryzuja sie niedogodnosciami wynikajacymi z koniecznosci stosowania specjalnych pras i ograniczeniem stosowania do materialów o okreslonych parametrach i wymiarach a takze znacznym prze¬ dluzeniem czasu operacji wykrawania z ujemnym efektem utleniania wykrawanego materialu w przypadku pod¬ grzewania jego powierzchni. W sposobie wykrawania blach wedlug opisu patentowego 36795 stempel stanowi element obwodu elektrycznego i podgrzewany jest do wysokiej temperatury. Powoduje to szybkie jego zuzywa¬ nie sie, co wplywa równiez niekorzystnie na dokladnosc operacji i ogranicza w znacznym stopniu stosowanie tego sposobu do wykrawania detali o skomplikowanych ksztaltach i malych wymiarach.Celem wynalazku jest unikniecie niedogodnosci opisanych sposobów, a zadanie polega na opracowaniu prostego i niezawodnego sposobu dokladnego wykrawania detali o róznych parametrach technologicznych, w którym przez odpowiednie ogrzewanie obrabianego materialu wywoluje sie trójosiowy stan naprezen sciskaja¬ cych, zapewniajacych uzyskanie wyrobów o bardzo dokladnych wymiarach i wysokiej jakosci powierzchni, a tak¬ ze skonstruowanie wykrojnika do dokladnego ciecia blach.W sposobie wedlug wynalazku do odpowiednio uksztaltowanej matrycy tnacej i dociskacza, pomiedzy którymi znajduje sie zacisnieta wykrawana blacha, z zasilajacego urzadzenia doprowadza sie staly lub przemien¬ ny elektryczny prad o niskim napieciu i odpowiednio dobranym natezeniu w zaleznosci od rodzaju, grubosci materialu oraz dlugosci linii ciecia. Prad ten przeplywajac pir^z wykrawany material w poblizu Unii ciecia2 93101 w bardzo krótkim czasie nagrzewa material w tym obszarze. Po nagrzaniu materialu zasilajace urzadzenie jest wylaczone przed zetknieciem sie stempla z matryca tnaca a stempel wykonuje ruch roboczy powodujacy wykra¬ wanie detalu.Wykrojnik do ciecia dokladnego blach wedlug wynalazku sklada sie z matrycy tnacej i dociskacza, pomie¬ dzy którymi zacisniety jest material wykrawany. Ze znanego urzadzenia zasilajacego prad elektryczny podawany jest na odpowiednie elementy wykrojnika, przy czym stempel odizolowany jest elektrycznie od dociskacza za pomoca izolatora. W zaleznosci od rodzaju przeprowadzanej operacji wykrawania lub dziurkowania elementami wykrojnika zasilanymi pradem elektrycznym sa: dociskacz i matryca lub dociskacz i przeciwstempel.Sposób wedlug wynalazku charakteryzuje sie prostota i nadaje sie do dokladnego wykrawania detali o skomplikowanych ksztaltach i róznych wymiarach z róznych materialów zwlaszcza twardych, których do- .'; kladne ciecie znanymi sposobami jest bardzo trudne i wymaga stosowania specjalnych i drogich wykrojników \ i pras. Stosowanie sposobu wedlug wynalazku umozliwia wywolanie trójosiowego stanu naprezen sciskajacych i uplastycznienie materialu a efektem ciecia materialu w tych warunkach jest uzyskanie wyrobów o bardzo dokladnych wymiarach i wysokiej jakosci powierzchni.Wykrojnik do ciecia metali wedlug wynalazku posiada duza sztywnosc, nieskomplikowana budowe, wyso¬ ka sprawnosc oraz charakteryzuje sie prosta i latwa obsluga.Wykrojnik wedlug wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój osiowy wykrojnika w czasie nagrzewania materialu, fig. 2 — przekrój wykrojnika w czasie procesu wykrawania.Wykrawana blacha 1 jest zaciskana pomiedzy dociskaczem 2 i matryca tnaca 3. Do dociskacza 2 i matrycy 3 doprowadza sie elektryczny prad z zasilajacego urzadzenia 4. Do rozlaczenia obwodu pradu elektrycznego sluzy znany elektryczny wylacznik 5. Proces wykrawania wykonuje stempel 6 odizolowany od dociskacza 2 izolatorem 7. Wymagany stopien podgrzewania materialu sygnalizowany jest za pomoca usytuowanych odpo¬ wiednio znanych mierników temperatury. Po uzyskaniu wlasciwej temperatury materialu wykrawanego nastepu¬ je rozlaczenie obwodu elektrycznego i wlaczenie posuwu stempla. PL